Twoja wyszukiwarka

KRZYSZTOF SZYMBORSKI
SYGNAŁY - IGNOBLE
grudzień 2001
Niezwykłe dostojeństwo ceremoniału wręczania Nagród przyczynia się do utrwalenia stereotypu uczonego jako osobnika prowadzącego pracowite życie pełne wyrzeczeń po to, by wzbogacić ludzką wiedzę. Jeśli jego misja zakończy się sukcesem - dostaje milion ...
SYGNAŁY - NOBLE
grudzień 2001
Tegoroczne uroczystości wręczania Nagród Nobla są wyjątkowe - mija bowiem dokładnie 100 lat od inauguracji tych najbardziej prestiżowych wyróżnień przyznawanych za intelektualne osiągnięcia adeptom różnych dyscyplin naukowych oraz literatury. Do Sztokholmu ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
grudzień 2001
Lepsi w labiryncie Badania naukowe przeprowadzone przez uczonych Earla Hunta i Maryam Allahyar z University of Washington w Seattle potwierdziły przewagę mężczyzn nad kobietami w jeszcze jednej żywotnej dziedzinie. Używając komputerowej symulacji, dowiedli ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
listopad 2001
Nie kijem to pałką Jak stwierdzili uczeni z Aberdeen w Szkocji, globalne ocieplenie grozi Wyspom Brytyjskim poważnym ochłodzeniem. Przeciętna temperatura w Anglii jest o około 5°C wyższa, niż można oczekiwać na tej wysokości geograficznej. Dzieje ...
DARWIN Z SEKSEM
październik 2001
Nauka żyje. Liczne jej rozdziały są wciąż otwarte, a uczeni spierają się, co w nie wpisać. Trzeba wtedy rozważyć wszystkie "za" i "przeciw". Marcin Szwed, doktorant na Wydziale Neurobiologii w Instytucie Weizmanna w Izraelu i Krzysztof ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
październik 2001
Słonolubny pomidor Kolejnym sukcesem prac nad genetyczną modyfikacją roślin uprawnych było stworzenie przez uczonych z University of California oraz Toronto University pomidora, który może rosnąć na zasolonym gruncie. Przed spożyciem nadal wymaga ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
wrzesień 2001
Myślenie męczy Dwaj profesorowie University of Illinois, Paul Gold i Ewan McNay, ogłosili wyniki swoich badań, które dowodzą dobrze mi znanej prawdy, że umysłowy wysiłek skrajnie męczy. Mówiąc dokładniej, intensywne myślenie powoduje wyczerpanie zasobów ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
sierpień 2001
Kriogeniczna Arka Noego Obecnie około 90 ludzi w Ameryce znajduje się w stanie głębokiego zamrożenia w nadziei, że przyszłe postępy medycyny pozwolą kiedyś na ich reanimację. Architekt Stephen Valentine ma jednak bardziej ambitne zamiary - za sumę ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
lipiec 2001
Zdrowa, ale niepraktyczna Doktor David Jenkins, specjalista od żywienia z Uniwersytetu w Toronto, zadał sobie trud sprawdzenia, czy - zgodnie z rozpowszechnioną opinią - dieta naszych jaskiniowych przodków sprzed 4-5 mln lat była zdrowsza niż nasze ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
czerwiec 2001
Plotkowanie pomaga Specjalistka od psychologii pracy, Kathryn Waddington z London City University, na niedawnej konferencji Brytyjskiego Towarzystwa Psychologicznego w Winchester ogłosiła wyniki swoich badań, które świadczą o zbawiennej roli plotkarstwa ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
maj 2001
Wzrok na języku Oczy mają bez wątpienia bezpośrednie połączenie ze zmysłem smaku, o czym świadczy fakt, że widząc coś, co wygląda smakowicie, nabieramy natychmiast apetytu. Okazuje się, że połączenie to można odwrócić. Eliana Sampaio, profesor psychologii ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
kwiecień 2001
Gdy je biedak rosół z kury... ...pewnie chory on lub ona. To stare, ulubione porzekadło mojego Taty zyskało naukowe potwierdzenie. Dr Stephen Rennard z Centrum Medycznego University of Nebraska poddał analizie rosół przyrządzony według przepisu babci ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
marzec 2001
Podziemna robota Niektóre rośliny angażują się w podziemną wojnę chemiczną, by przeszkodzić innym normalnie rosnąć. Potwierdzili to Ragan Callaway z University of Montana i Erik Aschehoug z Nature Conservancy w San Francisco, badając popularny w Montanie ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
luty 2001
Bujna czupryna biologiczną adaptacją? Jak sugerowała Susan Blackmore w swej książce "The Meme Machine", niebywałe zwiększenie objętości ludzkiego mózgu w czasie ostatniego miliona lat mogło być spowodowane selekcją seksualną. Po prostu na ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
styczeń 2001
Niezamierzony eksperyment agrotechniczny Jak donosi zespół badaczy szwajcarskich, brytyjskich i ukraińskich, radioaktywność gleby wokół Czarnobyla powoduje częste zmiany genetyczne roślin uprawnych. Olga Kowalczuk z Friedrich Miescher Institut w Bazylei ...
MIĘSOŻERCA W INTERNECIE
styczeń 2001
Przed dwoma laty powstał w Stanach Zjednoczonych program komputerowy, który umożliwia automatyczne kontrolowanie korespondencji elektronicznej. Niedawne ujawnienie tego faktu zbulwersowało opinię publiczną. W toku zajadłej dyskusji próbuje się dopasować ...
SYGNAŁY- Z PRZYMRUŻENIEM OKA
grudzień 2000
Pigułka na starość Coraz więcej uczonych zdaje się traktować starość, a nawet samą śmierć, jak "jednostki chorobowe", na które wkrótce znalezione zostanie lekarstwo. Zespół badaczy z kilku uniwersytetów amerykańskich i brytyjskich donosi, ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
listopad 2000
Gadatliwa fasola Japońscy naukowcy badający obyczaje i zachowanie fasoli lima (Phaseolus lunatus) odkryli, że tak jak wiele innych gatunków roślin ma ona dobrze rozwiniętą zdolność komunikacji. Kiedy, na przykład, któraś z fasolek zaatakowana jest ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
październik 2000
Kobiety nie lubią komputerów... W czasie, gdy we wszystkich gospodarczo rozwiniętych krajach odczuwa się drastyczny deficyt pracowników biegłych w sztuce komputerowej, masowa dezercja kobiet z tej dyscypliny studiów wpędza ekspertów od edukacji w rozterkę. ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
wrzesień 2000
Najwyższa góra świata Każdy wie, że najwyższą górą świata jest Mount Everest. A jednak... Wszystko zależy od tego, jak mierzyć jej wysokość. Jeśli od poziomu morza, rzeczywiście bije wszystkie inne pagórki. Jeśli jednak zmierzymy odległość jej wierzchołka ...
MAŁPI PROCES
wrzesień 2000
Większość Amerykanów wciąż nie jest przekonanych o słuszności teorii Darwina. Władze Kentucky radzą unikać słowa "ewolucja", a w Kansas nauka o pochodzeniu gatunków nie jest już obowiązkowa. Za głoszenie, że "człowiek pochodzi od małpy", ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
sierpień 2000
Postępy śmiechologii Zespół Badania Bliźniąt (Twins Research Unit) przy szpitalu Św. Tomasza w Londynie zajmuje się głównie badaniem takich problemów, jak osteoporoza, artretyzm czy choroba naczyń wieńcowych. Niedawno jednak, pewnie z tęsknoty za jakimś ...
SYGNAŁY - WIRTUALNY WSZECHŚWIAT
sierpień 2000
W maju br. astronomowie australijscy udostępnili internautom wyniki wieloletnich obserwacji odległych galaktyk. Od 7 lat zespół ponad 30 naukowców z 11 instytucji pracuje nad sporządzeniem trójwymiarowej mapy Wszechświata. Celem tego przedsięwzięcia ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
lipiec 2000
Dzieci siedmiu matek... Wszyscy Europejczycy są potomkami siedmiu kobiet, które przybyły na nasz stary kontynent w rozmaitym czasie w ciągu ostatnich 45 tys. lat. Tak przynajmniej twierdzi prof. Bryan Sykes z Oxford University w Anglii. Sykes, zajmujący ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
czerwiec 2000
Morowe pazury W wielu ludzkich mitach i ludowych opowieściach długie paznokcie (a także szpony i pazury) mają zdecydowanie negatywne konotacje, choć w pewnych kulturach są też traktowane jako dowód elegancji i wysokiej hierarchii społecznej. Niedawny ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
maj 2000
Skandynawskie wilki schodzą na psy Biolodzy ze szwedzkiego uniwersytetu w Uppsali znaleźli niedawno w pobliżu Oslo szczeniaka, który okazał się krzyżówką wilczycy i psa. Zważywszy, że w całej Skandynawii pozostało jeszcze 50-70 dziko żyjących wilków, ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
kwiecień 2000
Kolejny krok ku nieśmiertelności Przed 25 laty uczeni z Uniwersytetu Mediolańskiego odkryli, że mieszkańcy wsi Limone sul Garda zawdzięczają swe wyjątkowo zdrowe serca nie tylko umiarkowanemu piciu wina chianti, lecz także pewnej obecnej w ich krwi ...
