Twoja wyszukiwarka

Marzec 1997
CZYŻBY PRZEŁOM W AUTOMATYCZNYM TŁUMACZENIU
BOGDAN MIŚ
W ostatnim dniu ubiegłego roku mało dotąd znana firma amerykańska WebForce, Inc. (WFI) poinformowała o dokonaniu przełomu w automatycznym tłumaczeniu tekstu i opracowaniu programów dla komputerów osobistych, które taki przekład mają realizować. Według ...
ANTYKONCEPCJA DLA SŁONI
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Rezerwaty i parki narodowe RPA trzeszczą w szwach. Dużym problemem są szybko rozmnażające się słonie, obdarzone stosownym do swych rozmiarów apetytem. Dorosły samiec potrzebuje dziennie około 300 kg pokarmu, samica zaś 170 kg. W porze deszczowej gustują ...
OWOCNYCH SNÓW
JOANNA NURKOWSKA
Choć badania snu niejednemu uczonemu spędziły sen z powiek daleko jeszcze do rozwikłania tajemnic tego zjawiska. Sen podzielono na dwie zasadnicze, przeplatające się fazy - REM oraz non-REM, których nazwa związana jest z jednym z jego charakterystycznych ...
JESZCZE RAZ O SZALONYCH KROWACH
BARBARA PRATZER
W marcu ub. r. po raz pierwszy publicznie ujawniono, że tzw. nowy wariant choroby Creutzfeldta-Jakoba (vCJD) atakującej osoby znacznie młodsze niż poprzednio opisywane jej formy, może być spowodowany przez ten sam czynnik zakaźny, który wywołuje chorobę ...
CARL SAGAN NIE ŻYJE
BOGDAN MIŚ
Prasa codzienna niewiele pisała o śmierci jednego z najwybitniejszych pisarzy i popularyzatorów nauki, wybitnego astronoma amerykańskiego, profesora Carla Sagana. Zmarł on 20 grudnia ub. r. na zapalenie płuc w wieku 62 lat w Ośrodku Badawczym Raka imienia ...
OPIEKUŃCZOŚĆ POPŁACA
JOANNA NURKOWSKA
Opiekuńczość matki odciska trwałe piętno na fizjologii jej potomstwa. Przynajmniej u szczurów. Do takich wniosków doszli kanadyjscy naukowcy, którzy badali 9 szczurzych rodzin. Kiedy na świat przyszły młode, okazało się, że matka matce nierówna. Te najbardziej ...
CZY OCEANY ZAWIODĄ?
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Na szczęście natura łagodzi skutki naszych poczynań. Każdego roku w oceanach "topi się" znaczna ilość dwutlenku węgla. Ten oczyszczający atmosferę proces może jednak osłabnąć. W dotychczasowych modelach klimatycznych naukowcy zakładali, że ...
MAGAZYN KANCEROGENÓW
BARBARA PRATZER
Łatwość, z jaką tkanka gruczołu piersiowego absorbuje substancje rakotwórcze, może wyjaśnić wiele spośród pół miliona nowych przypadków raka piersi notowanych co roku na świecie - twierdzą brytyjscy naukowcy. David Phillips z londyńskiego Institute of ...
ALKOHOL I ESTROGENY
BARBARA PRATZER
Pod wpływem alkoholu wzrasta poziom estrogenów we krwi u kobiet stosujących hormonalną terapię zastępczą - do takiego wniosku doszli lekarze z Brigham Women's Hospital w Bostonie. Poddali oni szczególnej kontroli estradiol, jeden z najważniejszych hormonów ...
DCC CZY JEDNAK MD?
JACEK KNIAŹ
Co jakiś czas na rynkach amatorskiego sprzętu fotograficznego, komputerowego czy muzycznego pojawiają się nowości. Niektóre chcą rynkami zawładnąć i tym samym stać się obowiązującymi standardami. Na przykład, 20 lat temu taką wojnę o standard kasety ...
