Twoja wyszukiwarka

MICHAŁ RÓŻYCZKA
SYGNAŁY - NAJWIĘKSZA WE WSZECHŚWIECIE?
Wiedza i Życie nr 4/2001
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 4/2001

Olbrzymia gromada galaktyk i kwazarów rzuca wyzwanie kosmologom.

Nazwą "kwazar" określa się centralną część galaktyki, w której zachodzą niezwykle gwałtowne procesy towarzyszące opadaniu materii na supermasywną czarną dziurę. W tle gwiazdozbioru Lwa, w odległości 6.5 mld lat świetlnych od naszej Galaktyki, leży grupa osiemnastu takich obiektów. Wydawało się nieprawdopodobne, by owo "zgromadzenie" powstało przez przypadek, toteż zespół astronomów z Cerro Tololo Inter-American Observatory w Chile poświęcił mu szczególną uwagę.

Po zbadaniu widm jeszcze bardziej od nas odległych kwazarów, leżących w tle "gromady Lwa", okazało się, że widać w nich ślady (linie absorpcyjne) pozostawione przez znajdujące się w gromadzie zwykłe galaktyki, które są zbyt słabe, by ujrzeć je z takiej odległości. Istnieją więc poważne powody, aby przypuszczać, że osiemnaście kwazarów z Lwa stanowi tylko przysłowiowy wierzchołek góry lodowej. Na razie nie wiadomo, jak wielką masę ma gromada. Jeśli jednak zostaną odkryte dalsze galaktyki "wypełniające luki" między kwazarami, to stanie się jasne, że mamy do czynienia z największym skupiskiem materii w dostępnej obserwacjom części Wszechświata. Skupiskiem tak dużym, że współczesna teoria ewolucji struktury Wszechświata będzie miała poważne kłopoty z odtworzeniem procesów, które doprowadziły do jego powstania.