SYGNAŁY - EKSPRESOWE MYSZY Z MADERY
kwiecień 2000
500 lat wystarczyło, by z jednej populacji myszy domowej powstało na tej wyspie aż sześć ras tych gryzoni. Człowiek różni się od swych najbliższych żyjących krewniaków mniejszą liczbą chromosomów mamy o jedną ich parę mniej niż szympansy (nasz szósty ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
marzec 2000
Zimowy mrok rozjaśnia umysł Ostatnie badania przeprowadzone na 100 wybranych mieszkańcach norweskiego miasta Tromso/, w którym zimowe ciemności trwają pełne dwa miesiące, wykazały, że w czasie arktycznej nocy nasza pamięć i zdolność koncentracji poprawiają ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
luty 2000
Małe marzenia Jedni marzą o dokonaniu czegoś wielkiego, inni, tak jak Michael Marsella, asystent na wydziale chemii California University w Riverdale, chcą stworzyć coś bardzo małego. Uczony żywi ambicję skonstruowania sztucznego "mięśnia" ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
styczeń 2000
Diamentowe planety Interdyscyplinarny zespół naukowców z Uniwersytetu Berkeley, kierowany przez Robina Bendetti, doszedł do wniosku, że w atmosferach Neptuna i Urana, składających się głównie z metanu, panują warunki sprzyjające tworzeniu się kryształów ...
MAŁE JEST PIĘKNE?
grudzień 1999
Wszystko w dzisiejszych czasach zdaje się kurczyć - telefony komórkowe, które można ukryć w dłoni, kieszonkowe komputery czy choćby zmniejszający się biust Pameli Anderson. Ostatnio naukowcy donieśli o kolejnym sukcesie w dziedzinie miniaturyzacji: ...
DLACZEGO ZIEWAMY?
grudzień 1999
Tak zwana psychologia ludowa ma na ten temat liczne teorie, lecz tak naprawdę nowoczesna nauka nie proponuje żadnej zadowalającej odpowiedzi na to pytanie. Ziewamy rzekomo, gdy jesteśmy znudzeni lub śpiący, lub gdy nasz organizm odczuwa niedobór tlenu. ...
POWIEDZ MI, CO OGLĄDASZ...
grudzień 1999
Według badań firmy Surfwatch Software, zajmującej się rozwojem technologii filtrowania informacji pochodzącej z Internetu, liczba Amerykanów, którzy w godzinach pracy używając służbowych komputerów, "surfują po sieci" dla zaspokojenia prywatnej ...
CZY POKONAMY KARALUCHY?
grudzień 1999
Australijscy badacze z firmy Glaxo-Wellcome, których wielkim sukcesem było wynalezienie pierwszego skutecznego leku przeciwko grypie, postawili sobie następny ambitny cel - zamierzają wyprodukować środki owadobójcze, które zabijać będą tylko jeden ...
CHIŃSKI NESSIE
grudzień 1999
Jak donosi agencja Xinhua, w wielkim sztucznym jeziorze Songhua w prowincji Jilin pojawił się wodny potwor, który wzbudził panikę wśród plażowiczów. Według opisu świadków, był to szybko poruszający się stwór pokryty czarną skórą, z głową o szerokości ...
INSTRUMENT Z GWARANCJĄ
grudzień 1999
Chińscy antropolodzy, prowadząc wykopaliska w liczących sobie 9 tys. lat grobowcach w środkowo-wschodnich Chinach, znaleźli w nich wykonane z kości żurawia flety, z których sześć było w tak dobrym stanie, że można było na nich zagrać. Okazało się, ...
POWIEDZ MI, JAK SIĘ KŁÓCISZ...
grudzień 1999
Para psychologów z Uniwersytetu Stanu Washington w Seattle, John Gottman i Sybil Carrere, twierdzi, iż w wyniku blisko dziesięcioletnich badań odkryła metodę pozwalającą z dużym prawdopodobieństwem przewidzieć trwałość małżeństwa po zaledwie trzech ...
LŻEJSZE, NIE ZNACZY BEZPIECZNIEJSZE
grudzień 1999
Badania Danielle Symons z Uniwersytetu Florydzkiego, których wyniki ogłosił w ostatnim wrześniowym numerze "New Scientist", dostarczyć mogą długo oczekiwanego wyjaśnienia zagadki, dlaczego piłkarze są mniej inteligentni od pływaków? Pani ...
CZARNE JAGODY ROZJAŚNIAJĄ UMYSŁ
grudzień 1999
O tym, że czarne jagody są "dobre na głowę", wiedziała już moja babcia. Naukowcy jednak nie mają zaufania do starych prawd sprawdzonych na ludziach, dopóki nie przetestują ich na szczurach. Jak donoszą Paula Bickford i jej koledzy z Uniwersytetu ...
ZAWÓD - PRZYNĘTA
grudzień 1999
W osobliwy sposób zarabia na życie Barry Salley z miasta Savannah w Georgii. Władze hrabstwa Chatham płacą mu za to, że jest gryziony. Salley jest oficjalnym "licznikiem ukąszeń komara" i dostarczane przez niego dane mają istotne znaczenie ...
POZDROWIENIA Z NEANDERTALU
grudzień 1999
Odkrycie w listopadzie ub.r., w Lagar Velho w Portugalii, szkieletu 4-letniego chłopca, który, zdaniem niektórych antropologów, m.in. Erika Trinkhausa z Saint Louis, był ludzko--neandertalskim mieszańcem, wywołało gwałtowną kłótnię wśród uczonych. ...
NAJTRUDNIEJSZE JEST PIERWSZE STO LAT
grudzień 1999
Większość ludzi intuicyjnie zakłada, iż im jesteśmy starsi, tym większa możliwość, że nie przeżyjemy następnego roku. Do pewnego wieku okazuje się to prawdą. Wśród Niemców (bo w Niemczech właśnie przeprowadził swe badania dr James Vaupel z Instytutu ...
PRAWDY WYMYŚLONE I PRAWDY OBJAWIONE
grudzień 1999
CZY DO POMYŚLENIA JEST RACJONALNY KOMPROMIS POMIĘDZY WIARĄ A NAUKĄ, KTÓRY ZAPEWNIŁBY OBU PEŁNĄ WZAJEMNĄ NIEZALEŻNOŚĆ? NA PEWNO NIE DA SIĘ GO ZAWRZEĆ RAZ NA ZAWSZE, BO WYMAGA CIĄGŁYCH RENEGOCJACJI. W połowie kwietnia 1999 roku Amerykańskie Towarzystwo ...
NIKT NIE JEST DOSKONAŁY
grudzień 1999
Jak się dowiadujemy, genetyczna analiza komórek owieczki Dolly ujawniła, że ich mitochondria nie pochodzą od dawczyni jej chromosomów, lecz od owcy, która dostarczyła komórkę jajową. Dolly nie jest zatem doskonałym klonem, bowiem jej materiał genetyczny ...
SKARBY W ŚMIETNIKU
listopad 1999
Firma zajmująca się spalaniem odpadków wytwarzanych przez mieszkańców powiatu York w Pensylwanii doniosła, że w ciągu ostatniego roku odnalazła w wyprodukowanych przez siebie popiołach monety (nieco zdeformowane) o łącznej wartości 43 tys. dolarów. ...
NIE WIEDZIAŁEM, ŻE SIĘ GNIEWASZ...
listopad 1999
Mężczyźni nie mają szczególnie dobrze rozwiniętej umiejętności rozpoznawania gniewu kobiety na podstawie wyrazu jej twarzy. Odkrycie to jest wynikiem badań Lisy Goos, doktorantki z Uniwersytetu York w Toronto, która pokazywała grupie ochotników obu płci ...
REKINY NAS NIE LUBIĄ
listopad 1999
Od czasu słynnego filmu Spielberga "Szczęki" żarłacz ludojad (Carcharodon carcharias) stał się postrachem amerykańskich plażowiczów, przekonanych, że ów rekin o niczym innym nie marzy, jak tylko o tym, by ich pożreć. Okazuje się, że nic podobnego. ...
MÓZG EINSTEINA
listopad 1999
Odkrycie dr Sandry Witelson z Uniwersytetu McMaster w Ontario, że mózg Einsteina odznaczał się jednak pewnymi osobliwymi cechami, które musiały być wrodzone, przyjęty został z ulgą przez wielu młodych ludzi, którym rodzice i nauczyciele usiłują wmówić, ...
