Twoja wyszukiwarka

Październik 1999
SZCZEPIONKA NA ALZHEIMERA
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Choć od dawna wiadomo, jakie zmiany w mózgu towarzyszą chorobie Alzheimera, dotychczas nie ma sposobu, by przeciwdziałać ich powstawaniu lub je usunąć. Innymi słowy - nie ma pomysłu ani na profilaktykę, ani na leczenie. Badania Dale'a Schenka i jego ...
CHIŃCZYCY W KOSMOSIE?
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Od pewnego czasu rozchodziły się pogłoski o rozwijanym przez Chiny programie załogowych lotów kosmicznych. W połowie lipca potwierdził je były rosyjski kosmonauta Witalij Siewastianow, który udzielił na ten temat wywiadu japońskiej gazecie "Sankei ...
HOLENDERSKIE BRZOZY I ANTARKTYCZNE LODY
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Pojawiły się dwa nowe ważne zbiory danych klimatycznych. Pierwszy z nich, uzyskany z analizy warstw torfu, opisuje ostatnie 11 300 lat. Drugi, otrzymany z pomiarów rdzenia lodowego, odsłania ponad 400 tys. lat klimatycznej historii Ziemi. Z obu wynika, ...
OCZY NA NIEBIE
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Niezależnie od siebie powstały dwie witryny internetowe, w których można obejrzeć wybuchy wulkanów, huragany i rozległe pożary lasów. Na stronie Operational Significant Event Imagery ( http://www.osei.noaa.gov) meteorolodzy z amerykańskiej National ...
ADAM
GRZEGORZ NALEPA
Do niedawna wszystkie sklonowane zwierzęta (np. owca Dolly i mysz Cumulina) były samicami. Kilka miesięcy temu udało się sklonować pierwszego samca ssaka. Naukowcy pobrali komórki tkanki łącznej (fibroblasty) z koniuszka ogona samca myszy przeznaczonego ...
SZYMPANSIA KULTURA
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Podobnie jak ludzie czy makaki, szympansy mają obyczaje i maniery, które różnią się zależnie od regionu, a zatem są manifestacją ich kultury, a nie natury. Do takiego wniosku doszli Andrew Whiten i Jane Goodall, którzy porównali swe obserwacje prowadzone ...
SZTUCZNY LESZCZ
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Japońscy konstruktorzy z firmy Mitsubishi Heavy Industries zbudowali sztucznego leszcza napędzanego baterią, który pływając po tokijskim akwarium, do złudzenia imituje prawdziwą rybę. Intencją japońskich inżynierów jest odtworzenie w przyszłości ryb ...
POTWÓR Z LOCH NESS ODNALEZIONY
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Agencja Reuters doniosła o kolejnym "bliskim spotkaniu" z Nessie - legendarnym potworem z Loch Ness, po raz pierwszy, jak głosi ludowa opowieść, dostrzeżonym w roku pańskim 565. Ostatnia obserwacja (znanych jest około 3000 wcześniejszych ...
KWANTOWE SYMULACJE NA KWANTOWYM KOMPUTERZE
JERZY KOWALSKI-GLIKMAN
W 1982 roku nieżyjący już, jeden z najwybitniejszych fizyków XX wieku, Richard Feynman zaproponował wykorzystanie układów kwantowych do wykonywania skomplikowanych obliczeń i ukuł termin "komputer kwantowy". W jego zamierzeniu miał on być wykorzystany ...
GENY CZY ŚRODOWISKO?
MAGDALENA FIKUS
Co ma większy wpływ na zachowanie ludzi i zwierząt: dziedziczność czy tzw. środowisko? Liczba prac naukowych poświęconych tej sprawie rośnie, a mimo to coraz trudniej uzyskać spójne i zgodne wyniki. Podstawą eksperymentów z tego zakresu, w większości ...
CHANDRA
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Nie, nie chodzi o żadną przypadłość duchową, która z jakichś tam powodów mogłaby gnębić astronomów. Chandra (wym. czandra) to zdrobnienie, jakim powszechnie nazywano nieżyjącego już laureata Nagrody Nobla z 1983 roku Subrahmanyana Chandrasekhara. Ten ...
