Twoja wyszukiwarka

EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
SYGNAŁY - GUMA DLA ALERGIKÓW
grudzień 2001
Czy pustynie będą konkurować z lasami tropikalnymi w produkcji lateksu? Gwajula to niepozornie wyglądający krzew o żółtych kwiatach i srebrzystych liściach, który słynie z tego, że jego korzenie wydzielają kwas cynamonowy - substancję toksyczną dla ...
SYGNAŁY - PIELENIE INACZEJ
grudzień 2001
Tradycyjna walka z chwastami bywa kosztowna. Ale może być dużo tańsza, jeżeli stworzymy roślinom uprawnym lepsze warunki do walki z intruzami. Chwasty mają się bowiem gorzej na polu obsianym gęściej i mniej regularnie. Na przykład pszenica jest słabszym ...
SYGNAŁY - SŁONIOWY EKSPORT
grudzień 2001
Republika Południowej Afryki rozpoczęła w październiku br. akcję przesiedlania tysiąca słoni z Parku Narodowego Krugera do sąsiedniego Mozambiku. Uroczystości związane z przekraczaniem granicy przez pierwsze stado, złożone z 40 zwierząt, zaszczycił były ...
SYGNAŁY - KWADRATURA KOŁA
grudzień 2001
W Polsce nadal pije się dużo herbaty, ale czy umiemy dobrze ją zaparzyć? Tym, którzy zastanawiają się, jaką herbatę kupić - okrągłych czy kwadratowych torebkach - donosimy, że kształt opakowania nie wpływa na jakość otrzymywanego napoju. Liczy się natomiast ...
SYGNAŁY - BITWA O LIŚCIE
grudzień 2001
Czy gąsienice potrafią się dogadać? Wydawałoby się, że tłuste gąsienice, flegmatycznie pochłaniające liście, nie należą do konfliktowych stworzeń. Jednak przekonanie to jest z gruntu fałszywe. Spotkanie dwóch larw motyla z północnoamerykańskiego gatunku ...
WIEDZA W ŻYCIU
listopad 2001
Czy nauka może się przydać? Czy wiedza wyniesiona z uniwersytetu pomoże przetrwać w obliczu zagrożenia? Telewizja BBC podglądała zmagania uczonych porzuconych w starym więzieniu na wyspie... Rough Science ("Surowa nauka") to program z gatunku ...
MAŁY, WIELKI ZABÓJCA
listopad 2001
Co kilkadziesiąt lat wymyka się ze swojej meksykańskiej siedziby. Każda jego ucieczka to poważne kłopoty. Jest szybki i skuteczny w ataku. W kilka tygodni zamienia ziemniaczane pola w cmentarzyska. Nieprzypadkowo w marcu br. jeden z nowojorskich parków ...
SYGNAŁY - TRUJĄCY 'PLACEK'
listopad 2001
Francuscy naukowcy donoszą - toksyczne krowie odchody niszczą alpejskie łąki. Najprawdopodobniej wszystkiemu winny jest lek podawany krowom - iwermektyna. Substancja ta ma chronić bydło przed pasożytami, gdy zwierzęta przebywają na pastwiskach. Odchody ...
SYGNAŁY - DRZEWA UMIERAJĄ STOJĄC
listopad 2001
W świetle najnowszych amerykańskich badań obumarłe drzewa pełnią kluczową rolę w przyrodzie. Martwe drzewa mogą stać w lesie przez 40 lat, a kiedy zwali je wichura, leżą na ziemi przez następne 300 lat. Na jednym hektarze naturalnej puszczy można znaleźć ...
SYGNAŁY - ZIELONE ZDROWIE
październik 2001
Krew mnichów buddyjskich, będących na wegetariańskiej diecie, zawiera bardzo duże ilości kwasu salicylowego. Jest to podstawowy składnik aspiryny, któremu przypisuje się zapobieganie chorobom serca i niektórym nowotworom. Być może właśnie dlatego choroby ...
W KOLORZE SIŁA
październik 2001
Kolorowe liście znaczą tyle, co barwne pasy na twarzy Indianina: siłę i gotowość do walki. Barwnymi liśćmi drzewa manifestują gotowość do walki z nękającymi je owadami. To puenta ostatniej pracy dwóch Brytyjczyków, zmarłego w ubiegłym roku wybitnego ...
SYGNAŁY - W CIENIU KONKURENCJI
wrzesień 2001
Jedne bujnie rosną w pełnym słońcu, inne tylko w cieniu. Rośliny choć pozbawione oczu także "widzą" światło. Podobnie jak o wodę, składniki mineralne czy przestrzeń do życia, rośliny walczą o dostęp do światła. Właśnie ten czynnik decyduje, ...
