Twoja wyszukiwarka

Maj 1999
NA HORYZONCIE - PENTIUM III
BOGDAN MIŚ
Zaledwie oswoiliśmy się z myślą, że najnowszy mikroprocesor do naszych komputerów nazywa się Pentium II, a już 11 stycznia firma Intel Corporation zapowiedziała, że jej mikroprocesory nowej generacji, znane dotychczas pod kryptonimem Katmai, będą oferowane ...
INTELIGENTNA KAMERA
ILONA BENDYK
W Wielkiej Brytanii trwają intensywne prace nad skutecznymi sposobami inwigilacji niebezpiecznych osób. Jedna z metod polega na zainstalowaniu kamer skierowanych na ulice i ciągłym obserwowaniu przewijającego się przez nie tłumu ludzi. Trudno jednak ...
LINIE PAPILARNE LISTERII
TOMASZ ŁĘSKI
Często podstawowe badania naukowe wydają się wyłącznie sztuką dla sztuki. Czasami jednak projekty, których cel był pozornie czysto naukowy, niespodziewanie uzyskują doniosłe znaczenie praktyczne. Przykładem takiej działalności okazały się badania Martina ...
RAK DRGA INACZEJ
TOMASZ ŁĘSKI
Nowy sposób wykrywania chorobowo zmienionych tkanek opracował Han Ven z National Institute of Health w Bethesda w Stanach Zjednoczonych. Nazywa się to Hall Effect Imaging, czyli obrazowanie przy użyciu efektu Halla, a dzięki wykorzystaniu różnic w przewodności ...
AIRBUS A3XX - SAMOLOT FLAGOWY XXI WIEKU
JERZY LIWIŃSKI
Analitycy największych producentów lotniczych szacują, że w najbliższym 20-leciu nastąpi dalszy dynamiczny rozwój transportu powietrznego. Przewoźnicy będą zwiększać częstotliwości lotów, nastąpią inauguracje nowych połączeń oraz nowych rodzajów usług ...
ŻYCIE SEKSUALNE DZIKICH
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Na niedawnym spotkaniu Amerykańskiego Stowarzyszenia na rzecz Postępu Nauki (AAAS) Paul Valentine, antropolog z Uniwersytetu East London, doniósł o wynikach badania obyczajów małego plemienia o nazwie Curripaco, żyjącego w dorzeczu Amazonki. Jak odkrył ...
GEN CZŁOWIECZEŃSTWA?
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Odkryto wreszcie gen odróżniający człowieka od małp. No, przynajmniej pierwszy z takich genów. Jak pamiętamy, ludzie różnią się pod względem genetycznym od małp zaledwie marginalnie. Na przykład w przypadku szympansów 98.5% ich genów jest identycznych ...
ZMIERZYĆ DEMOKRACJĘ
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Jak obiektywnie ocenić poziom demokracji w wybranym kraju? Brytyjski renomowany tygodnik ekonomiczny "The Economist" opracował własną metodę "pomiaru". Otóż okazuje się, że im bardziej demokratyczny, w powszechnym mniemaniu, kraj, ...
POMIDORY ZAPOBIEGAJĄ NOWOTWOROM
TOMASZ ŁĘSKI
Coraz więcej danych wskazuje na to, że jedzenie pomidorów w większym stopniu zapobiega powstawaniu nowotworów niż do tej pory sądzono. Raport opublikowany w lutym, w piśmie wydawanym przez amerykański Narodowy Instytut Raka, porównał wyniki 72 różnych ...
KIELICHY, MONSTRANCJE, SZATY...
PRZEMYSŁAW MROZOWSKI
Najcenniejsze arcydzieła sztuki sakralnej w perspektywie ośmiu stuleci - od X do XVIII wieku - obrazujące rolę Kościoła w dziejach kultury artystycznej w Polsce, można obejrzeć od 15 maja do 8 sierpnia na wystawie w Zamku Królewskim w Warszawie. Fot. ...
BEZ POŚPIECHU
PRZEMYSŁAW MROZOWSKI
Profesor Michael Harrison, specjalista terapii płodu z San Francisco, wspólnie z inżynierami z NASA stworzył aparacik niewiele większy od pigułki, który po wszczepieniu do macicy zapobiega przedwczesnemu porodowi. Coraz częściej wykonuje się chirurgiczne ...
