Twoja wyszukiwarka

Grudzień 1997
NA ORBICIE WOKÓŁ MARSA
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Kolejna sonda NASA szczęśliwie dotarła do Czerwonej Planety: 12 września, po dziesięciomiesięcznym locie z Ziemi, Mars Global Surveyor rozpoczął manewr wchodzenia na orbitę okołomarsjańską. Już kilka dni później sonda przekazała zdjęcia powierzchni planety ...
ECHO "GWIEZDNYCH WOJEN"
ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI
Za czasów prezydentury Ronalda Reagana głośno było o tzw. gwiezdnych wojnach - programie wojskowym, którego celem było nastraszenie Rosjan, że Amerykanie potrafią unieszkodliwiać tuż po starcie rakiety z głowicami nuklearnymi wystrzelonymi w kierunku ...
CO ŻYJE W METANIE?
MAGDALENA PECUL
Głęboko pod powierzchnią oceanów występują ogromne złoża gazu ziemnego, metanu, w postaci klatratów wodnych. Głęboko - z wyjątkiem Zatoki Meksykańskiej, gdzie odsłonięte klatraty wodne od pewnego czasu budzą wielkie zainteresowanie naukowców. Tam też ...
WIĄZANIE WODOROWE NIE TAK WAŻNE
MAGDALENA PECUL
Od czasów odkrycia trójwymiarowej budowy białek i kwasów nukleinowych uważano, że to wiązanie wodorowe trzyma razem nici DNA i umożliwia przyjmowanie przez białka skomplikowanych przestrzennych struktur. Dwa niedawne wydarzenia wydają się poważnie podważać ...
RYZYKOWNA OZNAKA ZDROWIA
BOGDAN MIŚ
Długie ciosy spotykane u samców słoni azjatyckich świadczą o ich dobrym zdrowiu. Niestety, one właśnie są łakomym kąskiem dla kłusowników, którzy tym samym eliminują osobniki o najwartościowszych genach. Przeprowadzone przez hinduskich naukowców badania ...
TROPIKALNA ALASKA
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Około 80 mln lat temu, u schyłku ery mezozoicznej znanej nam przede wszystkim jako okres występowania dinozaurów, Alaska nie była skutą lodem krainą, ponieważ znajdowała się prawie na równiku. Tak przynajmniej uważa amerykański paleontolog Peter Ward. ...
MAKI NA WYSOKICH OBROTACH
MARCIN KOTAS
Najnowsze komputery Apple'a serii PowerMac 9600 biją wszelkie rekordy prędkości dla sprzętu klasy komputerów osobistych. Właśnie weszły do produkcji komputery z procesorami PowerPC 604e taktowanymi zegarami 300 i 350 MHz. Ten ostatni jest w testach ponad ...
DENTYSTA RATUJE ŻYCIE?
MAREK DUCZKOWSKI
Według wyników badań opublikowanych w lipcowym wydaniu "Journal of American Dental Association", na podstawie zdjęcia rentgenowskiego uzębienia można wykryć pacjentów zagrożonych udarem mózgu. Świadczy o tym obserwacja zarówno kobiet, jak i ...
BRAĆ CZY NIE BRAĆ
JOANNA NURKOWSKA
Jak wydatnie przedłużyć życie w dobrym zdrowiu? Jednym ze sposobów jest hormonalna terapia zastępcza proponowana kobietom w wieku menopauzalnym i postmenopauzalnym, polegająca, najogólniej mówiąc, na podawaniu estrogenów, a ostatnio także progesteronu, ...
PRACA W TERMOSIE
KUBA
Międzynarodowy koncern telekomunikacyjny Nokia przeniósł 1000 pracowników swej centrali do nowego budynku w Espoo koło Helsinek. Ma on charakter rekreacyjnego atrium nakrytego gigantycznym szklanym dachem. Prawdziwą nowością jest jednak podwójna fasada ...
