Twoja wyszukiwarka

Lipiec 1997
PENTIUM II: SUKCES CZY KŁOPOTY
BOGDAN MIŚ
W maju br. firma Intel Corporation wprowadziła na rynek kolejny procesor z rodziny Pentium: PentiumŽ II, który jeszcze bardziej zwiększył moc obliczeniową komputerów osobistych i stacji roboczych. Nowy procesor, który występujew trzech modelach - o szybkościach ...
SPROSTOWANIE
REDAKCJA
Kilka zer za dużo znalazło się w sygnale o odwiedzinach obłoku magnetycznego zamieszczonym w majowym numerze "Wiedzy i Życia". Zewnętrzna granica magnetosfery rozciąga się ponad 60 tys. km od powierzchni Ziemi, orbita geostacjonarna znajduje ...
ENERGIA SŁONECZNA - NARESZCIE TAŃSZA?
EWIET
Fot. Internet/NASA Być może baterie słoneczne niedługo znacznie stanieją - wróży to prawdziwy przełom w tej dość wolno rozwijającej się dziedzinie. Większość znajdujących się obecnie w handlu baterii słonecznych jest wykonana z krystalicznego krzemu, ...
A JEDNAK NAJSZYBSZY
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Fot. Internet Jak się niedawno okazało, gepard został okrzyknięty najszybszym zwierzęciem lądowym na podstawie błędnego pomiaru. Po raz pierwszy oceniano jego sprinterskie możliwości w roku 1965. Miał biec z prędkością 114 km/h. Wkrótce jednak wyszło ...
AZBEST GROŹNIEJSZY DLA PALACZY
ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI
Od dłuższego czasu wiadomo, że na choroby płuc, szczególnie na raka płuc, zapadają przede wszystkim ci nie stosujący masek pracownicy kopalń i przemysłu azbestowego, którzy palą papierosy. Niepalącym zdarza się to znacznie rzadziej. Lecz choć obserwacje ...
NIEBEZPIECZNE PRĄDY
SŁAWOMIR SWERPEL
Prądy rozrywające występują u wielu brzegów morskich. Na plażach kalifornijskich to one właśnie są w 90 % przypadków powodem wzywania pomocy przez kąpiących się. Mogą być niebezpieczne również u nas. Zjawisko to polega na powstawaniu silnego prądu ...
NOWOTWORY - NIEUSTAJĄCA ZAGADKA
MAGDALENA FIKUS
Nie ulega dziś wątpliwości, że nowotwory stanowią wielką, różnorodną grupę chorób. Mają one jednak pewne cechy wspólne: u ich podłoża leży nagromadzenie wielu kolejnych zmian genetycznych rozpoczynających się od zmiany w pojedynczej komórce, a komórka ...
POLACY O TRANSPLANTACJI
AGNIESZKA PRZYBYSZ
W marcu br. minął rok od wejścia w życie ustawy o pobieraniu i przeszczepianiu komórek, tkanek oraz narządów, regulującej problem transplantacji w Polsce. Ustawa wywoływała wiele kontrowersji, na bieżąco komentowały ją media. Wypowiadali się przedstawiciele ...
ZDROWY CHUCH
JOANNA NURKOWSKA
Fot. W. Pawłowski Już od dawna czosnek cieszy się zasłużoną sławą leku z Bożej apteki. Jednak choć naukowo potwierdzono, że m.in. obniża poziom cholesterolu we krwi, ciągle nie wiadomo, co właściwie dzieje się w organizmie po spożyciu czosnku. Być ...
TELEWIZJA W TRZECH WYMIARACH
BOGDAN MIŚ
Japońska telewizja NTV (Nippon Television Network) i firma Sanyo poinformowały w marcu br. o wynalezieniu nowego systemu przekazu "trójwymiarowego" obrazu telewizyjnego. Testowe transmisje trójwymiarowych programów rozpoczną się jeszcze w tym ...
NAJLEPSZY Z MOŻLIWYCH
JOANNA NURKOWSKA
Zdaje się, że wszelkie wizje człowieka przyszłości jako istoty o nieproporcjonalnie wielkiej głowie nigdy się nie spełnią. Zdaniem angielskich naukowców osiągnęliśmy co najmniej 80% naszych możliwości intelektualnych i dalsze ich radykalne usprawnienie ...
