Twoja wyszukiwarka

Kwiecień 2000
SYGNAŁY - BLIŻEJ POCZĄTKU WSZECHŚWIATA
ANDRZEJ GORZYM
Fizykom udało się wytworzyć materię, jaka istniała zaledwie 10 mikrosekund po Wielkim Wybuchu. Na początku był Wielki Wybuch, który myśl teorii zwanej Modelem Standardowym - około 13-15 mld lat temu zainicjował wszystko, co do tej pory dzieje się ...
SYGNAŁY - NAJMŁODSZY GENIUSZ?
BOGDAN MIŚ
Czteroletnia dziewczynka członkiem Mensy Czteroletnia Priya Purewal z Irving, przedmieścia Texas City, została przyjęta do międzynarodowego stowarzyszenia Mensa, skupiającego ludzi o bardzo wysokim ilorazie inteligencji. Przypomnijmy, że przeciętny ...
SYGNAŁY - ZNIKAJĄ OSTATNIE WĄTPLIWOŚCI
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Sonda Galileo dostarczyła kolejnego dowodu na to, że jowiszowy księżyc, Europa, jest pokryty grubą warstwą wody w stanie ciekłym lub półpłynnym. W styczniu br. Galileo po raz kolejny zbliżył się do Europy, przelatując zaledwie 351 km nad nią i dokładnie ...
SYGNAŁY - MOLEKUŁA SAMOPOWIELAJĄCA SIĘ
JS
Odkrycie Brytyjczyków potwierdza hipotezę, że życie mogło powstać z prostych cząsteczek organicznych zdolnych do reprodukcji. Zespół naukowców brytyjskich z University of Birmingham zsyntetyzował cząsteczkę o nie spotykanych dotąd właściwościach. Charakterystyczną ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Kolejny krok ku nieśmiertelności Przed 25 laty uczeni z Uniwersytetu Mediolańskiego odkryli, że mieszkańcy wsi Limone sul Garda zawdzięczają swe wyjątkowo zdrowe serca nie tylko umiarkowanemu piciu wina chianti, lecz także pewnej obecnej w ich krwi ...
SYGNAŁY - GENY PRZECIW NIEPAMIĘCI
JOANNA NURKOWSKA
Czy terapia genowa pomoże chorym na Alzheimera? Choroba Alzheimera odbiera człowiekowi życie w wyjątkowo okrutny sposób, pozbawiwszy go uprzednio pamięci, godności i osobowości. W przebiegu tej choroby dochodzi do obumierania komórek mózgu zwanych neuronami ...
SYGNAŁY - ŁADNY PTASZEK!
PIOTR KOSSOBUDZKI
"Zaginione ogniwo" ewolucji zawdzięcza swe powstanie obrotności chińskich rolników i odrobinie kleju. W październiku ub.r., podczas konferencji prasowej, przedstawiciele National Geographic Society tryumfalnie obwieścili wielkie odkrycie. ...
SYGNAŁY - UNIWERSALNY CZAS INTERNETOWY
BOGDAN MIŚ
Czy na wzór czasu GMT powstanie czas GET? Królewskie Obserwatorium w Greenwich już od blisko wieku jest źródłem oficjalnego pomiaru czasu dla naszego globu, a czas GMT (Greenwich Mean Time) wyznacza uniwersalny czas światowy, stanowiąc podstawę do określenia ...
SYGNAŁY - HUBBLE ZNÓW SPRAWNY
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Kosmiczny Teleskop Hubble'a powrócił do pracy po kilkumiesięcznej przerwie spowodowanej awarią żyroskopów. Tuż przed ostatnimi świętami Bożego Narodzenia załoga promu kosmicznego Discovery dokonała gruntownego remontu Kosmicznego Teleskopu Hubble'a. ...
SYGNAŁY - NASILA SIĘ WOJNA SYSTEMÓW OPERACYJNYCH
BOGDAN MIŚ
Popularnym "okienkom" firmy Microsoft rośnie rywal w postaci Linuxa. Od pewnego czasu nasila się krytyka najpopularniejszego obecnie systemu operacyjnego dla komputerów osobistych, opracowanych przez słynny Microsoft "okienek", ...
