Twoja wyszukiwarka

MIROSŁAW RUTKOWSKI
SYGNAŁY - KIEDY RUSZYŁY PŁYTY?
Wiedza i Życie nr 8/2001
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 8/2001

Dolna część geologicznej skali czasu zaczyna się wypełniać.

Najstarszy okres dziejów naszej planety, zwany archaikiem, to właściwie terra incognita. Prawie nic nie wiemy o jego geologii, pomimo że trwał bagatela 2 mld lat, czyli 45% historii Ziemi. Profesor Timothy Kusky z Louis St. University opublikował w maju br. wyniki badań dotyczących tektoniki płyt kontynentalnych, które rzucają nieco światła na ten tajemniczy okres.

Do tej pory sądzono, że płyty kontynentalne wielkie jednostki tektoniczne, których powolne przesunięcia decydują o kształcie współczesnej Ziemi, zaczęły się poruszać 1.9 mld lat temu. Tyle bowiem liczą sobie najstarsze znane ofiolity (charakterystyczne sekwencje skał osadowych i wulkanicznych), powstające wzdłuż styku oddalających się od siebie płyt kontynentalnych miejscach narodzin nowego dna oceanicznego. Profesor Kusky wraz z dr Jiang-Hai Li z Uniwersytetu Pekińskiego znalazł w prowincji Hebei w Chinach, kilka kilometrów od Wielkiego Muru, ofiolity sprzed 2.5 mld lat.

Odkrycie to nie tylko przesuwa wstecz granicę zrozumiałej dla nas geologii, ale ma również znaczenie dla badań nad narodzinami życia. Naukowcy przypuszczają bowiem coraz częściej, że życie powstało w pobliżu tzw. kominów hydrotermalnych. Te podmorskie kanały wulkaniczne, pompujące do oceanu bogactwo związków chemicznych i zaopatrujące otoczenie w energię cieplną, związane są właśnie ze strefami styku płyt kontynentalnych tak jak ofiolity.