Twoja wyszukiwarka

Listopad 1996
JAPONSKI PRZYKŁAD
ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI
Niedaleko miasteczka Maki (prefektura Niigata w Japonii) stanąć miała kolejna w tym kraju, ponad pięćdziesiąta już elektrownia jądrowa. Poderwani przez agitatorów mieszkańcy (31 tys.) zorganizowali referendum przeciwko tej rządowej decyzji ze skutkiem, ...
CO SIĘ STAŁO NA MURUROA
ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI
Rząd Francji poczuł się dotknięty niekończącymi się oskarżeniami o rzekome zniszczenie atoli polinezyjskich próbnymi wybuchami jądrowymi. Do akcji antyfrancuskich włączyły się obiektywne z pozoru media, czego próbkę zamieściliśmy w "WiŻ" (patrz: ...
PAMIĘTNE DATY-LISTOPAD
BOGDAN MIŚ
* 1. 11. 1880 r. Urodził się Alfred Lothar Wegener (zm. 1930), niemiecki geofizyk, twórca teorii dryfu kontynentów. * 2. 11. 1920 r.W Pittsburghu w USA uruchomiono pierwszą publiczną, komercyjną rozgłośnię radiową. Równocześnie pojawiły się pierwsze ...
TYLKO SPOKÓJ
JOANNA NURKOWSKA
Jeśli chcemy zachować pamięć, zdolność uczenia się i zapamiętywania, nie wolno nam poddawać się długotrwałym stresom. O tym, że utrzymujący się stres nie jest obojętny dla naszego zdrowia, wiadomo już od dawna. Teraz jednak zaczynamy poznawać, co właściwie ...
ZAGROŻONE MACIERZYŃSTWO
JOANNA NURKOWSKA
Radość z pokonania białaczki u małej dziewczynki przyćmiewa fakt, że zastosowana chemioterapia najczęściej niszczy jajniki, co skazuje ją na bezpłodność. Brytyjscy naukowcy z Roslin Institute w Edynburgu i tamtejszego uniwersytetu, a także University ...
ŚLADY PO WALCE
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Przeważa opinia, że duet roślina - owad współgra od 125 mln lat, odkąd na Ziemi pojawiły się rośliny kwiatowe. Najprawdopodobniej poszukujące pokarmu owady przyspieszyły powstanie kwiatów oferujących im w nagrodę za przeniesienie pyłku słodki nektar. ...
GADANIE DO KOMPUTERA
BOGDAN MIŚ
W sierpniu br. IBM rozpoczął sprzedaż programu VoiceType 3.0 do Windows '95, umożliwiającego użytkownikom komunikację z komputerem za pomocą głosu. Użytkownicy komputerów mogą teraz otwierać aplikacje, dyktować notatki, korzystać z poczty elektronicznej, ...
PH A INTELIGENCJA
JOANNA NURKOWSKA
Brytyjscy naukowcy sądzą, że odkryli biochemiczny wyznacznik tak złożonej i podstawowej cechy naszej psychiki jak inteligencja, stwierdzili bowiem zależność między pH kory mózgowej a IQ. Im środowisko bardziej zasadowe tym większy iloraz inteligencji. Takie ...
TELEFONY NA KARTY ELEKTRONICZNE
JACEK KNIAŹ
Wielu z nas pamięta jeszcze automaty telefoniczne na monety. Zrezygnowano z nich, i to na całym świecie, z przyczyn zasadniczych: były "nieczułe" na zmiany taryf telekomunikacyjnych, za to bardzo chętnie okradane. Następnie pojawiły się, ...
WIRUS EBOLA W STAROŻYTNEJ GRECJI
JOANNA NURKOWSKA
Czy zarazy współczesnej cywilizacji nękały również starożytnych Greków? Epidemiolodzy z Naval Medical Center w San Diego sądzą, że tajemniczą epidemię, szalejącą w Atenach w latach 430-425 p.n.e. spowodował dobrze znany nam wirus Ebola, który w zeszłym ...
