Twoja wyszukiwarka

ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
KSIĄŻKI
sierpień 2001
SZKOŁA FOTOGRAFOWANIA NATIONAL GEOGRAPHICPeter K. Burian i Robert Caputo, Przełożył Maciej Hen,Wydawnictwo G+J RBA, Warszawa 2000 Książka ta jest dokładnie tym, co sugeruje tytuł - podręcznikiem do nauki fotografowania. Jest on tym cenniejszy, że pozbawiony ...
SYGNAŁY - KATAKLIZM, KTÓRY PRZEŻYŁY DINOZAURY
sierpień 2001
Dlaczego u schyłku triasu wymarły organizmy najlepiej przystosowane? Peter Ward, znany amerykański ewolucjonista z University of Washington, twierdzi, że - podobnie jak 65 mln lat temu - także przed 200 mln lat masowe wymieranie gatunków było spowodowane ...
SYGNAŁY - CZESANIE CIEKŁYCH KRYSZTAŁÓW
sierpień 2001
Z fabryk monitorów komputerowych znikną wreszcie bele aksamitu. Firma IBM opublikowała w Nature pierwszy z zapowiadanych czterech artykułów, opisujących nową technologię produkcji ekranów ciekłokrystalicznych (LCD), które stosowane są w komputerach ...
SYGNAŁY - ATMOSFERA SIĘ BRUDZI
sierpień 2001
Stwierdzono spadek stężenia naturalnej substancji oczyszczającej atmosferę. Zakończono 23-letnie, międzynarodowe badania nad zmianami stężenia w atmosferze rodnika hydroksylowego (OH -). Związek ten, o cząsteczce zbudowanej z jednego atomu tlenu i jednego ...
SYGNAŁY - MINERAŁY NA GANIMEDESIE
sierpień 2001
Na księżycu Jowisza może istnieć podpowierzchniowy ocean. Naukowcy z University of Hawaii na podstawie pomiarów wykonanych przez sondę Galileo stwierdzili, że na powierzchni Ganimedesa - jednego z księżyców Jowisza - znajdują się minerały siarczanowe, ...
SYGNAŁY - ŚWIECĄCY KRZEM
sierpień 2001
Nanokryształy emitujące światło o różnych barwach mogą zrewolucjonizować rynek monitorów. Dwaj profesorowie z University of Texas opracowali świecące kryształki krzemu. Może to być ogromny przełom zarówno w technice generowania obrazu, jak i w fizyce ...
SYGNAŁY - DEPESZE NAUKOWE
lipiec 2001
Klimat południowej i północnej półkuli zmienia się jednocześnie. Badania przeprowadzone w boliwijskiej części Andów wykazały, że w ciągu ostatnich kilkudziesięciu tysięcy lat ilość opadów w tym rejonie wahała się zgodnie z klimatem rejonu północnego ...
SYGNAŁY - SADZA GRZEJE
czerwiec 2001
Drobne cząstki czystego węgla zwiększają efekt cieplarniany. W bilansach klimatologów aerozole obecne w atmosferze - np. chmury, mgły i dymy - uważane są za czynnik przeciwdziałający ociepleniu. Jednak okazuje się, że jeden typ aerozoli pełni rolę zgoła ...
SYGNAŁY - RUCHLIWY ZAKĄTEK ANTARKTYDY
czerwiec 2001
Jeden z antarktycznych lodowców bardzo szybko topnieje i spływa do morza. Cieplejsze lata końca XX wieku odcisnęły wyraźne piętno na wielu górskich lodowcach. Szczególnie dotyczy to lodowców położonych w strefie tropikalnej, gdzie występują duże różnice ...
SYGNAŁY - KAMIENNY LAS NA DNIE ATLANTYKU
czerwiec 2001
Odkryto nowy rodzaj podmorskich kominów hydrotermalnych. Podczas badania podmorskiej góry na środku Atlantyku, w rejonie Wysp Azorskich, naukowcy natrafili na niezwykły kamienny las. Tworzą go gęsto porozmieszczane, bardzo wysokie - do 55 m - kominy ...
SYGNAŁY - KWAŚNY ŚNIEG NAD ARKTYKĄ
czerwiec 2001
Hydraty kwasu azotowego powiększają dziurę ozonową. Jesienią zeszłego roku zanotowano rekordową dziurę ozonową nad Antarktydą i istnieje obawa, że sytuacja powtórzy się tej wiosny nad Arktyką. Naukowcy znaleźli właśnie wiarygodne wyjaśnienie tego zjawiska. ...
SYGNAŁY - PRZESŁODZONY OCEAN
maj 2001
Gwałtowna zmiana klimatu stała się bardziej realna niż kiedykolwiek. Prawie 20 lat temu amerykański klimatolog Wallace S. Broecker zasugerował, że pionowa cyrkulacja oceaniczna na północnym Atlantyku może "przełączać" klimat Ziemi między dwoma ...
SYGNAŁY - KOMPLETNE FIASKO
marzec 2001
Po nieudanej konferencji klimatycznej dyskusje na temat globalnego ocieplenia wróciły do punktu wyjścia. Jednak nowe dane coraz wyraźniej wskazują na winę człowieka. W dniach 13-24 listopada 2000 roku w Hadze odbyła się już szósta z kolei międzynarodowa ...
