Twoja wyszukiwarka

MAGDA AUGUSTYNIAK KRZYSZTOF ZAJDEL
KSIĄŻKI
Wiedza i Życie nr 7/2001
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 7/2001

PRZETRWAJĄ NAJPIĘKNIEJSI
Nancy Etcoff,
Przełożyła Dominika Cieśla,
Wydawnictwo CiS i Wydawnictwo WAB,Warszawa 2000

Warto po tę książkę sięgnąć. Autorka, amerykańska psycholog, zebrała chyba wszystko, co można powiedzieć o urodzie człowieka. Próbując zdefiniować pojęcie piękna, sięga do historii, przytacza niezliczone poglądy, teorie filozofów, a także opisuje kanony piękna obowiązujące wśród różnych kultur i społeczeństw.

Korzystając z dorobku wielu dyscyplin naukowych – antropologii, biologii, socjologii – wyjaśnia korzyści płynące z bycia pięknym. Przytaczane w książce przykłady mogą budzić zdziwienie, jak choćby fakt posiadania przez noworodki umiejętności rozpoznawania ładnych twarzy czy poświęcanie przez matki więcej czasu na zabawę i przypatrywanie się niemowlętom uważanym za urodziwe. Umiejętne poparcie teorii wynikami badań sprawia, że można uwierzyć nawet w najbardziej niewiarygodne hipotezy.

Książka uświadamia, że piękno jest wynikiem dążenia gatunku ludzkiego do możliwie najpełniejszego rozwoju, a co się z tym wiąże – do takiego doboru partnerów, który umożliwi zrodzenie potomstwa będącego w stanie przetrwać. Prócz teorii dotyczących problemów ważnych, ale mało znanych, autorka porusza tematy tak popularne, jak operacje plastyczne, wpływ mediów na kreowanie wzorów urody oraz chorób związanych z zaburzeniami łaknienia wywołanymi na skutek prób „dopasowania” się do obowiązującego kanonu piękna.

 Przeprowadzając wspaniałe wywody, prezentując niezliczone hipotezy, poruszając kwestie ważne i mniej ważne, Nancy Etcoff (a może wydawca) zapomniała, że dyskutować o pięknie jest znacznie łatwiej, widząc je. W książce zaś nie ma ilustracji.

MAGDA AUGUSTYNIAK

STARE POLSKIE ZADANIA Z MATEMATYKI
Witold Więsław,
Wydawnictwo Nowik, Opole 2000

Zachętą do polubienia matematyki, nie zawsze cieszącej się względami uczniów, może być książka, autorstwa barwnej postaci świata matematycznego z Wrocławia, pracownika tamtejszego uniwersytetu: Witolda Więsława.

Pozycja zawiera 300 zadań matematycznych z XVI–XVIII wieku. Jest to przebogata skarbnica wiedzy dla historyków, językoznawców, polonistów, ekonomistów (kursy walut w państwie polskim na przełomie wieków), a także dla... prawników (zawiązywanie spółek, wnoszenie kapitału, zapisy testamentowe). Książka jest na tyle oryginalna i ciekawa, iż słowo wstępne zamieścił językoznawca.

Jakie były te najstarsze zadania z XVI wieku?

„Item Pan ieden uiednał Woźnicę na Rok, obiecuiąc mu 12 Talarow y groszy 25 myta. Ostało się potym, że Pan nie potrzebuiąc go więcey, uczynił go wolnym, dawszy mu 17 złotych. Pytam, wiele Niedźiel u Pana służył. Facit: 24 Niedźiel”.

Aby zrozumieć specyficzny język i kursy walut, na końcu książki umieszczono słowniczki terminów i wyrazów staropolskich, a także przypisy do zadań. Są też rozwiązania trudniejszych przykładów. Nie brak w „Starych polskich zadaniach z matematyki” przykładów śmiesznych – choć tak bardzo nie odbiegających od naszych czasów.

 „Pijaków 5 przez 6 dni wypiiają beczkę wina, 60 garcy w sobie zamykaiącą: pytam, piiaków 8, równą beczkę iak długo pić mogą?”  Uważam, że ,,Stare polskie zadania z matematyki” są intrygującą pozycją na rynku księgarskim i edytorskim. Witold Więsław musiał z konieczności ograniczyć się tylko do wspomnianych wcześniej 300 zadań, ale dają one niezmiernie ciekawe spojrzenie na nasz kraj przez prawie 400 lat. Zadania te czyta się prawie jak beletrystykę, a nie konkretne przykłady matematyczne. Gorąco polecam tę książkę.

KRZYSZTOF ZAJDEL 

NOWA POSTAĆ ŚWIATA. NARODZINY ŚREDNIOWIECZNEJ CYWILIZACJI EUROPEJSKIEJ
Lech Leciejewicz,
„Monografie” Fundacji na rzecz Nauki Polskiej,Seria Humanistyczna, Wrocław  2000

Praca przedstawia etapy narodzin cywilizacji europejskiej wieków średnich, od epoki neolitu (młodszej epoki kamienia) i ewolucji agrarnej.

Autor  profesor w Instytucie Archeologii i Etnologii PAN oraz w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego  opisuje kolejne ludy wkraczające na arenę dziejów i rodzące się wraz z nimi nowe idee i wzory kulturowe. Tworzy w ten sposób swoistą mapę, dzięki której czytelnik podąża przez wieki w ślad za nieznanymi wcześniej ludami penetrującymi kolejne obszary Starego Świata. Oryginalnemu ujęciu tematu sprzyja zaprezentowanie rezultatów najnowszych badań archeologicznych oraz współpraca z lingwistami, którzy podjęli trud analizy starożytnych języków.  Przedstawienie „Nowej postaci świata...” postępuje według wyznacznika chronologicznego. Każdy z sześciu rozdziałów dzieli się na części opisujące wydarzenia, które miały miejsce w obrębie wybranego obszaru geograficznego. Tak klarowna konstrukcja umożliwia czytelnikowi, także temu, który historykiem nie jest, pełne zrozumienie treści, jej łatwe przyswojenie oraz analizę. W ostatnim, siódmym, rozdziale autor dokonuje podsumowania, opisując nowo powstałe społeczeństwa i ich systemy wartości. Wskazuje też na skutki powstania cywilizacji europejskiej, dalsze kierunki jej rozwoju i przemiany w późnym średniowieczu. Publikacja jest bogato ilustrowana szkicami i rycinami, planami osad i miast, mapami oraz rekonstrukcjami obrazu życia codziennego, powstałymi na podstawie badań archeologicznych. Czytelnik znajdzie także odnośniki do literatury, w tym szczególnie cennych, nowych pozycji. Kompleksowe ujęcie czyni z pracy niewątpliwie godną polecenia skarbnicę wiedzy o małych i wielkich przyczynach średniowiecznych przemian.

MAGDA AUGUSTYNIAK