BARDZO MAŁA KOMÓRKA
TOMASZ KULISIEWICZ
Ogromny japoński operator telekomunikacyjny NTT (Nippon Telegraph and Telephone Corporation) eksperymentuje z zupełnie nowym systemem osobistej telefonii mobilnej nazwanym PHS (Personal Handy-phone System). Jest to właściwie zminiaturyzowany system cyfrowej ...
ANALGETYKI A BÓL GŁOWY
JOANNA NURKOWSKA
Któż z nas nie doświadczył bólu głowy? Skala doznań jest ogromna - ból może tylko nieznacznie ćmić, ale i "rozłupywać" czaszkę, całkowicie wyłączając nas z jakiegokolwiek działania. Zdarza się sporadycznie i na krótko, może również towarzyszyć ...
W TROPIKACH BEZ ZMIAN
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Tempo wylesiania w tropikach nie zmniejsza się, pomimo że świadomość jego skutków stała się powszechna - głosi najnowszy raport międzynarodowych ekspertów do spraw rolnictwa (CGIAR). U podłoża tego problemu leży ubóstwo lokalnej ludności, nadmierny ...
PRZEDWCZESNA RADOŚĆ
JOANNA NURKOWSKA
Już od kilku lat w wielu wiodących europejskich i amerykańskich klinikach stosuje się rewolucyjną technikę zapładniania. Polega ona na wprowadzeniu pojedynczego plemnika bezpośrednio do komórki jajowej. Dzięki temu nawet niedojrzały plemnik, na przykład ...
JAK WYTRZYMAĆ Z WŁASNYM DZIECKIEM
JOANNA NURKOWSKA
Pierwszym, a równocześnie podstawowym pokarmem młodych ssaków jest mleko, wytwarzane wyłącznie przez organizm ich matek. Naukowcy poznali już dość dobrze mechanizm tej mlecznej produkcji. Uczestniczy w niej wiele czynników, m.in. prolaktyna. Hormon ten ...
ANTYNOMIA ŻYCIA I ŚMIERCI
ELŻBIETA PROMIŃSKA
Dla każdego z nas śmierć jest zaprzeczeniem życia, jednak z punktu widzenia ewolucji stanowi jego integralną część.Wydaje się, że równie mało jest spraw równie prostych i jasnych jak opozycja życia i śmierci.Organizm może być albo żywy, albo martwy, ...
ŻYCIE NA MARSIE?
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Planetę spowija mgiełka atmosfery. Na powierzchni widać nie tylko ślady aktywności wulkanicznej i tektonicznej, lecz także wyschnięte koryta rzek. Dziś oblicze planety kształtują wiatry i lód. Tak podobna do Ziemi i tak inna. Czy na niej również mogło ...
W OCEANIE PALEONTOLOGA
JÓZEF KAŹMIERCZAK
Przedstawienie wiarygodnego dowodu na obecność życia poza Ziemią byłoby z pewnością jednym z największych, a może i największym odkryciem w dziejach ludzkości. Zadanie to jest na tyle pasjonujące i poznawczo istotne, że w jego rozwiązanie były i są nadal ...
OKNO NA MARSA
ANDRZEJ JUREWICZ
Powrót na czerwoną planetęPolski akcent Obecnej jesieni po raz kolejny otwiera się okno na Marsa: wzajemne położenie Ziemi, Marsa i Słońca stwarza optymalne warunki balistyczne do wysłania statku kosmicznego w stronę Czerwonej Planety. Sytuację tę wykorzystają ...
PALENIE ALBO ZDROWIE
KRZYSZTOF SZYFTER
Przeciętny Polak powyżej piętnastego roku życia wypala średnio 3620 papierosów rocznie. Dzięki temu Polska po raz pierwszy w swojej historii przewodzi światowemu klubowi palaczy, wyprzedzając takie potęgi, jak Japonia i Stany Zjednoczone. Amerykanie ...