PIJAWKI NA ŻYLAKI
PRZEMYSŁAW MROZOWSKI
Zespół lekarzy z Bombaju zastosował pijawki u 20 pacjentów z owrzodzeniami podudzi. Owrzodzenie ustąpiło u wszystkich, a obrzęki w 18 przypadkach. Jak twierdzą badacze, sukces zapewniają upodobania pijawek - zdecydowanie bardziej smakuje im krew ...
MYSZOM POMOGŁO
PRZEMYSŁAW MROZOWSKI
Paciorkowce, czyli streptokoki, wyglądają w powiększeniu jak sznur paciorków (stąd oczywiście nazwa), a znane są głównie jako sprawcy zapalenia gardła, szkarlatyny i gorączki reumatycznej. Jednak pewien wytwarzany przez te bakterie polisacharyd (CM 101) ...
NA TROPIE PRUSAKA
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Prusaki zdradziły jedną ze swoich tajemnic, która może doprowadzić je do zguby. Amerykańscy naukowcy odkryli, że owady te wędrują po śladach swych pobratymców. A konkretnie wiedzie je niezidentyfikowana jeszcze substancja zawarta w ich odchodach, którą ...
CENA NEUTRINA
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
W pięknej dolinie Baksana na Kaukazie położona jest maleńka wioska zwana Neutrino, która jest siedzibą jednego z sześciu działających na Ziemi detektorów ulotnej cząstki elementarnej, noszącej nazwę tejże wsi. Detektor jest owocem międzynarodowej współpracy ...
CAŁA WŁADZA W ŁAPY KOTÓW
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Brytyjski producent kociego jedzenia w puszkach, Whiskas, przy współpracy firmy reklamowej M&C Saatchi wyprodukował, kosztem 825 tys. dolarów, pierwszą w świecie reklamę telewizyjną adresowaną... wprost do kotów. Jej emisję poprzedzać ma 10-sekundowy ...
STRES SZKODZI SZCZUROM...
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Aby dowieść, jak bliski jest związek pomiędzy stanem ducha (i umysłu) a systemem immunologicznym (czyli w konsekwencji zdrowiem fizycznym), zespół uczonych pod kierunkiem dr Esther Sternberg z amerykańskiego Narodowego Instytutu Zdrowia Psychicznego ...
...ORAZ LUDZIOM
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Tymczasem w Kalifornii, krainie ludzi zrelaksowanych, badania nad wpływem stanu psychicznego na zdrowie fizyczne są bardziej zaawansowane. Dean Ornish, dyrektor Instytutu Badawczego Medycyny Prewencyjnej w Sausalito, ogłosił w grudniu w "Journal ...
WIEM, CZEGO NIE WIEM
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Brytyjscy genetycy zanotowali niedawno poważny sukces, rozszyfrowująckompletną mapę genów małego, przezroczystego robaczka o nazwie Caenorhabditis elegans (ze zrozumiałych względów popularnie zwanego po prostu C. elegans).Jest ich w sumie około 19 ...
JAK WYCHOWYWAĆ?
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ
Jak powinni postępować rodzice, aby ich trud rodzicielski uwieńczony został sukcesem? Jakie metody opiekuńcze i wychowawcze stosują na co dzień polskie rodziny? Wśród osób ankietowanych przez CBOS istnieje jednomyślność co do odpowiedzialności rodziców ...
PLUTON UNIKNĄŁ DYMISJI
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Pluton, najmniejsza spośród planet Układu Słonecznego, był, przyznajmy to, ofiarą dyskryminacji prawie od chwili odkrycia w 1930 roku przez zmarłego niedawno Clyde'a Tombaugha, astronoma z Lowell Observatory w Arizonie. Wielu uczonych uważało, że ten, ...
(NIEPRAWE) DNA NA SPRZEDAŻ
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Islandia stała się pierwszym krajem na świecie, który zdecydował się sprzedać (za skromną sumę 200 mln dolarów...) informację genetyczną, dotyczącą całej swej, liczącej 270 tys. i odznaczającej się wyjątkową homogenicznością, populacji. Nabywcą jest ...
WIRUS ROKU 2000 ATAKUJE
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Jak donosi "Bangkok Post", jedną z pierwszych potwierdzonych ofiar wirusa Y2K stały się... taksówki w Singapurze. W południe 1 stycznia 1999 roku w 300 z nich przestały działać liczniki. Kilka godzin później zakłócenia nastąpiły także w Sztokholmie ...
NANOKOMPUTERY W PRÓBÓWCE
JERZY KOWALSKI-GLIKMAN
Naukowcy pracujący w Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles wspólnie ze swoimi kolegami z laboratoriów firmy Hewlett Packard próbują wyhodować w roztworach chemicznych... komputery, podobnie jak hoduje się kryształy. Ustawiają atomy lub cząsteczki ...