SYGNAŁY - DYSK TWARDY ZAMIAST KASETY
BOGDAN MIŚ
Pierwszy na świecie odbiornik telewizyjny z cyfrową rejestracją programu. EchoStar Communications Corp. wspólnie z firmą WebTV Networks wyprodukowała pierwszy na świecie interaktywny odbiornik telewizji satelitarnej o nazwie DISHPlayer 500 z cyfrową ...
SYGNAŁY - SĘDZIWE ROBALE
PIOTR KOSSOBUDZKI
Ma ponad 2 m długości, ciało ukryte w rurkowatym pancerzyku. Nie ma układu pokarmowego, za to wypełniony jest symbiotycznymi bakteriami. Nazywa się Lamellibrachia i jest najdłużej żyjącym bezkręgowcem na Ziemi. Zamieszkuje dno Zatoki Meksykańskiej, ...
SYGNAŁY - OKIENKA NA INDEKSIE?
BOGDAN MIŚ
Chiny rozważają zakaz kupowania Windows 2000 i szykują własny system operacyjny. Według artykułu opublikowanego w "Yangcheng Evening News", rząd Chin rozważa wprowadzenie zakazu kupowania przez administrację państwową Windows 2000. Jest ...
SYGNAŁY - WENUS SPOD SANDOMIERZA
JAN FIEDORCZUK
Figurka kobiety, znaleziona koło Sandomierza, liczy około 15 tys. lat. W Wilczycach (województwo świętokrzyskie) ekipa Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w czasie dwóch sezonów badań wykopaliskowych odkryła niezwykle cenne zabytki. Wśród około ...
SYGNAŁY - KUPER DINOZAURA
KAROL SABATH
Czy niektóre drapieżne dinozaury są w istocie wtórnie nielotnymi praptakami? Wszystkie ptaki (oprócz praptaka) mają skrócony ogon, złożony ze zrośniętych kręgów, tworzących tzw. pygostyl. Artykuł pt. A pygostyle from a non-avian theropod w "Nature"[nr ...
SYGNAŁY - KOSZULKA ŻYCIA
BOGDAN MIŚ
Nosząc "lifeshirt", chory może stale monitorować stan swojego układu krążenia. Od pewnego czasu znane jest coraz popularniejsze, także w Polsce stosowane w chorobach serca zdalne nadzorowanie pacjenta. Zazwyczaj problem rozwiązuje się ...
SYGNAŁY - INTERFERON I MIAŻDŻYCA
GRZEGORZ NALEPA
Do dziś nie wiadomo, co jest prawdziwą przyczyną powstawania miażdżycy. Zmiany charakterystyczne dla miażdżycy, takie jak zwiększenie grubości wewnętrznej warstwy tętnicy, w której pojawiają się ogniska tłuszczowe, można stwierdzić już u dwudziestoletnich ...
SYGNAŁY - NOWY POLSKI ŚMIGŁOWIEC
JERZY LIWIŃSKI
Mimo trudności finansowych zakłady lotnicze w Świdniku pracują nad nowym śmigłowcem wielozadaniowym. Jednosilnikowa maszyna, oznaczona kryptonimem SW-4, przeznaczona jest do przewozu 4 pasażerów i pilota. Przewiduje się, że będzie dostępna w czterech ...
SYGNAŁY - ŻYCIODAJNE GWIAZDY
MICHAŁ RÓŻYCZKA
W gwiazdach dokonuje się synteza nie tylko jąder atomowych, lecz także skomplikowanych związków chemicznych. Szczegóły tych procesów ciągle są nieznane. Zdążyliśmy już oswoić się z myślą, że gwiazdy są gigantycznymi reaktorami termojądrowymi, w których ...
SYGNAŁY - ŁYSOŚĆ SERCA
PIOTR KOSSOBUDZKI
Pierwszy siwy włos grozi zaledwie chwilowym zdenerwowaniem, ale okazała łysina może się już wiązać z zawałem serca. Jeżeli patrząc w lustro, zauważymy, że nasza fryzura mocno się ostatnio przerzedziła, to zamiast wizyty u fryzjera powinniśmy udać się ...
SYGNAŁY - EKSPRESOWE MYSZY Z MADERY
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
500 lat wystarczyło, by z jednej populacji myszy domowej powstało na tej wyspie aż sześć ras tych gryzoni. Człowiek różni się od swych najbliższych żyjących krewniaków mniejszą liczbą chromosomów mamy o jedną ich parę mniej niż szympansy (nasz szósty ...
