Twoja wyszukiwarka

Luty 1996
BRĄZOWE KARŁY SĄ NA ŚWIECIE
JAROSŁAW WŁODARCZYK
W grudniu ub. r. donosiliśmy w "Sygnałach" o zaobserwowaniu pierwszych planetopodobnych obiektów wokół innych gwiazd. Dziś możemy tę informację uzupełnić pierwszymi w historii astronomii zdjęciami niegwiazdowego obiektu obiegającego inną niż ...
PORTRET RODZINY
JAROSŁAW WŁODARCZYK
7 stycznia 1610 roku Galileusz po raz pierwszy dostrzegł trzy księżyce krążące wokół Jowisza, 13 stycznia zaobserwował czwarty. I choć trudno porównywać potęgę współczesnych teleskopów z możliwościami małej lunetki wielkiego uczonego, cztery odkryte ...
BIOCHEMICZNA RÓWNOŚĆ PŁCI
JOANNA NURKOWSKA
Brzmi to paradoksalnie, ale takie są fakty - ciąża upodabnia kobietę domężczyzny, w każdym razie pod względem biochemicznym. Naukowcy z NationalCancer Institute odkryli ostatnio, że po ciąży w organizmie kobiety zmieniasię trwale aktywność jednego ...
IM WCZEŚNIEJ, TYM LEPIEJ
BARBARA PRATZER
Wiadomo, że im rak wcześniej zostanie wykryty, tym większe są szanse na wyleczenie. Problem jednak w tym, że aparatura diagnostyczna nie jest aż tak czuła, żeby zmiany nowotworowe ujawniła zaraz po ich pojawieniu się. Właśnie dlatego od dawna poszukuje ...
SMACZNE I...ZDROWE!
JOANNA NURKOWSKA
Czy to jedzenie kiedyś będzie zdrowe? Wiadomo od lat, że to co zdrowe nie zawsze jest smaczne. Ale może wcale tak nie musi być. Naukowcy z Institute of Food Science w Wielkiej Brytanii opracowali bowiem sposób na pozbawienie produktu spożywczego szkodliwych ...
NOWE ODKRYCIE W KENII
AD
Nowe, a zarazem najstarsze hominidy na tle rodowodu człowieka Rodzina hominidów powiększyła się dzięki kolejnemu odkryciu - jest nim Australopithecus anamensis. Nowy gatunek opisali: Mary Leakey, paleontolog kenijska, i Alan Walker z Pennsylvania State ...
PŁODNY JAK KRÓLIK?
MAGDALENA FIKUS
Wydawałoby się, że tzw. problem australijskich królików został już rozwiązywany. Okazuje się jednak, że nadal nie wiadomo, jak opanować plagę mnożących się szybko kłapouchów. W Australii żyje obecnie około 300 mln królików, zjadających rocznie trawę ...
DROŻDŻE JAKO PACJENCI
MAGDALENA FIKUS
Pląsawica Huntingtona jest ciężką chorobą dziedziczną, która prowadzi do degeneracji tkanki nerwowej. Objawia się późno, zazwyczaj około czterdziestego roku życia, trwa niemal 20 lat, jest nieuleczalna i śmiertelna. W 1993 roku, po wielu latach poszukiwań, ...
POWRÓT DO JĘZYKÓW MACIERZYSTYCH
AGNIESZKA HALEMBA
Ponad 30 tys. dzieci w Kamerunie kształci się dziś według wskazówek projektu Propelca Większość państw afrykańskich po uzyskaniu niepodległości uznała język byłej metropolii za własny język oficjalny. Wybór ten podyktowany był względami praktycznymi: ...
PYŁEK NA WIETRZE
MAGDALENA FIKUS
Zanim obsiejemy pola uprawne transgenicznymi roślinami należy upewnić się, czy wprowadzone do nich obce geny nie przeniosą się do innych roślin. Mogło by się to na przykład stać za pośrednictwem mszyc, czy też wiatru roznoszącego pyłek rośliny transgenicznej. ...
NOWA CZARNA DZIURA
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Znowu?! W grudniu ub. r. astronomowie wykorzystujący do obserwacji Kosmiczny Teleskop Hubble'a (HST) po raz kolejny donieśli o odkryciu czarnej dziury - tym razem w centrum galaktyki eliptycznej NGC 4261, oddalonej od nas o 100 mln lat świetlnych. Czarnych ...
PROMIENIE X ZABIŁY MARIĘ SKŁODOWSKĄ-CURIE?
