Twoja wyszukiwarka

ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
SYGNAŁY - KAMIENNY LAS NA DNIE ATLANTYKU
Wiedza i Życie nr 6/2001
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 6/2001

Odkryto nowy rodzaj podmorskich kominów hydrotermalnych.

Podczas badania podmorskiej góry na środku Atlantyku, w rejonie Wysp Azorskich, naukowcy natrafili na niezwykły kamienny las. Tworzą go gęsto porozmieszczane, bardzo wysokie - do 55 m - kominy hydrotermalne, z których wydobywa się zabielona przez wytrącające się minerały woda o temperaturze ok. 70°C. To zupełnie nowa struktura geologiczna, jakiej dotąd nikt nie widział. Naukowcy nazwali to miejsce "zaginionym miastem". Kamienny las "wyrósł" na zboczu góry sięgającej 4 km nad otaczające dno. Góra powstała w wyniku pęknięcia i wydźwignięcia fragmentu skorupy oceanicznej, utworzonej zaledwie około 1 mln lat temu.

Podmorskie kominy hydrotermalne naukowcy znają od dawna, ale te są całkiem innego rodzaju. Oprócz niespotykanej wysokości mają nietypowy skład chemiczny zbudowane są z minerałów węglanowych i krzemionki, a nie z siarczków metali, jak kominy znane wcześniej. Ponieważ kominy "wyrzucają" do morza substancje rozpuszczone w głębi skorupy ziemskiej, nie jest wykluczone, że metale już wcześniej zostały wypłukane z tej ogromnej góry przez bardziej gorące roztwory i dziś jest tam już tylko płona skała. "Zaginione miasto" ma jeszcze jedną nietypową cechę - inaczej niż w przypadku gorących źródeł siarczkowych, których temperatura może osiągać nawet 380°C, w okolicy węglanowo-krzemionkowych kominów nie stwierdzono bogatego podmorskiego życia.

Korzystając z batyskafu i zdalnie sterowanego pojazdu, naukowcy pobrali próbki skał i roztworów do badań laboratoryjnych, a także fragmenty grubych mat bakteryjnych, które żyły w "kałużach" ciepłej wody, uwięzionej pod nawisami kominów, i przypominały kolonie mikroorganizmów z ciepłych źródeł Parku Narodowego Yellowstone.