SYGNAŁY - ROGÓWKA NA ZAMÓWIENIE
JOANNA NURKOWSKA
Po pięciu latach badań udało się wyhodować ludzką rogówkę. Naukowcy z Instytutu Oka Uniwersytetu w Ottawie zajmowali się regeneracją oka oparzonego czynnikami chemicznymi. Do badań potrzebowali, co oczywiste, dużej liczby rogówek, o które zmuszeni byli ...
SYGNAŁY - PODZIEMNA BIOSFERA?
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Możliwe, że pod ziemią żyje znacznie więcej organizmów niż na powierzchni. W ciągu ostatnich kilkunastu lat biologia przeżyła istną rewolucję. Odkrycie nieznanych dotąd rodzajów drobnoustrojów, zdolnych do życia w całkowitej ciemności, przy ogromnych ...
SYGNAŁY - PARKINSON, MYSZY I TLENKI AZOTU
JOANNA NURKOWSKA
Zażywanie narkotyków ma zazwyczaj tragiczne konsekwencje. Jak na ironię, na tym ludzkim nieszczęściu udaje się niekiedy pożywić nauce. W latach osiemdziesiątych kalifornijscy amatorzy narkotycznych doznań zaczęli eksperymentować z pochodną morfiny znaną ...
SYGNAŁY - WIRUSY BIEGUNKI
GRZEGORZ NALEPA
Dorosły człowiek najczęściej łatwo radzi sobie z biegunką. Gorzej małe dzieci... Corocznie na całym świecie 600 tys. niemowląt i dzieci w wieku przedszkolnym umiera z powodu ciężkich biegunek wirusowych. Szczególnie groźne są biegunki wywoływane przez ...
SYGNAŁY - WWW. W SIECI
MICHAŁ MIŚ
Internet pod strzechy Liczba polskich użytkowników Internetu osiągnęła w zeszłym roku prawie 4 mln. 10.6% Polaków w wieku 18-65 lat korzystało z Sieci i w porównaniu z rokiem 1998 liczba Internautów podwoiła się! Jedynie 6% ma dostęp do Sieci w domu. ...
SYGNAŁY - SAMOTNA CZARNA DZIURA
MICHAŁ RÓŻYCZKA
W halo naszej Galaktyki znaleziono pierwszy przykład pojedynczej czarnej dziury o masie porównywalnej z masami gwiazd. Cztery lata temu w Cerro Tololo Interamerican Observatory (Chile) zaobserwowano kolejny przypadek mikrosoczewkowania grawitacyjnego. ...
SYGNAŁY - BATERIA Z BAKTERII
PIOTR KOSSOBUDZKI
Odnawialne źródła energii to nie tylko słońce czy wiatr. Prąd możemy otrzymywać także wykorzystując morskie mikroorganizmy. W artykule Kłopoty z akumulatorem ("WiŻ" nr 12/1999)prezentowaliśmy ostatnio całą gamę najnowocześniejszych ogniw elektrycznych. ...
SYGNAŁY - SZANSA NA MIŁOŚĆ
GRZEGORZ NALEPA
Wyżsi mężczyźni mają więcej potomstwa Jak twierdzi Richard Dawkins, autor Samolubnego genu (Prószyński i S-ka, 1996), żyjemy tylko po to, żeby przekazać następnym pokoleniom jak największą liczbę kopii naszego materiału genetycznego. Jeśli rozprzestrzenianie ...
SYGNAŁY - PRZEWIDYWALNA EWOLUCJA
WOJCIECH MIKOŁUSZKO
Czy populacje zamieszkujące podobne środowiska rozwiną podobne cechy przystosowawcze? Takie pytania zadali sobie ewolucjoniści badający dwie różne grupy zwierząt: cierniki i muszki owocowe. Badane cierniki zamieszkują nieduże jeziora na pacyficznym ...
SYGNAŁY - SŁONECZNE HUMORY
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Na krótko przed kolejnym maksimum aktywności Słońce zgotowało nam prawdziwą niespodziankę. Podczas 11-letniego cyklu aktywności słonecznej na przemian rośnie i maleje częstotliwość występowania gwałtownych zjawisk w atmosferze Słońca (m.in. protuberancji ...