KOŃ TROJAŃSKI A... HIV
BARBARA PRATZER
Pomysł, który świetnie sprawdził się pod Troją, ma właśnie zamiar wykorzystać John Rose z Yale University do walki z HIV. Rolę konia przydzielił wirusowi pryszczycy (VSV), który atakuje bydło i niekiedy przenosi się na ludzi, na przykład za pośrednictwem ...
BARWNE OBRAZY OCEANÓW
MAGDALENA PECUL
Zamieszczone zdjęcie wygląda jak mapa świata, ale nią nie jest. Jest to jeden z pierwszych obrazów akwenów, otrzymany przez satelitarny czujnik SeaWiFS (Sea-viewing Wide Field-of-View Sensor), umieszczony na wystrzelonym na początku sierpnia br. satelicie ...
STUDENCIE, NIE ŚPIJ!
PR
Okazuje się, że dynamiczny sposób prowadzenia wykładu ma większy wpływ na studentów, niż dotąd sądzono. Do takich wniosków doszła ekipa badaczy z Cornell University. Przeprowadzone przez nich badania nasuwają poważne wątpliwości, co do sensowności stosowania ...
Z ANTYBIOTYKAMI NA MIAŻDŻYCĘ?
JÓZEF DULAK
Dieta bogata w tłuszcze, prowadząca do nadmiernego wzrostu poziomu cholesterolu we krwi, palenie tytoniu, brak ruchu, a także otyłość to powszechnie znane czynniki przyczyniające się do rozwoju miażdżycy. Dodatkowo, wszechobecny stres sprawia, że choroby ...
ZAPACH KOBIETY
JOANNA NURKOWSKA
O zasadach wyboru partnera seksualnego napisano już tomy, a mimo to ciągle do końca nie wiemy, co decyduje o naszych decyzjach matrymonialnych. Naukowcy z wiedeńskiego Instytutu Miejskiej Etologii, zajmujący się tym problemem, przeprowadzili ciekawy ...
DRINK NASZ POWSZEDNI
BARBARA PRATZER
Oto kolejna wiadomość dla pań, które lubią drinki. Pisaliśmy już o tym, że pod wpływem alkoholu u kobiet, które stosują hormonalną terapię zastępczą, wyraźnie wzrasta poziom estrogenów we krwi (Sygnały, "WiŻ" nr 3/1997). Teraz David Torgerson ...
MEGAPŁYTA
BOGDAN MIŚ
Firma Sony poinformowała o opracowaniu technologii produkcji nowego typu płyty kompaktowej do optycznego zapisywania informacji. Nowa płyta różni się od dotychczasowych przede wszystkim pojemnością: na jednej stronie mieści się aż 12 GB, a możliwe jest ...
DŹWIĘK NA CYFROWEJ ŚCIEŻCE
KUBA
Wielościeżkowy rejestrator dźwięku MDM-X4 Mini Disk firma Sony zaprojektowała z myślą o muzykach. Dzięki połączeniu prostoty konstrukcji z dobrze znanym interfejsem użytkownika MDM-X4, urządzenie jest bardzo przydatne kompozytorowi piosenek. Gwarantuje ...
KTO NA OCHOTNIKA?
JERZY DĄBROWSKI
Wszelkie eksperymenty z zastosowaniem terapii genowej wykonywane były dotychczas u ludzi chorych, często, jak w przypadku nowotworów, znajdujących się w fazie terminalnej choroby. Badania na terapią genową wkraczają jednak obecnie w nową fazę. Ostatnio ...
INTELEKT WYŁONIONY
JACEK KNIAŹ
Kiedy w połowie XIX wieku angielski przyrodnik Sir Francis Galton zastanawiał się nad podłożem różnic w ludzkich zdolnościach intelektualnych, do głowy mu pewnie nie przyszło, że zapoczątkowany przez niego spór toczyć się będzie nieprzerwanie przez ponad ...