DLACZEGO NIE DOSZEDŁ DO MORZA ROSSA?
RYSZARD BADOWSKI
Już po zdobyciu bieguna południowego, 17 stycznia br. Marek Kamiński przerwał swój transantarktyczny marsz. Amundsen, który jako pierwszy człowiek w historii zdobył biegun południowy, wyruszył w drogę 21 października. Scott, który wystartował dziesięć ...
MIASTA INKÓW
BOŻENA ZAPAŚNIK
Trzy nowe miasta Inków odkryli członkowie Archeologicznego Projektu Badawczego "Condesuyos" w pierwszym sezonie badań (1996/97). Jedno z nich leżało na zboczach wzgórza Coracora, otaczającego pampę Tompullo w wysokogórskim rejonie dystryktu ...
ODPORNOŚĆ KONTROLOWANA
MAGDALENA FIKUS
Od ponad pół wieku znane są białka wytwarzane w komórkach kręgowców w odpowiedzi na inwazję wirusa, które nazwano interferonami. Interferony wydzielane poza zakażoną komórkę, "uprzedzają" otoczenie o obecności wirusa w tkance. Zaalarmowane ...
REHABILITACJA NERWÓW
JOANNA KOMOROWSKA
Czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci. Badacze z Salk Institute w Kalifornii wykazali, że przysłowie to sprawdza się również na poziomie tkankowym. "Młodociane" komórki nerwowe z mózgu szczura, w normalnych warunkach dojrzewające ...
BARDZO KRÓTKA HISTORIA KOMET
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Gdy kona żebrak, nie ujrzysz komety;Tym znakiem niebo obwieszcza śmierć władcy. William Shakespeare: Juliusz Cezar, II, 2(przekład S. Barańczaka) [...] młoda Ziemia nie była zamkniętym pojemnikiem; wprost przeciwnie: była otwarta i zanieczyszczana ...
SPÓR O ŹRÓDŁA AMAZONKI
RYSZARD BADOWSKI
DOWODY PRZEDSTAWIONE PRZEZ PIOTRA CHMIELIŃSKIEGO ŚWIADCZĄ O TYM, ŻE TO ON JAKO PIERWSZY DOTARŁ DO MIEJSCA NARODZIN NAJWIĘKSZEJ RZEKI ŚWIATA I SPŁYNĄŁ NIĄ AŻ DO UJŚCIA W OCEANIE ATLANTYCKIM, WPISUJĄC SIĘ TYM SAMYM DO KSIĘGI REKORDÓW GUINESSA. David ...
DOBROCZYNNE PROMIENIOWANIE
ZBIGNIEW JAWOROWSKI
CHOĆ BRZMI TO NIEPRAWDOPODOBNIE - MAŁE DAWKI PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO NIE TYLKO NIE SZKODZĄ ZDROWIU, ALE WRĘCZ POMAGAJĄ. Odkąd Wilhem K. Roentgen 28 gru-dnia 1895 roku ogłosił swoją pracę o niewidzialnych promieniach X, a dwa miesiące później Antoine ...
UWOLNIĆ ORKI
LESZEK SOLSKI
TE WIELKIE MORSKIE DRAPIEŻNIKI UWAŻANO KIEDYŚ ZA OKRUTNE BESTIE, BEZWZGLĘDNYCH I PRZERAŻAJĄCYCH MYŚLIWYCH. BLIŻSZE KONTAKTY, A NAWET PRZYJAŹNIE MIĘDZY LUDŹMI I ORKAMI ROZBUDZIŁY ZAINTERESOWANIE TYMI ZWIERZĘTAMI. STRACH I NIECHĘĆ ZASTĄPIŁ PODZIW DLA ICH ...