MAGDALENA FIKUS
Do niedawna panowało przekonanie, że przyczyną choroby i śmierci Marii Skłodowskiej-Curie była nadmierna dawka wchłoniętego przez jej organizm radu. Teza ta może ulec skorygowaniu. Zastrzeżenia wysunęli naukowcy asystujący przy przeniesieniu szczątków ...
PIERWSZA POLSKA...
JACEK PIECHOTA
Trwają prace nad przygotowaniem pierwszej polskiej encyklopedii multimedialnej, wykorzystującej jako nośnik dysk CD-ROM. Decyzja o wydaniu Encyklopedii multimedialnej PWN jest z jednej strony odpowiedzią na zapotrzebowanie rynku, a z drugiej naturalną ...
UMRZEĆ, BY PRZETRWAĆ
JOANNA NURKOWSKA
Skłonności samobójcze są w świecie bardziej rozpowszechnione niż przypuszczaliśmy. Jak wskazują najnowsze badania mechanizm programowanej śmierci, czyli apoptoza, wykorzystywany jest nie tylko przez organizmy wielokomórkowe. Także jednokomórkowe pasożyty ...
TARCZYCA TEŻ NIE LUBI PAPIEROSÓW
BARBARA PRATZER
Oto kolejny argument przeciw paleniu papierosów. Szwajcarsko-brytyjski zespół badaczy przyjrzał się dokładnie kobietom z niedoczynnością tarczycy oraz - dla porównania - grupie kobiet bez żadnych kłopotów tarczycowych i stwierdził, że palenie papierosów ...
...I WRESZCIE JOWISZ
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Po blisko sześcioletniej wędrówce i pokonaniu 3.7 mld km kosmicznej pustki, sonda Galileo osiągnęła swój cel: weszła na orbitę największej planety Układu Słonecznego - Jowisza. Galileo i księżyce Jowisza Gdy 7 grudnia 1995 roku w świat poszła wiadomość, ...
SPOSOBY NA DEPRESIĘ
JOANNA NURKOWSKA
Co roku prawie milion ludzi na świecie umiera z powodu depresji najtragiczniejszą, bo samobójczą śmiercią. Rzesze innych dolegliwość ta pozbawia radości i sensu życia. Czy można im pomóc?StatystykaPrzeciwdepresyjny arsenałLeki a płeć pacjenta Codzienność ...
PRZODKOWIE
MARCIN RYSZKIEWICZ
Jeśli jesteś, Czytelniku, białym Polakiem, jesteś bliskim krewnym królowej brytyjskiej, z którą dzieliłeś wspólnych przodkówprzed kilkunastoma pokoleniami.Twoje pokrewieństwo z byłym cesarzemHajle Selassje jest nieco odleglejsze,ale też sięga w stosunkowo ...
GADAJĄCE DELFINY
JERZY OSIŃSKI
Delfiny to jedne z najbardziej inteligentnych zwierząt.Czy można je nauczyć ludzkiej mowy?A może mają swój własny język? - O, my, papugi znamy dwa języki: mowę ludzką i mowę ptasią - odparła Polinezja dumnie. - Gdy mówię: Poly chce biszkopta, to ...
DZIEŃ, W KTÓRYM PRZYSZEDŁ KAPITALIZM
STEFAN BRATKOWSKI
Przeżywając podczas lekcji szkolnych tragedię rozbiorów Polski, rzadko podejmujemy temat odrodzenia naszego państwa - właśnie w epoce przedrozbiorowej. Wszystko wtedy rozkwitało; dla elity naszego kraju nawet pierwszy rozbiór był potężnym zastrzykiem ...
ODKRYCIE HIPERJĄDER
JANUSZ ZAKRZEWSKI
Instytut Fizyki Doświadczalnej Uniwersytetu Warszawskiego obchodziswoje 75-lecie. W poprzednim numerzeprzedstawiliśmy jego historię,dziś rozpoczynamy cykl artykułów, w których pokażemy najważniejsze jego dokonania. Jednymz najdonioślejszych sukcesówpolskich ...
ZADZIWIAJĄCA HISTORIA KOKI
PIOTR DASZKIEWICZ
Niewiele roślin odegrało w historii tak znaczącą rolę, jak kokainowy krzew. Uważano, że jest darem boskim i diabelskim wynalazkiem, lekiem skutecznym na wszystkie dolegliwości i zemstą ostatnich Inków na białych kolonizatorach. Kokainowa botanikaKokainowy ...
