Twoja wyszukiwarka

Luty 1999
SCHUDNĄĆ, ALE JAK?
JERZY DĄBROWSKI
Fot. PhotoDisc Leptyna, odkryta kilka lat temu, jest białkiem produkowanym przez komórki tłuszczowe. Działając na część mózgu - podwzgórze -reguluje apetyt i w ten sposób masę ciała. Mutacje genu tego hormonu są najprawdopodobniej przyczyną ...
PODUSZKA POWIETRZNA DLA MOTOCYKLISTY
PAWEŁ WERNICKI
Motocykl wciąż jest uważany za dość ryzykowny środek komunikacji (choć niektórych to właśnie pociąga). Bezpieczeństwo motocyklisty zależy raczej od jego umiejętności i refleksu niż konstrukcyjnych zabezpieczeń, których trudno wymagać od otwartego pojazdu. Skórzane ...
TELESKOP MISTRZEM TECHNIKI
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Massimo Tarenghi (z lewej) podczas ceremonii wręczania nagrody Fot. European Southern Observatory Budowany przez Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO) teleskop VLT, który po ukończeniu w 2001 roku stanie się największym teleskopem świata [patrz: ...
DLACZEGO W OCEANACH NIE MA OWADÓW?
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Źródło: Internet Owady są jedną z najbardziej liczebnych grup zwierząt na Ziemi (co najmniej 5 mln gatunków). Zasiedlają niemal każdy typ środowiska, także najgorętsze i najmroźniejsze miejsca naszej planety; są i takie, które żyją w słonych jeziorach. ...
"MOKRE" KSIĘŻYCE
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Fot. JPL/NASA/CalTech W pierwszych miesiącach ub.r. odkryto ogromne ilości wody na jowiszowym księżycu - Europie. Bardzo interesujące ślady tego życiodajnego płynu znaleziono też na naturalnym satelicie Ziemi [patrz: Galileo, Europa i woda, "WiŻ"nr ...
WIEŚCI Z PAJĘCZYNY
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Jak donosi w Sieci Leon Brocard ( http://www.ntk.net/longerthanthis/) najdłuższym internetowym adresem, jaki udało mu się zidentyfikować, jest www.do.you.think.really.that.we.created.that.host.only.for.fun.horus.ch, choć redakcja "New Scientist" ...
HIV PRZED SĄDEM
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Ryc. Joanna Murawska Po raz pierwszy w historii sądownictwa Stanów Zjednoczonych dowodem w sprawie o morderstwo stała się analiza materiału genetycznego wirusa HIV. Ostatnio sąd stanowy w Luizjanie orzekł, że gastroenterolog Richard J. Schmidt jest ...
SERENGETI NA SYBERII
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Naukowcy chcą odtworzyć ekosystem z ostatniej epoki lodowcowej. Siłą sprawczą mają być specjalnie do tego celu sprowadzone zwierzęta: konie, bizony, renifery, woły piżmowe. Poligonem doświadczalnym będzie rezerwat na Nizinie Kołymskiej we wschodniej ...
PIERŚCIEŃ EINSTEINA
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Zgodnie z przewidywaniami teorii względności tory promieni świetlnych biegnących w polu grawitacyjnym są zakrzywione. Gdy źródło światła, źródło pola grawitacyjnegoi obserwator znajdują się niemal na jednej linii, występuje efekt soczewkowania grawitacyjnego: ...
ODKRYCIA W SAKKARZE
KAROL MYŚLIWIEC
Poszukiwania archeologiczne w Egipcie trwają już 200 lat, wciąż jednak naukowcy odkrywają tam nowe zabytki z epoki faraonów, dzięki czemu coraz lepiej można poznać historię władców tego potężnego państwa i życie codzienne jego mieszkańców. Fot. Zbigniew ...