CIENKA TALIA TO ZDROWIE
listopad 1999
Ważnym kryterium kobiecej urody jest, jak wiadomo, magiczna proporcja obwodu talii i bioder (ideał to 0.7). Niedawno Sheila Patel i jej koledzy z uniwersytetu w Newcastle dowiedli, że obwód talii jest istotnym wskaźnikiem stanu zdrowia. Badając związek ...
ZEMSTA ZZA GROBU
listopad 1999
Lekarze w Arizonie ostrzegają, że grzechotnik może nas ukąsić - nawet jeśli obetnie się mu głowę. Oczywiście, ukąsić może głowa, nawet jeśli odetnie się od niej grzechotnika. W ciągu ostatnich dwóch lat Jeffrey Suchard i Frank LoVecchio z Phoenix ...
NOWA VIAGRA?
listopad 1999
Inni badacze z Arizony, prowadzący badania nad rakiem skóry, odkryli, że stosowany przez nich specyfik, melanotan II, który działa jak doustny samoopalacz, ma także uboczne działanie, o którym w dobrym towarzystwie mówi się z pewnym zażenowaniem. Okazało ...
MODNE MELONY
listopad 1999
Wielkie sieci supermarketów mają własne centra badawcze i psycholodzy zatrudnieni przez jedno z nich - należące do brytyjskiej firmy Tesco - odkryli, że owoce melona kojarzą się klientom z kobiecymi piersiami. Idąc za panującą obecnie modą na ...
TEN GRYZIE, KTO GRYZIE OSTATNI
listopad 1999
Największym morskim drapieżnikiem, jaki kiedykolwiek istniał (a przynajmniej ,jakiego udało się dotąd odkryć paleontologom), był gigantyczny rekin, Carcharodon megalodon, który wyginął wkrótce przed nastaniem ostatniej epoki lodowej. Potwór ten miał ...
NIEBIESKA OWCA
listopad 1999
Pani Nancy Follett, hodowczyni owiec z południowej Australii, dokonała z kolei innego niezwykłego wyczynu kolorystycznego, produkując bez pomocy inżynierii genetycznej niewielkie stado niebieskich owiec o całej gamie odcieni. Pani Follett skarży się ...
NA NOSA
listopad 1999
Węch jest zmysłem stanowczo niedocenianym. Jak wykazali niedawno badacze z Instytutu Boltzmana w Wiedniu, Anja Rikowski i Karl Grammer, mężczyźni są w stanie "wywęszyć" piękną kobietę nawet po ciemku. Wiedeńscy uczeni dowiedli tego, każąc uczestnikom ...
PREHISTORYCZNE SPORTY
listopad 1999
Embriolodzy badający rozwój płodowy słonia doszli do wniosku, że jego trąba nie powstała - jak twierdził Kipling - w wyniku spotkania z krokodylem, który złapał jego przodka za nos, lecz jako przystosowanie do nurkowania. Za jej pomocą słonie ...
ZIELONA MYSZ
listopad 1999
Nowym osiągnięciem inżynierii genetycznej jest wyprodukowanie przez prof. Anthony'ego Perry'ego z Honolulu na Hawajach transgenicznej myszy, która nie tylko jest zielona, ale także świeci w mroku. Uczonym nie kierowały jednak względy estetyczne. Profesor ...
CHROŃMY CHWASTY
październik 1999
Znani ze swej przysłowiowej schludności i systematyczności Niemcy są tak skuteczni w tępieniu chwastów w swych ogrodach, że zmniejszenie różnorodności kwitnących roślin zakłóciło równowagę ekologiczną ich kraju. W ciągu ostatniej dekady liczebność pszczół, ...
SZYMPANSIA KULTURA
październik 1999
Podobnie jak ludzie czy makaki, szympansy mają obyczaje i maniery, które różnią się zależnie od regionu, a zatem są manifestacją ich kultury, a nie natury. Do takiego wniosku doszli Andrew Whiten i Jane Goodall, którzy porównali swe obserwacje prowadzone ...
SZTUCZNY LESZCZ
październik 1999
Japońscy konstruktorzy z firmy Mitsubishi Heavy Industries zbudowali sztucznego leszcza napędzanego baterią, który pływając po tokijskim akwarium, do złudzenia imituje prawdziwą rybę. Intencją japońskich inżynierów jest odtworzenie w przyszłości ryb ...
POTWÓR Z LOCH NESS ODNALEZIONY
październik 1999
Agencja Reuters doniosła o kolejnym "bliskim spotkaniu" z Nessie - legendarnym potworem z Loch Ness, po raz pierwszy, jak głosi ludowa opowieść, dostrzeżonym w roku pańskim 565. Ostatnia obserwacja (znanych jest około 3000 wcześniejszych ...
STĄD DO WIECZNOŚCI
październik 1999
Pomimo postępów robotyki niektórzy romantyczni właściciele zwierząt domowych pragnęliby zapewnić im nieśmiertelność - a sobie trwałą obecność bliskiej i dobrze znanej zaufanej istoty z krwi i kości. Wychodząc naprzeciw ich potrzebom, przedsiębiorcza ...
WSPÓŁCZUJĄCY KOMPUTER
październik 1999
Prace nad okazującym emocje komputerem trwają. Ludzie już dość się poświęcali, przystosowując się do komputerów i teraz kolej na te ostatnie, by nauczyły się lepiej rozumieć swych użytkowników. Wychodząc z takiego założenia pani Roz Picard z Media Lab ...
REKORDOWY KRATER
październik 1999
Największym kraterem w Układzie Słonecznym jest, jak twierdzą uczeni, znajdujący się na południowej półkuli Marsa Hellas, który powstał w wyniku uderzenia asteroidy przed jakimiś 4 mld lat. Głębokość Hellasa wynosi prawie 10 km, średnica zaś ponad 2 ...
FIZYKA I PŁEĆ
październik 1999
Pani Averil MacDonald, konsultant edukacyjny i wykładowca na Uniwersytecie w Reading w Anglii, wystąpiła niedawno z tezą, że po to, aby szanse kobiet i mężczyzn na udaną karierę naukową się wyrównały, konieczna jest separacja płciowa klas fizyki, począwszy ...
CZEKOLADA JEST DOBRA
październik 1999
Nowa książka "Czekolada & kakao: zdrowie i odżywianie" wydana dopiero co w Anglii prezentuje wyniki najnowszych badań naukowych dotyczących wpływu spożycia produktów czekoladowych na ludzkie zdrowie. Wpływ ten, w świetle owych badań, wydaje ...
ZAĆMIENIE SŁOŃCA A INTELIGENCJA
październik 1999
Zdawałoby się - co ma piernik do wiatraka? A jednak astronom z Uniwersytetu Stanu Waszyngton w Seattle dr Guillermo Gonzalez twierdzi, że zjawisko pełnego zaćmienia Słońca i okoliczność, że na Ziemi pojawiły się istoty inteligentne (a przynajmniej ...
OPOWIEŚCI Z PROBÓWKI
październik 1999
Dwa małżeństwa cierpiące na bezpłodność - biała para, Donna i Richard Fasano z Long Island, oraz czarna para, Deborah i Robert Rogers z New Jersey - poddały się zabiegowi zapłodnienia in vitro u tego samego lekarza. Operacja się powiodła... tylko ...
PIERWSZY POCAŁUNEK
wrzesień 1999
Uczeni ustalili, że przeciętny pocałunek trwa około 45 s, że zaangażowane są weń 34 mięśnie twarzy i powoduje on chemiczne zmiany w tzw. ciele migdałowatym. Nie są jednak w stanie wyjaśnić, dlaczego czynność ta sprawia ludziom przyjemność. Problem ...
HORMONY PAMIĘCI
wrzesień 1999
Do niedawna powszechne było przekonanie, że utrata pamięci z wiekiem jest naturalnym przejawem procesu starzenia. Okazuje się, że nie zawsze. Nowe badania przeprowadzone przez uczonych w Oregon Health Sciences University wykazały, że pamięć 80-letnich ...
WYBREDNE OCELOTY
wrzesień 1999
Badacze z ogrodu zoologicznego w Dallas, poszukując zapachu, który byłby pociągający lub odstręczający dla ocelotów - i mógłby zostać użyty dla trzymania tych rzadkich kotów z dala od autostrad i innych niebezpiecznych miejsc - postanowili ...
KRYPTOGRAFIA BIOLOGICZNA?
wrzesień 1999
Carter Bancroft i jego współpracownicy ze szkoły medycznej Mount Sinai w Nowym Jorku donieśli w "Nature", że opracowali metodę kodowania tajnych informacji w sekwencjach DNA, które każdy szpieg może łatwo ukryć w dowolnej komórce swego ciała ...