NOWA DROGA DO INTERNETU
BOGDAN MIŚ
Kanadyjska kompania telefoniczna Nortel (Northern Telecom) i brytyjskie konsorcjum United Utilities zaprezentowały 8 października nową metodę dostępu do Internetu, która jest nie tylko szybsza, ale i tańsza od dotychczasowej. Polega ona na wykorzystaniu ...
ŚLEPI ROGACZE A EWOLUCJA
JACEK KNIAŹ
Naukowcy już od lat zastanawiają się nad prawdopodobnymi przyczynami wymarcia jelenia olbrzymiego - plejstoceńskiego przeżuwacza o gigantycznym porożu osiągającym rozpiętość ponad 3 m. Jedna z hipotez skupia się na obniżonej przeżywalności właścicieli ...
KOCE Z PLASTIKOWYCH BUTELEK
PR
W laboratoriach NASA powstał - jako efekt uboczny programu badań nad nowymi osłonami termicznymi statków kosmicznych - bardzo lekki plastikowy materiał izolacyjny o strukturze wielowarstwowego mikroskopijnego plastra miodu. Może on być wytwarzany ...
PO FESTIWALU - PRZED FESTIWALEM
MAGDALENA FIKUS
W dniach 26-28 września br. odbył się w Warszawie pierwszy Festiwal Nauki, którego program opublikowaliśmy we wrześniowym numerze. W czterech panelach dyskusyjnych: Stereotypy i tolerancja, Czym jest nauka?, Sąd nad biotechnologią i Człowiek wobec informacji, ...
NAGRODY ROKU 1997
ANDRZEJ GORZYM
NAGRODY NOBLA W świecie nauki początek jesieni to emocje towarzyszące Nagrodom Nobla. W okresie poprzedzającym oficjalne ogłoszenie werdyktów coraz częściej na łamach prasy pojawiają się spekulacje, kto zdobędzie to prestiżowe wyróżnienie. W dziedzinach ...
ZAMROŻONE ZOO
MAGDALENA PECUL
Coraz więcej gatunków zwierząt zagrożonych jest wyginięciem. Dla wielu z nich jedyną szansą przetrwania są ogrody zoologiczne. Niektóre zwierzęta jednak nie rozmnażają się w niewoli i wtedy na pomoc przychodzą techniki sztucznego zapłodnienia, wykorzystujące ...
ENERGIA I MY
ŁUKASZ A. TURSKI
POWTARZANA CZĘSTO W MEDIACH OPINIA, ZE SŁOŃCE JUŻ DZIŚ MOŻE BYĆ WYSTARCZAJĄCYM ŹRÓDŁEM ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA, NIEZBĘDNYCH DO ROZWOJU CYWILIZACJI, JEST ZWYKŁYM NADUŻYCIEM. Tegoroczne lato było długie i upalne. Zaczęło się jednak od tragicznej ...
IN VINO SANITAS
ANDRZEJ SOBKOWIAK
STAROŻYTNI MAWIALI "IN VINO VERITAS", JEDNAK OSTATNIE WYNIKI BADAŃ POKAZUJĄ, ŻE W WINIE NIE TYLKO PRAWDA, ALE I ZDROWIE. CORAZ CZĘŚCIEJ SŁYCHAĆ GŁOSY, I TO ZE ŚWIATA NAUKOWEGO, ŻE ALKOHOL SPOŻYWANY W NIEWIELKICH ILOŚCIACH MOŻE ZAPOBIEGAĆ CHOROBOM ...
Z CHOINKĄ CZY BEZ?
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
CO ROKU SETKI TYSIĘCY CHOINEK IDĄ POD TOPÓR. JEDNAK PRZYRODA NIE MUSI Z TEGO POWODU CIERPIEĆ. Dawno minęły te czasy, gdy tuż przed Bożym Narodzeniem gospodarz szedł do lasu i wracał do domu z drzewkiem. Obecnie choinkę wybieramy wśród dziesiątków mniej ...