SYGNAŁY - DZIEŃ, W KTÓRYM PRZYSZŁA ZIMA
luty 2001
Obserwacje zamarzania jezior potwierdzają, że od 150 lat ociepla się klimat Ziemi. Jeden z podstawowych problemów w prognozowaniu klimatu to brak wiarygodnych danych o jego zmianach w przeszłości. Dawne temperatury powietrza można odczytać z tzw. wskaźników ...
SYGNAŁY - IDEALNY FILTR
luty 2001
Usuwa ze spalin zanieczyszczenia i przy okazji produkuje diamenty. Dwaj australijscy naukowcy wpadli na genialny pomysł, by wykorzystać mikrofale do konwersji szkodliwych gazów spalinowych w związki nieszkodliwe. Sercem ich urządzenia jest komora o ...
SYGNAŁY - CHAOTYCZNE OSCYLACJE
styczeń 2001
Klimat może w dużym stopniu rządzić się przypadkiem. W czasach, gdy teoria chaosu cieszyła się popularnością, chętnie ilustrowano ją tzw. efektem motyla. Chodzi w nim o to, że w sprzyjających okolicznościach poruszenie skrzydeł motyla może wywołać huragan. ...
SYGNAŁY - GINĄ RAFY
styczeń 2001
Globalne ocieplenie niszczy rafy koralowe bardziej, niż przypuszczano. W październiku 2000 roku na indonezyjskiej wyspie Bali odbyło się międzynarodowe sympozjum w sprawie raf koralowych. Jego owocem jest dramatyczny raport o stanie raf na całym świecie, ...
SYGNAŁY - CZY LECZYĆ ANEMIĘ OCEANU?
styczeń 2001
Nawożenie wód oceanicznych żelazem może zwalczyć efekt cieplarniany. Fitoplankton - mikroskopijne glony wodne - są podstawą morskiego łańcucha pokarmowego. Od niedawna są także największą nadzieją naukowców na skuteczną walkę z globalnym ociepleniem. ...
SYGNAŁY - PO NITCE DO KŁĘBKA
styczeń 2001
Wymyślono nowy sposób badania dawnych upadków meteorytów. Gdy na powierzchnię Ziemi spada duży meteoryt, energia zderzenia powoduje stopienie części materiału i wyrzucenie go w powietrze w postaci drobnych kropelek, szybko zastygających w szkliwo. Te ...
SYGNAŁY - OZON ZABIJA ROŚLINY
styczeń 2001
Miejski smog może niszczyć podmiejskie uprawy rolne i łąki. Upał, słońce, brak wiatru i mała wilgotność powietrza to pogoda, przy której w miejskim powietrzu tworzy się bardzo dużo ozonu. Nie ma się jednak z czego cieszyć, bo ten gaz nie uzupełni ...
SYGNAŁY - BENZEN DO LAMUSA?
styczeń 2001
Przemysł chemiczny zaczyna wdrażać "ekologiczne" rozpuszczalniki. Współczesne technologie produkcji plastików, leków, detergentów i wielu innych wytworów przemysłu chemicznego wymagają korzystania z rozpuszczalników organicznych, takich jak ...
SYGNAŁY - CIENKI LÓD
grudzień 2000
Pomiary satelitarne umożliwiły określenie grubości lodu na całym Morzu Arktycznym. Jesienią zeszłego roku kanadyjski satelita RADARSAT wykonał pierwszą precyzyjną mapę radarową Antarktyki . Jednocześnie naukowcy z NASA zbierali dane dotyczące grubości ...
SYGNAŁY - DZIURA CORAZ WIĘKSZA
grudzień 2000
We wrześniu dziura ozonowa nad Antarktydą osiągnęła rekordowo duże rozmiary. Mimo że maleje stężenie substancji niszczących ozon w atmosferze , dziura ozonowa nad biegunem południowym wcale nie chce się zmniejszać. W tym roku po raz pierwszy sięgnęła ...
SYGNAŁY - NIE TAKI SZLACHETNY...
listopad 2000
Odkryto pierwszy stabilny związek argonu - pierwiastka zaliczanego do gazów szlachetnych. Ostatnia kolumna układu okresowego skupia pierwiastki, które nie reagują z innymi pierwiastkami - nie tworzą żadnych związków chemicznych. W warunkach normalnych ...
SYGNAŁY - NOWY GAZ CIEPLARNIANY
listopad 2000
Odkryto nowy związek chemiczny, który może znacznie zwiększyć efekt cieplarniany. Pentafluorosulfonian trifluorometylu (SF5CF3) występuje w atmosferze w niewielkich ilościach około 0.12 ppt (części na bilion), ale jest potencjalnie najsilniejszym z ...
SYGNAŁY - PRAWY CUKIER I LEWE BIAŁKO
październik 2000
Naukowcy rozwiązali zagadkę jednostronnej chiralności świata żywego. Istnieją związki chemiczne, których atomy mogą ułożyć się w cząsteczce w dwie równoprawne struktury, będące wzajemnym lustrzanym odbiciem. Tę właśnie cechę nazywamy chiralnością, a ...