KOMPUTERYZACJA BUSZMENÓW
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Buszmeni wyposażeni w miniaturowe, mieszczące się w dłoni komputery będą tropić zwierzęta na pustyni Kalahari. By uchronić rzadkie gatunki przed wyginięciem, biolodzy muszą znać ich liczebność i miejsca, w których najchętniej przebywają.Stosowana przez ...
WŁASNY DEFIBRYLATOR
ARKADIUSZ MILLER
Choroby serca i układu krążenia od dawna są główną przyczyną śmierci w wielu krajach rozwiniętych. Jednym z najgroźniejszych schorzeń jest nawracające migotanie przedsionków. Leczy się je farmakologicznie, a jeśli to nie pomaga, stosuje zabieg polegający ...
STARDUST
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Na 6 lutego przewidziano start sondy Stardust, która ma dotrzeć do komety Wild 2 i - po raz pierwszy w historii - powrócić na Ziemię z próbkami materii kometarnej oraz pyłu międzyplanetarnego. Stardust jest czwartą misją z serii Discovery, na ...
KAWKA ALBINOS
ALOJZY CISZKIEWICZ
Ta dziwnie ubarwiona kawka została sfotografowana przy ruchliwej ulicy w centrum Sandomierza. Zwykle widujemy kawki z czarnymi piórami o niebieskawym połysku, tylko głowa tych ptaków z tyłu i boku jest siwa. Przyczyną powstawania anomalii w ubarwieniu ...
NIEMCY CZY ROSJANIE - ANALIZA PYŁKU UJAWNIA SPRAWCÓW MASOWEGO MORDU
MAGDALENA PECUL
W lutym 1994 roku w centrum Magdeburga robotnicy budowlani odkryli masowy grób ze szkieletami trzydziestu dwóch mężczyzn. Po początkowych gorączkowych spekulacjach niemieckich gazet pojawiły się dwie poważne hipotezy dotyczące tożsamości ofiar i zabójców. ...
CHŁOPCZYK CZY DZIEWCZYNKA?
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Jak doniosły środki masowego przekazu, grupie uczonych pracujących pod wodzą dr. Edwarda Fuggera z Fairfax w stanie Wirginia udało się opracować metodę sortowania plemników, która może stać się spełnieniem odwiecznych marzeń wielu rodziców. Procedura, ...
INWAZJA Z KOSMOSU
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Wielkim powodzeniem wśród amerykańskich czytelników cieszy się wydana niedawno książka Ann Druffel Jak bronić się przed uprowadzeniem przez kosmitów (New York: Three Rivers Press, 1998). Jedną ze skutecznych metod jest, jej zdaniem, noszenie przy sobie ...
SILIKONOWY SZARMACH
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Komputer wykazał już swą wyższość nad ludzkim gatunkiem w grach wymagających intensywnej pracy mózgu, takich jak szachy. Jeśli japońscy uczeni z Sony Computer Science Laboratory zrealizują pomyślnie swe naukowe ambicje, następnym sportem, w którym człowiek ...
KTÓRA NAJPIĘKNIEJSZA?
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Naukowy spór na temat uniwersalnych, ewolucyjnie wykształconych i genetycznie zakodowanych kanonów kobiecej urody trwa. Popularny wśród socjobiologów argument, że mężczyźni zdradzają, niezależnie od swej kulturowej afiliacji, wrodzony pociąg do kobiet ...
NIEODWZAJEMNIONA MIŁOŚĆ
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
We wrześniu na podwórku domu państwa Edwarda i Anny Stuardi w Mobile, Alabama pojawił się dwumetrowej wysokości struś emu. Państwo Stuardi, w swym miłosierdziu, nakarmili gościa konserwami z psim jedzeniem, nie podejrzewając, że wkrótce ich życie małżeńskie ...
KOCHAJ MATKĘ SWOJĄ
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Jak wynika ze świeżych obserwacji Keitha Kendricka, etologa zatrudnionego przez Babraham Institute w brytyjskim Cambridge, freudowski kompleks Edypa może być także rozpowszechniony wśród zwierząt. Pan Kendrick pozamieniał dzieci urodzone w koziej i owczej ...