SYGNAŁY - NEKROPOLIA XXI WIEKU?
wrzesień 2001
W Szwecji wynaleziono nową metodę chowania zmarłych - zamrażanie i kompostowanie. Dzięki tym praktykom ciało zamienia się w próchnicę zaledwie w kilka miesięcy. Po zamrożeniu zwłoki są zanurzane w ciekłym azocie, co pozbawia je wody. Pozostaje z nich ...
SYGNAŁY - NIC SIĘ NIE MARNUJE
wrzesień 2001
Plastikową butelkę można zrobić... z obornika. Zwierzęta gospodarskie, zwłaszcza krowy, nie trawią dokładnie pokarmu. Ich odchody są bogate w węglowodany i białka. A we wzorowym gospodarstwie nic nie powinno się zmarnować. Węglowodany mogą być oddzielone ...
HEDONIŚCI W MIKROŚWIECIE
wrzesień 2001
"Żywią y bronią" mogłyby napisać na swych sztandarach rośliny, zmuszane przez owady do opieki nad ich larwami. Na liściach drzew można zauważyć niekiedy dziwne, kolorowe zgrubienia i narośla. W maju na młodych pędach modrzewia pojawiają się, ...
SYGNAŁY - PODWODNA EKSMISJA
wrzesień 2001
Ocieplenie klimatu nie musi zniszczyć raf koralowych! Najprawdopodobniej blednięcie korali [patrz: "Rafa pod prądem", WiŻ nr 8/2001] nie jest zapowiedzią nadciągającej katastrofy, ale ryzykowną grą tych organizmów, które próbują przystosować ...
SYGNAŁY - KORALOWY MATUZALEM
sierpień 2001
Ile lat liczą sobie rafy? Naukowcy zmierzyli wiek raf koralowych. Na podstawie próbek pobranych z odwiertów z Wielkiej Rafy Koralowej u brzegów Australii ustalono, że zaczęła ona się tworzyć 600 tys. lat temu. Od tamtego czasu przyrasta w tempie ...
SYGNAŁY - KU PRZESTRODZE!
sierpień 2001
Czy polskie motyle podzielą los belgijskich? Motyle są bardziej wrażliwe niż inne organizmy - najwcześniej ostrzegają o groźnych zmianach w środowisku. Motyle dzielą los ginących gatunków roślin i zwierząt na całym świecie, ale najbardziej precyzyjne ...
SYGNAŁY - LICZENIE LASÓW
sierpień 2001
Tereny leśne na świecie nadal kurczą się w szybkim tempie. Według najnowszego raportu Food and Agriculture Organization przy ONZ w ostatniej dekadzie XX wieku na świecie wycinano rocznie średnio 9 mln hektarów lasów. Straty są o 10% mniejsze, niż szacowano ...
SYGNAŁY - JAK RYBA W... TORFIE
sierpień 2001
Konkurencja dla przemysłu chłodniczego? Norwescy naukowcy twierdzą, że lodówki można z powodzeniem zastąpić... torfem. Ryby przechowywane w tym materiale w temperaturze pokojowej zachowują świeżość przez blisko miesiąc! Do tej pory powszechnie znanym ...
SYGNAŁY - NIECIERPEK-KONKWISTADOR
sierpień 2001
Przybysz z Azji wypiera europejskie gatunki roślin. Naszym rodzimym roślinom mogą zagrażać obce gatunki, które często przy-padkowo zostają przeniesione z odległych terenów. Przybysze są groźnymi konkurentami zabierającymi składniki pokarmowe, wodę, ...
SYGNAŁY - GRZYBOBRANIE W MROWISKU
lipiec 2001
Nie tylko ludzie zgłębiają tajemnice agrotechniki. Najlepszymi rolnikami wśród owadów są grzybiarki parasolowe - mrówki, które ciężko pracują na swą nazwę. Parasolowe, bo wycięte żuwaczkami kawałki liści niosą do gniazda niczym parasol nad głową. Grzybiarki ...
SYGNAŁY - GRANULKOWE ZAGROŻENIE
lipiec 2001
Morskie stworzenia na całym świecie zatruwają się plastykowymi granulkami. Polipropylen jest często dostarczany wytwórcom plastykowych produktów w postaci granulatu, który jak się okazuje jest również uciążliwym zanieczyszczeniem. Tysiące ton drobnych ...
TRUCIZNY NA CELOWNIKU
czerwiec 2001
Wszechobecne, skutecznie opierające się rozpadowi i groźne dla ludzi związki organiczne od wielu lat są tematem międzynarodowych spotkań. Ich owocem jest Konwencja Sztokholmska. Czy dzięki niej uda się wreszcie oczyścić środowisko z tych zanieczyszczeń? Ubiegły ...
SYGNAŁY - ROLNICTWO MAŁO ZIELONE
czerwiec 2001
Rolnictwo wydatnie przyczynia się do światowego kryzysu ekologicznego. Raport na temat światowego rolnictwa, sporządzony przez International Food Policy Research Institute i World Resources Institute, podaje: rolnicy zużywają na podlewanie blisko ...
