Twoja wyszukiwarka

Październik 1996
SPALARNIA ŚMIECI W ŚRODKU MIASTA
ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI
Miasto Roskilde, odległe o 30 km od Kopenhagi, słynie z charakterystycznej sylwetki katedry, w której spoczywają królowie Danii. W krajobrazie tego miasta pojawił się jednak w ostatnich latach komin, pomalowany, jak to się teraz praktykuje na Zachodzie, ...
SZKODZI NAWET SAMO ŻUCIE
JOANNA NURKOWSKA
Smutna wiadomość dla miłośników chrupek, frytek i innych tłustych pyszności - nawet sam ich smak może nam zaszkodzić. Na to w każdym razie wskazują badania naukowców z Uniwersytetu Purdue w Indiach. Otóż poprosili oni ochotników o połknięcie kapsułek ...
STAROŚĆ W JAPONII
MAGDALENA FIKUS
Niezbyt optymistycznie rysuje się przyszłość ludzi starych w Japonii, w kraju, który przewodzi na światowej liście długowieczności obywateli. Przychodząca dziś na świat Japonka może liczyć na 83 lata życia, a Japończyk na 76.6 lat. Do niedawna jednej ...
CORAZ WIĘCEJ GENÓW ...
MAGDALENA FIKUS
Sekwenatorzy - ludzie, których pasją jest poznawanie sekwencji nukleotydów w DNA, mają istotne powody do zadowolenia. W prywatnej firmie biotechnologicznej Human Genome Sciences (HGS) zakończono oznaczanie całkowitej sekwencji DNA coraz groźniejszej ...
ŚLADY ŻYCIA NA MARSIE
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Kiedy w 1976 roku na powierzchni Marsa osiadły lądowniki sond Viking, jednym z ich zadań było zbadanie, czy na tej planecie istnieją ślady aktywności żywych organizmów. Spektrometr masowy nie zarejestrował jednak obecności żadnych związków organicznych. ...
PAMIĘTNE DATY
BOGDAN MIŚ
* 2. 10. 1925 r. John Logie Baird (1888-1946), szkocki wynalazca, dokonał pierwszej udanej próby przekazania na odległość telewizyjnego obrazu człowieka w ruchu (był nim goniec - W. Taynton). Honorarium za ten historyczny występ przed kamerą wyniosło ...
NIE DOTRZYMANE OBIETNICE
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Działania zmierzające do ograniczenia emisji dwutlenku węgla są nadal nieskuteczne. Według raportu World Energy Council większość wysokouprzemysłowionych państw nie dotrzyma zobowiązań, które przyjęły na "Szczycie Ziemi" w Rio de Janeiro w ...
WĘDRUJĄCE PESTYCYDY
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Pestycydy stosowane w tropikach lub strefie umiarkowanej znajduje się w Arktyce i Antarktyce. W jaki sposób substancje te dostają się do pokarmu karmiącej piersią eskimoskiej kobiety? Prześledzenie ich drogi wymaga precyzyjnych informacji o stosowaniu ...
KOMÓRKI, STRES I ELEKTRONY
MAGDALENA FIKUS
O tym, że w komórkach poddanych jakiemukolwiek zewnętrznemu stresowi pojawia się specjalna klasa białek, wiadomo już od kilkunastu lat. Białka te nazwano białkami szoku termicznego, ponieważ pierwszym wykrytym czynnikiem środowiskowym wywołującym tego ...
ZIELONA RZEKA ZASTĄPI NETWARE 4.1
BOGDAN MIŚ
Firma Novell poinformowała, że ponad 2800 współpracujących z nią producentów sprzętu i oprogramowania otrzymało do badań wersję beta (czyli testową) nowego systemu sieciowego o nazwie roboczej Zielona Rzeka (Green River), będącego następcą sieciowego ...