ŚWIĄTECZNE GRZYBOBRANIE
WIKTOR PAWŁOWSKI
TRUDNO O BARDZIEJ GRZYBOWY MIESIĄC W KULINARNEJ TRADYCJI NIŻ GRUDZIEŃ. TE WIGILIJNE ZUPY, PIEROŻKI, USZKA, ŚWIĄTECZNE BIGOSY...KU ZDUMIENIU WIELU, GRUDZIEŃ MOŻE BYĆ JEDNAK NIE TYLKO MIESIĄCEM JEDZENIA, ALE I ZBIERANIA GRZYBÓW. Nadejście klimatycznej ...
DOLINA KRZEMOWA
MAREK HOŁYŃSKI
SILICON VALLEY JEST ZJAWISKIEM WYJĄTKOWYM W SKALI ŚWIATA. SKĄD WZIĄŁ SIĘ TEN FENOMEN? JAKIE PANUJĄ TAM ZWYCZAJE? CZY MOŻNA ZNALEŹĆ PRACĘ W DOLINIE KRZEMOWEJ? Nazwa miejscowości Mountain View zwykle nikomu nic nie mówi, chociaż znaleźć ją można na każdej ...
SAMOBÓJSTWO GOŚCIA
BARBARA PRATZER
SZANSĘ NA PRZEŻYCIE MA DZIŚ CO DRUGI CHORY PO PRZESZCZEPIENIU SZPIKU KOSTNEGO. CZY CHYTRA SZTUCZKA GENETYCZNA, ZMUSZAJĄCA DO SAMOBÓJSTWA KOMÓRKI, KTÓRE NISZCZĄ ORGANIZM BIORCY, DA SZANSĘ WIĘKSZOŚCI CHORYCH? Decyzja o przeszczepieniu szpiku zawsze jest ...
NIEWINNE ZŁEGO POCZĄTKI
MAGDALENA FIKUS
ESCHERICHIA COLI - NAJPIERW MALEŃKI REZYDENT NASZYCH JELIT, POTEM OBYWATEL LABORATORIÓW BADAWCZYCH, STAŁA SIĘ WYTRYCHEM W RĘKACH NAUKOWCÓW, POZWALAJĄCYM WŁAMAĆ SIĘ DO ZAMKNIĘTEGO DO NIEDAWNA ŚWIATA GENÓW. Od paru miesięcy w telewizji, radiu, gazetach ...
ALIŚCI WIDZIAŁ CHŁOPA LECĄCEGO W POWIETRZU ...
JERZY DĄBROWSKI
LITERATURA WYZNANIOWA I HAGIOGRAFICZNA, PROTOKOŁY ZAWIERAJĄCE ZEZNANIA OSÓB OSKARŻONYCH O CZAROWNICTWO, RELACJE Z SEANSÓW SPIRYTYSTYCZNYCH PEŁNE SĄ OPISÓW LEWITACJI. Ich autorzy z reguły zastrzegają się, że sprawozdania swoje oparli na sumiennie weryfikowanych ...
SŁONECZNA WITRYNA
BOGDAN MIŚ
Nie wygląda ta witryna efektownie: nie ma tu migających "bajerów" ani przepięknej grafiki. I może dlatego nie jest tak szeroko znana, jak na to w pełni zasługuje, oferując z łatwością niespodziewanie wiele usług, których mało doświadczony internauta ...
SKLONOWAĆ MAMUTA
MARIUSZ JĘDRZEJEC
Pierwsze sklonowanie dorosłego ssaka (owieczka Dolly) stało się zarzewiem burzliwej i trwającej po dziś dzień dyskusji - przez wszystkie media przetoczyły się analizy i polemiki próbujące określić znaczenie tego wydarzenia, a także szanse i zagrożenia, ...
DOBRY POMYSŁ!
ANDRZEJ AKOWACZ
Gratuluję właściwej decyzji. "Wiedza i Życie" na CD to najlepsza rzecz, o jakiej ostatnio usłyszałem. Jestem Waszym czytelnikiem od prawie piętnastu lat, a prenumeratorem od trzech. Dzisiaj jeszcze pobiegnę na pocztę wznowić prenumeratę na ...