SYGNAŁY - ZAPACH W CENIE
czerwiec 2001
Czy w przyszłości zamiast połykać pigułkę postawimy na stole wazon z bukietem specjalnie dobranych wonnych kwiatów? Aromaterapia ma obecnie wielu zwolenników i dość kruche naukowe podstawy. Możemy się tylko domyślać, że pewne zapachy wpływają na kondycję ...
SYGNAŁY - POŻEGNANIE Z KOTLETEM
maj 2001
Czy podatki zmuszą nas do przejścia na wegetarianizm? Produkty spożywcze powinny być opodatkowane odpowiednio do ekologicznych kosztów ich produkcji. W ten prosty sposób ceny najskuteczniej zniechęcą do jedzenia pokarmów, których wyprodukowanie drogo ...
SYGNAŁY - JAK RADZIĆ SOBIE Z ARSENEM?
maj 2001
Trucizny także mają swych smakoszy. Na Florydzie odkryto niedawno, że paproć - orliczka (Pteris vittata) niezwykle wydajnie oczyszcza glebę z arsenu. Gromadzi go w liściach w stężeniach wielokrotnie większych od koncentracji tego pierwiastka w podłożu. ...
SYGNAŁY - UWAGA NA BAGNA!
maj 2001
Ocieplenie klimatu może przynieść nie tylko topnienie lodowców. Przez długie lata mokradła chłonęły metale ciężkie, którymi przemysł zanieczyszczał atmosferę. Zachodzące zmiany klimatyczne mogą je teraz osuszyć i uwolnić z nich tysiące ton toksycznych ...
SYGNAŁY - POŻYTECZNE BRODAWKI
kwiecień 2001
W przyszłości "ekologiczne" uprawy mogą być wydajne. Niemal każdy podręcznik biologii opisuje wzajemne powiązania roślin motylkowych i bakterii korzeniowych (inaczej brodawkowych). Groch, fasola czy koniczyna, żyjąc w symbiozie z tymi bakteriami, ...
SYGNAŁY - GDY WIOSENNE SŁOŃCE PRZYGRZEWA
kwiecień 2001
Bywa, że za brak punktualności płaci się najwyższą cenę. Jeśli gąsienice ćmy - piędzika przedzimka (Operophtera brumata) - wyklują się zbyt wcześnie, nie znajdą na dębach liści, którymi się żywią. Jeśli z kolei pojawią się zbyt późno, liście będą twarde ...
SYGNAŁY - ŁOWCY BAKTERII
marzec 2001
Trwają poszukiwania nowych gatunków drobnoustrojów. W styczniu rosyjscy naukowcy zajmujący się w byłym Związku Radzieckim produkcją broni biologicznej połączyli swe siły z amerykańską firmą biotechnologiczną, by wspólnie poszukiwać rzadkich drobnoustrojów. ...
CZY BAĆ SIĘ DIOKSYN
październik 1999
POWSTAJĄ W NATURZE PODCZAS WYBUCHÓW WULKANÓW I POŻARÓW LASÓW. JEDNAK GŁÓWNYM ICH PRODUCENTEM I, JAK SIĘ OSTATNIO OKAZAŁO, TAKŻE JEDNYM Z KONSUMENTÓW JEST CZŁOWIEK. Fot. PhotoDisc Afera związana z wykryciem w belgijskich kurczakach wysokiego stężenia ...
ZNIKAJĄCE ŚMIECIE
sierpień 1999
Marzenia, by różnorodne przedmioty codziennego użytku po spełnieniu swej roli znikały bez śladu zamiast zaśmiecać środowisko, z wolna stają się rzeczywistością. Do takich należą produkty amerykańskiej firmy Biocorp: plastikowe torby, jednorazowe kubki, ...
ŚLIMAKI W CENIE
sierpień 1999
Śluz wydzielany przez ślimaki słodkowodne i inne wodne organizmy może oczyszczać rzeki i jeziora z nadmiaru toksycznego glinu. Główną przyczyną zanieczyszczenia glinem są kwaśne deszcze, które sprawiają, że rozpuszczalne składniki związków glinu uwolnione ...
TAŃSZE BANANY
lipiec 1999
Banany, po ryżu, pszenicy i mleku, są najwartościowszym pożywieniem. Zaledwie 10% z 86 mln ton światowej produkcji tych owoców trafia co roku na międzynarodowe rynki. Większość - wyprodukowana przez ubogich rolników Afryki, Azji i Ameryki Południowej ...
DESZCZÓWKI GORZKI SMAK
lipiec 1999
Deszcz oczyszcza powietrze z wielu zanieczyszczeń, toteż dawno przestał być źródłem czystej wody, szczególnie w miastach. Najnowsze wyniki badań ostrzegają ponadto, że większość opadów w Europie zawiera duże ilości pestycydów i herbicydów. Normy zanieczyszczenia ...
