Twoja wyszukiwarka

Kwiecień 1996
SYNTEZA NOWEGO PIERWIASTKA
ADAM SOBICZEWSKI
W pierwszych dniach lutego 1996 roku naukowcy z Instytutu Ciężkich Jonów (GSI) w Darmstadcie, w Niemczech, wytworzyli i zidentyfikowali nowy pierwiastek o liczbie atomowej (liczbie protonów w jądrze) 112. Dokonano tego w tym samym instytucie, w którym ...
POKONAĆ PARALIŻ
MAŁGORZATA PAWLICKA-YAMAZAKI
Uszkodzenia rdzenia kręgowego mają katastrofalne skutki. Przerwanie połączeń nerwowych, przekazujących informacje do mózgu oraz sygnały wysyłane przez mózg, jest najczęściej równoznaczne z utratą kontroli nad rejonem ciała, pozostającym poniżej miejsca ...
DYSK Z PLANETĄ?
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Krążący po orbicie okołoziemskiej Kosmiczny Teleskop Hubble'a (HST) wykonałw styczniu br. najdokładniejsze z uzyskanych dotąd zdjęć dysku gazowo-pyłowegootaczającego gwiazdę ß Pictoris (Malarza), nieco gorętszą od Słońca, oddalonąod nas o 50 lat świetlnych. ...
JAK W OBCEJ SKÓRZE
BARBARA PRATZER
Do lata bliżej już niż dalej, więc problem, jak korzystać z dobrodziejstw słońca, nie narażając się na raka skóry, znów jest aktualny. Jak wynika z badań Edwarda De Fabo, dermatologa z Uniwersytetu George'a Washingtona, nie będzie to łatwe. Badając myszy, ...
PAMIĘTNE DATY - KWIECIEŃ
BOGDAN MIŚ
* 3.04.1953 r. Uruchomiono potężny, jak na owe czasy, komputer stacjonarnyIBM 701, który na wiele lat wyznaczył światowy standard w tej dziedzinie. * 5.04.1588 r. Urodził się Thomas Hobbes, filozof angielski (zm.1679), który próbował zbudować racjonalny ...
NAJMNIEJSZY NA ŚWIECIE TELEFON KOMÓRKOWY
BOGDAN MIŚ
Jest mniejszy od zwykłej kasety magnetofonowej i lżejszy od płyty kompaktowej w pudełku. Nadaje się na breloczek do kluczyków samochodowych, można też nosić go w kieszeni dżinsów. Nowy telefon komórkowy StarTAC (produkcji Motoroli) jest w swej kategorii ...
WYKAPANY TATA
JOANNA NURKOWSKA
Badacze z University of California w San Diego (La Jolla) postanowili rozstrzygnąć dylematy rodzinne, do kogo maleństwo jest podobne, w obiektywny, bo naukowy sposób. Zgromadzono kolekcję zdjęć rodziców i dzieci (zarówno chłopców, jak dziewczynek) z ...
GWIAZDY PIĘKNIE UMIERAJĄ
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Wykorzystanie Kosmicznego Teleskopu Hubble'a (HST) do obserwacji mgławicy planetarnej NGC 7027 pozwoliło astronomom uzyskać nowe informacje o przebiegu procesu umierania gwiazdy bardzo podobnej do Słońca. Teoria ewolucji gwiazd utrzymuje, że za mniej ...
WITAMINA A-BRAĆ CZY NIE?
BARBARA PRATZER
Już dawno zauważono, że nadmiar witaminy A w pożywieniu ciężarnych myszy, szczurów i innych zwierząt powoduje uszkodzenia płodów. Stwierdzono także przypadki wad wrodzonych u dzieci spowodowane używaniem przez ich matki w czasie ciąży leku przeciwtrądzikowego, ...