STĄD DO WIECZNOŚCI
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Pomimo postępów robotyki niektórzy romantyczni właściciele zwierząt domowych pragnęliby zapewnić im nieśmiertelność - a sobie trwałą obecność bliskiej i dobrze znanej zaufanej istoty z krwi i kości. Wychodząc naprzeciw ich potrzebom, przedsiębiorcza ...
OPOWIEŚCI Z PROBÓWKI
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Dwa małżeństwa cierpiące na bezpłodność - biała para, Donna i Richard Fasano z Long Island, oraz czarna para, Deborah i Robert Rogers z New Jersey - poddały się zabiegowi zapłodnienia in vitro u tego samego lekarza. Operacja się powiodła... tylko ...
WSPÓŁCZUJĄCY KOMPUTER
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Prace nad okazującym emocje komputerem trwają. Ludzie już dość się poświęcali, przystosowując się do komputerów i teraz kolej na te ostatnie, by nauczyły się lepiej rozumieć swych użytkowników. Wychodząc z takiego założenia pani Roz Picard z Media Lab ...
VIZACT 2000 - NIESPODZIEWANY NOWY CZŁONEK RODZINY...
BOGDAN MIŚ
Zupełnie niespodziewanie pod koniec maja firma Microsoft ogłosiła, że zapośrednictwem Internetu została udostępniona użytkownikom na całym świeciewersja demonstracyjna pierwszego programu do aktywizacji tekstów, Vizact 2000.Vizact 2000 włączono do grupy ...
NADZIEJA DLA GRUBASÓW
GRZEGORZ NALEPA
Fot. Corel Niedawno odkryte białko mahogany może brać udział w rozwoju otyłości. Na razie nie wiadomo, jaką rolę spełnia ono w komórce. Wyjątkowo interesujące jest jednak to, że przeciwdziała rozwojowi otyłości powodowanej przez dietę wysokotłuszczową ...
CHROŃMY CHWASTY
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Znani ze swej przysłowiowej schludności i systematyczności Niemcy są tak skuteczni w tępieniu chwastów w swych ogrodach, że zmniejszenie różnorodności kwitnących roślin zakłóciło równowagę ekologiczną ich kraju. W ciągu ostatniej dekady liczebność pszczół, ...
REKORDOWY KRATER
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Największym kraterem w Układzie Słonecznym jest, jak twierdzą uczeni, znajdujący się na południowej półkuli Marsa Hellas, który powstał w wyniku uderzenia asteroidy przed jakimiś 4 mld lat. Głębokość Hellasa wynosi prawie 10 km, średnica zaś ponad 2 ...
FIZYKA I PŁEĆ
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Pani Averil MacDonald, konsultant edukacyjny i wykładowca na Uniwersytecie w Reading w Anglii, wystąpiła niedawno z tezą, że po to, aby szanse kobiet i mężczyzn na udaną karierę naukową się wyrównały, konieczna jest separacja płciowa klas fizyki, począwszy ...
KOSMICZNA SKALA RICHTERA
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Stopień zagrożenia zderzeniami drobnych ciał Układu Słonecznego z Ziemiąbędzie mierzony z użyciem obiektywnej skali, która jest kosmicznym odpowiednikiemstosowanej w sejsmologii skali Richtera. Usprawni to wymianę danych międzyzespołami poszukującymi ...
MOLEKULARNE KORZENIE RAKA
GRZEGORZ NALEPA
Skąd w organizmie człowieka biorą się komórki nowotworowe? Onkolodzy oddawna wiedzą, że uszkodzenia materiału genetycznego prawidłowej komórkimogą doprowadzić do uniezależnienia się tej komórki od sygnałów wzrostowychoraz wyłączenia programu kontrolowanego ...
CZEKOLADA JEST DOBRA
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Nowa książka "Czekolada & kakao: zdrowie i odżywianie" wydana dopiero co w Anglii prezentuje wyniki najnowszych badań naukowych dotyczących wpływu spożycia produktów czekoladowych na ludzkie zdrowie. Wpływ ten, w świetle owych badań, wydaje ...