PTAKI BEZ "PTASZKÓW"
JOANNA NURKOWSKA
Przed milionami lat prącie było atrybutem wszystkich ptasich samców, dziś występuje ono jedynie u męskich przedstawicieli 3% gatunków tych zwierząt. Tak powszechna utrata męskości musi mieć jakieś ewolucyjne uzasadnienie, dawać przewagę w grze o pozostawienie ...
ILE MLEKA W MLEKU?
KLARA SZATKIEWICZ
Fot. Archiwum Zachowanie należytej czystości mleka i jego składu niepokoi wiele mleczarni. Dolewanie wody do mleka przeznaczonego do skupu ma negatywny wpływ na jakość produktów mlecznych oraz podraża koszty ich produkcji. Problemowi temu zaradziła ...
ARS AMANDI PO POLSKU
AGNIESZKA PRZYBYSZ
Octavio Paz, laureat Literackiej Nagrody Nobla w 1990 roku, w Podwójnym płomieniu napisał: Jednym z celów erotyzmu jest okiełznanie i włączenie seksu w społeczeństwo. Bez seksu nie ma społeczeństwa, bo nie ma prokreacji. Jednak zdaniem blisko połowy ...
MINIMALISTA Z GŁĘBIN
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Załoga batyskafu Alvin badająca atlantyckie głębiny na południowy wschód od Azorów odkryła w wodach hydrotermalnych nieznany nauce organizm. Wydawałoby się, że życie w tak ekstremalnym środowisku: 3650 m pod powierzchnią oceanu oraz w temperaturze 90-113o ...
BIEGUN PÓŁNOCNY ZMIERZA NA POŁUDNIE
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ
Biegun północny przesuwa się w kierunku Japonii. Giorgio Spada z Uniwersytetu w Bolonii wykazał, iż dzieje się tak, ponieważ największe trzęsienia ziemi, które występują na Pacyfiku, przyciągają ten biegun ku swym epicentrom. Trzęsienia ziemi przesuwają ...
KASPAROW KONTRA DEEP BLUE
BOGDAN MIŚ
STAŁO SIĘ. KOMPUTER POKONAŁ W GRZE W SZACHY AKTUALNEGO MISTRZA ŚWIATA, GARRIEGO KASPAROWA. ZWYCIĘSKI ZESPÓŁ IBM ZAINKASOWAŁ 700 TYS. DOLARÓW NAGRODY, POKONANY MISTRZ - 400 TYS. INFORMACJA TA TRAFIŁA NA CZOŁÓWKI GAZET; BYŁA PRZEZ KILKA DNI PIERWSZĄ WIADOMOŚCIĄ ...
W OBCYM CIELE ...
ANNA JAGIELSKA WOJCIECH JAGIELSKI
PAMIĘTAJĄ PAŃSTWO ROBERTĘ MURDOON, JEDNĄ Z POSTACI ŚWIATA WEDŁUG GARPA JOHNA IRVINGA? MIMO POSTURY OLBRZYMKI I DŁONI JAK BOCHNY CHLEBA BYŁA ONA NIEZWYKLE CIEPŁA I KOBIECA. W PRZESZŁOŚCI, JAKO MĘŻCZYZNA, NALEŻAŁA DO NAJLEPSZYCH OBROŃCÓW DRUŻYNY FUTBOLU ...
SEKS ZAPISANY W GENACH
MAŁGORZATA SIERADZKA-FLEITUCH
SPÓR O TO, KTÓRE ZACHOWANIA SĄ WRODZONE, A KTÓRE POWSTAJĄ W PROCESIE WYCHOWANIA, TRWA OD DAWNA I NIC NIE WSKAZUJE NA TO, ABY MIAŁ SIĘ SZYBKO ZAKOŃCZYĆ. OSTATNIO NAUKOWCY PRÓBUJĄ DOCIEC, W JAKIM STOPNIU GENY DECYDUJĄ O SKŁONNOŚCIACH HOMOSEKSUALNYCH. Zhang ...
LIŚCIE
ALINA DAWIDOWICZ-GRZEGORZEWSKA
Liście to organy roślinne będące niezwykle wydajnymi kolektorami i konwertorami energii słonecznej, której przekształcanie w energię chemiczną wiązań związków organicznych odbywa się w procesie fotosyntezy. Liść zbudowany jest z kilku rodzajów tkanek, ...
