Twoja wyszukiwarka

Styczeń 1996
ZAGADKA RYTÓW Z COA
MUF
Dwa lata temu archeolodzy odkryli rysunki naskalne w dolinie Côa w Portugalii. Po dokładnych oględzinach, na podstawie stylu i treści, naukowcy określili ich wiek na mniej więcej 20 tys. lat. Pozory jednak często mylą. Oceną wieku rysunków zajęło się ...
RYZYKO BYCIA NA SZCZYCIE
TADEUSZ KALETA
Pawian (Papio cynocephalus) jest zwierzęciem o bardzo złożonym życiu społecznym. Niedawno naukowcy amerykańscy pod przewodnictwem C. Packera z Uniwersytetu Minnesota badając te zwierzęta w Rezerwacie Gombe doszli do wniosku, że wysoki status społeczny ...
PODWODNE BOGACTWO
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Morskie dno skoku kontynentalnego - rozciągającego się poniżej wód przybrzeżnych - zamieszkuje więcej gatunków niż jakikolwiek inny ekosystem na lądach czy oceanach. Prawdopodobnie ich liczba w osadach tego rejonu oceanu sięga nawet trzech czwartych ...
NIE MA JAK SEKS
JOANNA NURKOWSKA
Niby wszyscy wiedzą, że rozmnażanie płciowe jest korzystne dla gatunku, ale właściwie brak na to bezpośrednich dowodów. Kanadyjscy naukowcy z Memorial University of Newfoundland w St. John postanowili więc poddać to przekonanie eksperymentalnej weryfikacji. Wiadomo, ...
POTRÓJNY SYRIUSZ?
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Właściwie od 70 lat dość regularnie co jakiś czas wyrażano podejrzenie, że najjaśniejsza gwiazda ziemskiego nieba - Syriusz (alfa CMa) - nie jest układem podwójnym, lecz... potrójnym. Według astronomów francuskich, Daniela Benesta i J. L. Duventa, ...
HORMONY I MENOPAUZA
BARBARA PRATZER
Bóle i zawroty głowy, zlewne poty, skoki ciśnienia, stany depresyjne - na to najczęściej skarżą się kobiety w okresie menopauzy. Do tych subiektywnych, przykrych odczuć dochodzi obiektywne zagrożenie chorobami serca i układu krążenia, niektórymi ...
TUSZA NIE POPŁACA
PAWEŁ KOZŁOWSKI
Sikorka bogatka (Parus major) Od dawna wiadomo, że zimą drobne ptaki są cięższe, gdyż gromadzą zapasy tłuszczu, jako rezerwę na wypadek niedostatku pożywienia. Pokarm zbierany w ciągu dnia jest "przerabiany" na tłuszcz, który organizm zużywa ...
WSTRZYMAĆ ODDECH
JOANNA NURKOWSKA
Rozbitkowie, których statek zatonął w lodowatych wodach giną prawie natychmiast po wypadnięciu za burtę. Naukowcy z angielskiego Instytutu Marynarki Wojennej w Gosport zbadali dlaczego tak się dzieje. Okazało się, że przyczyną śmierci nie jest zamarznięcie ...
MEDYCZNE NIECHLUJE
JOANNA NURKOWSKA
Ciekawą ankietę przeprowadzono wśród personelu medycznego szpitala w Michigan (USA). Przepytano 150 pracowników używających stetoskopów, jak często je myją. Okazało się, że choć mycie rąk przed badaniem chorego jest rutynową czynnością, odkażanie stetoskopu ...
TAK TO SIĘ ZACZĘŁO
JAN NIELUBOWICZ
Trzydzieści lat temu wykonano pierwsze w Polsce udane przeszczepienie nerki Kiedy po raz pierwszy w Polsce zdecydowaliśmy się na przeszczepienie nerki, na świecie przeprowadzono już ponad 800 tego typu operacji. Kilka lat wcześniej opracowano test zgodności ...
SERCE NA DŁONI
BARBARA PRATZER
Z cudzym sercem lub nerką żyje się niemal tak samo, jak z własną. Wprawdzie ani na chwilę nie można zapomnieć o lekach zapobiegających odrzuceniu przeszczepu, ale nie jest to chyba cena zbyt wygórowana za uratowanie życia. Transplantacyjne NobleAntygeny ...