ZAĆMIENIE SŁOŃCA A INTELIGENCJA
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Zdawałoby się - co ma piernik do wiatraka? A jednak astronom z Uniwersytetu Stanu Waszyngton w Seattle dr Guillermo Gonzalez twierdzi, że zjawisko pełnego zaćmienia Słońca i okoliczność, że na Ziemi pojawiły się istoty inteligentne (a przynajmniej ...
HIPERPRZESTRZEŃ I INNE BAJERY
JERZY KOWALSKI-GLIKMAN ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
FILM GWIEZDNE WOJNY TO OWOC LUDZKIEJ WYOBRAŹNI. ROI SIĘ W NIM OD MIECZY ŚWIETLNYCH, STATKÓW PODRÓŻUJĄCYCH W HIPERPRZESTRZENI I INTELIGENTNYCH ROBOTÓW. ILE JEST PRAWDY W TEJ FILMOWEJ BAŚNI? Model 3D: José Gonzalés Twórcy fantastyki naukowej nieraz ...
PO CO NAM TEN ROZUM?
JERZY KOWALSKI-GLIKMAN ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
CHOĆ KAŻDY Z NAS CZUJE, ŻE TO WŁAŚNIE INTELIGENCJA ZAPEWNIA CZŁOWIEKOWI PRZEWAGĘ NAD INNYMI ISTOTAMI TO JAK DOTYCHCZAS LUDZKI INTELEKT NIE POTRAFI TEGO UDOWODNIĆ. Rys. Filip Kabulski Uczony z Marsa, przybyły na Ziemię w poszukiwaniu rozumnych ...
WIELKI KONIEC MAŁEJ SONDY
MICHAŁ RÓŻYCZKA
CZY NA KSIĘŻYCU JEST WODA? LUNAR PROSPECTOR WYPATRYWAŁ JEJ PRZEZ PÓŁTORA ROKU, A MIMO TO PRZED ZAKOŃCZENIEM SWOJEGO ŻYWOTA NIE DAŁ JEDNO ZNACZNEJ ODPOWIEDZI NA TO PYTANIE. Ryc. NASA/AMES Sonda Lunar Prospector (Księżycowy Poszukiwacz) krążyła przez ...
PARSZYWA DWUNASTKA
MAGDALENA PECUL
PARSZYWA DWUNASTKA TO, OPRÓCZ TYTUŁU SŁYNNEGO FILMU, DWANAŚCIE SZKODLIWYCH ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH WYTWARZANYCH PRZEZ CZŁOWIEKA, KTÓRA NAJDŁUŻEJ POZOSTAJĄ W ŚRODOWISKU NATURALNYM. JAK SIĘ ICH POZBYĆ? Niezbędne we współczesnym rolnictwie pestycydy są także ...
CZY BAĆ SIĘ DIOKSYN
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA TADEUSZ PAJĄK
POWSTAJĄ W NATURZE PODCZAS WYBUCHÓW WULKANÓW I POŻARÓW LASÓW. JEDNAK GŁÓWNYM ICH PRODUCENTEM I, JAK SIĘ OSTATNIO OKAZAŁO, TAKŻE JEDNYM Z KONSUMENTÓW JEST CZŁOWIEK. Fot. PhotoDisc Afera związana z wykryciem w belgijskich kurczakach wysokiego stężenia ...
CZY GROZI NAM TRZĘSIENIE ZIEMI?
PAWEŁ WIEJACZ
WBREW OBIEGOWEJ OPINII W POLSCE ZDARZAJĄ SIĘ TRZĘSIENIA ZIEMI. NA SZCZĘŚCIE RZADKIE I NIE TAK SILNE JAK TO, KTÓRE OSTATNIO WYSTĄPIŁO W TURCJI. 17 sierpnia północno-zachodnią Turcją targnęło potężne trzęsienie ziemi o magnitudzie 7.5. Zginęło kilkanaście ...
MILCZĄCY MÓZG
PAWEŁ WIEJACZ
KLESZCZE SPRAWIŁY, ŻE OSTATNIO TAK DUŻO MÓWI SIĘ O ZAPALENIU MÓZGU I OPONMÓZGOWO-RDZENIOWYCH. JEDNAK NIE TYLKO ONE SĄ SPRAWCAMI OBU CHORÓB, A SZANSE CHOREGO BARDZO WYRAŹNIE ZALEŻĄ OD RODZAJU INTRUZA. Co pewien czas prasa, radio i telewizja informują ...