KAWA DOBRA NA KAMIENIE
wrzesień 1999
Szukajcie a znajdziecie. Kawa, jak większość płynów, których spożycie dostarcza konsumentom przyjemnych doznań, uchodzi powszechnie wśród medycznie uświadomionych ludzi za jedną z trucizn przybliżających (obok soli, masła i cukru) zagładę ludzkości. ...
CHARYZMATYCZNE GENY
wrzesień 1999
Uczeni kanadyjscy z uniwersytetów Zachodniego Ontario i Brytyjskiej Kolumbii zakończyli niedawno pierwszy etap badań w dziedzinie genetyki wodzostwa, które potwierdziły dobrze znany wszystkim monarchom fakt, że zdolności przywódcze są wyraźnie dziedziczne. ...
KOŚĆ SŁONIOWA PRZYCZYNĄ PLAGI
wrzesień 1999
Europejskie średniowiecze zapoczątkowane zostało wielką zarazą, która zdziesiątkowała Europę. Choć zawsze podejrzewano, że dżuma dotarła na nasz kontynent z Afryki, nie było jednoznacznych dowodów wskazujących na jej źródło. Ostatnio jednak dr Mark ...
PŁYWAJĄCE LOTNISKA
wrzesień 1999
WSPÓŁCZESNY LOTNISKOWIEC TO POTĘŻNA BAZA LOTNICZA LICZĄCA OKOŁO 6 TYS. ŻOŁNIERZY I PONAD 80 SAMOLOTÓW. TAKIEJ SILE OGNIA MOGĄ SIĘ PRZECIWSTAWIĆ TYLKO NIELICZNE PAŃSTWA. Fot. McDonnell Douglas Pierwszego udanego startu samolotem z pokładu okrętu (krążownika ...
UCIEC ŚMIERCI
wrzesień 1999
PODCZAS TEGOROCZNEGO SALONU LOTNICZEGO WE FRANCJI DWAJ ROSYJSCY PILOCI KATAPULTOWALI SIĘ 45 M NAD ZIEMIĄ I WYLĄDOWALI BEZ SZWANKU. Fot. British Aerospace Na paryskim lotnisku Le Bourget 12 czerwca br. rosyjski samolot wielozadaniowySu-30MK "kręcił" ...
NA TROPACH FANTOMÓW
wrzesień 1999
JAK TO SIĘ DZIEJE, ŻE WYRWANY ZĄB LUB AMPUTOWANA RĘKA NADAL BOLĄ TAK, JAKBY RZECZYWIŚCIE ISTNIAŁY? Fot. PhotoDisc W języku neurologii fantom to odczuwanie części ciała lub narządów wewnętrznych, usuniętych chirurgicznie lub utraconych w wypadkach. ...
PŁEĆ MÓZGU
wrzesień 1999
Ruben C. Gur, neurofizjolog z Uniwersytetu Stanu Pennsylvania, ogłosił w majowym numerze "Journal of Neuroscience" swe odkrycie, które rzuca nowe światło na odwieczną i kontrowersyjną kwestię - dlaczego kobiety myślą inaczej niż mężczyźni. ...
JOIE DE VIVRE
wrzesień 1999
Aby ocenić ryzyko zarażenia się chorobami wenerycznymi, na jakie wystawieni są Kanadyjczycy podróżujący po świecie, dwa szpitale - St. Luc w Quebec City i Toronto General - podjęły projekt badawczy, w trakcie którego pytano niektórych, czy ...
KTO MA NAJWIĘKSZE OCZY?
sierpień 1999
Nie, nie Królewna Śnieżka. Właściwa odpowiedź brzmi - kałamarnica olbrzymia Architeuthis dux. Zwierzęta, które żyją w wiecznym mroku na głębokości 200-700 m pod powierzchnią oceanu, mają oczy o średnicy 25 cm. Ze względu na miejsce ich zamieszkania ...
SMUTNI MYŚLĄ GORZEJ
sierpień 1999
Nowe badania naukowe potwierdziły to, co intuicyjnie zawsze zdawało się oczywiste - nasza zdolność do racjonalnego myślenia obniża się, gdy przeżywamy smutek lub depresję. Zdaniem dr Helen Mayberg z Centrum Geriatrycznego Baycrest w Toronto, dzieje ...
MÓZG LICZY "NA OKO"
sierpień 1999
Okazuje się, że w powiedzeni "ocenić coś na oko" kryje się głęboka neurofizjologiczna prawda. Grupa badaczy pod kierunkiem Stanislava Deheane z Centrum Inserm pod Paryżem i Elizabeth Spelke z MIT odkryła, że zadania matematyczne wykonywane ...
CZY ŻEGLARSTWO MA 900 TYS. LAT TRADYCJI?
sierpień 1999
Archeolodzy i antropolodzy sądzili do niedawna, że nasi przodkowie najwcześniejsze podróże oceaniczne podjęli przed mniej więcej 40 tys. laty, kiedy zaludniona została Australia. Niedawne badania, przeprowadzone na indonezyjskiej wyspie Flores przez ...
DLACZEGO MĄDRZY WIĘCEJ KŁAMIĄ?
sierpień 1999
Jak wykazały badania pani Belli DePaulo, profesora psychologii z Uniwersytetu Wirginijskiego, ludzie z wyższym wykształceniem częściej "mijają się z prawdą" w czasie towarzyskich konwersacji. Jak twierdzi uczona, statystycznie biorąc 20% ludzi ...
KOBIETY MIERZĄ WYŻEJ
sierpień 1999
Naukowe badania kanonów urody kobiecej wykazały już dość dawno, że dla mężczyzn istotną cechą anatomiczną kobiety jest stosunek obwodu talii i bioder. A co cenią kobiety w mężczyznach? Jak donoszą w czasopiśmie "Lancet" badacze z Wydziału Fizjologi ...
SZPIEGOWSKIE PTAKI
sierpień 1999
Część z 35 mln dolarów ,jakie Pentagon przeznaczył na rozwój nowych - miniaturowych i całkowicie cichych - samolotów szpiegowskich, przeznaczona jest na próbę konstrukcji ornitoptera - "sztucznego ptaka", który będzie się poruszać, ...
SPRAGNIONY MÓZG
sierpień 1999
Przez dziesięciolecia badacze mózgu głowili się nad rozwiązaniem zagadki- w jaki sposób zdolni jesteśmy zaspokoić uczucie pragnienia już w ciągu kilku minut po wypiciu szklanki wody, skoro przywrócenie biochemicznej równowagi spowodowanej niedoborem ...
WYSTRASZONY EMBRION
sierpień 1999
Stare, ludowe opowieści o tym, że przestraszenie kobiety w ciąży może mieć wpływ na rozwój osobowości dziecka, uzyskały wreszcie naukowe potwierdzenie. Uczeni badający australijskie jaszczurki zwane śligami (Scincus) odkryli, że nowo narodzone śligi ...
TYTANOWA CZASZKA
sierpień 1999
CZASZKA Jednym z najważniejszych zadań chirurgii plastycznej jest pomaganie pacjentom po wypadkach czy okaleczających operacjach nowotworów. Zajmuje się tym m.in. dr Ninian Peckitt, chirurg z Doncasteru w Wielkiej Brytanii, twórca nowej metody odtwarzania ...
NIE DRAŻNIĆ KOSMITÓW
lipiec 1999
Jak doniósł kanadyjski "National Post" z 26 lutego 1999 roku, dwóch uczonych zatrudnionych w kanadyjskim departamencie obrony, Yvan Dutil i Stephane Dumas, wystosowało list do premiera kraju Jeana Chretiena z ostrzeżeniem, że wysyłane w przestrzeń ...
JAK PRZECHYTRZYĆ Y2K
lipiec 1999
Znana jest powszechnie opowieść o rabinie z Berdyczowa, który podróżował w piątek wieczorem i gdy zaczęło się ściemniać (czyli zbliżał się szabas, a z nim zakaz podróżowania), skinął ręką i sprawił cud - na lewo była sobota, na prawo była sobota, ...
NAUKI (ŹLE) STOSOWANE
lipiec 1999
Podczas gdy większość przywództwa serbskich nacjonalistów w Bośni ma wykształcenie ironicznie zwane humanistycznym, Biliana Plavsić, która odczasu swego konfliktu z prezydentem Miloszeviciem uchodzi za polityka umiarkowanego, jest biologiem. Jako osoba ...
GIGANTYCZNY MIKROB
lipiec 1999
Choć brzmi to trochę jak "kolosalny krasnoludek", odkrycie największej znanej bakterii ma znaczenie, które wykracza poza trywialne kategorie wymiaru. Thiomargarita namibiensis (co w języku Cycerona oznacza "siarkowa perła z Namibii"), ...