WYSZORUJ ZĘBY P1025
JERZY KOWALSKI-GLIKMAN
Zęby atakowane są przez bakterie od chwili, gdy pierwsze wychylą się z dziąseł kilkunastomiesięcznego bobasa, aż do utraty ostatniego trzonowca. Głównym napastnikiem jest Streptococcus mutans, który łączy się z kamieniem nazębnym, wykorzystując specjalne ...
Z WINEM NA ALZHEIMERA
JERZY KOWALSKI-GLIKMAN
Polubiliśmy już myśl, że szklaneczka wina chroni przed chorobami nasze serce. Teraz okazuje się, że może także zapewnić ochronę mózgowi. Sercu spieszą na ratunek zawarte w winie związki o właściwościach przeciwutleniających, zaś dla mózgu korzystna ...
JAK SCHUDNĄĆ NIE PRZERYWAJĄC PRACY BIUROWEJ
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Badacze z Mayo Clinic dokonali niedawno odkrycia, które uradować może serca ludzi zagrożonych otyłością z powodu "siedzącego stylu pracy" i braku czasu (bądź woli) na intensywne uprawianie sportów. Stwierdzili mianowicie, że rozmaite nerwowe ...
DOM STARCÓW DLA SZYMPANSÓW
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Pani Gloria Grow z miejscowości Carigan pod Montrealem, która wraz z mężem i grupą wolontariuszy prowadzi schronisko dla zwierząt o nazwie Fauna Foundation we wrześniu 1997 roku przyjęła grupę 15 nowych "pensjonariuszy". Są to szympansy, ...
DLACZEGO MALI ŻYJĄ KRÓCEJ?
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Biolodzy już dawno zauważyli, że w świecie zwierząt zaobserwować można znamienną korelację pomiędzy rozmiarami organizmu a przeciętnym okresem jego życia. Im większy, tym bardziej długowieczny. Badacze z Instytutu Santa Fe w Nowym Meksyku - fizyk ...
AZBEST DOKŁADA SWOJE
ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI
Rozpowszechnienie radonu mieszkaniowego, którego stężenie w powietrzu określane jest za pomocą norm [patrz: "Wiedza i Życie" nr 8/1997], nasuwa pytanie: o ile inne czynniki narażające zdrowie mogą zwiększać niebezpieczeństwo? Jak wiadomo, zwiększenie ...
KULISY PROGNOZOWANIA
IGOR J. ZALESKI
ZAPOMNIJCIE O STARYCH GÓRALACH. SKUTECZNE PRZEWIDYWANIE ZJAWISK POGODOWYCH BYŁOBY NIEMOŻLIWE BEZ SUPERKOMPUTERÓW. Na jutro synoptycy przewidują następujące warunki. Dla Warszawy: między godziną 12:00 a 13:00 opad deszczu połączony z wiatrem o sile 10 ...
METEOROPACI SĄ WŚRÓD NAS
BARBARA WOJTACH
BÓL GŁOWY I ŁAMANIE W KOŚCIACH TO DLA WIELU LUDZI NAJDOKŁADNIEJSZA PROGNOZAPOGODY I... WŁASNEGO ZDROWIA. Atmosfera jest naturalnym środowiskiem dla człowieka. W toku ewolucji nasz stałocieplny gatunek doskonale się do niego przystosował - w szczególnoścido ...
ŻYWNOŚĆ FRANKENSTEINA?
TOMASZ ŁĘSKI
Po ujawnieniu rezultatów badań Arpada Pusztaia z Rowett Research Institute w Aberdeen w Szkocji przez europejskie środki masowego przekazu przetoczyła się prawdziwa burza. Przed kamerami brytyjskiej telewizji Pusztai oświadczył, że z jego badań wynika, ...
ŻYCIODAJNY I ZABÓJCZY
TOMASZ ŁĘSKI
WCIĄŻ WYDŁUŻA SIĘ LISTA CHORÓB, W KTÓRYCH POWSTANIE I ROZWÓJ ZAANGAŻOWANE SĄ NAJPRAWDOPODOBNIEJ WOLNE RODNIKI. SAMI SOBIE MOŻEMY POMÓC DIETĄ BOGATĄ W WITAMINY A, C I E. O tym, że nadmiar tlenu jest szkodliwy, wiadomo od dawna. Już w latach czterdziestych ...