SKRZYDLATE SŁOWA LITERATURY
JAN MIODEK
Oto fragment artykułu Leopolda Ungera Jak wyjść z Europy Środkowej i wejść do Europy - z jednego z numerów "Gazety Wyborczej": Bez nowej zreformowanej Unii jej poszerzenie w ogóle nie wchodzi w grę. Dokument z Turynu jest więc ważny dla Warszawy, ...
FULLERENY
ROBERT KOŁOS
ODKRYCIE FULLERENÓW - NOWEJ POSTACI WĘGLA - MOŻE BYĆ DLA CHEMII JEDNYM Z NAJBARDZIEJ DONIOSŁYCH WYDARZEŃ NASZEGO STULECIA. Kiedy zaczyna się ta historia? W 1966 roku, gdy David Jones pod pseudonimem "Daedalus", w błyskotliwym artykule dla ...
REWOLUCJA PRZEZ PRZYPADEK
BOGDAN MIŚ
MINĘŁO 25 LAT OD POWSTANIA MIKROPROCESORA. OPRACOWANIE TEGO REWOLUCYJNEGO URZĄDZENIA TO HISTORIA WIZJI, DĄŻENIA DO DOTRZYMANIA KROKU ZMIANOM I PO PROSTU SZCZĘŚCIA - HISTORIA, DZIĘKI KTÓREJ KOMPUTER STAŁ SIĘ SPRZĘTEM POWSZECHNEGO UŻYTKU. Mikroprocesor ...
PAN SZCZĘSNY KRYTYKUJE PRASĘ POPULARNONAUKOWĄ
X.RUT
Zaraz jakoś po letnim urlopie zadzwonił do mnie Pan Szczęsny (Nasza umierająca cywilizacja, "WiŻ" nr 5/1995); umówiliśmy się na Rynku Starego Miasta. Przeszliśmy się dookoła, pogderali na temat odpustowej pstrokacizny wystroju "małej architektury" ...
PIERWSZA WYPRAWA DO ŚWIATA NAUKI
BOGDAN MIŚ
Tym razem (i tak chyba będzie przez kilka następnych numerów "Wiedzy i Życia", o ile nie pojawią się jakieś pilne nowości) omawiamy kilka witryn związanych wyłącznie z nauką. * ADVANCED RESEARCH PROJECTS AGENCY Jak zapewne nasi Czytelnicy ...
ERUDYTA I WIERNY CZYTELNIK
BOGDAN MIŚ
REGUŁY KONKURSU 1. Co miesiąc publikujemy dziesięć trudnych erudycyjnych pytań. Każde z nich ma cztery warianty odpowiedzi; tylko jedna z nich jest prawdziwa. Uwaga: odpowiedzi na co najmniej połowę z tych pytań znajdą Państwo (niekoniecznie dosłowne) ...
ŚWIETNA PŁYTA
BOGDAN MIŚ
Firma Optimus Pascal Multimedia S.A. z Bielska Białej wprowadziła na rynek - tuż przed końcem ubiegłego roku - kolejną encyklopedię multimedialną na płycie kompaktowej. Tym razem jest to Encyklopedia Przyrody, adresowana - jak i poprzednia płyta ...
W SPRAWIE TZW. "SŁABYCH" KOMPUTERÓW
BOGDAN MIŚ
Pan Grzegorz Bartnicki, maturzysta z Wrocławia, pisze: "...Artykuł pana Bogdana Misia pt. Nawet AT może być użyteczny odebrałem jako pocieszenie, skierowane do użytkowników komputerów o słabszej konfiguracji. Jeśli artykuł ten miał być faktycznie ...
SKAMIENIAŁE BAKTERIE
ANDRZEJ GĄSIEWICZ
Drobnoustroje były, są i będą obecne na Ziemi zapewne po kres jej istnienia. O ich obecności świadczą skały zachowane w postaci wystarczająco nie zmienionej, by przechować nawet tak miniaturowe szczątki. Ryc. 1. Fragment stromatolitu z rejonu Zatoki ...