POMYSŁ NA LECZENIE CHOROBY ALZHEIMERA
MAŁGORZATA MUROWSKA-HUMPHREY
Nie od dziś wiadomo (na podstawie badań przeprowadzonych na zwierzętach), że tzw. czynnik uwalniania kortykotropiny (CRF) wzmacnia funkcje poznawcze, takie jak zdolność uczenia się czy zapamiętywania. Być może wyrwanie go z kompleksu z wiążącym go białkiem ...
STRAŻNIK GENOMU A RAK
MAŁGORZATA PAWLICKA-YAMAZAKI
Białko p53 być może stanie się wskaźnikiem stopnia złośliwości nowotworu. O tym, iż gen kodujący białko p53 ma zasadnicze znaczenie w eliminowaniukomórek o takich uszkodzeniach materiału genetycznego, które powodują ichniekontrolowany rozrost, wiadomo ...
PAZUR ŚWIERGOTKA
WIKTOR PAWŁOWSKI
Jak ptaki poruszają się po ziemi? To chyba zauważył każdy - jedne skaczą,inne chodzą i biegają. Te pierwsze to mieszkańcy koron drzew i krzewów,przeskakujący z gałęzi na gałąź. Te drugie żyją przy powierzchni ziemi.Gatunki nadrzewne mają tylni palec ...
REKORDOWE BLIŹNIAKI
BOGDAN MIŚ
Pod koniec ubiegłego roku matematycy ustanowili kolejny rekord: odnaleźli(oczywiście za pomocą komputera) dwie najwieksze dotychczas pary tzw. liczbbliźniaczych, czyli takich liczb pierwszych (a więc nie mających dzielnikówróżnych od jedynki i siebie), ...
JAK WYBRAĆ KOTA?
JOANNA NURKOWSKA
Każdy, kto choć trochę zna koty wie, że są one dużymi indywidualistami i tak jak ludzie mają swoje charaktery. Niektóre koty są przymilne i przyjacielskie w stosunku do każdego, inne niesforne i dzikie, jeszcze inne bojaźliwe i nieufne. Zdarza się więc, ...
OSTROŻNIE Z REWELACJAMI
SŁAWOMIR KOWALSKI
Około 30 km na północny zachód od Jerozolimy, podczas budowy autostradynr 443, w listopadzie ub.r. robotnicy natrafili na trzy wykute w skalegrobowce. Prace zostały przerwane i badania ratunkowe podjął zespół archeologów,kierowany przez Szymona Riklina. W ...
DZIEWORÓDZTWO
ANDRZEJ JOACHIMIAK ALEKSANDRA GRABOWSKA-JOACHIMIAK
Natura wciąż pozostaje dla nas nieobliczalna, wdając się w zadziwiającebiologiczneeksperymenty. Jednym z niedawno ujawnionych są narodziny na poły dzieworodnegosamca z gatunku nie stosującego tej formy rozrodu. Biologiczny feminizmByle mieć potomstwo ...
LIPOKINEZA - REWELACJA W SPORCIE I KOSMETYCE MEDYCZNEJ
ANDRZEJ ZIMNIAK
Już niedługo niezwykłyliposomowy kremurzeczywistni hasło"Przez ruch do zdrowia".Zawarty w nim "bicz AChT"pogania mięśnie do pracybez udziałunaszej świadomości.Intensywny treningmoże odbywać siępodczas snulub brydżowegospotkania. Już ...
POLSKA BOCIANIM RAJEM
JERZY PTASZYK
Dlaczego spośród europejskich państwwłaśnie w Polsce żyje najwięcejbocianów białych? Czy ptak tenzdoła przystosować się do zmianzachodzących w przyrodzie? Liczebność bocianów w PolsceMigracjeDieta bocianaGniazdo Po krótkich, szarych, zimowych dniach ...
IRYDA I KONKURENCI
JERZY MARYNIAK
Znającym mitologię grecką Iryda kojarzy się z Iris, posłanką Zeusai Hery, wyobrażaną zazwyczaj ze skrzydłami i w szacie o barwach tęczy,chemikom - z irydem, srebrzystobiałym, bardzo twardym metalem, Czytelnikomledzącym wydarzenia krajowe- przede ...