ODKURZACZEM PO DNIE
październik 2000
Od 9 lat Polska ma prawo do użytkowania kawałka dna Pacyfiku. Pod trzykilometrową warstwą wody czekają tam bardzo bogate złoża rud metali nieżelaznych. Problem w tym, jak je wydobyć. Od 1987 roku nasz kraj jest członkiem międzynarodowej organizacji ...
KSIĄŻKI
październik 2000
NIEZWYKŁY ŚWIAT CHEMIIHerbert W. Roesky, Klaus Möckel.Przełożyli Magdalena Pecul i Tristan Korecki.Wydawnictwo Adamantan, Warszawa 1998. Trudno znaleźć równie nietypową książkę popularnonaukową. "Niezwykły świat chemii" to próba połączenia ...
SYGNAŁY - PLATYNA I ZŁOTO Z KOSMOSU
październik 2000
Złoża najcenniejszych metali zawdzięczamy prawdopodobnie meteorytom. Już z prostych analiz geochemicznych wynika, że w warstwach powierzchniowych Ziemi powinno być bardzo mało żelaza - co najmniej 100 razy mniej niż jest. Skoro przed miliardami lat ...
SYGNAŁY - SOJOWY NAPĘD
październik 2000
Oleje roślinne są doskonałymi zamiennikami paliw ropopochodnych. Być może już za kilkanaście lat wszyscy będziemy lać do baku roślinne paliwo. Ci, którzy mają silniki Diesla, w zasadzie mogą to robić już dziś, bo w niektórych krajach jest ono już do ...
SYGNAŁY - ZORZA NA ZAWOŁANIE
październik 2000
Silne fale radiowe mogą pobudzać jonosferę Ziemi do świecenia. Ludzki geniusz po raz kolejny dorównał Naturze - właśnie nauczyliśmy się tworzyć zorze w dowolnym miejscu na Ziemi. Do tego celu potrzebny jest jedynie duży radioteleskop, na przykład taki, ...
SYGNAŁY - ŻEGNAJCIE FREONY
październik 2000
Dwutlenek węgla, amoniak i inne naturalne gazy zastąpią substancje używane dotąd w urządzeniach chłodniczych. W dzisiejszych czasach trudno wyobrazić sobie życie bez lodówki. Pompa cieplna, niezwykle przydatny wynalazek z początku XX wieku, umożliwiła ...
SYGNAŁY - KSIĘŻYC RZĄDZI OCEANEM
wrzesień 2000
Gdzie naprawdę podziewa się energia przypływów i odpływów morza? Jak się ostatnio okazało w przypadku krążącego wokół Jowisza księżyca Io, planety mogą przekazywać swoim naturalnym satelitom znaczne ilości energii w postaci pływów grawitacyjnych. Polega ...
SYGNAŁY - ZMIENNE KLIMATY
wrzesień 2000
O klimacie Ziemi wiemy coraz więcej, ale proste mechanizmy nie wystarczają do opisu obserwacji. Czy klimat to tylko złożony zestaw cykli o różnym okresie? Lekcję pokory przynosi kilka ostatnio opublikowanych prac naukowych. Wynika z nich, że obserwowana ...
SYGNAŁY - BARDZO DUŻE BUM
wrzesień 2000
W czerwcu w Polsce i kilku innych państwach Europy przeprowadzono największe na świecie sejsmiczne sondowanie skorupy ziemskiej. Eksperyment CELEBRATION 2000 (Central European Lithospheric Experiment Based on Refraction) trwał zaledwie miesiąc dzięki ...
SYGNAŁY - GORĄCE NARODZINY
sierpień 2000
Na Pacyfiku pojawiła się nowa wulkaniczna wyspa. Podmorskie wulkany, licznie występujące na dnie wszystkich oceanów świata, w większości wygasły. Jeśli ich stożki mieszczą się całkowicie pod wodą, nazywa się je gujotami. Gdy zaś wychodzą na powierzchnię, ...
SYGNAŁY - CMENTARZ NA KSIĘŻYCU?
sierpień 2000
Amerykańska firma Celestis oferuje klientom pochówek na Srebrnym Globie. Za 12.5 tys. dolarów już w przyszłym roku będzie można pochować się lub kogoś na Księżycu. Zapewnia o tym firma Celestis, prowadząca zaawansowane rozmowy z największym komercyjnym ...
SYGNAŁY - BIAŁA PLANETA
sierpień 2000
Wbrew wcześniejszym przypuszczeniom Ziemia prawdopodobnie nigdy całkowicie nie zamarzła. 10 lat temu amerykański geolog Joseph Kirschvink wysunął hipotezę, że zlodowacenia, których ślady zachowały się w skałach sprzed kilkuset milionów lat, były całkowite ...
SYGNAŁY - ILE WAŻY ZIEMIA?
sierpień 2000
Nowe pomiary uściśliły wartość stałej grawitacyjnej i masę naszej planety. Stała grawitacyjna, oprócz stałej Plancka i prędkości światła, to jedna z najważniejszych wartości stałych w fizyce. Dzięki niej potrafimy precyzyjnie obliczać m.in. masy planet ...
