Twoja wyszukiwarka

ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
SYGNAŁY - PRZESŁODZONY OCEAN
Wiedza i Życie nr 5/2001
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 5/2001

Gwałtowna zmiana klimatu stała się bardziej realna niż kiedykolwiek.

Prawie 20 lat temu amerykański klimatolog Wallace S. Broecker zasugerował, że pionowa cyrkulacja oceaniczna na północnym Atlantyku może "przełączać" klimat Ziemi między dwoma stabilnymi stanami - ciepłym, występującym obecnie, oraz chłodnym, jaki panował w czasie epok lodowych. Teraz hipoteza ta została potwierdzona i wzbogacona przez Stefana Rahmstorfa i Andreya Ganopolskiego z Instytutu Badań Skutków Zmian Klimatu (PIK) w Poczdamie.

Badaczom po raz pierwszy udało się odtworzyć przebieg tzw. epizodów Dansgaarda-Oeschgera - chwilowych ociepleń, przerywających mroźną monotonię epok lodowych. Udowodnili w ten sposób, że ich model jest wiarygodny. Epizody te charakteryzują się bardzo nagłym wzrostem temperatury - nawet o 10°C w ciągu 10 lat - po którym następuje trwający zazwyczaj kilkaset lat ciepły okres, zakończony nieco mniej gwałtownym oziębieniem. Okazało się, że klimat Ziemi jest niezwykle wrażliwy na zmiany zasolenia oceanu w rejonie Grenlandii i Islandii. Podczas epok lodowych już niewielki wzrost zasolenia powodował na półkuli północnej ocieplenia Dansgaarda-Oeschgera, zaś spadek - epizody ochłodzeniowe Heinricha, podczas których Golfsztrom zupełnie zamierał. W przypadku obecnie panującego klimatu ramy tolerancji są nieco szersze, ale gwałtowność zmian pozostaje prawdopodobnie taka sama.

Zmiany klimatu i cyrkulacji oceanicznej w czasie epok lodowcowych

Odkrycie to pozwala wyciągnąć nowe wnioski na temat przyszłych zmian klimatu. Trzeba uznać za wysoce prawdopodobne, że dalsze, szybkie ocieplanie się atmosfery Ziemi spowoduje roztopienie lodów Grenlandii i wysłodzenie wód północnego Atlantyku. Obliczenia nie są jeszcze na tyle dokładne, by określić, jak dużo brakuje nam do wartości krytycznej. Jest jednak niemal pewne, że jeśli tendencja ociepleniowa się utrzyma, Europę czeka nowa epoka lodowa.

Nature nr 6817/2001