SKOK W PRZYSZŁOŚĆ
KLARA SZATKIEWICZ
Firma Elscint, będąca liderem w produkcji aparatury medycznej do badań scyntygraficznych, wyprodukowała urządzenie wykorzystujące ostatnie osiągnięcia medycyny nuklearnej. Jest to Vari Cam, który umożliwia wykonywanie każdego ze stosowanych dziś badań ...
KORALE MNIEJ KORALOWE
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Zjawisko odbarwiania się korali staje się coraz rozleglejsze. Znakomitą większość swych tęczowych kolorów zawdzięczają one żyjącym w ich tkankach glonom z grupy Zooxanthellae. Przeważa opinia, że w cieplejszej niż zwykle wodzie symbioza obu organizmów ...
WILK W OWCZEJ SKÓRZE
BARBARA PRATZER
Rak jelita grubego u myszy został zmuszony do samounicestwienia - taka wiadomość nadeszła z Cancer Reasarch Campaign, która wespół z Glaxo Wellcome opracowała terapię genową skierowaną przeciw tej formie nowotworu i ma nadzieję zastosować ją eksperymentalnie ...
BIAŁKOWE PANACEUM
BARBARA PRATZER
Miliony ludzi na świecie żyje tylko dzięki dializom, zniszczonej nerki nie można bowiem w żaden sposób zregenerować. Ale oto zaświtała dla nich iskierka nadziei - szczurom z poważnym uszkodzeniem tego narządu udało się przywrócić zdrowie, a to za sprawą ...
OGLĄDAĆ I DOBRZE SŁYSZEĆ
JACEK KNIAŹ
Ludzie niedosłyszący cierpią zazwyczaj na zaburzenia zdolności analizowania dźwięków docierających z otoczenia i selekcjonowania z nich tych użytecznych. Indywidualne aparaty słuchowe niewiele mogą im w tym pomóc, bo też nie mają takich właściwości. ...
UPROSZCZONA KOMÓRKA
TK
Wielu potencjalnych użytkowników telefonów komórkowych wciąż odstraszają ceny. Stąd biorą się pomysły nowych systemów mobilnej łączności osobistej tańszych od "tradycyjnych". Izraelski państwowy operator telekomunikacyjny Bezeq wprowadził ...
FIZYKA PODRÓŻY MIĘDZYGWIEZDNYCH
LAWRENCE KRAUSS
Flotylle statków kosmicznych od dawna przemierzają kosmos na kartach książek fantastycznonaukowych i w filmach science fiction. Czy istnieje jednak szansa, by przyszłe pokolenia Ziemian spenetrowały chociażby naszą Galaktykę, jeśli nie najodleglejsze ...
KOKTAJL NA HIV
BARBARA PRATZER
Po raz pierwszy zaświtała nadzieja, że uda się usunąć HIV z organizmu zakażonych osób. Działanie inwirazyPolskie realia Stało się już zwyczajem, że światowe konferencje dotyczące AIDS gromadzą nie tylko naukowców i lekarzy bezpośrednio pracujących ...
FRAKTALNE OBLICZE NATURY
DOMINIK SZCZERBA
Obserwując przyrodę często upraszczamy ją, sprowadzając jej formy do prostych brył geometrycznych. I tak: horyzont to linia prosta, drzewa to walce itp. W ten sposób na przyrodę patrzył już Euklides. Czy jednak taka jest jej prawdziwa struktura? Liczby ...
SZCZYPTA MYKOGASTRONOMII
PIOTR DASZKIEWICZ
Lubimy grzyby zbierać, lubimy je jeść. Istnieje nawet dziedzina wiedzy zwana mykogastronomią, zajmująca się stosowaniem ich w kuchni. NajsmaczniejszeNiektórzy próbują negować naukowy status mykogastronomii, mimo że zajmowali się nią niemal wszyscy mykolodzy ...