GADÓW SPOSOBY NA ŻYCIE
PIOTR A. SZCZEPANIAK
PRZED MILIONAMI LAT GADY KRÓLOWAŁY W ZIEMSKIEJ FAUNIE. POTEM Z NIEZNANYCH PRZYCZYN WIELKIE DINOZAURY ZNIKNĘŁY, USTĘPUJĄC MIEJSCA SSAKOM. LICZNI PRZEDSTAWICIELE GADZIEJ GROMADY ZNALEŹLI JEDNAK MIEJSCE WE WSPÓŁCZESNYM ŚWIECIE. Swój sukces ta pradawna ...
NADZIEJA NA SUKCES?
JERZY KOWALSKI-GLIKMAN
FIZYKA CZĄSTEK ELEMENTARNYCH ZNAJDUJE SIĘ W GŁĘBOKIM IMPASIE. WIELU PRZEWIDYWAŃ TEORETYCZNYCH NIE UDAŁO SIĘ POTWIERDZIĆ DOŚWIADCZALNIE. OD LAT NIE ZAOBSERWOWANO NICZEGO NOWEGO, CO WYMAGAŁOBY ZROZUMIENIA I WYTŁUMACZENIA. Przeprowadzone w ostatnich latach ...
WIELKI ZDERZACZ
JAN KRÓLIKOWSKI
W LABORATORIACH WYTWARZA SIĘ WARUNKI ZBLIŻONE DO PANUJĄCYCH TUŻ PO WIELKIM WYBUCHU. WYMAGA TO BUDOWY POTĘŻNYCH AKCELERATORÓW ORAZ WIELKICH I "INTELIGENTNYCH" UKŁADÓW DETEKCYJNYCH. Fizyka wysokich energii to swoista mikroskopia. Badanie materii ...
ULOTNY NOBEL
JAN KRÓLIKOWSKI
Na tę nagrodę zanosiło się już od dłuższego czasu. Pierwszym sygnałem było uznanie tlenku azotu (NO) za Cząsteczkę Roku 1992 przez prestiżowy tygodnik "Science". Czy ostatecznie zdecydowała Viagra, "pigułka roku 1998" - nie wiadomo. ...
CHEMIA BEZ PROBÓWEK
MAGDALENA PECUL
W TEORII TEJ (MECHANICE KWANTOWEJ) ZOSTAŁY SFORMUŁOWANE PODSTAWOWE PRAWA OBEJMUJĄCE ZNACZNĄ CZĘŚĆ FIZYKI I CAŁĄ CHEMIĘ, A JEDYNA TRUDNOŚĆ POLEGA NA TYM, ŻE PROWADZĄ ONE DO RÓWNAŃ, KTÓRE SĄ ZA TRUDNE, ŻEBY MOŻNA BYŁO JE POPRAWNIE ROZWIĄZAĆ. PAUL ...
RADIESTEZJA A NAUKA
PRZEMYSŁAW KISZKOWSKI HENRYK SZYDŁOWSKI
DWADZIEŚCIA LAT TEMU POSTa wILIŚMY SOBIE ZA CEL NAUKOWE UDOWODNIENIE ZJa wISKA RADIESTEZJI. ZABRALIŚMY SIĘ DO PRACY Z OGROMNYM ZAPAŁEM. PO LATACH BADAŃ NASZA WIARA W RADIESTEZJĘ MUSIAŁA USTĄPIĆ SCEPTYCYZMOWI. Radiesteci twierdzą, że mają naturalny dar ...
TRUCIZNY AGATHY CHRISTIE
MAGDALENA PECUL
CZYTANIE POWIEŚCI KRYMINALNYCH TO STRATA CZASU - STWIERDZI WIELU. KRYMINAŁY TO KSIĄŻKI INSTRUKTAŻOWE DLA PRZESTĘPCÓW - DODADZĄ INNI. ISTNIEJE JEDNAK PEWIEN TYTUŁ Z TEGO GATUNKU, KTÓRY ODKUPIŁ DOMNIEMANE I RZECZYWISTE GRZECHY POWIEŚCI DETEKTYWISTYCZNEJ. ...