SYGNAŁY - OGNIWA PALIWOWE CORAZ REALNIEJSZE
lipiec 2000
Wynaleziono katalizator pozwalający spalać węglowodory w całkowicie czysty sposób. Choć co dzień spalamy w silnikach samochodowych i kuchenkach gazowych ogromne ilości węglowodorów, nie wiemy dokładnie, jak przebiega proces spalania tych związków z ...
KSIĄŻKI
lipiec 2000
ORBITAAstronauci NASA fotografują Ziemię.National Geographic Society.Wydawnictwo G+J RBA.Warszawa 2000. Od niepamiętnych czasów ludzie marzą o lataniu. Zwieńczeniem tych rojeń są dziś wyprawy w kosmos. Postęp technologiczny sprawia, że podobne wrażenia ...
HISTORIA ZIARNKA PIASKU
lipiec 2000
Pod spragnionym opalenizny ciałem wczasowicza leżą miliardy lat geologicznej historii, zamknięte w miliardach drobnych kawałków skały. Wśród ziaren piasku trafiają się mikroskopijne kamienie półszlachetne, a nawet szlachetne Naukowo rzecz biorąc, piasek ...
SYGNAŁY - PODZIELONA ANTARKTYDA
lipiec 2000
Zachodnia i wschodnia Antarktyda są odrębnymi płytami tektonicznymi. Badania geofizyczne przeprowadzone przez międzynarodowy zespół naukowców dowiodły istnienia starej strefy rozszerzania się skorupy ziemskiej, dzielącej Antarktydę na dwie części. Odkrycie ...
SYGNAŁY - MAPY Z AUTOMATU
lipiec 2000
W USA pojawią się niedługo pierwsze automaty z mapami na zamówienie. To marzenie każdego turysty. Wystarczy podać interesujący nas obszar, zaznaczyć, co nas interesuje na mapie, i po chwili wyjąć z podajnika gotowy produkt. Tak mają działać skomputeryzowane ...
SYGNAŁY - OKRZEMKI I LASY PRZECIW OCIEPLENIU
lipiec 2000
Sezonowe zakwity planktonu wokół Antarktydy sprawnie usuwają z powietrza dwutlenek węgla. Dwutlenek węgla jest tak samo ważny dla roślin zielonych, jak tlen dla zwierząt i ludzi służy do oddychania. Atmosferyczne stężenie tego gazu, obarczanego winą ...
SYGNAŁY - OZON WYMARZŁ
lipiec 2000
W tym roku nad Arktyką znów jest bardzo mało ozonu. W kwietniu br. zakończono szeroko zakrojone badania nad czynnikami warunkującymi stężenie stratosferycznego ozonu nad Arktyką. Każdej zimy nad biegunem północnym tworzy się rozległy, zimny i powolny ...
SYGNAŁY - NIEPEWNE LODY
lipiec 2000
Globalne ocieplenie nie grozi nam potopem. Klimatolodzy od lat straszą ludzkość perspektywą potopu, spowodowanego globalnym ociepleniem: czapy polarne obu biegunów zaczną topnieć, podnosząc poziom oceanów i zatapiając niżej położone obszary lądu. Nie ...
SYGNAŁY - WAŻNY GOŚĆ Z KOSMOSU
czerwiec 2000
Udało się odnaleźć szczątki dużego meteorytu, który spadł na Kanadę. Nocą 18 stycznia, nad terytorium Yukonu w północno-wschodniej Kanadzie pojawiła się kula ognia, ciągnąca za sobą pióropusz dymu. Huk, towarzyszący upadkowi meteorytu, słyszalny był ...
SYGNAŁY - CZARNA OWCA W PALIWIE
czerwiec 2000
Niektóre substancje powszechnie dodawane do benzyny są szkodliwe. Od kiedy w latach osiemdziesiątych uznano, że należy ograniczać ilość szkodliwych związków chemicznych, wydobywających się z rur wydechowych samochodów, na całym świecie zaczęto wzbogacać ...
SYGNAŁY - WIRTUALNA TURYSTYKA
maj 2000
Już niebawem, nie ruszając się z domu, można będzie poznać dowolny zakątek naszego globu. Ciekawie byłoby przejść się po wirtualnym Paryżu. Co prawda, w kawiarni można by wypić tylko wirtualną kawę, ale jakież wartości poznawcze niesie ze sobą możliwość ...
ANTARKTYKA JAK NOWA
maj 2000
Dzięki informacjom zebranym przez umieszczony na orbicie radar powstała nowa mapa Antarktyki. Już wstępne jej oględziny zadziwiły badaczy. Zbieranie danych trwało zaledwie 18 dni jesienią 1997roku. Kanadyjski satelita Radarsat miał na pokładzie radar ...
SYGNAŁY - STERYLNA MARSJAŃSKA SIARKA
maj 2000
Analizy izotopowe siarki z marsjańskich meteorytów wykazały, że nie nosi śladów działalności organizmów żywych. Gdy sonda Pathfinder zaczęła przesyłać pierwsze analizy chemiczne marsjańskich skał, wykonane przez jeżdżącego po okolicy Sojournera, naukowców ...