KLĘSKA OBFITOŚCI?
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Okrągła mapa przedstawia niebo nad Polską (dla szerokości geograficznej Warszawy) w marcu i kwietniu 1997 roku o określonych godzinach nocy (dokładne informacje są podane obok mapki). Zaznaczone kierunki świata pomagają ustalić, nad jaką częścią horyzontu ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Raz jeszcze powracamy do 5. Mistrzostw Świata w Rozwiązywaniu Łamigłówek. Większość zadań w tym "Puzelandzie" pochodzi z dwu najciekawszych etapów tej imprezy, o których wspomniałem przed miesiącem. Jeden z nich obejmował łamigłówki związane ...
CO Z CIEBIE WYROŚNIE?
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Kilkakrotnie na tej stronie opisywałem przypadki cudownych dzieci, które już w wieku kilku lat wykazywały niezwykłe zdolności i zostawały potem wielkimi uczonymi. Istotnie, chyba większość późniejszych sław wyróżniała się pod tym względem wśród rówieśników ...
KONIEC CZASU, KONIEC DZIEJÓW
KATARZYNA ZALEWSKA
ŚWIAT MATERIALNY, KTÓRY MIAŁ SWÓJ POCZĄTEK, POWINIEN MIEĆ RÓWNIEŻ KONIEC. PRZEKONANIE, ŻE NADEJDĄ KIEDYŚ DNI OSTATECZNE, GDY SKOŃCZY SIĘ CZAS I ZAMKNĄ SIĘ DZIEJE NASZEJ PLANETY, BYŁO WYRAŻANE PRZEZ WIELU MYŚLICIELI ROZPATRUJĄCYCH PROBLEM CELU I SENSU ...
RODZAJE NICOŚCI
TOMASZ ZABOROWSKI
Do tej pory [list dotyczy artykułu K. Polus-Rogalskiej pt. Jakie znasz rodzaje nicości?, "WiŻ" nr 11/1996], gdy rozmyślałem o nicości, moje rozumowanie rozbijało się o "pojęcia". Było ich zbyt wiele. Dopiero Pani artykuł podsunął ...
DEMOKRACJA PARTYCYPACYJNA
PAWEŁ ŚPIEWAK
"BEZ POMOCY INSTYTUCJI GMINNYCH NARÓD MOŻE STWORZYĆ SOBIE WOLNY RZĄD, ALE NIE BĘDZIE W NIM DUCHA WOLNOŚCI." ALEXIS DE TOCQUEVILLE Do początków XIX wieku ideał demokracji kojarzono niemal wyłącznie z ateńskim jej wzorcem. A to oznaczało, że ...
WYSTARCZY KILKA SEKUND
KATARZYNA MOSIOŁEK-KŁOSIŃSKA
LEPIEJ, ŻEBY NASZE DZIECI ZNAJDOWAŁY PRZYJEMNOŚĆ, BAWIĄC SIĘ KOMPUTEROWYM SŁOWNIKIEM JĘZYKA POLSKIEGO, NIŻ TRACIŁY CZAS NA STRZELANIU DO KOLEJNYCH OFIAR W GRACH ELEKTRONICZNYCH. Z pełnym przekonaniem mogę powtórzyć pochwały skierowane przez Bogdana ...
KOŚCIÓŁ EWANGELICKO-METODYSTYCZNY
ADAM KLESZCZYŃSKI
RUCH RELIGIJNY ZAINICJOWANY W XVIII WIEKU PRZEZ GRUPĘ STUDENTÓW OKSFORDZKIEGO UNIWERSYTETU, POD KONIEC UBIEGŁEGO STULECIA PRZERODZIŁ SIĘ W KOŚCIÓŁ, KTÓRY DZIŚ NOSI NAZWĘ KOŚCIOŁA EWANGELICKO-METODYSTYCZNEGO. Początki i pierwotny rozwój metodyzmu nierozłącznie ...