Twoja wyszukiwarka

Wrzesień 1998
BENIAMINEK WŚRÓD OLBRZYMÓW
JERZY METELSKI
Fot. Boeing Boeing pobił własny rekord: od projektu do startu najnowszego pasażerskiego "transatlantyku" typu 757-300 upłynęły dwa lata i 3 miesiące. Pierwszych 12 maszyn zamówiły w 1996 roku niemieckie linie czarterowe Condor Flugdienst. ...
AUTOMATYCZNE LEKARSTWA
PAWEŁ WERNICKI
Badacze z Massachusetts Institute of Technology (MIT) opatentowali całkowicie nową postać leku. Wszczepiany pod skórę krzemowy układ scalony oprócz elementów elektronicznych zawiera tysiące maleńkich zagłębień, wypełnionych leczniczą substancją i przykrytych ...
CZERWONA ŚMIERĆ
PAWEŁ WERNICKI
Czasami inspirację do pracy naukowej można znaleźć w damskiej torebce. Prowadzone przez amerykańskie ministerstwo rolnictwa badania nad szminkami zaowocowały intrygującym i potencjalnie praktycznym odkryciem. Okazało się, że zawarty w szmince czerwony ...
JESZCZE JEDEN ZABÓJCA PŁAZÓW
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Żaby i ropuchy giną zarażone nieznanym nauce gatunkiem grzyba. Patogen infekuje skórę dolnej części ciała i nóg tych zwierząt, pokrywając ją grubą warstwą. Dla płazów, które oddychają przez skórę, taka infekcja jest śmiertelna, gdyż po prostu się duszą. ...
BERŁO, MIECZ, SAKIEWKA
JACEK ANDRZEJOWSKI
W Biskupinie, najsłynniejszym w Europie skansenie archeologicznym, już po raz czwarty odbędzie się we wrześniu wielki Festyn Archeologiczny. Warto przypomnieć, że w ub.r. bramę rezerwatu przekroczyło z górą 70 tys. gości - chyba po raz pierwszy w ...
UŁOMNY STRAŻNIK
ARKADIUSZ MILLER
Od pewnego czasu wiadomo, że HPV (Human papillomavirus) ma swój udział w rozwoju nowotworów układu moczowo-płciowego, jednak nieznajomość mechanizmu onkogennego działania wirusa nie pozwalała na stworzenie skutecznych metod zapobiegania i leczenia wywołanych ...
JAK TO JEST Z ASPIRYNĄ
ARKADIUSZ MILLER
Fot. Internet Od dawna wiadomo, że aspiryna jest dobrym lekiem przeciwzapalnym i przeciwbólowym, a także skutecznym narzędziem w profilaktyce zawału serca i udaru mózgu. Z drugiej strony wiadomo, iż podrażnia błonę śluzową żołądka, ułatwiając powstawanie ...
KONTROWERSYJNY TAMOXIFEN
ARKADIUSZ MILLER
Na początku kwietnia zaprezentowano w USA wyniki trwającego 6 lat badania prowadzonego przez National Cancer Institute i National Surgical Adjuvant Breast and Bowel Project nad wpływem leku o nazwie tamoxifen na rozwój raka piersi. Według amerykańskich ...
WILK CHRONIONY W CAŁEJ POLSCE
ROBERT MYSŁAJEK
Fot. Grzegorz Dróżdż W kwietniu br. minister ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa objął ochroną gatunkową wilka (Canis lupus). Tym samym zwieńczył wieloletnie starania o odpowiedni status tego drapieżnika. Zapis ten uczynił zadość również ...
PRĄTEK BEZ TAJEMNIC
MAGDALENA KAWALEC
Fot. "Nature" Gdy w 1882 roku Robert Koch zobaczył ją pod mikroskopem po raz pierwszy, wpadł w zachwyt: jasnoniebieska i zgrabna laseczka odcinała się wyraźnie na tle brązowych i bezkształtnych komórek pęcherzyków płucnych. Płuca, z których ...
O ZAWALE DOWIEMY SIĘ WCZEŚNIEJ
BARBARA PRATZER
Zawał serca można będzie wykryć wcześniej niż za pomocą standardowych metod, oznaczając we krwi poziom FABP, czyli białka wiążącego kwasy tłuszczowe. Ten nowy biochemiczny marker, który pozwala zyskać nawet trzy godziny, zidentyfikowali naukowcy z University ...