SYGNAŁY - ŚLADAMI SZMARAGDÓW
maj 2000
Dzięki badaniom izotopowym można określić, skąd pochodzą klejnoty. Szmaragdy od wieków są najbardziej poszukiwanymi kamieniami szlachetnymi, cenionymi nieraz wyżej od diamentów. Nic w tym dziwnego, bo klarowne, błyskające nasyconą zielenią jubilerskie ...
SYGNAŁY - HOLOCEN ZUPEŁNIE ZWYCZAJNY?
maj 2000
Klimat ostatniego ciepłego okresu międzylodowcowego bardziej przypominał nasze czasy, niż dotąd przypuszczano. Ostatnie 10 tys. lat historii naszej planety, nazywane przez geologów holocenem, uważa się za okres niezwykłej stabilności klimatu. Pogląd ...
SYGNAŁY - ŚWIAT W KOMPUTERZE
maj 2000
Najdokładniejsza mapa świata jest już w drodze dzięki pomiarom radarowym wahadłowca Endeavour. Wahadłowiec Endeavour 22 lutego br. przywiózł na Ziemię około 10 TB danych (pojemność 15 tys. dysków CD-ROM), które posłużą do wykonania najdokładniejszej ...
PRZEBUDZENIE
kwiecień 2000
Wulkany rzadko wygasają na zawsze. Usypiają jedynie na jakiś czas, by zebrać siły do kolejnej, często niespodziewanej erupcji. Tylko stała obserwacja z Ziemi i z orbity pozwala niekiedy dostrzec w porę zagrożenie. Zaczyna się od głuchego dudnienia, ...
SYGNAŁY - PODZIEMNA BIOSFERA?
kwiecień 2000
Możliwe, że pod ziemią żyje znacznie więcej organizmów niż na powierzchni. W ciągu ostatnich kilkunastu lat biologia przeżyła istną rewolucję. Odkrycie nieznanych dotąd rodzajów drobnoustrojów, zdolnych do życia w całkowitej ciemności, przy ogromnych ...
SYGNAŁY - CORAZ MNIEJ ARKTYKI
marzec 2000
Grubość lodu pokrywającego Ocean Arktyczny zmniejsza się stopniowo, co grozi poważnymi zmianami klimatycznymi. Dzięki obserwacjom dokonywanym przez statki, samoloty i satelity od kilkudziesięciu lat wiemy, że zmniejsza się zasięg arktycznego lodu morskiego. ...
SYGNAŁY - FALUJĄCY PŁASZCZ ZIEMI
marzec 2000
Oryginalny eksperyment pokazał, jak prawdopodobnie wygląda wnętrze naszej planety. Konwekcja, czyli obieg ciepła i materii w płaszczu Ziemi (płaszcz rozciąga się na głębokości ~20-2900 km), od lat pozostaje jednym z najpoważniejszych nie rozwiązanych ...
SYGNAŁY - HYDRATOWA BOMBA ZEGAROWA
marzec 2000
Gwałtowne ocieplenie na Ziemi 55 mln lat temu było najprawdopodobniej skutkiem szybkiego rozpadu hydratów metanowych. Węgiel jest ważnym pierwiastkiem nie tylko dlatego, że stanowi podstawowy budulec wszystkich organizmów żywych. Każdy gazowy związek ...
SYGNAŁY - KLIMATOLODZY APELUJĄ O POSPOLITE RUSZENIE
luty 2000
I ty możesz przyczynić się do uratowania naszej planety! Do tej pory naukowcy z programu SETI zdołali namówić ponad milion użytkowników domowych komputerów, by wspomogli ich w poszukiwaniu pozaziemskiej inteligencji. Teraz podobną propozycję, pod kryptonimem ...
SEZON CYKLONÓW
styczeń 2000
Co roku nad oceanami tworzą się ogromne powietrzne wiry. Podczas swej wędrówki uderzają w wybrzeża huraganowymi wiatrami, siejąc zniszczenie i śmierć. Huragany należą do najbardziej brzemiennych w skutki katastrof naturalnych. Wiatr porywa w górę drzewa ...
PUSTYNNA BURZA
listopad 1999
MNIEJ WIĘCEJ 30% POWIERZCHNI LĄDÓW TO OBSZARY SUCHE LUB PÓŁSUCHE. POŁOWA Z NICH TO PUSTYNIE, BĘDĄCE GŁÓWNYM ŹRÓDŁEM PYŁU W ATMOSFERZE. Źródło: NOAA/Operational Significant Event Imagery Tam, gdzie jest lub zaczyna być sucho, obniża się odporność ...
CIEPLEJSZE ZIMY
listopad 1999
Najbardziej zauważalną zmianą warunków klimatycznych w Europie jest ocieplenie miesięcy zimowych. Naukowcy sądzą, że winne temu są silniejsze niż zazwyczaj zachodnie wiatry, a im z kolei winne jest globalne ocieplenie. Ryc. A.P Któż z nas nie zauważył, ...