ROSJA CARÓW - IMPERIUM KOLONIALNYM?
WOJCIECH STANISŁAWSKI
CZY ROSJA CARSKA, ROSJA ROMANOWÓW, BYŁA POTĘGĄ KOLONIALNĄ ? CI, KTÓRZY ODWOŁAJĄ SIĘ DO WYOBRAŻEŃ TOWARZYSZĄCYCH ZAZWYCZAJ SŁOWU KOLONIE, SKŁONNI BĘDĄ ODPOWIEDZIEĆ PRZECZĄCO: W POTOCZNEJ POLSZCZYŹNIE PRZEZ KOLONIE ROZUMIE SIĘ ZAZWYCZAJ EGZOTYCZNE OBSZARY ...
SYMBOL SUKCESU
DOROTA WOJTAŚ ADAM SZCZEGIELNIAK
SŁAWNI ABSOLWENCI NAJSTARSZEJ UCZELNI W STANACH ZJEDNOCZONYCH ZAWSZE MOGĄ LICZYĆ NA TO, ŻE AMERYKAŃSKIE MEDIA ZAZNACZĄ ICH HARWARDZKIE POCHODZENIE. W TAMTEJSZEJ ŚWIADOMOŚCI SPOŁECZNEJ HARVARD JEST NIE TYLKO DOBRYM UNIWERSYTETEM, ALE PRZEDE WSZYSTKIM ...
TAOIZM
BOGDAN S. ZEMANEK
WIEDZIEĆ, ŻE SIĘ (NIC) NIE WIE, TO JEST SZCZYT (WIEDZY). A NIEWIEDZĘ UZNAWAĆ ZA WIEDZĘ, TO JEST CHOROBA. Filozofia chińska przeżywała swój złoty wiek w poprzedzających zjednoczenie Chin epokach Wiosen i Jesieni (770-481 p.n.e.) i Królestw Walczących ...
TE NIEODPOWIEDZIALNE ZIELONE PAPIERKI
STEFAN BRATKOWSKI
W ROKU 1870 ANGLIA PRODUKOWAŁA TYLE WĘGLA I STALI, CO RESZTA ŚWIATA RAZEM WZIĘTA. NA DOMIAR AMERYKA WYKRWAWIŁA SIĘ WŁAŚNIE W BRATOBÓJCZEJ WOJNIE PÓŁNOCY Z POŁUDNIEM, SAMA BITWA POD GETTYSBURGIEM KOSZTOWAŁA ŻYCIE SETEK TYSIĘCY LUDZI! ÓWCZESNY SYSTEM PIENIĘŻNY ...
PASKUDNA SPRAWA
X.RUT
Któż nie lubi zwierzątek domowych? Piesków, kotków, papużek, chomików, złotych rybek czy kanarków? Która pani nie lubi dobrych perfum, a pan - dyskretnie pachnącej wody po goleniu? Któż na plaży nie naciera się kremem czy olejkiem z odpowiednim "faktorem"? ...
NIE TYLKO DLA ASTRONOMÓW
KRZYSZTOF KOLSUT MICHAŁ RÓŻYCZKA
DLA ASTRONOMÓW Mam pewne uwagi dotyczące rubryki Obiekt Miesiąca. Popieram jej kontynuację lecz mam propozycję, by były w niej opisywane obiekty, które można obserwować za pomocą amatorskich teleskopów. Obiekty, które były opisywane (np. biegun ekliptyki), ...
AUDIT CZY AUDYT?