SZYBKO I TANIO W GŁĄB WSZECHŚWIATA
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Piętnastego września na orbicie zostanie umieszczony podczerwony teleskop WIRE (Wide-Field Infrared Explorer). Ten niewielki instrument, którego główne zwierciadło ma średnicę zaledwie 30 cm, z kilku względów zasługuje na szczególną uwagę. Po pierwsze ...
ZIELONEJ REWOLUCJI C.D.
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Fot. Archiwum Wkwietniu br. na rolniczej konferencji w Nowym Delhi doniesiono o wyhodowaniu nowej odmiany pszenicy, dającej niespotykane do tej pory plony - 18 ton na hektar. Średni plon zwykłych upraw pszenicy na świecie to dziś 2.7 tony z hektara, ...
CO DWIE NERKI TO NIE JEDNA
ARKADIUSZ MILLER
Zamiast szukać idealnego pod względem genetycznym dawcy nerki, grupa włoskich lekarzy pod kierunkiem Giuseppe Remuzziego proponuje przeszczepiać... dwie nerki nawet od dawców dość odległych, jeśli chodzi o antygeny zgodności tkankowej. Zdaniem pomysłodawców, ...
CZĄSTECZKI SIĘ KRĘCĄ A ATOMY PRZESUWAJĄ...
MAGDALENA PECUL
I wszystko to można zobaczyć, a także utrwalić na zdjęciach dzięki jednemu z najbardziej fascynujących wynalazków ostatniego dwudziestolecia - tunelowemu mikroskopowi skaningowemu STM. Pozwala on nie tylko oglądać powierzchnię próbki z atomową rozdzielczością, ...
W PALUCHACH PRZEZIĘBIENIA
ARKADIUSZ MILLER
Choć przeziębienia gnębią ludzi od pradziejów, do tej pory nie ma na nie skutecznego leku. Wiele przypadków tej po- wszechnej przypadłości - niektórzy mikrobiolodzy uważają nawet, że ponad 50% - wywołują rhinowirusy. Ostatnio, dzięki pracom prowadzonym ...
ZAGADKOWE BŁYSKI GAMMA
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Błyski gamma obserwujemy od prawie trzydziestu lat. W ciągu tych lat przedstawiono dziesiątki hipotez dotyczących ich pochodzenia, stoczono setki dysput na ich temat i zapisano tony papieru poświęconymi im opracowaniami [patrz: Wszechświat jak nowy, ...
KAWA NA DOBRANOC
PAWEŁ WERNICKI
Fot. Kalbar Kawę bezkofeinową otrzymuje się, poddając ziarna zwykłej kawy działaniu gorącej wody lub skroplonego dwutlenku węgla w stanie nadkrytycznym. Tak ostre środki usuwają jednak częściowo składniki decydujące o aromacie. Optymalnym rozwiązaniem ...
MILCZENIE GRONKOWCÓW
TOMASZ ŁĘSKI
Naukowcy z University of California w Davis opracowali nową metodę walki z zakażeniami wywoływanymi przez gronkowca złocistego (Staphylococcus aureus). Różni się ona od dotychczas stosowanych tym, że nie zabija się samych bakterii, a jedynie blokuje ...
NIEZWYKŁA PĘTLA
SŁAWOMIR SWERPEL
WODY OCEANÓW ŚWIATA SĄ POŁĄCZONE ZE SOBĄ I MIESZAJĄ SIĘ, ROZPROWADZANE SIECIĄ PRĄDÓW MORSKICH, ZARÓWNO POWIERZCHNIOWYCH, JAK I PŁYNĄCYCH GŁĘBOKO W TONI WODNEJ. CAŁY TEN GLOBALNY PRZEPŁYW JEST ŚCIŚLE POWIĄZANY Z KLIMATEM. Zjawisko wielkoskalowej cyrkulacji ...
KLIMAT, PLANKTON I ZASOBY RYBACKIE
TOMASZ LINKOWSKI
CZY POGODA WPŁYWA NA LICZEBNOŚĆ RYB W OCEANACH? OD CZEGO ZALEŻY MENU SZPROTA? PROGRAM GLOBEC MA ZNALEŹĆ ODPOWIEDZI NA TE PYTANIA. Wobec coraz częściej pojawiających się krytycznych reakcji wobec dotychczasowych metod zarządzania zasobami rybackimi, ...
OAZY POLARNYCH OCEANÓW
JAN WĘSŁAWSKI
NA POWIERZCHNI OGROMNYCH, POKRYTYCH LODEM POLARNYCH OCEANÓW OTWIERAJĄ SIĘ REGULARNIE NATURALNE PRZERĘBLE. NIEKTÓRE Z NICH OSIĄGAJĄ NAWET KILKASET KILOMETRÓW ŚREDNICY. Miejsca te, występujące w Arktyce i wokół Antarktydy (ryc. 1), nazywa się w anglojęzycznej ...