HIPERPRZESTRZEŃ I INNE BAJERY
październik 1999
FILM GWIEZDNE WOJNY TO OWOC LUDZKIEJ WYOBRAŹNI. ROI SIĘ W NIM OD MIECZY ŚWIETLNYCH, STATKÓW PODRÓŻUJĄCYCH W HIPERPRZESTRZENI I INTELIGENTNYCH ROBOTÓW. ILE JEST PRAWDY W TEJ FILMOWEJ BAŚNI? Model 3D: José Gonzalés Twórcy fantastyki naukowej nieraz ...
OCZY NA NIEBIE
październik 1999
Niezależnie od siebie powstały dwie witryny internetowe, w których można obejrzeć wybuchy wulkanów, huragany i rozległe pożary lasów. Na stronie Operational Significant Event Imagery ( http://www.osei.noaa.gov) meteorolodzy z amerykańskiej National ...
HOLENDERSKIE BRZOZY I ANTARKTYCZNE LODY
październik 1999
Pojawiły się dwa nowe ważne zbiory danych klimatycznych. Pierwszy z nich, uzyskany z analizy warstw torfu, opisuje ostatnie 11 300 lat. Drugi, otrzymany z pomiarów rdzenia lodowego, odsłania ponad 400 tys. lat klimatycznej historii Ziemi. Z obu wynika, ...
PO CO NAM TEN ROZUM?
październik 1999
CHOĆ KAŻDY Z NAS CZUJE, ŻE TO WŁAŚNIE INTELIGENCJA ZAPEWNIA CZŁOWIEKOWI PRZEWAGĘ NAD INNYMI ISTOTAMI TO JAK DOTYCHCZAS LUDZKI INTELEKT NIE POTRAFI TEGO UDOWODNIĆ. Rys. Filip Kabulski Uczony z Marsa, przybyły na Ziemię w poszukiwaniu rozumnych ...
BEZTLENOWI METANOŻERCY Z GŁĘBIN
wrzesień 1999
Połączenie warsztatu mikrobiologów i geochemików pozwoliło uzyskać dowody na istnienie beztlenowych archebakterii, które żywią się metanem. Analiza fragmentów genomu tych organizmów wskazuje, że odkryto właśnie zupełnie nową grupę archebakterii, która ...
WĄTROBA JAK NOWA
sierpień 1999
Szpik kostny być może zapewni regenerację... wątroby. Ten zaskakujący wniosek płynie z badań zespołu B.E. Petersena z University of Pittsburgh, na razie przeprowadzonych na szczurach. O tym, że szpik kostny jest źródłem komórek macierzystych krwi, doskonale ...
OZON: PIERWSZY SUKCES
sierpień 1999
Pomiary stężenia związków chemicznych, które niszczą ziemską warstwę ozonową, wskazują, że część zagrożenia została najprawdopodobniej zażegnana. Kilku z nich jednakże wciąż przybywa, w tym najgroźniejszego freonu-12. Zespół chemików atmosfery pod kierownictwem ...
PRAWIE ŻYWY DINOZAUR
czerwiec 1999
Kilka lat temu w Salerno we Włoszech znaleziono doskonale zachowanego skamieniałego dinozaura z rodzaju Scipionyx. Ten kopalny okaz mięsożernego gada mezozoicznego miał nie tylko kompletny szkielet, ale też odciski wątroby, jelita grubego, tchawicy, ...
NIE BYŁO KAMBRYJSKIEJ EKSPLOZJI ŻYCIA?
czerwiec 1999
Badania genetyczne, przeprowadzone przez naukowców z Pennsylvania StateUniversity (opublikowane w Proceedings of the Royal Society of London), sugerują, że ewolucja wielu typów królestwa zwierząt rozpoczęła się nie z początkiem okresu kambryjskiego, ...
BAZALTOWY POTOP...
marzec 1999
Może się okazać, że katastrofalne zmiany klimatu, uznawane za najbardziej prawdopodobną przyczynę występowania w historii Ziemi okresów masowego wymierania, miały zawsze to samo źródło -- wulkanizm. Wyniki uzyskane przez zespół brytyjskich i amerykańskich ...
CZY JEDNAK METEORYT
marzec 1999
Frank Kyte, geochemik z University of California w Los Angeles, twierdzi, że udało mu się znaleźć fragment pozaziemskiego obiektu, który obarcza winą za spowodowanie zagłady dinozaurów około 65 mln lat temu. Źródło: NASA W 1980 roku Luis Alvarez, ...
ZBURZONA TEORIA BURZ
marzec 1999
Analiza pomiarów z satelity FORTE, przedstawiona na konferencji American Geophysical Union w grudniu ub.r., wykazała, że ogromna liczba wyładowań atmosferycznych zachodzi w głębi chmur, gdzie nie są widoczne ani z powierzchni Ziemi, ani z kosmosu. Naukowcy ...
SŁABY REFLEKS OCEANÓW
marzec 1999
Oceany nie nadążają z magazynowaniem zwiększonej ilości dwutlenku węgla, wydzielanego do atmosfery w wyniku działalności człowieka - tak twierdzi pięciu amerykańskich naukowców, autorów artykułu, jaki ukazał się niedawno w "Nature". Odkrycie ...