KAROLINA KRASIŃSKA
Zwracamy się z uprzejmą prośbą o rozstrzygnięcie następującej kwestii językowej. Instytut nasz objęty jest systemem zapewnienia jakości, nadzorowanym przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji (PCBC). Instytucja ta przeprowadza u nas kontrole, czyli ...
NIEŁATWO BYĆ OTYŁYM
JAN JESZKA
Z dużą przyjemnością przeczytałem artykuł pt. Problem w skali XXL. Zawarto w nim przegląd aktualnej wiedzy nt. możliwości leczenia otyłości, przedstawiony w sposób wyczerpujący i bardzo rzetelny. Chciałbym jednak zasugerować nieznaczne sprostowanie ...
OD AŁMAZA DO ALFY
JACEK KRUK
Nakładem Wydawnictw Naukowo-Technicznych ukazała się książka Andrzeja Marksapt. Baza satelitarna Alfa, traktująca o wielkim międzynarodowym projekcie astronautycznym, którego realizacja miała się rozpocząć w 1997 roku, a jednak ciągle się opóźnia. Autor ...
"KY", "GY" I "KE", "GE" W DZIEJACH POLSZCZYZNY
JAN MIODEK
Oto fragment jednego z reportaży w "Gazecie Wyborczej": Zanim Gienek z Mańkiem święcenia odebrali, ich rodzice żyli tak jak każdy. Pod koniec miesiąca w sklepie kupowali na krechę. Państwo się z nich zrobiło, kiedy chłopaki sutanny pozakładali ...
SERCE, URODA, MATEMATYKA
BOGDAN MIŚ
Wbrew pozorom, nie będą to wspominki matematyka o amorach z urodziwymi studentkami (choć, prawdę mówiąc, byłoby co powspominać...). Jak zawsze w tym kąciku, proponuję Czytelnikom odwiedzenie tych witryn, które z różnych tym razem względów zwróciły moją ...
ERUDYTA I WIERNY CZYTELNIK
BOGDAN MIŚ
Zostań erutydą! Weź udział we wspólnym konkursie "Wiedzy i Życia" i firmy Optimus Pascal Multimedia! Cenne nagrody czekają! Oto - po raz drugi - dziesięć pytań z trzema wariantami odpowiedzi każde; pytania zaczerpnięto bezpośrednio ...
SZYKUJMY SIĘ NA ZAĆMIENIE
MICHAŁ RÓŻYCZKA
BĘDZIE TO OSTATNIE CAŁKOWITE ZAĆMIENIE SŁOŃCA W TYM TYSIĄCLECIU. 11 SIERPNIA PAS CAŁKOWITEGO ZAĆMIENIA PRZETNIE ZACHODNIĄ I ŚRODKOWĄ EUROPĘ. POLSKĘ NIESTETY OMi nie, ALE POŁUDNIOWEJ CZĘŚCI KRAJU KSIĘŻYC ZAKRYJE PONAD 90% TARCZY SŁONECZNEJ. Zaćmienia ...
GŁOWA DO GÓRY - LUTY
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Niebo nad Polską w nocy z 1 na 2 lutego o godz. 24:00 (te same gwiazdozbiory będą widoczne 15 lutego o 23:00, 1 marca o 22:00 i 15 marca o 21:00). Na mapce znajdują się gwiazdy jaśniejsze od 4.5 wielkości gwiazdowej (4.5m), schematycznie ukazana ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Na 7. Łamigłówkowych Mistrzostwach Świata w Stambule za rozwiązanie każdego zadania przysługiwała określona liczba punktów. Dla zadań logicznych liczba ta wahała się między 5 a 30. Łamigłówki zamieszczone w tym "Puzelandzie" - ostatnim ...
PIERWSZY "STERNIK"
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Twórca cybernetyki Norbert Wiener (1894-1964) urodził się w mieście Columbia w stanie Missouri. Jego ojciec Leo Wiener, pochodzący z Białegostoku, jako szesnastolatek przybył do USA w 1880 roku z paroma dolarami w kieszeni, ale szybko zrobił karierę, ...