PEREIROWIE
STEFAN BRATKOWSKI
Nie znajdziecie tego nazwiska w indeksie sławnego, nie raz tu cytowanego dziełaJohna Kennetha Galbraitha Pieniądz.A jednak bracia Emile i Isaac Pereirowiekojarzą się z pewną, wręcz fantastycznąprzygodą bankową. Od tych dwóchsaint-simonistów zaczyna się ...
W POSZUKIWANIU GENU AGRESJI
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
O tym, że nie rodzimy siętacy sami, nie trzebanikogo przekonywać.Czy jednak otrzymaneod rodziców genyskazują niektórych z nasna zostanie przestępcami? Niewiele brakowało, aby Stephen "Tony" Mobley przeszedł do historii kryminalistyki genetycznej ...
TEGO NIE DA SIĘ PRZEWIDZIEĆ
X.RUT
W 1937 roku Narodowa Akademia Nauk USA podjęła próbę przewidzenia odkryć naukowych o szczególnie dużym znaczeniu dla praktyki. (Jak widać, klimat sprzyjający tego rodzaju studiom nie powstał dopiero w ostatnich latach!). Ogłoszono stosowny raport. Oprócz ...
SEKRETY BAZY CCC
BOGDAN MIŚ
Pierwsza dziesiątka Słynny komputer Konrada Zusego, Z1 z 1938 roku Jak Czytelnicy "Wiedzy i Życia" doskonale wiedzą - obchodzimy akurat półwiecze Ery Informacji. Amerykanie wiążą to z oddaniem do użytku komputera ENIAC (o czym pisaliśmy ...
ERUDYTA I WIERNY CZYTELNIK
BOGDAN MIŚ
REGUŁY KONKURSU 1. Co miesiąc publikujemy dziesięć trudnych erudycyjnych pytań. Każde z nich ma cztery warianty odpowiedzi; tylko jedna z nich jest prawdziwa. Uwaga: odpowiedzi na co najmniej połowę z tych pytań znajdą Państwo (niekoniecznie dosłowne) ...
IMIĘ BOGA
BOGDAN MIŚ
Chciałbym wyrazić uznanie dla Waszego pisma. Czytam je od kilku lat i znalazłem w nim wiele ciekawych i pożytecznych informacji. W numerze 4/1996 przeczytałem artykuł pani doc. Jadwigi Chludzińskiej-Świąteckiej Wesoły nam dzień dziś nastał. Chciałbym ...
PIĘKNO W TECHNICE
W. VORBRODT
PAŹDZIERNIK 1926 ROKU (...) niektórzy uważają nasze czasy obecne, czasy panowania techniki, jako czasy zbyt trzeźwo i realnie wszystko traktujące, bez krzty romantyzmu i poezji. Tymczasem wiek nasz, gdy głębiej wnikniemy w jego charakter, jest wiekiem ...
PROBLEMY POKOJU
K. ZILLIACUS
PAŹDZIERNIK 1946 ROKU (...) Wojna interwencyjna, prowadzona przez państwa zachodnie przeciw rewolucji rosyjskiej, wielki kryzys gospodarczy, faszystowskie kontrewolucje i agresje, polityka profaszystowska prowadzona przez państwa zachodnie i w końcu ...
DŁUGA DROGA DO TAJEMNIC PAMIĘCI
RYSZARD PIEKAROWICZ
PAŹDZIERNIK 1966 ROKU Pamięć pozwala nie tylko odpowiedzieć na pytanie, kiedy była bitwa pod Grunwaldem, lecz także układać genialne teorie, snuć niebotyczne wizje, robić wynalazki i wspominać pierwszą miłość. (...) Nic dziwnego, że uczeni od dawna ...
TRWA WOJNA PRZEGLĄDAREK
BOGDAN MIŚ
Jak doskonale wiedzą Czytelnicy tej rubryki, światowa sieć WWW stała się prawdziwym przebojem. Wprawdzie niedobitki fanatycznych zwolenników innych sposobów wykorzystania Internetu nieco się krzywią, że WWW to "takie coś dla dzieci" i "w ...