RATUNEK DLA SPÓŹNIALSKICH?
lipiec 1999
Holendersko-japońskiemu zespołowi uczonych udało się wyizolować dwa białka, które odgrywać mogą zasadniczą rolę w synchronizacji naszego biologicznego zegara. Białka te, zwane cry1 i cry2, korygują, jak twierdzą badacze, nasze rytmy dobowe wraz ze ...
EWOLUCJA ŻYCZLIWOŚCI
lipiec 1999
Uczonym rosyjskim, jak donosi dr Ludmiła Trut z Instytutu Cytologii i Genetyki w Nowosybirsku, powiódł się interesujący eksperyment. Dyrektor miejscowej doświadczalnej fermy srebrnych lisów dr Dymitr Bielajew podjął w 1959 roku próbę selekcji lisów ...
ILE JESZCZE POTWORÓW?
lipiec 1999
Jeśli Charles Paxton z Uniwersytetu Oksfordzkiego nie myli się w swych rachunkach, głębiny oceanów kryją jeszcze 47 nieznanych "morskich potworów". Paxton nie jest żadnym prorokiem czy jasnowidzem, tylko biologiem morza, który do swych prognoz ...
MACIERZYŃSTWO PODNOSI INTELIGENCJĘ (MYSZY)
lipiec 1999
Neuropsycholodzy Craig Kinsley i Kelly Lambert, badając zmiany zachodzące w mózgu ciężarnych i karmiących myszy, odkryli, że - przynajmniej u zwierząt laboratoryjnych - macierzyństwo stanowi bodziec dla intensywnego rozwoju intelektualnego. ...
LATO CORAZ DŁUŻSZE
lipiec 1999
Efekt cieplarniany musi działać, bo wiosna przychodzi w nasze strony coraz wcześniej, a jesień coraz później. Anette Menzel i Peter Fabian, biolodzy z Uniwersytetu Monachijskiego, przeanalizowali dane zebrane przez sieć międzynarodowych ogrodów fenologicznych, ...
WRÓŻENIE Z PLAM
lipiec 1999
Pier Corbyn, przedsiębiorczy i bogaty Brytyjczyk, który w 1991 roku założył własną firmę prognostyczną rywalizującą z państwowym urzędem meteorologicznym, wprawia w zakłopotanie naukowy establishment. Corbyn twierdzi, że odkrył metodę pozwalającą dokonywać ...
STRASZYĆ CZY USPOKAJAĆ?
lipiec 1999
Przedstawiciele amerykańskiej administracji, John Koskinen i Edward Kelley, odpowiedzialni za zapobieżenie katastrofie, jaką spowodować może komputerowy "wirus milenijny", czyli Y2K, mają nie lada problem. Jeśli nie zademonstrują wystarczającego ...
(PRAWIE) WIECZNY OGIEŃ
lipiec 1999
Najdłużej nieprzerwanie palącym się ogniem znanym ziemskim naukowcom jest podziemny pożar złóż węgla w Nowej Południowej Walii w Australii. Pożar ten rozpoczął się prawdopodobnie od uderzenia pioruna ponad 2 tys. lat temu, kiedy żyła węglowa znajdowała ...
NA TROPIE BIBLIJNEGO POTOPU
czerwiec 1999
Opublikowana właśnie książka autorstwa dwóch wybitnych geologów z Uniwersytetu Columbia Williama Ryana i Waltera Pitmana przedstawia naukowy argument dowodzący, że opisany w Biblii potop rzeczywiście się zdarzył. Zdaniem nowojorskich uczonych, nastąpił ...
NIE MA DYMU BEZ OGNIA?
czerwiec 1999
Powyższe porzekadło służyć może za motto jednoczące 850 członków założonego w 1982 roku Międzynarodowego Towarzystwa Kryptozoologicznego. Jego zawiązanie poprzedziły liczne przypadki odkrycia nieznanych wcześniej przez naukę gatunków zwierząt, o których ...
BIOCHEMICZNY BUDZIK
czerwiec 1999
Uczeni z Uniwersytetu w Lubece ogłosili w tygodniku "Nature" interesujące wyniki badań nad biochemicznym mechanizmem, który pozwala ludziom (co prawda, nie wszystkim) obudzić się o wybranej wcześniej godzinie. Przez kolejne trzy noce badacze ...
DLACZEGO OKO WIDZI ŚWIATŁO?
czerwiec 1999
Pytanie może się wydać tautologiczne, bowiem światło, jakim posługuje się nasz zmysł wzroku w celach percepcji, jest z definicji "widzialne". Problem nie jest jednak bynajmniej trywialny, bowiem widzimy tylko wąską cześć widma promieniowania ...
NAJBLIŻSZY KUZYN KROKODYLA
czerwiec 1999
Uczeni, zajmujący się profesjonalnie badaniem stopnia pokrewieństwa pomiędzy rozmaitymi gatunkami zwierząt, doszli do wniosku, że najbliższymi krewnymi krokodyli i aligatorów nie są, jak dotychczas sądzono, ptaki, lecz żółwie. Myślimy, że wiadomość ...
POCHWAŁA UMIARU
czerwiec 1999
Wysoki poziom cholesterolu we krwi uważany jest od dawna za zwiastun nagłej i niespodziewanej śmierci. Zwiększa on znacznie ryzyko zawału lub wylewu krwi do mózgu. Niektóre badania zdawały się jednak wskazywać, że choć agresywna terapia obniżająca ...
LUDZKIE PRAWA DLA MAŁP
czerwiec 1999
Jeśli parlament Nowej Zelandii zdecyduje się na uchwalenie rozważanego obecnie projektu uchwały o prawach zwierząt, kraj ten stanie się pierwszym państwem świata, które przyzna małpom "ludzkie prawa". Inicjatywa ta, zwana Great Apes Project ...
NISKIM ZAWSZE WIATR W OCZY?
czerwiec 1999
Z moich lat szkolnych pamiętam powiedzenie: Puste kłosy wysoko rosną, które sugerować miało istnienie negatywnej korelacji pomiędzy wysokim wzrostem a inteligencją. Niestety, życie nie jest sprawiedliwe i ułomności wzrostu nie są kompensowane dodatkowymi ...
KOSZTY WZROSTU
czerwiec 1999
Nie wszystko wydaje się jednak stracone dla dzieci, których natura nie obdarzyła wysokim wzrostem. Otrzymywanie przez całe dzieciństwo zastrzyków syntetycznego hormonu wzrostu doprowadzić może w efekcie, jak się ocenia, do zwiększenia wzrostu pacjentów ...
PTAKI
czerwiec 1999
Potrafią nie tylko spać, stojąc na jednej nodze, ale także z jednym okiem czujnie patrzącym na świat. Niles Rattenberg z Indiana State University w Terre Haute, który ogłosił niedawno wyniki swych obserwacji w "Nature", twierdzi, że choć ...
SYMETRYCZNYM SZCZĘŚCIE SPRZYJA
czerwiec 1999
Dla Charlesa Browna, profesora biologii na Uniwersytecie w Tulsa w Oklahomie, tygodniowy atak majowego chłodu, jaki wydarzył się w 1996 roku, był okazją do obserwowania darwinowskiej teorii ewolucji w akcji. W wyniku nagłego ochłodzenia, jakie zdarza ...
O CO NAS GŁOWA BOLI?
czerwiec 1999
Okazuje się, że w czasie weekendów nie tylko częściej pada deszcz, lecz jest to także okres, w którym najbardziej cierpimy na bóle głowy. Choć, jak wykazują badania, 98% ludzi co pewien czas cierpi na migrenę, przyczyny tej popularnej dolegliwości ...
LENISTWO JEST NIEZDROWE
czerwiec 1999
Mężczyźni, którzy twierdzą, że nie mogą pomagać żonom w drobnych pracach domowych, ponieważ źle się czują, mogą utracić usprawiedliwienie dla swego lenistwa. Jak wynika z ogłoszonych właśnie przez Amerykańskie Stowarzyszenie Medyczne wyników długoletnich ...
JASNOWIDZ SIĘ POMYLIŁ
czerwiec 1999
Mieszkaniec Modesto w Kalifornii, Bernardo Arroyo, który stanął niedawno przed sądem pod zarzutem handlu narkotykami, zamiast wynająć prawnika, udał się po radę do jasnowidza. Dowiedziawszy się, że zostanie uniewinniony, nie przyjął proponowanej przez ...
VIAGRA NA ODSIECZ
czerwiec 1999
9 lutego br. organ Amerykańskiego Stowarzyszenia Medycznego "JAMA" doniósł: 31% mężczyzn i 43% kobiet [w Ameryce] cierpi regularnie na jakąś formę seksualnej dysfunkcji, co usprawiedliwia uznanie tego problemu za istotną kwestię dotyczącą ...