IM WIĘCEJ ŚMIECI, TYM LEPIEJ?
czerwiec 1999
Że lasy i oceany wydajnie pochłaniają dwutlenek węgla z atmosfery, wiadomo od dawna. Obecnie w USA trwa dyskusja, czy podobną rolę "magazynu CO2" można przypisać wysypiskom śmieci. Zwycięstwo zwolenników takiego poglądu ułatwiłoby Stanom Zjednoczonym ...
NA TROPIE PRUSAKA
maj 1999
Prusaki zdradziły jedną ze swoich tajemnic, która może doprowadzić je do zguby. Amerykańscy naukowcy odkryli, że owady te wędrują po śladach swych pobratymców. A konkretnie wiedzie je niezidentyfikowana jeszcze substancja zawarta w ich odchodach, którą ...
KOMPUTERYZACJA BUSZMENÓW
luty 1999
Buszmeni wyposażeni w miniaturowe, mieszczące się w dłoni komputery będą tropić zwierzęta na pustyni Kalahari. By uchronić rzadkie gatunki przed wyginięciem, biolodzy muszą znać ich liczebność i miejsca, w których najchętniej przebywają.Stosowana przez ...
SERENGETI NA SYBERII
luty 1999
Naukowcy chcą odtworzyć ekosystem z ostatniej epoki lodowcowej. Siłą sprawczą mają być specjalnie do tego celu sprowadzone zwierzęta: konie, bizony, renifery, woły piżmowe. Poligonem doświadczalnym będzie rezerwat na Nizinie Kołymskiej we wschodniej ...
DLACZEGO W OCEANACH NIE MA OWADÓW?
luty 1999
Źródło: Internet Owady są jedną z najbardziej liczebnych grup zwierząt na Ziemi (co najmniej 5 mln gatunków). Zasiedlają niemal każdy typ środowiska, także najgorętsze i najmroźniejsze miejsca naszej planety; są i takie, które żyją w słonych jeziorach. ...
JAK OBRONIĆ PRZYRODĘ
styczeń 1999
ROK 1998 ZASŁUŻYŁ SIĘ DLA OCHRONY PRZYRODY NIE TYLE SKUTECZNYMI DZIAŁANIAMI, CO SPEKTAKULARNYM PODSUMOWANIEM STRAT. Niewielu dziedzinom człowiek poświęca tak mało wysiłku, jak ochronie różnorodnych form życia. Tymczasem współczesne gatunki wymierają ...
NIEBEZPIECZNE EMERYTKI
styczeń 1999
Staruszki za kierownicą są groźniejsze niż ich mężowie, twierdzą specjaliści od motoryzacji z Francji i USA. Badania z wielu krajów wskazują, że najniebezpieczniejszymi kierowcami są młodzi mężczyźni mający 20- - 24 lata. Prawdopodobieństwo, że ...
ZIELENINA NA SKAŻENIA
grudzień 1998
Rośliny są naszymi sprzymierzeńcami także w walce z zanieczyszczeniami. Niektóre gatunki gromadzą w swoich tkankach metale ciężkie i radioizotopy. Robią to na tyle skutecznie, że opracowano metody oczyszczania gleby i wody z toksycznych pierwiastków ...
ZIELONI KONTRA CZEKOLADA
grudzień 1998
Producenci czekolady dostali się na czarną listę wrogów środowiska. Olbrzymie plantacje kakaowców - drzew, z których owoców otrzymuje się kakao - rosną w miejscu lasów tropikalnych. W brazylijskim stanie Bahia, w rejonie uprawy kakaowców, wycięto ...
ZIELONEJ REWOLUCJI C.D.
wrzesień 1998
Fot. Archiwum Wkwietniu br. na rolniczej konferencji w Nowym Delhi doniesiono o wyhodowaniu nowej odmiany pszenicy, dającej niespotykane do tej pory plony - 18 ton na hektar. Średni plon zwykłych upraw pszenicy na świecie to dziś 2.7 tony z hektara, ...
JESZCZE JEDEN ZABÓJCA PŁAZÓW
wrzesień 1998
Żaby i ropuchy giną zarażone nieznanym nauce gatunkiem grzyba. Patogen infekuje skórę dolnej części ciała i nóg tych zwierząt, pokrywając ją grubą warstwą. Dla płazów, które oddychają przez skórę, taka infekcja jest śmiertelna, gdyż po prostu się duszą. ...
CO Z GÓRĄ ŚMIECI
wrzesień 1998
JAK PRÓBUJE SIĘ ROZWIĄZAĆ PROBLEM ODPADÓW? - "WIEDZA I ŻYCIE" PYTA PROF. DR. HAB. JERZEGO GOLIMOWSKIEGO. Resztki żywności, niepotrzebne nam przedmioty najpierw lądują w koszu na śmieci, a wkrótce potem trafiają na miejskie wysypisko. Średnio ...