ŚMIERĆ MÓZGU, ŚMIERĆ CZŁOWIEKA
ANDRZEJ NESTOROWICZ
Śmierć, zwłaszcza osoby bliskiej, każdy z nas postrzega jako niezwykle dramatyczne zdarzenie. Tymczasem w świetle praw biologii śmierć, czy raczej umieranie, jest procesem rozciągniętym w czasie. Trwa zwykle dłużej, gdy poprzedzone jest przewlekłą, ...
DAR ŻYCIA
TADEUSZ ŚLIPKO
"Mój moment prawdy - moment, w którym niezwykłość tego, co się wydarzyło, rzeczywiście mną wstrząsnęła - przeżyłem w chwili wyjęcia serca Washkansky'ego. Spojrzałem w dół i ujrzałem pustkę wgłębienia... Świadomość, że oto leży przede mną człowiek ...
NIE MA JAK RODZINA
WOJCIECH ROWIŃSKI
Stosunkowo niewielkie ryzyko operacji pobrania nerki usprawiedliwia wielką psychiczną i duchową korzyść, jaką odnosi człowiek ofiarowując swój narząd do przeszczepu, zaś pozbawienie go prawa do takiej decyzji może narazić na psychiczny uraz. Tak orzekł ...
OD PLANET DO RODZĄCYCH SIĘ GALAKTYK
STANISŁAW BAJTLIK
Ubiegłoroczne odkrycia astronomiczneprzybliżają nas do odpowiedzi na niezwykle istotne pytania: Czy istnieją inne systemyplanetarne? Gdzie skrywają się czarnedziury? Jak powstały galaktyki? Od kiedy Giordano Bruno wysunął w XVI wieku hipotezę, że gwiazdy ...
CZY NEUTRINO MA MASĘ?
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Na początku 1995 roku wielką sensację wywołało doniesienie z Los Alamoso wynikach przeprowadzonego w tym laboratorium eksperymentu dotyczącegooddziaływań neutrin (patrz: "Sygnały", "WiŻ" nr 7/1995).Dokładniej - w tym eksperymencie ...
ROK OBFITOŚCI
ZBIGNIEW SZAFRAŃSKI
Niektóre odkrycia w archeologii są na miarę stulecia. Takie właśnie zdarzyło sięw ubiegłym roku. Ale rok ten był też bogatyw wiele innych ważnych wydarzeń. Zacznijmy od Egiptu. Drugiego lutego o godzinie 10 profesor Kent Weeks z Uniwersytetu Amerykańskiego ...
365 BAJTÓW UBIEGŁEGO ROKU
JACEK GRABOWSKI
Sensacją jesieni ubiegłego roku stał się nowy system operacyjny dla komputerów PC - Windows '95. Zdecydowanie, dzięki przychylności prasy, nowe Windows zostały nieco przecenione, nie można jednak pominąć faktu, że pojawienie się nowości Microsoftu ...
NADZIEJE I ZWĄTPIENIA
BARBARA PRATZER
Nowotwory, AIDS, choroba Alzheimerato tylko kilka przykładów z długiej listyproblemów medycznych, które od lat czekają na rozwiązanie. Czy odkrycia roku 1995 spełnią oczekiwania, które rozbudziły, czy teżposzerzając naszą wiedzę nie rozwiążą żadnego ...
JAK ŻYĆ Z 470 GENAMI?
MAGDALENA FIKUS
W 1995 roku genetyka molekularnaprzekroczyła kolejną granicę: po raz pierwszy oznaczono pełną sekwencjęnukleotydowągenomów dwu mikroorganizmów: Haemophilus influenzae i Mycoplasma genitalium. Oznaczenie sekwencji nukleotydowej genomu, to innymi słowami ...
ANGLIĘ REWOLUCJI PRZEMYSŁOWEJ STWORZYŁ PIENIĄDZ
STEFAN BRATKOWSKI
W XVIII wieku na terenie Anglii i Szkocji dokonała się jedna z najważniejszychrewolucji w dziejach naszej cywilizacji rewolucja przemysłowa. Alew relacjach o niej niewiele jest informacji o roli pieniądza i banków wtym wielkim przewrocie. Tym bardziej ...
75 LAT FIZYKI NA HOŻEJ
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Zapewne nie wszyscy przemierzający ulicę Hożą w Warszawie na odcinkumiędzy Emilii Plater i Chałubińskiego zdają sobie sprawę, że w mało rzucającychsię w oczy budynkach na niewielkiej parceli pod numerem 69 mieści się znanyw całym świecie ośrodek badań ...