KORZYŚCI Z POLIANDRII
czerwiec 1999
Oczywiście, nie wszystkie owady żyją "przyzwoicie" w trwałych monogamicznych stadłach. Trzmiele z gatunku Bombus terrestris, na przykład, podobnie jak wiele innych pszczół czy os, kultywują obyczaj zwany poliandrią, polegający na tym, że ...
ROZWÓD PO TERMICIEMU
czerwiec 1999
Janet Shellman-Reeve, biolog z Cornell University, zajmuje się badaniem obyczajów małżeńskich monogamicznego gatunku termitów zwanego Zootermopsis nevadensis. Owady te tworzą trwałe pary solidarnie wychowujące swe potomstwo, ale, jak odkryła niedawno ...
ZABAWA W KLATCE
czerwiec 1999
Jak twierdzi profesor genetyki Lee Silver z Uniwersytetu Princeton, około 95% ludzi, którzy zaczęli palić papierosy, odczuwa głód nikotynowy; w wypadku alkoholu odsetek ten wynosi 15%, zaś co najmniej 50% ludzi, którzy raz spróbowali kokainy, odczuwa ...
KWESTIA GUSTU
czerwiec 1999
Uznanie, co w danej kulturze uchodzi za przysmak lub za budzące obrzydzenie paskudztwo, nie wynika na ogół z racjonalnych przesłanek, a z tradycji i obyczaju. W kulturach europejskich, na przykład, owady - które w innych częściach świata traktowane ...
KUP PAN NAZWĘ...
czerwiec 1999
Odkrywca nowego gatunku ptaka z rodzaju Thamnophilus, żyjącego w dorzeczu Amazonki, Bret Whitney z Austin w Teksasie, postanowił sprzedać prawo do jego nazwania na licytacji. Prawo to należy do odkrywcy i nowe gatunki żywych stworzeń często unieśmiertelniają ...
(NIEPRAWE) DNA NA SPRZEDAŻ
maj 1999
Islandia stała się pierwszym krajem na świecie, który zdecydował się sprzedać (za skromną sumę 200 mln dolarów...) informację genetyczną, dotyczącą całej swej, liczącej 270 tys. i odznaczającej się wyjątkową homogenicznością, populacji. Nabywcą jest ...
GEN CZŁOWIECZEŃSTWA?
maj 1999
Odkryto wreszcie gen odróżniający człowieka od małp. No, przynajmniej pierwszy z takich genów. Jak pamiętamy, ludzie różnią się pod względem genetycznym od małp zaledwie marginalnie. Na przykład w przypadku szympansów 98.5% ich genów jest identycznych ...
ZMIERZYĆ DEMOKRACJĘ
maj 1999
Jak obiektywnie ocenić poziom demokracji w wybranym kraju? Brytyjski renomowany tygodnik ekonomiczny "The Economist" opracował własną metodę "pomiaru". Otóż okazuje się, że im bardziej demokratyczny, w powszechnym mniemaniu, kraj, ...
CENA NEUTRINA
maj 1999
W pięknej dolinie Baksana na Kaukazie położona jest maleńka wioska zwana Neutrino, która jest siedzibą jednego z sześciu działających na Ziemi detektorów ulotnej cząstki elementarnej, noszącej nazwę tejże wsi. Detektor jest owocem międzynarodowej współpracy ...
CAŁA WŁADZA W ŁAPY KOTÓW
maj 1999
Brytyjski producent kociego jedzenia w puszkach, Whiskas, przy współpracy firmy reklamowej M&C Saatchi wyprodukował, kosztem 825 tys. dolarów, pierwszą w świecie reklamę telewizyjną adresowaną... wprost do kotów. Jej emisję poprzedzać ma 10-sekundowy ...
STRES SZKODZI SZCZUROM...
maj 1999
Aby dowieść, jak bliski jest związek pomiędzy stanem ducha (i umysłu) a systemem immunologicznym (czyli w konsekwencji zdrowiem fizycznym), zespół uczonych pod kierunkiem dr Esther Sternberg z amerykańskiego Narodowego Instytutu Zdrowia Psychicznego ...
ŻYCIE SEKSUALNE DZIKICH
maj 1999
Na niedawnym spotkaniu Amerykańskiego Stowarzyszenia na rzecz Postępu Nauki (AAAS) Paul Valentine, antropolog z Uniwersytetu East London, doniósł o wynikach badania obyczajów małego plemienia o nazwie Curripaco, żyjącego w dorzeczu Amazonki. Jak odkrył ...
...ORAZ LUDZIOM
maj 1999
Tymczasem w Kalifornii, krainie ludzi zrelaksowanych, badania nad wpływem stanu psychicznego na zdrowie fizyczne są bardziej zaawansowane. Dean Ornish, dyrektor Instytutu Badawczego Medycyny Prewencyjnej w Sausalito, ogłosił w grudniu w "Journal ...
PLUTON UNIKNĄŁ DYMISJI
maj 1999
Pluton, najmniejsza spośród planet Układu Słonecznego, był, przyznajmy to, ofiarą dyskryminacji prawie od chwili odkrycia w 1930 roku przez zmarłego niedawno Clyde'a Tombaugha, astronoma z Lowell Observatory w Arizonie. Wielu uczonych uważało, że ten, ...
WIRUS ROKU 2000 ATAKUJE
maj 1999
Jak donosi "Bangkok Post", jedną z pierwszych potwierdzonych ofiar wirusa Y2K stały się... taksówki w Singapurze. W południe 1 stycznia 1999 roku w 300 z nich przestały działać liczniki. Kilka godzin później zakłócenia nastąpiły także w Sztokholmie ...
JAK SCHUDNĄĆ NIE PRZERYWAJĄC PRACY BIUROWEJ
maj 1999
Badacze z Mayo Clinic dokonali niedawno odkrycia, które uradować może serca ludzi zagrożonych otyłością z powodu "siedzącego stylu pracy" i braku czasu (bądź woli) na intensywne uprawianie sportów. Stwierdzili mianowicie, że rozmaite nerwowe ...
DOM STARCÓW DLA SZYMPANSÓW
maj 1999
Pani Gloria Grow z miejscowości Carigan pod Montrealem, która wraz z mężem i grupą wolontariuszy prowadzi schronisko dla zwierząt o nazwie Fauna Foundation we wrześniu 1997 roku przyjęła grupę 15 nowych "pensjonariuszy". Są to szympansy, ...
DLACZEGO MALI ŻYJĄ KRÓCEJ?
maj 1999
Biolodzy już dawno zauważyli, że w świecie zwierząt zaobserwować można znamienną korelację pomiędzy rozmiarami organizmu a przeciętnym okresem jego życia. Im większy, tym bardziej długowieczny. Badacze z Instytutu Santa Fe w Nowym Meksyku - fizyk ...
WIEM, CZEGO NIE WIEM
maj 1999
Brytyjscy genetycy zanotowali niedawno poważny sukces, rozszyfrowująckompletną mapę genów małego, przezroczystego robaczka o nazwie Caenorhabditis elegans (ze zrozumiałych względów popularnie zwanego po prostu C. elegans).Jest ich w sumie około 19 ...
NIEWINNOŚĆ UZDRAWIA
kwiecień 1999
Doktor Dieter Frey, psycholog prowadzący badania ofiar nieszczęśliwych wypadków w Klinice Uniwersyteckiej w Kilonii, odkrył, że najlepsze rokowania szybkiego powrotu do zdrowia mają pacjenci przekonani, że wypadek nastąpił nie z ich winy. Zbadał on ...
POLITYKA A KROWIE GAZY
kwiecień 1999
Badania gazów wydalanych przez krowy (zawierają metan, jedną z substancji wpływających na ocieplenie ziemskiego klimatu) stały się przedmiotem politycznej kontrowersji w czasie niedawnych wyborów do Senatu w stanie Wisconsin. Kongresman Mark Neumann, ...
PRAWO PO STRONIE DZIĘCIOŁÓW
kwiecień 1999
Para upartych dzięciołów spowodowała chwilowe wstrzymanie budowy nowej biblioteki w mieście Riverton w stanie Utah. Ptaki wydziobały sobie dziuplę w ścianie konstruowanej budowli i nijak nie dają się z niej wypłoszyć, prośbą ni groźbą. Budowlańcy trzymają ...
MOWA CIAŁA
kwiecień 1999
Jak dowodzi w swym artykule w "Nature" dr Jana Iverson z Uniwersytetu Stanu Indiana w Bloomington, zwyczaj używania rąk (i całego ciała) w trakcie rozmowy nie jest nawykiem kulturowym, lecz prawdopodobnie skłonnością zakodowaną genetycznie. ...
PERPETUUM MOBILE
kwiecień 1999
Miesięcznik "Omni" ogłosił wyniki konkursu na niekonwencjonalne teorie naukowe. Pierwszą nagrodę otrzymała następująca propozycja: Kot zrzucony na ziemię ląduje ZAWSZE na czterech łapach; kiedy upada nam na podłogę kromka chleba, ląduje ona ...