NA TROPACH SENNEGO SZALEŃSTWA
JOANNA KOMOROWSKA
SEN WCIĄŻ KRYJE WIELE TAJEMNIC. NAJNOWSZE BADANIA SUGERUJĄ, ŻE FANTASTYCZNE PRZYGODY, KTÓRE PRZEŻYWA WE ŚNIE KAŻDY Z NAS, TO DOŚWIADCZENIA RODEM Z KRAINY SZALEŃSTWA. Nie wydaje mi się, żebym teraz śnił, ale nie potrafię tego udowodnić, pisał filozof ...
O CZYM MYŚLI CESARZ?
MAREK DEMIAŃSKI JERZY KOWALSKI-GLIKMAN
ROGER PENROSE JEST TWÓRCĄ WIELU PRZEŁOMOWYCH IDEI FIZYCZNYCH I MATEMATYCZNYCH, A JEGO KSIĄŻKA PT. NOWY UMYSŁ CESARZA NIE TYLKO STAŁA SIĘ ŚWIATOWYM BESTSELLEREM, ALE WRĘCZ KANONEM LITERATURY POPULARNONAUKOWEJ. OTO ZAPIS WYWIADU, KTÓREGO PROFESOR PENROSE ...
WIELE HAŁASU O NIC
PAWEŁ WERNICKI
CHOĆ CZASEM MOGĄ SIĘ ZDARZYĆ POWIKŁANIA PO SZCZEPIENIACH, TO PRZECIEŻ, REZYGNUJĄC Z NICH, ZGADZAMY SIĘ NA ZNACZNIE WIĘKSZE RYZYKO. Kontrowersje związane ze sztucznym nabywaniem odporności są tak stare jak same szczepionki. Pierwszą - przeciw ospie ...
CO Z GÓRĄ ŚMIECI
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
JAK PRÓBUJE SIĘ ROZWIĄZAĆ PROBLEM ODPADÓW? - "WIEDZA I ŻYCIE" PYTA PROF. DR. HAB. JERZEGO GOLIMOWSKIEGO. Resztki żywności, niepotrzebne nam przedmioty najpierw lądują w koszu na śmieci, a wkrótce potem trafiają na miejskie wysypisko. Średnio ...
POŻEGNANIE Z AFRYKĄ
MARCIN RYSZKIEWICZ
WYSTAWA W WARSZAWSKIM OGRODZIE ZOOLOGICZNYM UKAZUJE NAJWCZEŚNIEJSZE ETAPY EWOLUCJI RODZAJU LUDZKIEGO. NAUKOWA REKONSTRUKCJA RÓŻNYCH GATUNKÓW HOMINIDÓW W AFRYKAŃSKICH PLENERACH PRZENOSI NAS NA ZIEMIĘ SPRZED MILIONÓW LAT. Zogromnej liczby gatunków, które ...
ROZWAŻANIA O NODZE STOŁOWEJ
X.RUT
Jak wiadomo, trzy punkty wyznaczają płaszczyznę, dlatego stół o trzech nogach nigdy się nie kiwa. Gdyby jednak stół miał chodzić, podnosząc nogi (a nie suwając nimi), trzech nóg byłoby za mało dla sprawnego poruszania się. Stół chodziłby najwyżej jak ...
DZIECI, BACH I FRAKTALE
BOGDAN MIŚ
1. KIDSCOM W naszych wędrówkach po światowej Sieci dość rzadko zachęcam (chyba wręcz nigdy jeszcze tego nie zrobiłem...) do odwiedzania miejsc przeznaczonych specjalnie dla dzieci. Przyznam, że pomijałem je w dużej mierze celowo; nie dlatego, oczywiście, ...
Y2K SYMBOL NIEUCHRONNEJ KATASTROFY
BOGDAN MIŚ
JEŚLI NIE PODEJMIEMY NADZWYCZAJNYCH KROKÓW, NAJWIĘKSZA AWARIA W DOTYCHCZASOWEJ HISTORII INFORMATYKI ZACZNIE SIĘ NASZEJ CYWILIZACJI DAWAĆ WE ZNAKI Z KOŃCEM PRZYSZŁEGO ROKU, BY SWE APOGEUM OSIĄGNĄĆ W ROK PÓŹNIEJ... Zawarte w tytule tego artykułu trzy ...