NIEDZICA, A NIE NIDZICA
MAGDALENA GUZIK
Jestem stałą czytelniczką "Wiedzy i Życia", ponieważ zawiera bardzo ciekawe artykuły i porusza ważne problemy. Rozszerzając wiedzę, dbacie o to, aby była rzetelna i prawdziwa, jednak w numerze październikowym pojawił się błąd. Artykuł Jerzego ...
TONIK JESZCZE BARDZIEJ GORZKI
EWA SOSIŃSKA BARBARA PRATZER
Z zainteresowaniem przeczytałam w "Wiedzy i Życiu" artykuł pt. Gorzki smak toniku, tym bardziej gorzki, że zdanie: W Polsce już w 1988 roku wydany został bezwzględny zakaz stosowania chininy w artykułach spożywczych, okazało się nieprawdziwe. ...
ENOLODZY, NIE ENOLOGIŚCI
WOJCIECH JÓŹWIAK
W sierpniowym numerze "Wiedzy i Życia" ukazał się Sygnał pt. Wino genetyków, w którym naukowców zajmujących się winem nazwano enologistami. Mam poważne podejrzenie, że po polsku słowo to powinno brzmieć inaczej. Wino po grecku to oinos, zresztą ...
PSUCIU ZAPOBIEGAĆ
X.RUT
Zbudził mnie regularny, tępy dźwięk, którego natury przez dłuższą chwilę nie byłem w stanie dociec, mimo że wyróżniał się wyraźnie na tle jednostajnego szumu klimatyzatora. W końcu zdecydowałem, że dochodzi z przedpokoju, łączącego sypialnię z łazienką. ...
ERUDYTA I WIERNY CZYTELNIK
BOGDAN MIŚ
DO UCZESTNIKÓW KONKURSU: Miło nam też zakomunikować, że Wydawnictwo Naukowe PWN uznało, że osoby, które w ciągu kolejnych 6 miesięcy zdobędą w naszym konkursie minimum 36 punktów -- będą traktowane tak, jak osoby, które przeszły pomyślnie pierwszą ...
ŻEŃSKIE PRZYROSTKI W ODWROCIE
JAN MIODEK
Jeden z przedwojennych filmów polskich - z Tolą Mankiewiczówną w roli głównej - nosił tytuł Pani minister tańczy. A więc już wtedy posłużono się bezprzyrostkową męską formacją odnoszącą się do kobiety - tak jak męska była odmiana rzeczownika minister ...
WIGILIJNA WENUS
JAROSŁAW WŁODARCZYK
Okrągła mapa przedstawia niebo nad Polską (dla szerokości geograficznej Warszawy) w grudniu 1997 i styczniu 1998 roku o określonych godzinach nocy (dokładne informacje są podane obok mapki). Zaznaczone kierunki świata pomagają ustalić, nad jaką częścią ...
KONKURS ASTRONOMICZNY ROZSTRZYGNIĘTY
JAROSŁAW WŁODARCZYK
TEGOROCZNY CZWARTY WIELKI KONKURS ASTRONOMICZNY "WIEDZY I ŻYCIA", KTÓRY TRWAŁ OD POCZĄTKU MAJA DO KOŃCA WRZEŚNIA, CIESZYŁ SIĘ WŚRÓD CZYTELNIKÓW NASZEGO PISMA WIELKĄ POPULARNOŚCIĄ. Zaćmienie Księżyca 16 września 1997 roku. Fot. Dorota i ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
6. Łamigłówkowe Mistrzostwa Świata odbyły się pod koniec września w niewielkiej chorwackiej miejscowości Koprivnica. Uczestniczyły w nich 4-osobowe drużyny z 15 krajów. Organizatorzy przygotowali 101 łamigłówek do rozwiązywania w pięciu etapach. Tradycyjnie ...
ZEZNAWAŁEM POD PRZYSIĘGĄ!