CORAZ TŁOCZNIEJ
sierpień 1998
Do niedawna przybywało Ziemi co roku 100 mln nowych mieszkańców, od kilku lat tylko 90 mln. Ale demografom daleko jeszcze do optymizmu. To tak jakby jedną z nadmorskich metropolii zalała fala wysokości 2.7 m zamiast 3 m - stwierdził W. Fornos, kierujący ...
CORAZ TŁOCZNIEJ
sierpień 1998
Do niedawna przybywało Ziemi co roku 100 mln nowych mieszkańców, od kilku lat tylko 90 mln. Ale demografom daleko jeszcze do optymizmu. To tak jakby jedną z nadmorskich metropolii zalała fala wysokości 2.7 m zamiast 3 m - stwierdził W. Fornos, kierujący ...
MOKRADŁA DOBRE NA SALMONELLĘ
sierpień 1998
Porośnięte kosaćcami, pałką, rzęsą wodną, moczarką kanadyjską specjalnie tworzone mokradła mogą stać się alternatywą dla nowoczesnych metod dezynfekcji wody. Bakterie Escherichia coli i Salmonella typhimurium giną w konfrontacji z wodną roślinnością ...
CO ZDARZYŁO SIĘ W MINNESOCIE
sierpień 1998
CO PEWIEN CZAS NA ŁAMY PRASY AMERYKAŃSKIEJ WRACA TEMAT KALEKICH ŻAB. NIE JEST TO PRZEBÓJ SEZONU OGÓRKOWEGO, CHOĆ NA TAKI WYGLĄDA. NAUKOWCY OD KILKU LAT POSZUKUJĄ TAJEMNICZEJ PRZYCZYNY DEFORMACJI PŁAZÓW. W sierpniu 1995 roku grupa uczniów z nauczycielką ...
WIELORYBNICY ZNÓW U STERU
lipiec 1998
Pod wieloma względami obrady Międzynarodowej Komisji Wielorybniczej (IWC), które odbyły się w maju br., przypominały ubiegłe lata - jak co roku dyskutowano słuszność zakazu połowu wielorybów na skalę przemysłową i nie osiągnięto porozumienia na ten ...
ORKA TYLKO NOCĄ
lipiec 1998
Naukowcy z Uniwersytetu w Bonn twierdzą, że rolnicy mogą zmniejszyć liczbę chwastów na polach i ilość stosowanych herbicydów, orząc w nocy. Fot. Krzysztof Kaliński Nasiona roślin uprawnych zwykle kiełkują w całkowitych ciemnościach. Natomiast u większości ...
NOWOŚĆ Z RAF KORALOWYCH
lipiec 1998
W ciągu ostatnich 20 lat duże połacie raf koralowych bladły, bielały i w końcu zamierały. Winę za ten proces przypisuje się skutkom działalności człowieka, choć do końca nie wiadomo, co tak naprawdę jest bezpośrednią przyczyną zagłady korali. Potencjalnych ...
TYTOŃ I OZON
czerwiec 1998
UCZNIOWIE SZKÓŁ Z CAŁEGO KRAJU BADAJĄ W SWOJEJ OKOLICY ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA OZONEM. KORZYSTAJĄ ONI ZE SPECJALNYCH ODMIAN TYTONIU, WYHODOWANYCH PONAD TRZYDZIEŚCI LAT TEMU. Amerykańscy farmerzy uprawiający tytoń w stanie Connecticut i na Florydzie ...
TRUDNA SZTUKA RACHUNKÓW
czerwiec 1998
Ile można wydać na obronę? Za mało - napastnik zwycięży, zbytnia rozrzutność jednak grozi zmarnowaniem cennych dóbr. Znalezienie złotego środka to problem nie tylko polityków, ale także roślin. Bronią się one przed swoimi wrogami na wiele różnych ...
JAK BORELIOZA ZALEŻY OD BRUDNICY NIEPARKI
maj 1998
Fot. Marek W. Kozłowski Urodzaj żołędzi może zwiększyć zagrożenie boreliozą. A oto jak grupa amerykańskich ekologów doszła do tego pozornie paradoksalnego wniosku. Otóż postanowili oni opracować sposób na brudnicę nieparkę - ćmę, która ogałaca ...
ROK TYGRYSA
marzec 1998
Fot. Internet Ogon tygrysa na choroby skóry, kły na gorączkę, pazury na uspokojenie, gałki oczne na epilepsję, wąsy na ból zębów, mózg na lenistwo, a najwyżej cenione w tradycyjnej medycynie chińskiej kości tygrysa kurują reumatyzm, paraliż i ogólne ...
HUBA DLA DZIĘCIOŁA
luty 1998
Fot. P. Fabijański Aby lasy były zdrowe, drzewa muszą trochę pochorować. Amerykańscy fitopatolodzy, czyli specjaliści od chorób roślin, celowo zakażają drzewa pasożytniczymi grzybami. W ten sposób chcą odtworzyć bogactwo ekosystemu leśnego, gdyż chore ...
