Twoja wyszukiwarka

KRZYSZTOF SZYMBORSKI
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
Wiedza i Życie nr 5/2001
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 5/2001

Wzrok na języku

Oczy mają bez wątpienia bezpośrednie połączenie ze zmysłem smaku, o czym świadczy fakt, że widząc coś, co wygląda smakowicie, nabieramy natychmiast apetytu. Okazuje się, że połączenie to można odwrócić. Eliana Sampaio, profesor psychologii w Uniwersytecie Louis Pasteur w Strasburgu, skonstruowała urządzenie, które przetwarza obrazy z niewielkiej kamery na impulsy elektryczne stymulujące powierzchnię języka. Język spełnia rolę telewizyjnego ekranu przekazującego do mózgu impulsy nerwowe, które pozwalają osobom niewidomym rozpoznać z grubsza otoczenie. Urządzenie to wciąż znacznie ustępuje oku pod względem wyrazistości wytwarzanego obrazu. Poza tym jego użytkownicy nigdy zapewne nie będą mogli jeść, prowadząc samochód.

Złe sny szczurów

Jak wykryli badacze z MIT, szczury laboratoryjne, które na jawie są zmuszane przez uczonych do biegania po labiryntach (jest to standardowa metoda badania ich pamięci), w czasie snu cierpią na koszmary. Śni im się, jak nietrudno się domyślić, że biegają po labiryncie. Profesor Matt Wilson z Center for Learning and Memory przy MIT dokonał tego odkrycia, podłączając elektrody do części mózgu szczurów, zwanej hipokamp, odgrywającej ważną rolę w procesie pamięci. Rejestrowana w czasie snu charakterystyczna aktywność elektryczna mózgu była identyczna z obserwowaną podczas wykonywania przez szczury ich codziennej pracy w labiryncie.

Szopoholizm

Uporczywe i impulsywne dokonywanie zakupów, zwane z angielska "szopoholizmem", jest - jak twierdzą niektórzy psychiatrzy - specyficzną jednostką chorobową. Dolegliwość ta przypomina ponoć bulimię i anoreksję, a eksperci potrafią już nawet odróżnić szopolimików od szoporektyków.

Pingwiny nie tracą równowagi

Uważni czytelnicy tej rubryki pamiętają zapewne, że Brytyjska Królewska Marynarka Wojenna podjęła naukową wyprawę na Antarktykę w celu sprawdzenia, czy pingwiny, nad których głowami przelatuje samolot, tak intensywnie kręcą głową, że przewracają się na plecy. Z ulgą donoszę, że po przeprowadzeniu 17 lotów helikopterowych nad głowami 700 królewskich (także) pingwinów Royal Navy nie zaobserwowała ani jednego upadku.

Czekolada pełna zdrowia

Najnowsze badania potwierdzają, że czekolada (której statystyczny Amerykanin zjada około 5 kg rocznie) zawiera liczne, sprzyjające zdrowiu substancje podobne do tych, ktore znaleźć można w czerwonym winie, herbacie, owocach czy warzywach. Szkoda tylko, że się od niej tyje (wiem z własnego doświadczenia).

Początki medycyny...

Jak się wydaje, sięgają one w zamierzchłą przeszłość. Badacze, obserwujący szympansy zamieszkujące góry Mahale w zachodniej Tanzanii, spostrzegli, że jedna z szympansic imieniem Chausiku, wyleczyła się z nękającego ją zatwardzenia. Użyła ona naturalnego leku, pochodzącego z trującego drzewa, które normalnie szympansy obchodzą z daleka. Ewolucja medycyny zaczęła się więc, być może, jeszcze zanim nasz gatunek pojawił się na Ziemi.

...i narodziny ekonomii

Podobnie rzecz się miała z ekonomią. Słynny badacz naczelnych Frans de Waal, pracujący od jakiegoś czasu w Yerkes Primate Research Center w Atlancie, odkrył, że małpy kapucynki używają "siły najemnej" w postaci swoich kolegów, którym wypłacają należność za ich usługi przy zdobywaniu pożywienia. Wypłata odbywa się w naturze, ponieważ małpy nie wynalazły jeszcze pieniędzy.

Poprawa obyczajów trzody

Zwierzęta gospodarskie mają pewne niekulturalne nawyki, nad których poprawą pracują od pewnego czasu naukowcy. Krowy, na przykład, jak to krowy, pożują trochę trawy i im się odbija. Można by im to wybaczyć, bo w końcu nie robią tego przy stole, gdyby nie to, że odbija im się metanem, który jest jednym z gazów odpowiedzialnych za efekt cieplarniany. Dzień w dzień przeciętna krowa odbekuje kilkadziesiąt litrów metanu, od którego topnieją lodowce na Antarktydzie. Aby temu zapobiec, badacze w wielu krajach próbują różnych sposobów. W Anglii eksperymentują z nową karmą, w Australii próbują opracować szczepionkę, zaś w Ameryce dodają do paszy kultury bakteryjne. Świnie z kolei, brutalnie mówiąc, śmierdzą, czym "obniżają jakość życia" okolicznej ludności. Tym problemem zajmuje się osobiście profesor Gary Allee z University of Missouri, który wypróbowuje rozmaite mieszanki paszowe, a potem wącha odchody. Ostatnie doniesienia mówią o umiarkowanym postępie.

Komputery niszczą pamięć

Profesor neurobiologii z Hokkaido, Toshiyuki Sawaguchi, twierdzi, iż komputery są przyczyną tego, że coraz więcej młodych ludzi cierpi na drastyczną utratę pamięci. "To rodzaj umysłowego defektu" - oświadczył Sawaguchi. "Dzisiejsza młodzież po prostu głupieje." Spowodowane jest to ich nadmierną zależnością od sztucznej pamięci komputerowej, która sprawia, że nie ćwiczą pamięci własnej. Poza tym brak krytycznej oceny zalewającego ich strumienia informacji nie pozwala na selekcjonowanie danych godnych zapamiętania. Także urządzenia używane przez kierowców do nawigacji przyczyniają się do tego problemu, zdaniem... - chwileczkę, jak się ten profesor nazywa?