GENIALNY INWESTOR GIEŁDOWY
BOGDAN MIŚ
Ten ponad sześćdziesięciopięcioletni pan jest jednym z pięciu najbogatszych ludzi świata; jego majątek osobisty szacowany był w ubiegłym roku na ponad 12 mld dolarów. Osiągnął go, inwestując w akcje; w latach pięćdziesiątych startował niemal od zera, ...
LICZBY STEWARTA
KRZYSZTOF CIESIELSKI ZDZISŁAW POGODA
Ian Stewart, profesor University of Warwick w Wielkiej Brytanii, ma 51 lat. Jest znany chyba na całym świecie, przede wszystkim dzięki swym znakomitym książkom. Napisał ich już około stu, wiele z nich miało kilka wydań, liczne zostały przełożone na ...
MAŁE, ALE SWÓJ ROZUM MA
DOROTA KUCZYŃSKA
Rozwielitka (Daphnia) to planktonowy skorupiak z rzędu wioślarek, dobrze znany akwarystom jako pokarm dla ryb. Rozwielitki pospolite w naszych wodach stojących żywią się głównie odfiltrowanymi z wody glonami. Apetyt mają niemały: jeśli są liczne, mogą ...
ZNOWU ZAĆMIENIE
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Po wrześniowym całkowitym zaćmieniu Księżyca październik przyniesie jeszcze bardziej ekscytujące wydarzenie: 12 X dojdzie do zaćmienia Słońca. Choć tylko częściowe, zaćmienie to będzie można łatwo obserwować: w początkowej i maksymalnej fazie - wyposażywszy ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Oprócz obrazka logicznego, który zadomowił się na stałe w "Puzelandzie", nieco rzadziej powtarzają się w tej rubryce także inne lubiane przez Czytelników rodzaje łamigłówek. Dwa z nich, bitwę morską i krzyżówkę liczbową, przypominam w tym odcinku. ...
JOHNNY
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
John von Neumann (1903-1957), jeden z najwybitniejszych uczonych naszego stulecia, urodził się w Budapeszcie i gdyby tam pozostał, to w historii nauki byłby znany jako Margittai Neumann János, ponieważ Węgrzy piszą zawsze imię na końcu. Margittai to ...
WĘGIERSKA JESIEŃ 1956
JERZY KOCHANOWSKI
Stopień podporządkowania społeczeństwa i natężenie terroru były na Węgrzech nieporównywalnie wyższe niż w innych krajach bloku. Toteż węgierski stalinizm zakończył się erupcją społecznej nienawiści o rozmiarach niespotykanych w całej komunistycznej Europie. Na ...
NIEZWYKŁA KARIERA ALFABETU
RAFAŁ KOLIŃSKI
Alfabet wynaleziono na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego w pierwszej połowie II tysiąclecia p.n.e. Feniccy kupcy i greccy koloniści rozpowszechnili go na śródziemnomorskich wybrzeżach Europy i Afryki. Kolejne stulecia przynosiły nowe warianty alfabetu. Alfabet ...
WZLOT I UPADEK SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO W POLSCE
WIKTOR OSIATYŃSKI
Społeczeństwo obywatelskie lat siedemdziesiątych było odbiciem sytuacji, w jakiej przyszło mu działać. Powstało nie obok państwa, a przeciw niemu - równoważąc największe dolegliwości systemu komunistycznego. Stan wojenny położył kres instytucjonalnemu ...
PRZESZŁOŚĆ Z LOTU PTAKA
BOŻENA ZAPAŚNIK
Gdyby nie zdjęcia lotnicze, zapewne nigdy nie odkryto by wielu schowanych pod piaskami starożytnych miast, nie poznano dokładnego przebiegu dawnych dróg czy linii brzegowych. Badacze przeszłości coraz częściej korzystają z osiągnięć nauk ścisłych. Choćby ...