GORĄCZKA ZŁOTA ZAGRAŻA WIELBŁĄDOM
luty 1998
Fot. JACANA/BE&W Dziki przodek dromadera, jednogarbnego wielbłąda, wymarł najprawdopodobniej jakieś 2 tys. lat temu w tajemniczych okolicznościach. Na szczęście, na długo przedtem zdążono go udomowić. W północnej Afryce i we wschodniej Azji służy ...
Z CHOINKĄ CZY BEZ?
grudzień 1997
CO ROKU SETKI TYSIĘCY CHOINEK IDĄ POD TOPÓR. JEDNAK PRZYRODA NIE MUSI Z TEGO POWODU CIERPIEĆ. Dawno minęły te czasy, gdy tuż przed Bożym Narodzeniem gospodarz szedł do lasu i wracał do domu z drzewkiem. Obecnie choinkę wybieramy wśród dziesiątków mniej ...
NOSOROŻCE NA SPRZEDAŻ
listopad 1997
DO KOGO NALEŻĄ ŚWIATOWE BOGACTWA PRZYRODY? KTO POWINIEN ROZSTRZYGAĆ SPORY WYNIKAJĄCE Z, CZĘSTO SPRZECZNYCH, INTERESÓW ŻYJĄCYCH NA TYM SAMYM TERENIE LUDZI I DZIKICH ZWIERZĄT? Czarny Ląd dawno przestał być bezkresną ostoją dzikiej przyrody. Olbrzymie ...
NISZCZYLIŚMY, NISZCZYMY I NISZCZYĆ BĘDZIEMY
wrzesień 1997
Fot. Archiwum Rio-5 - tak działacze World Wildlife Fund określili spotkanie przedstawicieli 173 państw, które odbyło się w czerwcu br. w Nowym Jorku. Pięć lat, które upłynęły od Szczytu Ziemi w Rio de Janeiro, niewiele zmieniło w zaawansowaniu działań ...
STRZEŻ SIĘ KLESZCZA
sierpień 1997
Ani jego wygląd, ani obyczaje nie budzą sympatii. Żyje na cudzy koszt, żywiąc się krwią, głównie ssaków. Cierpliwością niewielu może mu dorównać - czekając na żywiciela, potrafi trwać w stanie odrętwienia nawet dwa lata. Wytrzymałość na głód zwiększa ...
OSTROŻNIEJ Z AZOTEM!
sierpień 1997
CZY "NAWOŻENIE" PRZYRODY ZWIĄZKAMI AZOTU SPOWODUJE, ŻE BUJNIEJSZA ROŚLINNOŚĆ BĘDZIE POCHŁANIAĆ WIĘCEJ DWUTLENKU WĘGLA I DZIĘKI TEMU ŁAGODZIĆ OCIEPLENIE KLIMATU? Spośród 70 tys. różnych substancji chemicznych wprowadzanych przez człowieka do ...
POPIOŁY NA ZGLISZCZACH
sierpień 1997
Fot. Agnieszka i Włodek Bilińscy Ogień w lesie to jedna z najbardziej niszczących i zarazem najbardziej twórczych sił przyrody. Pożar usuwa zgromadzoną przez lata grubą warstwę ściółki. Pogorzelisko szybko pokrywa świeża zieleń, gdyż nasiona, mając ...
Z EKOLOGIĄ DO SZKÓŁ
sierpień 1997
Stan naszego środowiska w dużej mierze zależy od nas samych. Problem w tym, by ten oczywisty fakt dotarł do całego społeczeństwa i miał wpływ na codzienne życie. By bierność zmieniał w działanie, choćby takie jak kupowanie proszku do prania bez fosforanów ...
KTO PIERWSZY TEN LEPSZY?
sierpień 1997
Fot. Grzegorz i Tomasz Kłosowscy Z pomocą człowieka bobry powoli wracają tam, gdzie dawno temu zostały przezeń wytępione. Żyją już na coraz większych obszarach Europy i w coraz większej liczbie krajów. W Holandii zoolodzy prowadzący akcję osiedlania ...
A JEDNAK NAJSZYBSZY
lipiec 1997
Fot. Internet Jak się niedawno okazało, gepard został okrzyknięty najszybszym zwierzęciem lądowym na podstawie błędnego pomiaru. Po raz pierwszy oceniano jego sprinterskie możliwości w roku 1965. Miał biec z prędkością 114 km/h. Wkrótce jednak wyszło ...
MINIMALISTA Z GŁĘBIN
lipiec 1997
Załoga batyskafu Alvin badająca atlantyckie głębiny na południowy wschód od Azorów odkryła w wodach hydrotermalnych nieznany nauce organizm. Wydawałoby się, że życie w tak ekstremalnym środowisku: 3650 m pod powierzchnią oceanu oraz w temperaturze 90-113o ...