CUDOWNE ROZMNAŻANIE KUL
MARCIN BRAUN
CZY MOŻNA ZWYKŁĄ KULĘ PODZIELIĆ NA KILKA CZĘŚCI, Z KTÓRYCH DA SIĘ ZŁOŻYĆ DWIE NOWE KULE, TAKIE SAME JAK POCZĄTKOWA? To jedno z najbardziej szokujących twierdzeń matematyki zostało udowodnione przez Stefana Banacha i Alfreda Tarskiego w 1924 roku1. Przez ...
WIRUS W POCAŁUNKU MATKI
TOMASZ ŁĘSKI
Wirus opryszczki ukrywa się wewnątrz naszych komórek. Ujawnia się, wywołując nawracające, niegroźne dolegliwości. Czasami bywa jednak śmiertelnie niebezpieczny. Prawie każdy wie, jak wygląda opryszczka. Pod wpływem zimna, stresu albo innych bodźców w ...
CO TO JEST, CZYLI KŁOPOTY Z NAZYWANIEM
AGNIESZKA KAROLCZUK
W miarę rozwoju cywilizacji musimy nazywać coraz więcej nowych rzeczy. Języki wytworzyły swoiste mechanizmy regulujące procesy nazywania - zarówno wynalazków czy idei, jak i różnych firm czy instytucji. Przechadzając się ulicami miast i miasteczek ...
SEN O DOBROBYCIE
ANNA BĄKIEWICZ
W 1798 roku wielebny Thomas Malthus opublikował dzieło, w którym dowodził, że istnieje stała tendencja do nadmiernego przyrostu ludności w stosunku do aktualnych możliwości jej wyżywienia. Wynikiem tego będą wojny, głód i epidemie. Dokładnie dwieście ...
EDUKACJA DLA WSZYSTKICH?
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ
W ostatnich latach związek wykształcenia z szansami zawodowymi oraz stopniem zamożności Polaków stał się wyraźny. Osoby po studiach zarabiają przeciętnie półtora raza więcej, niż wynosi średnia krajowa; rzadko też zagrożone bywają bezrobociem. Czy jednak ...
ALMA MATER STUDIORUM
ANNA OSMÓLSKA-MĘTRAK
Włochy są kolebką najstarszej instytucji, którą obdarzono mianem "universitas". Model, wypracowany w XI wieku w Bolonii, stał się wzorcem dla powstających w Europie ośrodków uniwersyteckich. Bolonia położona jest w północnej części Półwyspu ...
W POSZUKIWANIU DZIESIĄTEJ PLANETY
JAN OKO
Czy Pluton jest planetą? A jeżeli nie jest - to jakim obiektom w Układzie Słonecznym należy się ten zaszczytny tytuł? Zawsze było dla mnie oczywiste, że w Układzie Słonecznym jest dziewięć planet: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, ...
GÓRSKIE BOBRY
ANDRZEJ CZECH
BÓBR - UTALENTOWANY INŻYNIER WŚRÓD ZWIERZĄT - PRZYWRACA BIESZCZADZKIEJ PRZYRODZIE UTRACONE BOGACTWO. Bieszczady widziały wiele eksperymentów: osuszanie torfowisk z zamiarem przekształcenia ich w żyzne, pszeniczne pola; budowanie obór dla tysięcy ...
PIERWSZA KATASTROFA BARINGÓW
STEFAN BRATKOWSKI
"RYNKI FINANSOWE" ZE ŚWIATOWYM ZASIĘGIEM BŁYSKAWICZNYCH OPERACJI, PRZEPROWADZANYCHDZIĘKI POŚREDNICTWU ELEKTRONIKI, WYDAJĄ SIĘ BIZNESEM JUTRA. ALE BANK BARINGÓW, KTÓRY PARĘ LAT TEMU DOTKNĘŁO BANKRUCTWO, MUSIAŁ PO RAZ PIERWSZY ZAWIESIĆ WYPŁATY ...
WILGOĆ JUŻ NIESTRASZNA
ANDRZEJ HOŁDYS
Firma Henkel, właściciel znanej marki handlowej Ceresit, wprowadziła do sprzedaży detalicznej domowy pochłaniacz wilgoci. Zgodnie z opisem technicznym, pochłaniacz utrzymuje wilgotność powietrza w pomieszczeniu na optymalnym poziomie nie przekraczającym ...
ILE CUKRU W MOCZU?
ANDRZEJ HOŁDYS
Firma NEC wypuściła na rynek analizator, za pomocą którego osoby chore na cukrzycę mogą zmierzyć w każdej chwili poziom glukozy w moczu. Instrument, który rozmiarami i kształtem przypomina długopis, kosztuje tylko 150 USD, ale - jak twierdzą jego ...