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Amerykański fizyk Henry Rowland pewnego razu występował podczas rozprawy sądowej jako biegły powołany przez prokuratora. Obrońca oskarżonego, chcąc podważyć wiarygodność stwierdzeń, obciążających jego klienta, zapytał: Profesorze Rowland, a jakie ma ...
ANIELSKIEGO CHLEBA KRUCHY
BARBARA OGRODOWSKA
KAŻDEGO ROKU ŚWIĘTA BOŻEGO NARODZENIA ROZPOCZYNAMY OD DZIELENIA SIĘ OPŁATKIEM. JEST TO SYMBOLICZNY GEST ŁAMANIA CHLEBA. OD NAJDAWNIEJSZYCH CZASÓW LUDZIE DZIELILI SIĘ CHLEBEM NA ZNAK BRATERSTWA I JEDNOŚCI. Opłatki, które zgodnie z tradycją kładziemy ...
POPROSZĘ PASZTET Z BABUNI
KATARZYNA MOSIOŁEK-KŁOSIŃSKA
OBCOKRAJOWCY UCZĄCY SIĘ JĘZYKA POLSKIEGO CZĘSTO PORÓWNUJĄ ZNALEZIENIE WŁAŚCIWEJ FORMY WYRAZU DO GRY W TOTOLOTKA, A PO JEJ UŻYCIU RADOŚNIE KRZYCZĄ: MILIARD! ALE CZY MOŻE BYĆ INNA REAKCJA, GDY MUSZĄ ZAPAMIĘTAĆ, ŻE TNĘ I CIĄĆ TO JEDYNIE DWIE FORMY TEGO ...
KRAINA POZŁACANEGO KACYKA
MAŁGORZATA SZCZEPANIAK
ROK 1492 OTWORZYŁ EPOKĘ NOWYCH ODKRYĆ GEOGRAFICZNYCH NA PÓŁKULI ZACHODNIEJ, A WRAZ Z NIĄ URZECZYWISTNIŁ WIELE MARZEŃ ŚREDNIOWIECZNEJ EUROPY. OD TEJ PORY ROZWIĄZANIA ZAGADKI STAROŻYTNYCH "ZŁOTYCH" MITÓW I LEGEND POSZUKIWANO W REJONIE NOWEGO ...
WIZERUNEK POLAKA WIERZĄCEGO
AGNIESZKA PRZYBYSZ
WIELU Z NAS WIERZY W SĄD OSTATECZNY I NIEŚMIERTELNĄ DUSZĘ, A TAKŻE W ŻYCIE POZAGROBOWE I GRZECH PIERWORODNY. Z WIĘKSZĄ REZERWĄ ODNOSIMY SIĘ DO ISTNIENIA PIEKŁA I SZATANA. JAK WIERZY POLAK KOŃCA XX WIEKU? Zgodnie z informacją, zamieszczoną w jednym z ...
KALAT SEMAN
JOANNA SIUCHTA
TRZYDZIEŚCI SIEDEM LAT ŻYCIA SZYMON SŁUPNIK SPĘDZIŁ NA WYSOKIEJ KOLUMNIE, POD PALĄCYM SŁOŃCEM, ODDANY CAŁKOWICIE GŁĘBOKIEJ ASCEZIE. WZGARDZIWSZY WSZELKIMI RZECZAMI ZIEMSKIMI, DOSKONALIŁ SWĄ CNOTĘ, ABY DUSZĄ I CIAŁEM WZNIEŚĆ SIĘ DO NIEBA. Howard C. Butler, ...
SPIS TREŚCI ROCZNIKA 1997
ANDRZEJ GORZYM
INDEKS AUTORÓW (zawiera także numer pisma, a w nawiasie strony; gwiazdką oznaczono dodatek humanistyczny) Amsterdamski Piotr 4 (s. 72) Badowski Ryszard 1 (s. 25), 3 (s. 14), 11 (s. 58) Bajtlik Stanisław 1 (s. 12) Bartnik Ewa 4 (s. 73) Bartosz ...