KIEDY OCEANY ZACZĘŁY ODDYCHAĆ?
marzec 1999
Zaczynają się wyjaśniać przyczyny kambryjskiej eksplozji życia na Ziemi.Zdaniem D.E. Canfielda z Odense University w Danii, swobodny rozwój życiana naszej planecie nie był możliwy przed okresem kambryjskim, ponieważ w oceanach praktycznie nie było wolnego ...
KUP PAN KSIĘŻYC!
marzec 1999
Każdy może mieć na własność kawałek naszego naturalnego satelity. Wystarczy dać ogłoszenie w prasie i przygotować odpowiednią ilość gotówki. Uczyniwszy tak, agenci FBI udaremnili próbę sprzedaży okazu skały księżycowej za 5 mln dolarów. Ku ich zaskoczeniu ...
NIECO CIEPLEJ
styczeń 1999
POGODA ZACHOWUJE SIĘ OSTATNIO TROCHĘ INACZEJ NIŻ ZWYKLE. CZY TO WŁAŚNIE PRZEDSMAK GLOBALNEGO OCIEPLENIA, CZY TYLKO NATURALNE FLUKTUACJE KLIMATU? Po latach kontaktu z filmami i książkami, a ostatnio także grami komputerowymi, w których ludzkość jednoczy ...
KWAŚNA PERMSKA WODA
styczeń 1999
Zespół amerykańskich geologów, kierowany przez Kathleen C. Benison z Central Michigan University, ustalił, że 270 mln lat temu, w okresie permskim, centralną część Ameryki Północnej zajmowało ogromne, słone i kwaśne jezioro. Fot. Internet W permie ...
SERYJNE KRATERY
styczeń 1999
Upadek komety Shoemaker-Levy 9 na powierzchnię Jowisza w 1994 roku był uważnie śledzony przez naukowców z całego świata. Na kolejnych ujęciach wydarzenia widać było, jak kometa rozpada się na części w polu grawitacyjnym planety, po czym spada w postaci ...
BAŁTYK W ROZUMIE
listopad 1998
Całość trwającego 35 minut filmu podzielono na cztery wyraźne bloki tematyczne. Po krótkim wstępie, w którym narrator ubolewa nad naszym (widzów) poziomem wiedzy o Bałtyku, rozpoczyna się część pierwsza, poświęcona geologicznej historii powstawania ...
MORDERCZE GLONY
listopad 1998
Fot. Internet Pierwszy raz zauważono je w 1984 roku w strefie brzegowej księstwa Monako. Zajmowały wówczas powierzchnię mniej więcej 1 m2, więc nie wzbudziły żadnych podejrzeń. Jednak gdy 6 lat później wodorosty z gatunku Caulerpa taxifolia znaleziono ...
PIERWSZE ZŁOŻE NA MARSIE
listopad 1998
Fot. JPL/NASA Zespół geologów z Arizona State University, opracowujący wyniki przesyłane przez sondę Mars Global Surveyor, doniósł o odkryciu dużego złoża hematytu na powierzchni Marsa (na zdjęciu). To kolejny silny argument na korzyść hipotezy, że ...
BŁYSKAWICE BOJĄ SIĘ WODY
listopad 1998
Fot. NASA/Marshall Space Flight Center Zdjęcia satelitarne tropikalnych burz, uzyskane z amerykańsko-japońskiego urządzenia LIS (Lightning Imaging Sensor), potwierdziły jednoznacznie, że 98% wyładowań atmosferycznych zachodzi nad obszarami lądowymi ...
CZYŻBY JEDNAK KATALIZA?
listopad 1998
Cała współczesna cywilizacja zależy od dostępności ropy naftowej i gazu ziemnego. Tymczasem wciąż nie wiemy, jak dokładnie powstają złoża tych substancji. Frank Mango, geolog z Rice University w Houston (USA), twierdzi, że kluczową rolę w procesie powstawania ...
GEOLOGICZNY NOBEL DLA POLAKA
październik 1998
Adam M. Dziewoński, sejsmolog, profesor Harvard University, otrzymał tegoroczną prestiżową nagrodę Crawforda za "fundamentalny wkład w naszą wiedzę o strukturach i procesach zachodzących we wnętrzu Ziemi". Nagroda ta przyznawana jest przez ...
SEJSMOLODZY NA OCEANACH
październik 1998
Rys. Andrzej Pieńkowski W maju br. sejsmolodzy pracujący w programie wierceń dna oceanicznego (Ocean Drilling Program) zainstalowali na Oceanie Indyjskim pierwszą podmorską stację sejsmiczną. Wiele takich stacji ma powstać w najbliższych latach na ...
DINOZAURY NA MROZIE
październik 1998
Najczęściej przytaczana teoria tłumacząca wyginięcie dinozaurów zakłada znaczne ochłodzenie klimatu wskutek upadku na Ziemię dużego meteorytu. Tymczasem odkrycia australijskich i południowoafrykańskich paleontologów wskazują, że nie wszystkie dinozaury ...