W OBJĘCIACH EROSA
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Od 14 lutego br. amerykańska sonda NEAR krąży wokół Erosa i prowadzi jego badania. Po raz pierwszy zbliżyła się do niego w grudniu 1998 roku. Manewr wejścia na orbitę wokół Erosa nie powiódł się, ale NASA nie dała za wygraną. Wokół nowo powstałego Słońca ...
ŁYSE JEST PIĘKNE
PAWEŁ WERNICKI
Wymyślne kuracje przeciw łysieniu nie tyle pomagają włosom, co ich właścicielom. Dają poczucie dobrze spełnionego obowiązku w walce o to, by podobać się sobie i innym. Włosy to nitkowate, elastyczne rogowe wytwory naskórka, które porastają skórę ssaków. ...
PRZYZWOITKI DLA BIOFIZYKA
MAGDALENA FIKUS
Nasz organizm nie wytrzymałby nawet krótkotrwałej gorączki, gdyby nie białka opiekuńcze, chroniące komórki przed podwyższoną temperaturą. Profesor Maciej Żylicz całą swoją karierę związał z tymi białkami. Zawdzięczamy mu odkrycie, że białka opiekuńcze, ...
SATELITARNY PRZEWODNIK
MICHAŁ MIŚ
Gdzie dokładnie się znajdujemy? W jakim kierunku pójść, aby dotrzeć do celu? Dzięki Globalnemu Systemowi Lokalizacji stało się to prostsze niż kiedykolwiek. W grudniu zeszłego roku grupa turystów wybrała się na wycieczkę w wysokie Tatry. Kiedy zaczęło ...
AKCELERATOR KOŃCA ŚWIATA?
HELENA BIAŁKOWSKA
Przełom wieków, a nawet milenium, sprzyja złowieszczym prognozom. Nie omijają one nawet fizyki, tak odpornej przecież na apokaliptyczne wizje. W Brookhaven National Laboratory (USA) uruchamiany jest obecnie (z niewielkim opóźnieniem, bo miał zacząć ...
WYPRAWA DO FEMTOLANDII
EDWIN BENDYK
Niełatwo zostać bohaterem znaczka pocztowego. Trzeba być królem, papieżem lub bardzo zasłużonym, ale najczęściej już nieobecnym na tym świecie bohaterem. Poczta egipska zdecydowała się złamać ten zwyczaj, emitując w 1998 roku znaczek z podobizną Ahmeda ...
OJCIEC CZY OJCOWIE POLSKI?
PAWEŁ KOŚCIELECKI
Jak powstało nasze państwo? Na to pytanie z całym przekonaniem nie umiemy dziś odpowiedzieć, pomimo setek prac poświęconych początkom Polski. Wciąż pojawiają się nowe hipotezy na ten temat. Przeszło 100 lat po śmierci Mieszka I tak pisał Gall Anonim: ...
JAK POWSTAŁA POLSKA?
KATARZYNA STANIEWSKA
Wiele państw europejskich zawdzięcza swe nazwy jakimś grupom plemiennym. Jak jednak od dawnej nazwy ziemi Polan powstało słowo Polska? Ród Piastów pochodził z plemienia Polan. Ich nazwa jest łatwa do objaśnienia - wywodzi się od wyrazu pole, oznaczającego, ...
PALENIE JUDASZA
ŁUKASZ SMYRSKI
A jeden z Dwunastu, imieniem Judasz, szedł na ich czele i podszedł do Jezusa, aby Go pocałować. Jezus mu rzekł: "Judaszu, pocałunkiem wydajesz Syna Człowieczego?" (Ewangelia według św. Łukasza rozdz. 22, 47-48). Dla chrześcijan wszystkich ...
PO CO SYLLABUSY?
DOMINIK MYTKOWSKI
Nazwa syllabus coraz częściej pojawia się wraz z hasłem reforma oświaty. Czym są syllabusy? Wprowadzana od 1998 roku reforma oświaty daje szkołom swobodę tworzenia programów nauczania oraz systemów oceny swoich uczniów. Ministerstwo Edukacji Narodowej ...
POMOC MIMO GRANIC
KRZYSZTOF JANICKI
W ubiegłym roku nagrodzona została organizacja Lekarze bez Granic, od wielu lat niosąca pomoc milionom ofiar zbrojnych konfliktów i klęsk żywiołowych. Granice państwowe, uwarunkowania zewnętrzne czy sympatie polityczne nie mogą mieć wpływu na to, kto ...