TYTANOWE RADIO NIE BOI SIĘ MROZU I WODY
ANDRZEJ HOŁDYS
Japońska firma Kenwood wyprodukowała swój pierwszy przenośny odbiornik radiowy. Nowy produkt nazywa się VOGELGUIDE i wiosną 1999 roku wejdzie do sprzedaży w Japonii, a po kilku miesiącach pojawi się także w pozostałych krajach. Fot. Kenwood Cechą ...
KOMPUTERZE, OTWÓRZ SIĘ
ANDRZEJ HOŁDYS
Wiele firm informatycznych na świecie prowadzi badania nad opracowaniem nowych metod sprawdzania tożsamości osób, które chcą się dostać do sieci komputerowej. Wygląda na to, że rozpowszechnione obecnie sposoby identyfikacji, polegające na podaniu hasła ...
INTERNETOWA MIKROFALÓWKA
ANDRZEJ HOŁDYS
Firma komputerowa NCR zaprezentowała prototyp niezwykłego produktu - kuchenkę mikrofalową, którą można podłączyć do Internetu i tym samym używać jako terminala umożliwiającego dokonywanie operacji bankowych, transakcji giełdowych, zakupów. Fot. ...
PANASONIC PRZYSPIESZA
ANDRZEJ HOŁDYS
W ofercie Panasonica znajduje się od niedawna nowy napęd dysków DVD-ROM. Jest to najszybsze tego typu urządzenie wyprodukowane przez tę firmę. Fot. Panasonic Produkt, który nosi nazwę SR-8583, oferuje szybkość odczytu 5xDVD i 32xCD. W nowym napędzie ...
MUŁY
X.RUT
Rekord padł 5 lutego 1637 roku. Na licytacji w Amsterdamie jedna cebulka tulipana Admirał van Enkhuijsen poszła za 5400 guldenów. Za taką kwotęmożna było wtedy kupić zupełnie porządny dom mieszkalny w doskonałej dzielnicy,a ceny martwych natur z kwiatami ...
AUTOBIOGRAFIA 1914-1944 MATEMATYKA KONKRETNA ŚCIEŻKI MATEMATYKI TRZECI SZYMPANS
JERZY KOWALSKI-GLIKMAN ZDZISŁAW POGODA
ŚCIEŻKI MATEMATYKI Nigel Langdon, Charles Snape. Przełożył Jerzy Trzeciak.Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe 1998. Czy można o matematyce pisać przystępnie, odpowiednio ilustrując omawianezagadnienia? Okazuje się, że tak. Dobrym przykładem są Ścieżki ...
NIE TYLKO DLA NAUCZYCIELI
BOGDAN MIŚ
MATEMATYKA 2001 Muszę przyznać się do czegoś, czego sam nie cierpię: do grzechu stereotypowegomyślenia. Już raz wytknął mi jeden z Czytelników, że świętego Mikołajaszukałem wyłącznie po angielsku; teraz drugi zwrócił mi uwagę, że nie opisałemdotychczas ...
ERUDYTA I WIERNY CZYTELNIK
BOGDAN MIŚ
"ERUDYTA MAJA" - 15-LATEK Z RZESZOWA Udało się nam maksymalnie przeciągnąć termin obliczania wyników (w ten sposób mamy pewną gwarancję zniwelowania ewentualnych opóźnień poczty...) i oto rezultaty rachunków, przeprowadzonych w połowie ...
GŁOWA DO GÓRY - MAJ
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Tuż po zachodzie Słońca nad południowym horyzontem można obejrzeć najdłuższy i największy pod względem powierzchni gwiazdozbiór całego nieba - Hydrę, zwaną też czasami Wężem Wodnym. Wprost nad nią widnieje dumny Lew, a jeszcze wyżej, w samym zenicie ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Większość łamigłówek literowych jest równocześnie słownymi. Wszystkim znana jest najpopularniejsza z nich - krzyżówka. W diagramach zadań logicznych także nierzadko pojawiają się litery, ale tylko jako symbole graficzne, zatem nazywanie tych zadań ...
OBROŃCA SYRAKUZ
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Gdyby Syrakuzy nie opowiedziały się po stronie Kartaginy w drugiej wojnie punickiej, nie doszłoby do oblężenia tej greckiej kolonii przez armię rzymską i Archimedes nie miałby okazji, aby wsławić się podczas obrony miasta. Zapewne wtedy jego postać i ...