AMNEZJA EUFORYCZNA
kwiecień 1999
Jeśli wierzyć ogłoszonym niedawno w liście do czasopisma "Lancet" wynikom badań dwu lekarzy, Chi Dang i Lawrence'a Gardnera, z Uniwersytetu Johna Hopkinsa w Baltimore, prezydent Clinton być może nie kłamał, kiedy oświadczył pod przysięgą, ...
DNA W KOSMOSIE
kwiecień 1999
Każdy Ziemianin posiadający 50 dolarów, z którymi nie wie, co zrobić, może wysłać za tę skromną opłatę w przestrzeń kosmiczną swą genetyczną wizytówkę. Usługę tę oferuje 4.5 mln potencjalnych klientów kalifornijska firma Encounter 2001. Rakieta załadowana ...
PIESKIE ZDROWIE
kwiecień 1999
W świecie, w którym odpowiedzią na każdy ludzki problem jest stosowna pastylka, postęp farmakologii nie mógł nie objąć zwierząt domowych, zwanych ostatnio bardziej stosownie "zwierzętami towarzyszącymi". Amerykańska Food and Drug Administration, ...
GENETYKA NA ODSIECZ GAJOWYM
kwiecień 1999
W Kolumbii Brytyjskiej - prowincji kanadyjskiej, znanej z pięknych krajobrazów i niezmierzonych lasów - kradzież drzew stała się poważnym problemem ekonomicznym. Pojedynczy egzemplarz zachodniego czerwonego cedru o wartości rynkowej sięgającej ...
ALKOHOL CHRONI ZDROWIE
kwiecień 1999
Kolejna dobra wiadomość dla umiarkowanych konsumentów napojów wyskokowych: jak donosi w "Journal of the American Medical Association" dr Mitchell Elkind z Uniwersytetu Columbia, kieliszek (lub dwa) alkoholu dziennie aż o 50% może obniżyć ...
DLACZEGO ZAWSZE PADA W NIEDZIELE
kwiecień 1999
Opublikowane niedawno w tygodniku "Nature" badania sugerują, że zgodnie z tym, co od dawna podejrzewaliśmy, deszcz częściej pada w czasie weekendu niż w dni robocze. Aby dojść do tej dość oczywistej konkluzji, klimatolodzy z Uniwersytetu ...
NAGRODA ZA GRZECH
kwiecień 1999
Pozytywny wpływ na długość naszego życia ma także łakomstwo, zwłaszcza szczególna jego forma, odznaczająca się niepohamowanym zamiłowaniem do spożywania czekolady. Tak przynajmniej twierdzi epidemiolog z Uniwersytetu Harvarda dr I-Min Lee, który przeprowadził ...
WIARA PRZEDŁUŻA ŻYCIE
kwiecień 1999
Wzrasta liczba badań medycznych dowodzących, że ludzie obdarzeni silną wiarą religijną są, statystycznie biorąc, zdrowsi i żyją dłużej od ateistów. Częściej przeżywają pomyślnie operację serca i mają większe szansę wyleczenia się z depresji (jeśli ...
REKORD ZŁEGO STYLU
marzec 1999
Jak co roku, czasopismo "Philosophy and Literature" ogłosiło wyniki swego konkursu na najgorzej napisany fragment prozy. Tym razem lauretką jest wybitna uczona, profesor retoryki i literatury porównawczej z Berkeley, pani Judith Butler, którą ...
ŚMIERĆ I PODATKI
marzec 1999
Dwie rzeczy, które w życiu są pewne - głosi amerykańskie porzekadło - to śmierć i podatki. Niedawne wyniki badań archeologicznych potwierdzają tę prawdę, nadając jej zarazem szacowną patynę. Jak ogłosił w grudniu na konferencji prasowej szef ...
ROK NIEDYSKRECJI
marzec 1999
Prezydent Clinton nie był jedyną znaną osobistością, o której życiu prywatnym dowiedzieliśmy się w 1998 roku rzeczy, o jakich nasi rodzice nigdy z nami nie rozmawiali. O jego poprzedniku sprzed dwustu lat, Tomaszu Jeffersonie, plotkowano już w 1802 ...
PSY I LUDZIE
marzec 1999
Jak dowodzi w swej nowej książce Ewoluujący mózg biolog John Allman,psy są rzeczywiście najlepszymi przyjaciółmi człowieka - a jeśli nie najlepszymi, to przynajmniej najstarszymi. Powołując się na niedawne badania mitochondrialnego DNA psów, przeprowadzone ...
KOTY I PSY WOLĄ BOGATYCH
marzec 1999
Domowe zwierzaki najwyraźniej źle znoszą pustki w kieszeni właścicieli. Choć wydaje się oczywiste, że ludzie niezamożni są mniej chętni do płacenia za weterynarza i bardziej wyszukane menu dla swoich podopiecznych, to jednak nie wszystko. W podsumowaniu ...
EUGENICZNA CHOINKA
marzec 1999
W ubiegłym sezonie świątecznym Amerykanie zakupili około 35 mln świątecznych drzewek, zarówno jodeł, jak i najrozmaitszych odmian sosen i świerków. Już za parę lat jednak będą oni mogli nabyć genetycznie udoskonalone jodełki o poprawionych parametrach ...
WEGETARIAŃSKIE PSY ŻYJĄ DŁUŻEJ
marzec 1999
Organizacja poświęcona ochronie praw zwierząt, PETA (People for the Ethical Treatment of Animals), ogłosiła w lecie wstępne wyniki sponsorowanych przez siebie badań, dowodzących, że nie tylko ludzie są zdrowsi i żyją dłużej, jeśli nie jedzą mięsa. ...
INWAZJA Z KOSMOSU
luty 1999
Wielkim powodzeniem wśród amerykańskich czytelników cieszy się wydana niedawno książka Ann Druffel Jak bronić się przed uprowadzeniem przez kosmitów (New York: Three Rivers Press, 1998). Jedną ze skutecznych metod jest, jej zdaniem, noszenie przy sobie ...
HIV PRZED SĄDEM
luty 1999
Ryc. Joanna Murawska Po raz pierwszy w historii sądownictwa Stanów Zjednoczonych dowodem w sprawie o morderstwo stała się analiza materiału genetycznego wirusa HIV. Ostatnio sąd stanowy w Luizjanie orzekł, że gastroenterolog Richard J. Schmidt jest ...
CHŁOPCZYK CZY DZIEWCZYNKA?
luty 1999
Jak doniosły środki masowego przekazu, grupie uczonych pracujących pod wodzą dr. Edwarda Fuggera z Fairfax w stanie Wirginia udało się opracować metodę sortowania plemników, która może stać się spełnieniem odwiecznych marzeń wielu rodziców. Procedura, ...
SILIKONOWY SZARMACH
luty 1999
Komputer wykazał już swą wyższość nad ludzkim gatunkiem w grach wymagających intensywnej pracy mózgu, takich jak szachy. Jeśli japońscy uczeni z Sony Computer Science Laboratory zrealizują pomyślnie swe naukowe ambicje, następnym sportem, w którym człowiek ...
KTÓRA NAJPIĘKNIEJSZA?
luty 1999
Naukowy spór na temat uniwersalnych, ewolucyjnie wykształconych i genetycznie zakodowanych kanonów kobiecej urody trwa. Popularny wśród socjobiologów argument, że mężczyźni zdradzają, niezależnie od swej kulturowej afiliacji, wrodzony pociąg do kobiet ...
KOCHAJ MATKĘ SWOJĄ
luty 1999
Jak wynika ze świeżych obserwacji Keitha Kendricka, etologa zatrudnionego przez Babraham Institute w brytyjskim Cambridge, freudowski kompleks Edypa może być także rozpowszechniony wśród zwierząt. Pan Kendrick pozamieniał dzieci urodzone w koziej i owczej ...
WIEŚCI Z PAJĘCZYNY
luty 1999
Jak donosi w Sieci Leon Brocard ( http://www.ntk.net/longerthanthis/) najdłuższym internetowym adresem, jaki udało mu się zidentyfikować, jest www.do.you.think.really.that.we.created.that.host.only.for.fun.horus.ch, choć redakcja "New Scientist" ...
NIEODWZAJEMNIONA MIŁOŚĆ
luty 1999
We wrześniu na podwórku domu państwa Edwarda i Anny Stuardi w Mobile, Alabama pojawił się dwumetrowej wysokości struś emu. Państwo Stuardi, w swym miłosierdziu, nakarmili gościa konserwami z psim jedzeniem, nie podejrzewając, że wkrótce ich życie małżeńskie ...