PAPIER-ZWYCIĘZCA
STEFAN BRATKOWSKI
Wracamy do Anglii. Wracamy do niej w roku 1793, roku drugiego rozbioruPolski, a dla Anglii - początku wojny z rewolucyjną Francją. Nie ma jakiejśjednej historii Anglii tamtych lat. Anglii wojen napoleońskich, Angliirewolucji przemysłowej, Anglii ...
ZNIKAJĄCY OZON
ROBERT KOŁOS
Holenderski przyrodnik M. van Marum odnotował w 1785 roku dziwny zapach powietrza wokół maszyn elektrostatycznych. Ani on, ani chemicy, którzy ponad pół wieku później zidentyfikowali źródło tej woni jako trójatomowy tlen - ozon (grec. odzon - pachnący) ...
ERUDYTA I WIERNY CZYTELNIK
BOGDAN MIŚ
Nie od dziś widać, że wiedza - ta ogólna, poza własną satysfakcją "nikomuniepotrzebna i do niczego nie służąca" - nie jest w modzie. Umiećwymienić koło w samochodzie, napisać jakiś tekst na komputerze, zreperowaćżelazko - o, to ...
I STAŁ SIĘ ENIAC
BOGDAN MIŚ
Pięćdziesiąt lat temu dzięki skonstruowaniu pewnej maszyny świat stał się nieco inny. Nikt zapewne wówczas nie przewidywał aż takich reperkusji związanych z tym urządzeniem, jakich jesteśmy świadkami dzisiaj. Może tylko... skłonni jak zawsze do szukania ...
I W PARYŻU...
X.RUT
Dość długo opierałem się przed podłączeniem mego służbowego komputera dopoczty elektronicznej. Nie, wcale nie dlatego, że nie byłem świadom jejzalet, z którymi miałem okazję zaznajomić się dość dokładnie przed laty(nad zupełnie inną rzeką), lecz dlatego, ...
JPEG, ZIP, UUE ETC...
ALEKSY BARTNIK
Żeglując po sieci, często natykamy się na pliki, których typ nie jest nam znany. Ten artykuł ma pomóc w ich rozpoznawaniu. Jak pamiętamy, pliki mają nazwy, a po jej części głównej występuje często kropka i rozszerzenie nazwy, tj. krótki, zazwyczaj trójliterowy ...
OKIEM WETERANA
STEFAN BRATKOWSKI
Nim zabrałem się do pisania o tej imponującej i nad wyraz interesującej księdze, mogłem przeczytać uwagi o niej w prasie codziennej. Różne: od entuzjastycznych do bardzo krytycznych. I poczuwam się, jako weteran popularyzacji nauki i techniki, do pewnej ...
HOMO GALACTICUS
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Trudno oprzeć się wrażeniu, iż pewne istotne, a wciąż nie rozwiązane problemy dotyczące miejsca człowieka w kosmosie powracają falami, których przyczyna nie zawsze jest jasna, rola zaś przypadku - niewykluczona. Jak bowiem wytłumaczyć, że pod koniec ...
POLSKA Z ORBITY
MAREK GRANICZNY
Atlas zdjęć satelitarnych Polski autorstwa Andrzeja Ciołkosza i Marka Ostrowskiego wydany w wersji dwujęzycznej (polskiej i angielskiej) przez oficynę SCI- ART w roku 1995 jest pierwszą tego rodzaju publikacją w naszym kraju, a także jedną z niewielu ...
TERAZ ALBO NIGDY
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Okrągła mapa przedstawia niebo nad Polską (dla szerokości geograficznej Warszawy) w kwietniu i maju 1996 roku o określonych godzinach nocy (dokładne informacje są podane obok mapki). Zaznaczone kierunki świata pomagają określić, nad jaką częścią horyzontu ...