UWAGA! WIRUS
czerwiec 1997
Fot. A. i W. Bilińscy Do tej pory salicylan metylu- olejek eteryczny otrzymywany z rosnącej na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej gauterii - stosowany na różnego rodzaju dolegliwości, znany był głównie pod nazwą handlową wintergreen oil. Najnowsze ...
ZALETY TŁOKU
czerwiec 1997
Fot. Internet W upalny dzień sama myśl o tym, że istnieją zwierzęta, które - nie tłocząc się - nie mogłyby przetrwać jako gatunek, jest trudna do zniesienia. A jednak. Największy z pingwinów - pingwin cesarski - dokonuje heroicznych wysiłków, by ...
KRAB KWIATOŻERCA
czerwiec 1997
Fot. Archiwum Codziennie rano kraby Metasesarma rubripes z rodziny Grapsidae mozolnie wspinają się w górę pni drzew tropikalnego, brazylijskiego lasu. Gnane głodem docierają na wysokość nawet 4 m. Trudy tej wspinaczki nagradzają kwiaty epifitów z ...
W EFEKCIE NISZCZĄCEGO WPŁYWU CZŁOWIEKA NA WARSTWĘ OZONOWĄ ...
kwiecień 1997
*W efekcie niszczącego wpływu człowieka na warstwę ozonową atmosfery corocznie na raka skóry zapada 1.1 tys. na milion mieszkańców Europy Zachodniej i odpowiednio 2 tys. Amerykanów. Nawet jeśli emisja freonów zostanie drastycznie zmniejszona, zawartość ...
KENIJSKI MALARZ DZIKICH ZWIERZĄT ...
kwiecień 1997
* Kenijski malarz dzikich zwierząt wybrał oryginalny sposób na uświadomienie swym krajanom wartości rodzimej przyrody. Wytwarza papier ze słoniowego łajna. Wzorując się na sposobach produkcji papirusu w starożytnym Egipcie, opracował szybką i nieskomplikowaną ...
PODEJRZANE W AMAZONII
kwiecień 1997
Wśród ptaków i ssaków samce i samice często łączą się w pary, by wspólnie sprawować opiekę nad swym potomstwem. Do grona troskliwych rodziców można także zaliczyć małe, jaskrawo ubarwione żabki drzewołazy zamieszkujące wilgotne lasy równikowe oraz mgielne ...
CZY OCEANY ZAWIODĄ?
marzec 1997
Na szczęście natura łagodzi skutki naszych poczynań. Każdego roku w oceanach "topi się" znaczna ilość dwutlenku węgla. Ten oczyszczający atmosferę proces może jednak osłabnąć. W dotychczasowych modelach klimatycznych naukowcy zakładali, że ...
ANTYKONCEPCJA DLA SŁONI
marzec 1997
Rezerwaty i parki narodowe RPA trzeszczą w szwach. Dużym problemem są szybko rozmnażające się słonie, obdarzone stosownym do swych rozmiarów apetytem. Dorosły samiec potrzebuje dziennie około 300 kg pokarmu, samica zaś 170 kg. W porze deszczowej gustują ...
W TROPIKACH BEZ ZMIAN
listopad 1996
Tempo wylesiania w tropikach nie zmniejsza się, pomimo że świadomość jego skutków stała się powszechna - głosi najnowszy raport międzynarodowych ekspertów do spraw rolnictwa (CGIAR). U podłoża tego problemu leży ubóstwo lokalnej ludności, nadmierny ...
ŚLADY PO WALCE
listopad 1996
Przeważa opinia, że duet roślina - owad współgra od 125 mln lat, odkąd na Ziemi pojawiły się rośliny kwiatowe. Najprawdopodobniej poszukujące pokarmu owady przyspieszyły powstanie kwiatów oferujących im w nagrodę za przeniesienie pyłku słodki nektar. ...
NIE DOTRZYMANE OBIETNICE
październik 1996
Działania zmierzające do ograniczenia emisji dwutlenku węgla są nadal nieskuteczne. Według raportu World Energy Council większość wysokouprzemysłowionych państw nie dotrzyma zobowiązań, które przyjęły na "Szczycie Ziemi" w Rio de Janeiro w ...
KORALE MNIEJ KORALOWE
październik 1996
Zjawisko odbarwiania się korali staje się coraz rozleglejsze. Znakomitą większość swych tęczowych kolorów zawdzięczają one żyjącym w ich tkankach glonom z grupy Zooxanthellae. Przeważa opinia, że w cieplejszej niż zwykle wodzie symbioza obu organizmów ...