ŚNIEGI OLIMPU
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Ziemia ma swój Mount Everest, zaś Wenus - góry Maxwell, lecz na żadnej ze znanych nam planet nie ma wyższego i potężniejszego szczytu niż marsjański Olympus Mons. Olympus Mons wznosi się mniej więcej 26.4 km ponad (wyimaginowany) poziom "marsjańskiego ...
NOWE SPOJRZENIE NA EWOLUCJĘ OCZU
KAROL SABATH
Jesteśmy wzrokowcami. Oczy dostarczają nam więcej informacji o świecie niż pozostałe narządy zmysłów. Szybkie ruchy oczu Narządy zdolne do tworzenia obrazu otoczenia, a nie tylko odróżniania światła od ciemności, występują u jamochłonów, pierścienic, ...
LNIANE KULINARIA
JOANNA NURKOWSKA
Piszę po lekturze artykułu "Jak to ze lnem jest" ("WiŻ"nr 8/1995), na który, muszę przyznać, długo czekałem. Dotychczas nasionalnu, które miałem w swej kuchni obdarzałem sympatią i zaufaniem intuicyjnie.Najczęściej parzyłem je jak ...
E-MAIL
ALEKSY BARTNIK
Poczta elektroniczna (electronic mail, w skrócie E-Mail) jest najpopularniejsząusługą z jakiej można korzystać dzięki Internetowi. Ludzie, którzy nieużywali tego środka komunikowania, mają trudności w zrozumieniu dlaczegojest to lepsze od zwykłej poczty ...
ZJAWISK BEZ LIKU
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Okrągła mapa przedstawia niebo nad Polską (dla szerokości geograficznej Warszawy) w styczniu i lutym 1996 roku o określonych godzinach nocy (dokładne informacje są podane obok mapki). Zaznaczone kierunki świata pomagają określić, nad jaką częścią horyzontu ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Pod koniec października ubiegłego roku odbyły się w Braszowie (Rumunia) czwarte mistrzostwa świata w rozwiązywaniu łamigłówek. Wśród dziesięciu startujących ekip tym razem zabrakło Polaków. Organizatorzy nie ustrzegli się, niestety, błędu z poprzednich ...
OD OBOJA DO GALAKTYKI
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Wielki astronom angielski William Herschel (1738 - 1822) urodził się wHanowerze i pochodził z rodziny, która przywędrowała z Saksonii, gdziejego pradziad Hans prowadził browar. Ojciec Williama (a właściwie WilhelmaFriedricha - bo takie imiona ...
PAMIĘTNIK MALARSKI ALEKSANDRA SOCHACZEWSKIEGO
MAGDALENA SZCZĘSNY-MRÓWCZYŃSKA
Portrety katorżników - towarzyszy niedoli, sceny rodzajowe z życia zesłańców w więzieniach etapowych, w kopalniach i w bezkresnych śniegach podczas ucieczek - to tematyka twórczości artysty. Dziś jego kolekcja stanowi nieocenione źródło historyczne ...
PRZECIW RASIZMOWI I NIETOLERANCJI W EUROPIE
ANDRZEJ SICIŃSKI
Jedną z podstawowych cech kultury europejskiej jest pluralizm, któryinaczej można by nazwać - wielością w jedności. By wszystkie cenne tradycjeeuropejskie mogły się rozwijać, potrzebna jest wspólna troska obywatelii rządów o przeciwstawienie się ...
HINDUIZM
WŁODZIMIERZ WILOWSKI
Religię tę wyznaje około 640 mln ludzi mieszkających głównie w Indiach, ale również poza tym krajem - w Pakistanie, Śri Lance, w Indonezji na Bali, w Myanmar (Birma), także w Trynidadzie w Ameryce Południowej. Trzy hinduizmyWarto przeczytać Nazwa ...
POSTAWA TAOISTYCZNA
BOHDAN MISIUNA
Taoizm wyraża postawę wobec losu pod wieloma względami podobną do stoickiej (patrz: "WiŻ", listopad ub. r.). Czyni to jednak we właściwy myśli chińskiej metaforyczny sposób. Inne są też powody, dla których zgoda na to, co nieuniknione, jest ...