NIE TRZEBA BYĆ WARIATEM, BY WIERZYĆ W KOSMITÓW
styczeń 1999
Jak dowodzą statystyki, liczba Amerykanów przekonanych, że planetę naszą odwiedzili w przeszłości, bądź aktualnie odwiedzają, przybysze z innych cywilizacji (27%), jest wyższa niż liczba głosów oddanych w wyborach prezydenckichna Ronalda Reagana, George'a ...
DLACZEGO TAK TRUDNO TRAFIĆ MUCHĘ?
styczeń 1999
Odpowiedź na to nękające nas od dawna pytanie poznaliśmy wreszcie dzięki dociekliwości Michaela Dickinsona i jego współpracowników z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley. Używając miniaturowej komory wirtualnej rzeczywistości, odkryli oni, że muchy ...
NIEWINNA KŁÓTNIA RODZINNA ZAKOŃCZONA DOKTORATEM
styczeń 1999
Profesor John Kobza z Virginia Polyterrchnic Institute, wybierając się na zakupy, miał zwyczaj parkowania samochodu na pierwszym wolnym miejscu, jakie mógł znaleźć, podczas gdy jego małżonka była zdania, że bardziej popłaca upór i wybredność, bowiem ...
VIAGRA OBRONI... NOSOROŻCE
styczeń 1999
Wielka popularność nowego leku przeciw męskiej impotencji, Viagry, stwarza nadzieje, iż jego rozpowszechnienie w Azji doprowadzi do spadku popytu na mielony róg nosorożca, uważany przez chińską medycynę ludową za cudowny lek podnoszący męskość....
OCZYWIŚCIE, KIEDY JEST TRZEŹWA
styczeń 1999
Pijane muchy, no cóż - "padają jak muchy". Badania zespołu dr Ulrike Heberlein z Gallo Center na Uniwersytecie stanu Kalifornia w San Francisco (centrum to finansowane jest przez rodzinę Gallo, posiadającą najsłynniejsze w Ameryce winnice), ...
ZEMSTA NATURY?
styczeń 1999
7 czerwca 1998 roku agencje prasowe doniosły: Szwajcarzy głosujący w niedzielnym referendum zdecydowaną większością głosów odrzucili propozycję przewidującą całkowity zakaz produkcji i patentowania genetycznie zmodyfikowanych zwierząt, roślin i innych ...
CZY DOBRY SAMIEC LEPIEJ SKRZECZY?
styczeń 1999
Biolodzy ewolucyjni od dawna twierdzili, że w przyrodzie obowiązywać musi zasada "prawdy w reklamie" - te cechy samca, które przyciągają samice, powinny być skorelowane z jego "genetyczną wartością". By sprawdzić, czy samce ...
WYGLĄD MOŻE BYĆ ZWODNICZY
styczeń 1999
Michael Kalick, psycholog z Uniwersytetu stanu Massachusetts w Bostonie, dokonał obserwacji, których wyniki rzucają światło na racjonalność ludzkich romantycznych impulsów. Czy może na brak takowej... Ludzkie pary nie dobierają się oczywiście (na ...
SZCZUR BY SIĘ UŚMIAŁ
styczeń 1999
Szczury nie władają ludzkim językiem, ale mają z ludźmi wiele wspólnego. Na przykład śmieją się, kiedy się je łaskocze. Ich śmiech, jak odkrył niedawno prof. Jaak Panksepp z Uniwersytetu stanu Ohio w Bowling Green, jest dla nas niesłyszalny, bowiem ...
KALESONY BEZ PLUTONU
styczeń 1999
Czytelnicy zauważyli zapewne, że ostatnio panuje wielka moda na produkty "naturalne". Działając zgodnie z duchem czasu, australijskie czasopismo turystyczne "Wild" zamieściło niedawno, jak donosi "New Scientist", reklamę ...
NIAŃCZENIE PRZEDŁUŻA ŻYCIE
styczeń 1999
U gatunków naczelnych, wśród których obydwoje partnerów dzieli równo obowiązki rodzicielskie, samce i samice żyją tak samo długo - twierdzi John Allman z Kalifornijskiego Instytutu Technologii. U innych dłuższym życiem cieszy się płeć, której przedstawiciele ...
CO POWIEDZIEĆ DZIECIOM?
styczeń 1999
Mary Spraker i Greg Studdard z Atlanty są szczęśliwymi rodzicami trojaczków płci żeńskiej. Mary i Greg mają także 9-letniego syna, który został przez nich zaadoptowany. Pewnego dnia jego biologiczna matka, której tożsamość była im znana, przedstawiła ...
Z VIAGRĄ NA SZCZYTY
lipiec 1998
NAMIĘTNOŚĆ RODZI SIĘ W GŁOWIE. GDY ZABRAKNIE MOTYWACJI, NAWET VIAGRA NIE POMOŻE. W dobrym towarzystwie nie dyskutuje się na temat polityki i religii. Seks, jako zakazany przedmiot konwersacji, nie znalazł się na tej krótkiej liście charakteryzującej ...
SPÓŹNIONE DEMENTI
luty 1998
CO SIĘ ZDARZYŁO PÓŁ WIEKU TEMU W ROSWELL? WYZNAWCY UFO SĄ PRZEKONANI, ŻE ROZBIŁ SIĘ STATEK OBCEJ CYWILIZACJI. ARMIA AMERYKAŃSKA DOPIERO TERAZ ODTAJNIŁA SWOJĄ WERSJĘ. Na początku ubiegłego lata, gdy większość Amerykanów opanował już wakacyjny nastrój, ...
UNABOMBER:WRÓG CYWILIZACJI
styczeń 1998
W POŁOWIE LISTOPADA 1997 ROKU DR TED KACZYNSKI, MATEMATYK, ZNANY POWSZECHNIE JAKO UNABOMBER, STANĄŁ PRZED SĄDEM OSKARŻONY O ZBRODNIE, ZA KTÓRE GROZI MU KARA ŚMIERCI. CO PRZYNIESIE PROCES? CZY KACZYNSKI UZNANY ZOSTANIE ZA CHOREGO, CZY ZAJMIE SIĘ NIM KAT ...
SYN CZY CÓRKA?
wrzesień 1997
NIEMAL W TYM SAMYM CZASIE, KIEDY ŚWIATOWĄ OPINIĘ PUBLICZNĄ ZELEKTRYZOWAŁA WIADOMOŚĆ O SKLONOWANIU OWCY DOLLY, PRZEMKNĘŁO PRAWIE NIEZAUWAŻONE PRZEZ MEDIA DONIESIENIE O ZAŁOŻENIU PRYWATNEJ KLINIKI, KTÓRA BĘDZIE ŚWIADCZYĆ USŁUGI W ZAKRESIE WYBORU PŁCI PRZYSZŁEGO ...
LUDZIE I BESTIE
kwiecień 1997
NAUKA WYRAŹNIE UŚWIADAMIA NAM, ŻE ZWIERZĘTA NIE SĄ JEDYNIE SKOMPLIKOWANYMI MASZYNAMI BIOLOGICZNYMI. NATURA WYPOSAŻYŁA JE BOWIEM W INTELIGENCJĘ, A MOŻE I ŚWIADOMOŚĆ. CORAZ TRUDNIEJ WIĘC UZASADNIĆ TEZĘ O WYJĄTKOWEJ ODRĘBNOŚCI NASZEGO GATUNKU. W ciągu ...
NAUKOWA TEORIA SZCZĘŚCIA
grudzień 1996
Życie pełne szczęścia! Żaden żywy człowiek nie mógłby go znieść. Byłoby to piekło na Ziemi. George Bernard Shaw W poważnym brytyjskim czasopiśmie naukowym "Journal of Medical Ethics" w czerwcu 1992 roku ukazał się artykuł Richarda Bentalla, ...
W POSZUKIWANIU GENU AGRESJI
październik 1996
O tym, że nie rodzimy siętacy sami, nie trzebanikogo przekonywać.Czy jednak otrzymaneod rodziców genyskazują niektórych z nasna zostanie przestępcami? Niewiele brakowało, aby Stephen "Tony" Mobley przeszedł do historii kryminalistyki genetycznej ...
ZŁOTY ZĄB
wrzesień 1996
Podczas wykopalisk prowadzonych w Raciborzu w Kaplicy św. Dominika w Kościele Dominikanek wydobyto fragmentarycznie zachowany szkielet około piętnastoletniej dziewczyny, żyjącej na przełomie XIV i XV wieku. W tej części kaplicy znajdowały się groby kobiet, ...
DUSZA DZIECKA
czerwiec 1996
Zachowanie infantylnych cech aż do podeszłego wieku, zwane neotenią, jest specyficznym typem ewolucyjnego przystosowania występującym, zdaniem niektórych biologów, nie tylko wśród salamander, ptaków, psów, ale i ludzi. Neotenia jest ewolucyjnym mechanizmem ...