WĘDRUJĄCE PESTYCYDY
październik 1996
Pestycydy stosowane w tropikach lub strefie umiarkowanej znajduje się w Arktyce i Antarktyce. W jaki sposób substancje te dostają się do pokarmu karmiącej piersią eskimoskiej kobiety? Prześledzenie ich drogi wymaga precyzyjnych informacji o stosowaniu ...
SZANSA NA LEPSZĄ WODĘ
wrzesień 1996
Wody powierzchniowe, a czasami także głębinowe strefy umiarkowanej zawierają duże ilości związków organicznych - naturalnej pożywki mikroorganizmów. Jeśli taka woda ma być używana do picia, powinna zostać poddana chlorowaniu lub ozonowaniu. W wyniku ...
POMIMO NOCY I CHŁODU
wrzesień 1996
Wydawałoby się, że utrzymująca się prawie pół roku całkowita ciemność musi hamować wzrost roślin. A jednak w wodach otaczających Orkady Południowe, wyspy leżące w sąsiedztwie południowego koła podbiegunowego, znaleziono gatunek glonu rosnący nieprzerwanie ...
DZIAŁKOWICZE W ŁASKACH
wrzesień 1996
Pogląd, że miasta są dla przemysłu a wsie dla rolnictwa, można odłożyć do lamusa. W skali świata mieszczuchy bardzo często zajmują się uprawą ziemi! Z ogłoszonych niedawno danych Programu Rozwoju ONZ wynika, że co trzeci mieszkaniec miasta uzupełnia ...
PIASKOWNICA LUBI PIASEK
sierpień 1996
Są takie gatunki roślin, które rosną lepiej w gorszych warunkach. Na bałtyckimwybrzeżu bez trudu znajdziemy jedną z nich. Sztywne pióropusze trawy, piaskownicyzwyczajnej, zdobią nadmorskie wydmy. Na świecie istnieją tylko dwa gatunki piaskownicy: ...
LĄDY, MORZA I POWIETRZE POD LUPĄ KLIMATOLOGÓW
sierpień 1996
Wkrótce po tym, jak efekt szklarniowy zaistniał na naukowej scenie, okazało się, że nie wszystek "cywilizacyjny" dwutlenek węgla gromadzi się w atmosferze. Część tego gazu gdzieś znika. Jak duże są to ilości i gdzie się podziewają? Pytania ...
GADAJĄCE MRÓWKI?
sierpień 1996
Mrówki porozumiewają się za pomocą substancji chemicznych zwanych feromonami lub przez dotyk, ale czy jakiekolwiek znaczenie w tej wymianie informacji ma odgłos "ćwierkania", który wydają, poruszając w górę i w dół końcową częścią odwłoka - ...
LISTA SZKÓD CORAZ DŁUŻSZA
lipiec 1996
Czy szkody wyrządzane przez kwaśne deszcze są łatwe do naprawienia? Czy wystarczy, że kominy elektrowni przestaną wyrzucać dwutlenek siarki, a drzewa znów bujnie się zazielenią, wody zaś powrócą do swej naturalnej kwasowości? Tam, gdzie już udało się ...
ZAWIŁOŚCI PSZCZELEGO JĘZYKA
lipiec 1996
Pszczeli ul może pomieścić nawet 100 tys. mieszkańców. Mimo tłoku panuje w nim wzorowy porządek. Każdy owad zna swoją rolę i wykonuje swoje obowiązki we właściwym czasie. Sprawność funkcjonowania pszczelej rodziny porównywana jest do działania organizmu; ...
NA CUDZY KOSZT
maj 1996
Tajemnicę mikoryzy - związku roślin wyższych i grzybów - skrywa ziemia.Dopiero pod jej powierzchnią można obejrzeć korzenie pokryte mufką - grubymkołnierzem splątanych strzępek grzybni. Wiele leśnych drzew nie mogłobyżyć bez mikoryzy. Polega ...
SUSEŁ MORĘGOWANY W POLSCE
luty 1996
Od pewnego czasu jestem stałą czytelniczką "Wiedzy i Życia". Chciałabym uzyskać od Was informacje na temat susła moręgowanego. Wiem tylko, że prawdopodobnie pojedyncze rodziny tych zwierząt przetrwały w okolicach Góry Świętej Anny. Agnieszka ...
KŁOPOTLIWE AEROZOLE
luty 1996
W numerze "WiŻ" z sierpnia ub.r. ukazał się sygnał "Nie ma tego złego..." Nie zgadzam się z zawartą tam opinią jakoby emisja SO2 przyczyniała się do oziębiania klimatu. Jest oczywiste, że obszary, nad którymi rozciąga się warstwa ...
PODWODNE BOGACTWO
styczeń 1996
Morskie dno skoku kontynentalnego - rozciągającego się poniżej wód przybrzeżnych - zamieszkuje więcej gatunków niż jakikolwiek inny ekosystem na lądach czy oceanach. Prawdopodobnie ich liczba w osadach tego rejonu oceanu sięga nawet trzech czwartych ...