GALIMATIAS Z TARANTULAMI
WOJCIECH STARĘGA
Niewiele jest równie znanych i otoczonychzłą sławą pająków,co ten oto ptasznik często mylnienazywany tarantulą.Tymczasem gdzietarantulom do niego... Prawdziwe tarantule są dość dużymi (25-35 mm długości ciała) pająkami-pogońcami (Lycosidae) występującymi ...
PRZEGLĄD POLITYCZNY
REDAKCJA
LISTOPAD 1926 ROKU Po raz pierwszy zwołana sesja sejmowa według nowego brzmienia konstytucji rozpoczęła się w atmosferze sporu. Opinja niezupełnie dobrze zorjentowała się w jego sensie, uważała go za wzór czysto formalny - i zbędny. (...) Chodziło ...
NA DROGACH MIĘDZYNARODOWEJ
FELIKS BOCHEŃSKI
LISTOPAD 1946 ROKU Akt założycielski U.N.R.R.A. (Organizacja Narodów Zjednoczonych dla Spraw Pomocy i Zaopatrzenia) określa jako cel organizacji przyjście z natychmiastową pomocą ludności wyzwolonych terenów przez dostarczenie jej żywności, odzieży, ...
DRUGA MŁODOŚĆ
MIECZYSŁAW RAKOWSKI
LISTOPAD 1966 ROKU Z dyskusji ekonomicznych, które toczą się w naszym kraju, wynika, że chyba największe możliwości potanienia rozwoju gospodarczego tkwią w tak zwanej - intensyfikacji. Gdy przeciętny pracownik słyszy słowo intensyfikacja - kojarzy ...
CZY POLSKA POTRZEBUJE ENERGETYKI JĄDROWEJ
ANDRZEJ Z. HRYNKIEWICZ
Obiektywna odpowiedź na postawione w tytule pytanie wymaga analizy sytuacji energetycznej Polski i rzetelnych informacji o źródłach energii możliwych do wykorzystania. Energia pierwotna, finalna i użytkowaRoczne zużycie energii na jednego mieszkańca ...
ERUDYTA I WIERNY CZYTELNIK
BOGDAN MIŚ
Reguły konkursu 1. Co miesiąc publikujemy dziesięć trudnych erudycyjnych pytań. Każde z nich ma cztery warianty odpowiedzi; tylko jedna z nich jest prawdziwa. Uwaga: odpowiedzi na co najmniej połowę z tych pytań znajdą Państwo (niekoniecznie dosłowne) ...
SZTUCZKI DLA UŻYTKOWNIKÓW WINDOWS 95
BOGDAN MIŚ
System operacyjny Windows '95, choć wymagający dobrego komputera, upowszechnia się coraz bardziej - może dlatego, że dobre komputery tanieją z miesiąca na miesiąc. Jak jest, tak jest - w każdym razie warto chyba użytkownikom tego systemu udzielić kilku ...
BIOCHEMIA MIŁOŚCI
SZCZEPAN KUNKA
W majowym numerze "Wiedzy i Życia" ukazał się artykuł pt. Miłość jak narkotyk. Jestem pełen uznania dla pani Barbary Pratzer za podjęcie tego tematu. Jego trudność wiąże się nie tylko ze złożonością wiedzy neurofizjologicznej, ale również z ...
ORYGINALNA, CZYLI PIĘKNA
PRZEMYSŁAW KOPAŁKA
Z zainteresowaniem przeczytałem w majowym numerze "Wiedzy i Życia" artykuł pt. Najpiękniejsza jest przeciętna, w którym autorzy podają wyniki swoich badań nad uśrednianiem (jeśli można to tak nazwać) zdjęć kobiecych twarzy i otrzymywaniem tą ...
ANTAGONIŚCI, ANTAGONISTY, A MOŻE ANTAGONY
JAN MIODEK
Oto obszerny fragment listu pani prof. Zofii Zielińskiej z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego w Warszawie i redakcji kwartalnika "Postępy biochemii": W jednej ze swych telewizyjnych prelekcji mówił Pan o pojawieniu się we współczesnej ...