GORZKI SMAK TONIKU
ZBIGNIEW KOTER
JEŚLI PO WYPICIU WIĘKSZYCH ILOŚCI TONIKU WYSTĄPIĄ BÓLE GŁOWY I ZABURZENIA RÓWNOWAGI, TO ZNACZY, ŻE CHARAKTERYSTYCZNY GORZKAWY SMAK NADAŁA NAPOJOWI CHININA. Chinina to biały proszek o silnie gorzkim smaku, stosowany głównie w leczeniu zimnicy, ale także ...
ZIMNO I TŁOCZNO
ŁUKASZ A. TURSKI
UBIEGŁOROCZNA NAGRODA NOBLA W DZIEDZINIE FIZYKI DLA DAVIDA M. LEE, DOUGLASA D. OSHEROFFA I ROBERTA C. RICHARDSONA BYŁA CZWARTĄ ZWIĄZANĄ Z NAJLŻEJSZYM GAZEM SZLACHETNYM - HELEM. POPRZEDNIO OTRZYMALI JE: HOLENDER HEIKE KAMERLINGH-ONNES W 1913 ROKU ORAZ ...
ZABAWA JĘZYKOWA
JAN MIODEK
Pod koniec ubiegłego roku jeden z czytelników "Gazety Dolnośląskiej" napisał w liście do redakcji: "Przeczytałem w gazecie reklamę koncernu IKEA, w której informuje się, że gdy ktoś wybierze się na Bielany, to tam go urządzą. Rozbawiło ...
ZDROWE SKUTKI KATASTROFY
STEFAN BRATKOWSKI
W SŁYNNEJ PO DZIŚ DZIEŃ POWSZECHNEJ HISTORII GOSPODARCZEJ ŚREDNIOWIECZA I CZASÓW NOWOŻYTNYCH JÓZEFA KULISZERA, NAJWYBITNIEJSZEGO HISTORYKA GOSPODARKI, FENOMEN NIEMIECKICH KAS OSZCZĘDNOŚCI W OGÓLE SIĘ NIE POJAWIA. ALE TEŻ I OD ŻADNEGO INNEGO HISTORYKA ...
KOLONIZACJA MARSA
LESZEK KALLAS
JEDEN Z PROJEKTÓW KOLONIZACJI MARSA PRZEWIDUJE WYSŁANIE ZAŁOGOWEJ WYPRAWY NA TĘ PLANETĘ JUŻ ZA 10 LAT! Przyzwyczailiśmy się już do lotów kosmicznych, zdjęć z kosmosu i sond opuszczających granice Układu Słonecznego. Podróże kosmiczne - w przeciwieństwie ...
PIERWSZE ...
BOGDAN MIŚ
Zapewne najczęściej zadawanym pytaniem, dotyczącym historii informatyki, jest pytanie o pierwszeństwo. Kto skonstruował pierwszy "prawdziwy" komputer, kto stworzył pierwszy język komunikacji człowieka z maszyną, kto i kiedy zbudował pierwszą ...
SKRÓTY I SYMBOLE
BOGDAN MIŚ
W korespondencji elektronicznej dość często spotykamy niezrozumiałe dla laika znaczki i kombinacje symboli, które uzupełniają "normalny" list. Ich stosowanie wywodzi się z banalnego spostrzeżenia, iż tekst pisany zawiera mniej informacji niż ...
ERUDYTA I WIERNY CZYTELNIK
BOGDAN MIŚ
REGUŁY KONKURSU 1. Co miesiąc publikujemy dziesięć trudnych erudycyjnych pytań. Każde z nich ma cztery warianty odpowiedzi; tylko jedna z nich jest prawdziwa. Uwaga: odpowiedzi na co najmniej połowę z tych pytań znajdą Państwo (niekoniecznie dosłowne) ...
ACHILLES, ŻÓŁW I LICZBY
WITOLD SADOWSKI
PARADOKSY SĄ W DUŻEJ MIERZE ODPOWIEDZIALNE... ZA POSTĘP NAUKI. GDY UCZENI TRAFIĄ NA ZJAWISKO PARADOKSALNE, NA OGÓŁ NIE SPOCZNĄ, DOPÓKI NIE POJMĄ JEGO ISTOTY. NADER CZĘSTO BYWA TAK, ŻE DZIĘKI TEMU POWSTAJE NOWA TEORIA. Podany przez Zenona z Elei paradoks ...