PIĘKNE TRUCICIELKI
BARBARA PRATZER
Wśród przyczyn ostrych zatruć szkodliwe substancje pochodzenia roślinnego znajdują się na dalszym miejscu, może z wyjątkiem grzybów, zwłaszcza muchomora sromotnikowego, które co roku zbierają śmiertelne żniwo. Mimo to warto co nieco wiedzieć o trucicielach ...
ERUDYTA I WIERNY CZYTELNIK
REDAKCJA
WRZESIEŃ: TYTUŁ DLA PANI AGNIESZKI! Zaszczytny tytuł "Erudyty września" wędruje w tym miesiącu nad morze, do Gdyni. W wyniku losowania otrzymuje go (wraz z nagrodą, amerykańskim minidyktafonem cyfrowym VT-300 firmy Voice-It) pani Agnieszka ...
NIEBO ZA OKNEM
MICHAŁ RÓŻYCZKA
NIEBO NAD POLSKĄ W NOCY Z 1 NA 2 WRZEŚNIA O GODZ. 24:00 (TE SAME GWIAZDOZBIORY BĘDĄ WIDOCZNE 15 WRZEŚNIA O 23:00, 30 WRZEŚNIA O 22:00 I 15 PAŹDZIERNIKA O 21:00) Na mapce znajdują się gwiazdy jaśniejsze od 4.5 wielkości gwiazdowej (4.5m ), schematycznie ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Tym razem "Puzeland" zdominowały łamigłówki liczbowe, a ściślej takie, które polegają na wpisywaniu odpowiednich liczb we właściwe miejsca. Mimo formalnego podobieństwa są one na tyle różne merytorycznie, że ich rozwiązywanie nie powinno być ...
DYNASTIA KONSERWATYSTÓW
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Giovanni Domenico Cassini(1625-1712) urodził się w Perinaldo koło Nicei, wówczas w Republice Genueńskiej. Po ukończeniu kolegium jezuickiego w Genui zaczął zajmować się obserwacjami astronomicznymi, by, jak planował, udowodnić bezzasadność przepowiedni ...
NA CZYM POLEGA REFORMA OŚWIATY
DOMINIK MYTKOWSKI
PROPONOWANY PRZEZ RZĄD PROJEKT REFORMY OŚWIATY PRZEWIDUJE ZMIANY SYSTEMU EDUKACJI PRAKTYCZNIE WE WSZYSTKICH ASPEKTACH JEGO FUNKCJONOWANIA - POCZĄWSZY OD ZASAD FINANSOWANIA PUBLICZNEGO SZKOLNICTWA, POPRZEZ STWORZENIE NOWYCH TYPÓW SZKÓŁ I NOWEJ ORGANIZACJI ...
W NOWOGRÓDZKIEJ STRONIE
BARBARA RISS
W ZAOSIU KOŁO NOWOGRÓDKA ZAPLANOWANO NA 8 WRZEŚNIA UROCZYSTE OTWARCIE MUZEUM - ODBUDOWANEGO PRZEZ BIAŁORUSINÓW DWORKU, W KTÓRYM DWIEŚCIE LAT TEMU, 24 GRUDNIA 1798 ROKU, URODZIŁ SIĘ NASZ WIESZCZ. Przy szosie z Baranowicz do Nowogródka, na osiemnastym ...
SANKTUARIA ANDÓW
JUSTYNA OLKO
ODKRYCIA ARCHEOLOGICZNE W NAJWYŻSZYCH PARTIACH ANDÓW PRZYNOSZĄ CORAZ WIĘCEJ INTERESUJĄCYCH, NIEKIEDY WRĘCZ SENSACYJNYCH DANYCH O RYTUAŁACH I KULTACH Z CZASÓW INKÓW. NA NIEDOSTĘPNYCH TERENACH PERU, CHILE I BOLIWII WCIĄŻ KRYJE SIĘ WIELE ZAGADEK DLA NAJBARDZIEJ ...
ŚWIAT WIDZIANY Z DWÓCH STRON
KATARZYNA MOSIOŁEK-KŁOSIŃSKA
CZŁOWIEK KOŃCA XX WIEKU MA NIEUSTANNY KONTAKT Z ZDOBYCZAMI NAUKI, A PRZY OKAZJI POZNAJE WIELE SŁÓW, KTÓRYCH ZWYKLE NIE UŻYWA, NA PRZYKŁAD: AMNIOPUNKCJA, AKCYZA, PARYTET, TRANSZA, SYNDYK, CESJA, MENHIR, IZOTOP, MEZOTOR CZY NIBYNÓŻKI. CZY BEZ TERMINÓW ...