NIESPODZIANKA Z WARKOCZEM
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Kiedy w lutowym odcinku "Nieba za oknem" zapowiadałem, że wiosną 1997 roku zagości na naszym niebie jasna kometa Hale-Bopp, przez myśl mi nie przeszło, iż już za dwa miesiące będę anonsował na łeb, na szyję pojawienie się innej jasnej gwiazdy ...
KOKA POD PRĘGIERZEM
KAMIL PŁODOWSKI PIOTR DASZKIEWICZ
W "Wiedzy i Życiu" nr 2/1996 zwraca uwagę artykuł Piotra Daszkiewicza pt. Zadziwiająca historia koki. W moim odczuciu jest to forma reklamy i promocji narkotyku. Autor z dużą lekkością opisuje zbawienne, właściwie boskie, działanie koki, pomijając ...
SPROSTOWANIA
KAMIL PŁODOWSKI PIOTR DASZKIEWICZ
Do artykułu Przodkowie ("WiŻ" nr 2/1996) wkradły się dwa przykre lapsusy, których nie było w oryginale. W Afryce Południowej nie znajdują się, jak zostało wydrukowane, wspaniałe przykłady sztuki człowiekowatych sprzed paru milionów lat, gdyż ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Miłośnicy Puzelandu często nadsyłają propozycje jego uatrakcyjnienia. Najczęściejpowtarza się następująca: w każdym numerze powinna znaleźć się jedna łamigłówkaspecjalna - znacznie trudniejsza od pozostałych. Nic prostszego - poczynającod tego ...
ACH, TE EGZAMINY!
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Ernest Rutherford, o którym w tym miejscu była już nieraz mowa, uważał, że każdy badacz musi umieć szybko oceniać rzędy różnych wielkości fizycznych, z którymi ma mieć do czynienia. Z tego powodu bardzo lubił zadawać podczas egzaminów proste pytania, ...
WESOŁY NAM DZIEŃ DZIŚ NASTAŁ
JADWIGA CHLUDZIŃSKA-ŚWIĄTECKA
Ten początek pieśni, nieodłącznie kojarzącej się nam z najważniejszym i najstarszym świętem chrześcijan - ustanowi onym już w 325 roku na soborze w Nicei - pozostaje w pewnej dysharmonii z polską nazwą, która brzmi Wielkanoc. Wraz z chrześcijaństwem ...
CO O SOBIE MYŚLIMY?
EWA NOWICKA
Nie mamy na swój temat zbyt dobrego mniemania. Wręcz przeciwnie, w naszym obrazie własnym dominują cechy negatywne. Taka samoocena buduje w nas ogromny kompleks niższości wobec narodów, które uważamy za bardziej od nas wartościowe. Pojęcie "stereotypu" ...
ŻYCIE W MILCZENIU
KRYSTYNA JARZĄBEK
W codziennych kontaktach umowne gesty odgrywają rolę skromną: po prostu towarzyszą mowie. W niektórych społecznościach gestykulacja stanowi jednak czasem główną bądź jedyną formę komunikacji. Bywa tak wówczas, gdy ich członkowie muszą z pewnych przyczyn ...
ANGLIKANIZM
KAROL KARSKI
Anglikanizm jest w dużej mierze syntezą katolicko-protestancką. Jego charakter i specyfika dają się wyjaśnić tylko w świetle angielskiej historii Kościoła. Jest rzeczą powszechnie znaną, że kiedy król Henryk VIII (panujący w latach1509-1547) zrywał ...
IDEALIZM
BOHDAN MISIUNA
Zgoda na los znajduje swój najgłębszy wyraz nie w filozofii, lecz raczej w przeżyciu religijnym. Bezgraniczna wydaje się ufność Hioba wobec zamiarów Bożych. Niewzruszony jest buddyjski święty, który - jak głosi Sutta Nipata - kroczy przez życie samotnie ...