PROSPECTOR
sierpień 1998
W artykule pana Andrzeja Pieńkowskiego pt. Kęs Srebrnego Globu, czyli Księżyc w zasięgu ręki ["WiŻ" nr 6/98] podana została błędna informacja o długości trwania misji Lunar Prospector (w artykule podano 30 lat). W rzeczywistości sonda ta pozostanie ...
SAMOLOT DLA METEOROLOGA
lipiec 1998
Dzięki mocy obliczeniowej najnowszych superkomputerów i wysoko wyspecjalizowanym programom przetwarzającym ogrom danych z obserwacji meteorologicznych dokładna prognoza pogody leży już prawie w zasięgu ludzkich możliwości. Prawie, ponieważ bolączką ...
PRZECHOWALNIA ŻYCIA
lipiec 1998
Dzięki ostatnim doniesieniom naukowców badających próbki głębokiego lodu z Antarktydy wzrosły szanse na istnienie życia poza Ziemią. Richard Hoover z NASA Marshall Space Flight Center oraz S.S. Abyzow z Rosyjskiej Akademii Nauk odkryli bogate ślady mikroskopijnego ...
KĘS SREBNEGO GLOBU, CZYLI KSIĘŻYC W ZASIĘGU RĘKI
czerwiec 1998
PODCZAS CZERWCOWEGO PIKNIKU NAUKOWEGO MOŻNA BĘDZIE ZOBACZYĆ NAJPRAWDZIWSZY KAWAŁEK KSIĘŻYCA. Jest drugim po Słońcu najjaśniejszym obiektem kosmicznym na naszym niebie. Od zawsze rozświetla ziemskie noce swoim zimnym blaskiem, fascynując ludzkie umysły. ...
WYROK NA CO2
maj 1998
10 grudnia 1997 roku, po dziesięciu dniach burzliwych obrad, w Kioto w Japonii zakończyła się międzynarodowa konferencja klimatyczna, w której uczestniczyli przedstawiciele rządów wszystkich krajów świata. Miały na niej zapaść wiążące decyzje dotyczące ...
SZTUCZNE CHMURY
maj 1998
Fot. Internet Każdy z nas wielokrotnie widział na niebie smugi kondensacyjne - białe wąskie pasy, jakie zostawia za sobą lecący wysoko samolot odrzutowy. Często pozostają one na niebie bardzo długo, tworząc coś w rodzaju sztucznej chmury. Okazuje ...
WIEK ZIEMI
kwiecień 1998
SKĄD WIEMY, ILE LAT LICZY SOBIE NASZA PLANETA? DLACZEGO PRÓBA POZNANIA JEJ WIEKU WYMAGA SZUKANIA RACZEJ POZA ZIEMIĄ NIŻ NA NIEJ? W porównaniu z długością naszego życia czas trwania wielu procesów zachodzących w przyrodzie wydaje nam się trudny bądź ...
ŁATANIE KWASEM, WYPALANIE SOLĄ
kwiecień 1998
Ryc. DLR Ozon (O3) to gaz ochraniający powierzchnię Ziemi przed promieniowaniem kosmicznym. Od dawna wiadomo, że działalność człowieka, a ściślej mówiąc pewne substancje chemiczne, które produkuje, przyczyniają się do jego ubytków w atmosferze. Za ...
GAD SPRZED 50 MLN LAT
kwiecień 1998
Jurrasic Park Stevena Spielberga, oprócz niewątpliwego sukcesu kasowego i zainteresowania dinozaurami, pozostawił po sobie także światowy wzrost popularności bursztynu. Ten dobrze znany wszystkim Polakom kamień ozdobny często zawiera w sobie drobne owady, ...
POWRÓT LODOWCÓW
luty 1998
Fot. Internet Choć media straszą perspektywą katastrofy ekologicznej wynikającej z globalnego ocieplenia, są i tacy, którzy twierdzą coś dokładnie przeciwnego - że w niedługim czasie grozi nam powrót lodowców. Za łagodny klimat większej części ...
ZIEMIA OD ŚRODKA
luty 1998
Fot. Internet Mając do dyspozycji wyniki badań sejsmicznych, które są podstawą obecnej wiedzy o budowie naszej planety, Jules Verne zapewne nie napisałby swej Podróży do wnętrza Ziemi. Kenneth Creager, geofizyk z University of Washington, opublikował ...
JEZIORO NA ANKTARTYDZIE
styczeń 1998
Fot. JPL/NASA Naukowcy z Jet Propulsion Laboratory w NASA przymierzają się do zbadania gigantycznego jeziora, które odkryto w 1996 roku pod lodem Antarktydy. Jezioro Vostok, bo tak się ono nazywa, ma długość kilkuset kilometrów, "głębokość" ...
TROPIKALNA ALASKA
grudzień 1997
Około 80 mln lat temu, u schyłku ery mezozoicznej znanej nam przede wszystkim jako okres występowania dinozaurów, Alaska nie była skutą lodem krainą, ponieważ znajdowała się prawie na równiku. Tak przynajmniej uważa amerykański paleontolog Peter Ward. ...