ŻRÓDŁA PUSTYNI
BOŻENA DUBIELECKA
Kaktusy - roślinyniepodobne do innych,odporne na upałi długotrwały brak wody- mogą żyć tam,gdzie nic nie chce rosnąć. Z prawej - grupa kaktusów z rodzaju Ariocarpus Królestwem kaktusów są suche obszary Ameryki Północnej i Południowej. Dla botaników ...
NA TROPIE BOSKIEJ CZĄSTKI
LEON LEDERMAN DICK TERESI
Jeśli Wszechświat jest odpowiedzią, jak brzmi pytanie? Leon Lederman przejdzie do historii fizyki co najmniej z dwóch powodów.W roku 1988 za badania nad cząstkami elementarnymi otrzymał Nagrodę Nobla. W roku 1993 napisał Boską Cząstkę - najzabawniejszą ...
KŁOPOTLIWE AEROZOLE
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
W numerze "WiŻ" z sierpnia ub.r. ukazał się sygnał "Nie ma tego złego..." Nie zgadzam się z zawartą tam opinią jakoby emisja SO2 przyczyniała się do oziębiania klimatu. Jest oczywiste, że obszary, nad którymi rozciąga się warstwa ...
SUSEŁ MORĘGOWANY W POLSCE
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Od pewnego czasu jestem stałą czytelniczką "Wiedzy i Życia". Chciałabym uzyskać od Was informacje na temat susła moręgowanego. Wiem tylko, że prawdopodobnie pojedyncze rodziny tych zwierząt przetrwały w okolicach Góry Świętej Anny. Agnieszka ...
APPLE MACINTOSH
JACEK GRABOWSKI
Komputery Apple Macintosh są w Polsce znacznie mniej znane od komputerów klasy PC. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest - prócz stosunkowo wysokiej ceny - również fakt, że Macintoshe nigdy dotąd nie miały "klonów", a swego czasu były również ...
NADCIĄGA KOMETA
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Okrągła mapa przedstawia niebo nad Polską (dla szerokości geograficznej Warszawy) w lutym i marcu 1996 roku o określonych godzinach nocy (dokładne informacje są podane obok mapki). Zaznaczone kierunki świata pomagają określić, nad jaką częścią horyzontu ...
SŁAWNI, MAŁO ZNANI...
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Nazwisko Aleksandra Borodina (1833- 1887) kojarzy się nam z jego znanymi kompozycjami: z poematem symfonicznym W stepach Azji Środkowej, albo z operą Kniaź Igor ze słynnymi Tańcami połowieckimi. Zapewne nikomu nie przyjdzie do głowy upatrywać w tym kompozytorze ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Przed miesiącem w Puzelandzie znalazła się porcja zadań z czwartych mistrzostw świata w rozwiązywaniu łamigłówek, poprzedzona krótkim komentarzem i przedstawieniem rezultatów turnieju. Chociaż Rumuni, organizatorzy mistrzostw, potraktowali po macoszemu ...
CZŁOWIEK A ZWIERZĘ
TADEUSZ KALETA
W historii cywilizacji europejskiej świat zwierząt budził zainteresowanie nie tylko jako przedmiot eksploatacji. Człowiek spekulował na temat swojego miejsca w systemie przyrody. Dlatego tak ważne stało się dla ludzi określenie ich stosunku do zwierząt. Tradycja ...
NIHONGO
ANNA ZALEWSKA
Położona u wschodnich wybrzeży kontynentu azjatyckiego, Japonia aż do drugiej połowy XIX wieku była odizolowana i niezależna od wielkich mocarstw Wschodu i Zachodu. Choć dziś jest jedną z największych światowych potęg ekonomicznych, jej kultura i język ...
NARODY W PRZYSŁOWIACH
DOBROSŁAWA ŚWIERCZYŃSKA
"Można oceniać człowieka wedle jego przynależności narodowej, ale nie powinno się osądzać narodu wedle jego jednego przedstawiciela" - pisał Stanisław Leszczyński przeszło 200 lat temu. Czy jednak opinia o narodzie nie powstaje właśnie jako ...
HIPPOKRATES I POCZĄTKI MEDYCYNY NAUKOWEJ
JERZY CIECHANOWICZ
Nazywa się go ojcem medycyny. Prawdopodobnie to on jest autorem Przysięgi, która dała początek etyce lekarskiej. Z całą pewnością stworzył podwaliny medycyny naukowej i stał się najsłynniejszym lekarzem starożytności. Przysięga Hippokratesa Hippokrates1, ...