Twoja wyszukiwarka

DOROTA MIKOS
SYGNAŁY - HISTORIA MAGNESEM PISANA
Wiedza i Życie nr 7/2001
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 7/2001

Zmiany pola magnetycznego Ziemi bez tajemnic.

Najnowsze badania naukowców z University of Rochester w USA dowodzą, że pole magnetyczne Ziemi w okresie kredowym było trzy razy silniejsze, niż wskazywały dotychczasowe pomiary. Analizie poddano próbki skalenia najbardziej popularnego minerału na powierzchni naszej planety. Pochodził on z indyjskich pokryw lawowych powstałych około 100 mln lat temu. Badania dokonano za pomocą urządzenia zwanego SQUID, które obecnie jest najbardziej czułym magnetometrem.

W jądrze Ziemi, zbudowanym głównie z ciekłego żelaza i niklu, płyną prądy konwekcyjne. Umożliwiają one także zachodzenie zjawiska dynamo, które polega na wirowym ruchu substancji przewodnika elektrycznego w polu magnetycznym, w wyniku czego przez substancję przepływa prąd, będący także źródłem pola magnetycznego.

Kierunek i siła pola zapisuje się w skałach wulkanicznych, gdy cząstki magnetyczne występujące w lawie orientują się - podobnie jak kompas - na kierunek północ-południe. Ostateczne ich unieruchomienie następuje w wyniku ostygnięcia i zakrzepnięcia lawy. Ponieważ pole magnetyczne Ziemi nie jest stałe, uwięziona namagnesowana i ukierunkowana cząstka może dostarczać informacji o historii naszej planety.

John Tarduno, profesor z University of Rochester, twierdzi, iż poznając kierunki zmian pola magnetycznego, można rozwiązywać zagadnienia dotyczące jądra Ziemi i tektoniki płyt, lecz do pełnego zrozumienia wpływu pola niezbędna jest znajomość również jego siły (wielkości). W przyszłości Tarduno pragnie zbadać paleomagnetyzm skał pochodzących sprzed 2.5 mld lat. Zadanie jest nader intrygujące, gdyż w owym czasie jądro Ziemi wciąż jeszcze nie było do końca uformowane.

Nowe, dokładniejsze pomiary mogą pozwolić na lepsze poznanie zjawiska dynama ziemskiego i wpływu jego fluktuacji na rozwój organizmów. Od siły pola magnetycznego chroniącego naszą planetę przed szkodliwym promieniowaniem słonecznym zależy bowiem istnienie życia.

Science nr 5509/2001