GENIUSZ - NOWY SŁOWNIK POPRAWNEJ POLSZCZYZNY PWN
JERZY KOWALSKI-GLIKMAN JERZY KOWALSKI-GLIKMAN MARIA SUPRANOWICZ
NOWY SŁOWNIK POPRAWNEJ POLSZCZYZNY PWN Pod red. Andrzeja Markowskiego.Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999. Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN zawiera około 31 tys. wyrazów, dobranych ze względu na wątpliwości językowe, jakie może budzić ich ...
I KAWA, I HERBATA
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ
Trudno sobie dziś wyobrazić europejskie miasto bez rozbrzmiewających gwaremrozmów kawiarenek, gdzie znajomi spotykają się nad filiżanką kawy lub herbaty.Te dwa napoje stały się tak nieodłączną częścią naszego codziennego życia,że niewiarygodny wydaje ...
TAJEMNICE MAŁEJ CZARNEJ
MAGDALENA ŁUKÓW
SŁABA LUB MOCNA, GORZKA LUB SŁODKA, CZARNA LUB BIAŁA... POTRAFI ZACHWYCIĆ RÓŻNORODNOŚCIĄ SMAKÓW I AROMATÓW. KORZYSTANIE Z TEGO BOGACTWA JEST JEDNAK NIEMAŁĄ SZTUKĄ. Swoje odkrycie i powodzenie zawdzięcza pobudzającym właściwościom zawartej w niej kofeiny. ...
DROGA HERBATY
MAREK SZTRANTOWICZ
LUDZIE ZACZĘLI DELEKTOWAĆ SIĘ HERBATĄ 3 TYS. LAT TEMU W CHINACH. DZIŚ PIJA SIĘ JĄ RÓWNIEŻ Z CYTRYNĄ, MLEKIEM, PRZYPRAWAMI, A W TYBECIE NAWET Z DODATKIEM MASŁA. Herbatę dla Europy odkryli w początkach XVII wieku holenderscy i portugalscy kupcy, prowadzący ...
ŚWIĘTO ODRODZENIA POLSZCZYZNY
MARIA SUPRANOWICZ
22 LIPCA BR. SEJM UCHWALIŁ USTAWĘ O JĘZYKU POLSKIM. UWZGLĘDNIAJĄCA POPRAWKI SENACKIE OSTATNIA WERSJA USTAWY NAKŁADA NA NAS OBOWIĄZEK POSŁUGIWANIA SIĘ W ŻYCIU PUBLICZNYM JĘZYKIEM POLSKIM, JĘZYKI OBCE ZAŚ DOPUSZCZA JAKO TOWARZYSZĄCE POLSZCZYŹNIE. ZA NARUSZENIE ...
GENIUSZ-CZŁOWIEK
MARTA GÓRNICKA
W PAŹDZIERNIKU 1999 ROKU MIJA 150. ROCZNICA ŚMIERCI FRYDERYKA CHOPINA. MUZYKA TEGO GENIALNEGO KOMPOZYTORA ZNANA JEST NA CAŁYM ŚWIECIE. MNIEJ WIEMY O CHOPINIE CZŁOWIEKU. Wiedeń 1830 roku. Ponura wigilijna noc. Dwa dni później Fryderyk Chopin napisał ...
NAJWIĘKSZY W POLSCE
ZUZANNA TOEPLITZ
HISTORIA UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO - SKOMPLIKOWANA, PEŁNA TRUDNYCH I DRAMATYCZNYCHMOMENTÓW - JEST NIEODŁĄCZNIE ZWIĄZANA Z HISTORIĄ POLSKI, A W SZCZEGÓLNOŚCIZ DZIEJAMI WARSZAWY. UCZELNIA TA RÓWNIEŻ DZIŚ STANOWI JEDEN Z GŁÓWNYCHOŚRODKÓW INTELEKTUALNYCH ...
