Twoja wyszukiwarka

PIOTR KOSSOBUDZKI
SYGNAŁY - STARE, DOBRE MAŁŻEŃSTWO
Wiedza i Życie nr 5/2001
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 5/2001

Kukurydza towarzyszy człowiekowi już od ponad 6 tys. lat.

Już od kilkudziesięciu lat archeolodzy i paleobotanicy dociekają, gdzie i kiedy udomowiono kukurydzę - jedno z najważniejszych obecnie zbóż świata. Dzięki pracom genetyków udało się już ustalić, że protoplastą kukurydzy był pewien gatunek traw rosnących w dolinie rzeki Balsas, w Meksyku. Na początku lat sześćdziesiątych w jaskiniach w górach Meksyku odnaleziono niezwykle stare kolby kukurydzy. Wiek najstarszych z nich oszacowano na 5500 lat. Ponieważ dostępne 40 lat temu precyzyjne techniki datowania znalezisk zniszczyłyby cenne kolby, nie określono jednoznacznie wieku znalezisk z obu jaskiń. Ostatnio jednak Kent Flannery, archeolog z University of Michigan, przebadał pradawną kukurydzę, używając spektrometrii masowej, do której jest potrzebna jedynie minimalna ilość materiału.

Okazało się, że kolby są o ponad 700 lat starsze, niż uprzednio przypuszczano - ich wiek oszacowano na ok. 6250 lat. Pomimo że prehistoryczne kolby znacznie różniły się od dzisiejszych nie miały np. tak wielu rzędów nasion, to dodatkowe analizy wykazały charakterystyczne cechy udomowienia. Stwierdzono na przykład, że ich ziarna nie mogły samodzielnie "wypaść" z kolby, co wykluczało rozmnażanie bez pomocy człowieka. Dojrzałe nasiona trawy - dzikiego przodka kukurydzy - z łatwością same wysypują się z kłosa.