ROZMYŚLAJCIE NAD MOWĄ - SAMI PREZYDENCI DOOKOŁA!
JAN MIODEK
Odczucia społeczne wobec wpływu języka angielskiego na współczesną polszczyznę są zdecydowanie negatywne i na ogół zogniskowane na konkretnych nowych jednostkach leksykalnych, takich jak lokaut, leasing, spółka joint venture, diler, marketing, sponsoring ...
SEKS OSTRY I PRZEWLEKŁY
ANTONI GEROŃSKI
Jak to się dzieje, że ludzie zachowują nieustanną zdolność do prokreacji przez cały rok, podczas gdy inne zwierzęta i roślinymają swój kalendarz dostosowany do pór roku? Płciowość szarpie nami jak wiatr chorągiewką - tak w wolnym tłumaczeniu można ...
PRZEBUDZENIE
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Wulkany rzadko wygasają na zawsze. Usypiają jedynie na jakiś czas, by zebrać siły do kolejnej, często niespodziewanej erupcji. Tylko stała obserwacja z Ziemi i z orbity pozwala niekiedy dostrzec w porę zagrożenie. Zaczyna się od głuchego dudnienia, ...
CO NOWEGO
MICHAŁ MIŚ
PODSTAWA NOWOCZESNEJ PREZENTACJI Zaprezentowano nowy projektor Philipsa XG20 z serii Hopper. Charakteryzuje się wysoką jasnością obrazu (1000 ANSI lumenów) oraz, co ważne, cichą pracą na poziomie 32 dB. W urządzeniu zastosowano nowoczesne lampy UHP ...
KSIĄŻKI
MAREK GUMKOWSKI MACIEJ ŁUBIEŃSKI VADIM KAPULKIN
SŁOWNIK POSTACI LITERACKICH.Andrzej Z. Makowiecki.PIW, Warszawa 1999. Ta książka jest przeznaczona dla tych, którzy ze wszystkimi albo przynajmniej z ogromną większością spośród przeszło tysiąca czterystu przedstawionych w słowniku bohaterów spotkali ...
MULTIMEDIA - PAKIETY Z WIEDZĄ
BOGDAN MIŚ
Od kiedy istnieją komputery, czyli co najmniej od półwiecza (bo chyba rzecz zaczęła się jeszcze w czasach ENIAC-a...) wymyśla się dla nich zastosowania w edukacji. Powstała nawet cała dyscyplina dydaktyki, zwana nauczaniem programowym, w której komputer ...
INTERNET - TROCHĘ NOWOŚCI
BOGDAN MIŚ
Coś zaczyna się dziać w polskim Internecie. Powstają nowe portale i inne niezwykle ciekawe oraz pożyteczne witryny. Istniejące nabrały zaś wigoru i oferują niemal co tydzień jakieś nowe usługi, w dodatku całkowicie bezpłatnie... Stare porzekadło powiada, ...
GŁOWA DO GÓRY
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Niebo nad Polską w nocy z 1 na 2 kwietnia o godz. 24:00 (te same gwiazdozbiory będą widoczne 15 kwietnia o 23:00, 30 kwietnia o 22:00 i 15 maja o 21:00). Na mapce znajdują się gwiazdy jaśniejsze od 4.5 wielkości gwiazdowej (4.5m), schematycznie ukazana ...
ASTRONOTKI
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Głowa do Góry otwiera nową rubrykę, w której będziemy podawać krótkie wiadomości z astronomii i astronautyki. Dłuższe komunikaty będzie można znaleźć, tak jak dawniej w Sygnałach. Budowa największego na świecie teleskopu, znanego jako VLT (Very Large ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
START DO MISTRZOSTW Mistrzostwa świata w rozwiązywaniu łamigłówek organizowane są od 1992 roku. Startują w nich 4-osobowe drużyny z blisko 20 krajów, w tym od początku ze zmiennym szczęściem - Polacy. Zwykle nasza drużyna wybierana jest z „szerokiej ...
UCZENI W ANEGDOCIE - WŚRÓD MATEMATYKÓW
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Wybitny matematyk i filozof brytyjski sir Bertrand Russell napisał: Matematykę można określić jako przedmiot, w którym nigdy nie wiemy, o czym mówimy, ani też, czy to, co mówimy, jest prawdą. Według obiegowej opinii, matematycy to ludzie przeważnie ...