ASTEROIDA
BOGDAN MIŚ
Każdy wie, jak wyglądają koło, elipsa, parabola. Matematycy znają jednak całe mnóstwo ciekawych i - niekiedy - bardzo pięknych krzywych. Warto je poznać. Równanie tej krzywej w zwykłych współrzędnych prostokątnych jest następujące: x2/3 + y2/3 = a2/3 gdzie ...
SZORSTKIE KRYSZTAŁY, SZORSTKI JĘZYK
MARCIN MICHALSKI
Nakładem warszawskiego wydawnictwa EM ukazał się Słownik Naukowo-Techniczny Hutchinsona, będący zespołowym tłumaczeniem angielskiego słownika The Hutchinson Dictionary of Science. Omawiana pozycja zawiera około 5000 haseł z różnych dziedzin nauki ...
SPORU O AMAZONKĘ CIĄG DALSZY
JACEK PAŁKIEWICZ ANDRZEJ GORZYM
Dziwię się bardzo, że tak poważne pismo, jak "Wiedza i Życie", opublikowało krzywdzący mnie materiał (Ryszard Badowski - Spór o źródła Amazonki, "WiŻ" nr 3/1997), bez zachowania dobrych zasad dziennikarskich, tj. bez dania możliwości ...
JOWISZ DETRONIZUJE MARSA
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Okrągła mapa przedstawia niebo nad Polską (dla szerokości geograficznej Warszawy) w lipcu i sierpniu 1997 roku o określonych godzinach nocy (dokładne informacje są podane obok mapki). Zaznaczone kierunki świata pomagają ustalić, nad jaką częścią horyzontu ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Gry komputerowe - zwłaszcza te proste formalnie, ale wymagające myślenia i kombinowania - bywają czasem inspiracją dla autorów łamigłówek. Najlepszym przykładem jest niemal klasyczny i wciąż popularny tetris. Z czasów "tetrismanii" pochodzą ...
AMPER CZY WEBER?
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Znany fizyk amerykański pochodzenia niemieckiego Walter Elsasser opisuje w swych wspomnieniach wizytę w Instytucie Fizyki Uniwersytetu w Heidelbergu w 1932 roku. Oprowadzał go nowy dyrektor instytutu Walther Bothe (późniejszy laureat Nagrody Nobla z ...
O POLSKICH PODRÓŻNIKACH PO STAROŻYTNYM ŚWIECIE
JACEK KNOPEK
POLACY PODRÓŻOWALI OD NAJDAWNIEJSZYCH CZASÓW, O CZYM DONOSZĄ RÓŻNE RELACJE I PAMIĘTNIKI. NAJCZĘŚCIEJ DROGI ICH WIODŁY PRZEZ PÓŁWYSEP APENIŃSKI, A CELEM WĘDRÓWEK BYŁ GRÓB CHRYSTUSA W ZIEMI ŚWIĘTEJ. W przeszłości polscy podróżnicy odwiedzali wiele miejsc ...
O CZYM MARZYMY?
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ
CO DWUDZIESTY POLAK NICZEGO NIE PRAGNIE I NIE MA ŻADNYCH MARZEŃ. TYLE SAMO NIE MYŚLI O SENSIE SWEGO ŻYCIA. Poszukiwaniem sensu życia zawodowo zajmują się filozofowie. Większość z nas jednak, gdy ma już za sobą okres niepokojów egzystencjalnych, jakie ...
ZARATUSZTRIANIZM
MARIUSZ DOBKOWSKI
ZARATUSZTRIANIZM JAKO PIERWSZY ZOSTAŁ UZNANY PRZEZ NOWOŻYTNYCH BADACZY ZA RELIGIĘ DUALISTYCZNĄ. JEST TEŻ NAJSTARSZĄ I JEDYNĄ ŻYWĄ RELIGIĄ O TYM CHARAKTERZE. Można spotkać się z opinią, że religia ustanowiona przez proroka Zaratusztrę jest, jako przedmiot ...
KLUCZ DO KLASZTORU ŚWIĘTEJ TRÓJCY
STEFAN JAKOBIELSKI
KAŻDY SEZON WYKOPALISKOWY W STAREJ DONGOLI, LEŻĄCEJ NA PUSTYNI NUBIJSKIEJ W SUDANIE, PRZYNOSI REWELACYJNE ODKRYCIA ARCHEOLOGICZNE. Profesor Kazimierz Michałowski po zakończeniu w 1964 roku wykopalisk w Faras wystąpił do Sudańskiej Służby Starożytności ...