KŁOPOTY Z TOŻSAMOŚCIĄ
JAN MIODEK
We Wrocławiu przy ul. Szewskiej znajduje się kościół pod wezwaniem św. Macieja. Ma przy nim swą siedzibę duszpasterstwo akademickie "Maciejówka". Interesujący się historią swego miasta wrocławianie wiedzą, że z tą częścią nadodrzańskiego grodu, ...
WIELKA NIEPOKONANA
JAN MIODEK
W artykule Wielka niepokonana dr Arkadiusza Millera, opublikowanym w "WiŻ"nr 6/1999, znalazłyśmy kilka istotnych nieścisłości obniżających wartośćtego tekstu: Materiał genetyczny wirusa wścieklizny nie ulega włączeniu w DNA komórki gospodarza. Nie ...
WŚCIEKLIZNA OD PTAKA
JAN MIODEK
W czerwcowym numerze "WiŻ" przeczytałem artykuł na temat wścieklizny. Ponieważnie tak dawno miałem nieprzyjemną przygodę, chciałbym zasięgnąć Państwarady. Kiedy szedłem wczesnym popołudniem przez Ogród Saski, zostałem zaatakowanyprzez dwa ...
SKRZEP CZY ZAKRZEP?
JAN MIODEK
W sygnale Długie podróże są niebezpieczne!, "WiŻ" nr 7/1999 autor pisze, że prawdopodobnie w wyniku zaburzeń w krążeniu żylnym w kończynach dolnych, przy stałym zgięciu nóg w kolanach i braku tłoczącego działania mięśni, dochodzi do znacznego ...
CO JEST PLANETĄ?
PAWEŁ P. ZAGOŻDŻON KAROL PANKOWSKI
Przeczytanie artykułu Jana Oko W poszukiwaniu dziesiątej planety ["WiŻ" nr 5/1999] zaowocowało niniejszym listem polemicznym, w którym chcę zaprezentować nieco bardziej konserwatywne stanowisko w sprawie definiowania pojęcia i liczby planet ...
FIRMA FIRMIE NIERÓWNA
SZYMON MICHNA
Do napisania tego listu skłonił mnie tekst Agnieszki Karolczuk zamieszczony w dodatku humanistycznym "Wiedzy i Życia" nr 5/1999, pod tytułem, który byłby stosowny również i w przypadku mojego listu. Otóż tytułowe kłopoty z nazywaniem chciałbym ...
ERUDYTA I WIERNY CZYTELNIK
BOGDAN MIŚ
I znów los dokonał wyboru (że to faktycznie los tego wyboru dokonuje, świadczy fakt, że już kilkakrotnie te same osoby były laureatami naszego konkursu - jak więc Państwo widzą, nie kierujemy się zasadą "ten już dostał, to może teraz kto inny"; ...
GŁOWA DO GÓRY - PAŹDZIERNIK
MICHAŁ RÓŻYCZKA
NA MAPCE ZNAJDUJĄ SIĘ GWIAZDY JAŚNIEJSZE OD 4.5 WIELKOŚCI GWIAZDOWEJ (4.5M),SCHEMATYCZNIE UKAZANA WSTĘGA DROGI MLECZNEJ ORAZ NAJJAŚNIEJSZE MGŁAWICE,GROMADY GWIAZDOWE I GALAKTYKI (UMIESZCZONE PRZY TYCH OBIEKTACH LICZBY BEZOZNACZEŃ LITEROWYCH SĄ NUMERAMI ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Domino jest wynalazkiem chińskim znanym od wczesnego średniowiecza, a doEuropy dotarło za pośrednictwem kupców w XIV wieku. Triomino i kwadrominoto jego znacznie młodsi bracia - pierwszy opisał je matematyk angielskiAlexander MacMahon w książce wydanej ...
ZWIERZĄTKA
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
W roku 1675, około połowy września,[...] odkryłem nowe żyjące stworzeniaw wodzie deszczowej, która stała tylko kilka dni w nowym naczyniu, pomalowanymod wewnątrz na niebiesko. Ta obserwacja skłoniła mnie, bym dokładniej zbadałtę wodę, zwłaszcza dlatego, ...