PLIKI I KATALOGI
ALEKSY BARTNIK
Dłuższe używanie konta prowadzi do tego, że zbierze się nam na dysku komputera dużo plików, a nie wszystkie są przecież potrzebne. W celu utrzymania minimum porządku musimy zapoznać się z paroma poleceniami systemu Unix, które pozwolą nam te pliki przeglądać ...
NOSTALGICZNE MIEJSCA
AGNIESZKA PRZYBYSZ
Listopad to miesiąc, kiedy szczególnie często odwiedzamy groby naszych bliskich. Ale są cmentarze, które zwiedzamy - i to przez cały rok. Przybywamy na nie przede wszystkim po to, aby odnaleźć miejsca spoczynku wybitnych, zasłużonych ludzi. Spacerując ...
WIELKI KONKURS ASTRONOMICZNY 96 ROZSTRZYGNIĘTY
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Koniunkcja Wenus z Księżycem sfotografowana przez Dariusza Śliwowskiego z Warszawy 10 sierpnia 1996 roku Tegoroczny, trzeci już konkurs "Wiedzy i Życia", zorganizowany dla miłośników nieba gwiaździstego, pokazał, że czytelników chętnych ...
MARS I LEONIDY
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Okrągła mapa przedstawia niebo nad Polską (dla szerokości geograficznej Warszawy) w listopadzie i grudniu 1996 roku o określonych godzinach nocy (dokładne informacje są podane obok mapki). Zaznaczone kierunki świata pomagają ustalić, nad jaką częścią ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Bardzo duża liczba nadesłanych rozwiązań zadania dla wytrwałych, zamieszczonego w lipcowym "Puzelandzie", stanowiła niespodziankę miłą, ale i zastanawiającą. Zadanie nie było proste, o czym świadczy sporo nie najlepszych rozwiązań, jednak okazało ...
LEPSZY NIŻ CELSUS
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Jego pełne imię i nazwisko brzmiało Philippus Aureolus Theophrastus Bombastus von Hohenheim. Na szczęście jednak przybrał sobie krótki, chociaż nieskromny przydomek Paracelsus, chcąc podkreślić, że przewyższa Celsusa, sławnego uczonego z czasów rzymskich. ...
CMENTARZE PIERWSZYCH CHRZEŚCIJAN
JAN PARTYKA
Pod Rzymem niemal od osiemnastu wieków istnieje drugie miasto - katakumby. Były one miejscem, gdzie składano zwłoki pierwszych chrześcijan, później stały się kopalnią ludzkich szczątków, którymi handlowano jako "świętymi relikwiami męczenników". Katakumby ...
PAŃSTWO ZŁEM KONIECZNYM
WIKTOR OSIATYŃSKI
Zgadzając się, że państwo jest złem, nie sądzę, by mogło ono przestać istnieć. Bywają zjawiska złe, ale nieuniknione, a nawet niezbędne. Takim zjawiskiem jest właśnie państwo. Wielu ludzi sądzi, że państwo jest dobrem, któremu należy się możliwie największa ...
BYĆ OBYWATELEM
BARBARA MARKIEWICZ
Jeszcze dla Dantego w czternastowiecznej Europie najwyższym dobrem dla człowieka na ziemi było zostać obywatelem. Czy potrafimy dzisiaj zrozumieć jego przesłanie? Za obywatela uważany jest człowiek, który może w państwie sprawować urzędy. A obywatelem ...
JAKIE ZNASZ RODZAJE NICOŚCI ?
KATARZYNA POLUS-ROGALSKA
Nicością nazywano pustkę, próżnię, nic czy niebyt. Jedne koncepcje filozoficzne zakładały, że nicość istnieje, drugie, że nie istnieje. Niektórzy myśliciele mówili o nicości niepoznawalnej, inni o możliwej do odkrycia i poznania. Nie czuję nic Czy ...