Twoja wyszukiwarka

Lipiec 2000
SYGNAŁY - CZY MIĘSO Z GRILA POWODUJE RAKA?
PIOTR KOSSOBUDZKI
Podczas biesiady na łonie natury lepiej unikać mięs pieczonych na grilu lub ognisku. Do takich wniosków doszli uczestnicy niedawnej konferencji Amerykańskiego Towarzystwa Badań nad Rakiem (American Association for Cancer Research). Przedstawiono na ...
SYGNAŁY - GADAJĄCY APARAT
MICHAŁ MIŚ
Nowy Olympus pozwala nagrywać krótkie filmiki o cyfrowej jakości. W USA pojawi się niedługo nowy cyfrowy aparat fotograficzny firmy Olympus, który nie tylko pozwala wykonywać wysokiej jakości zdjęcia o rozdzielczości do 2048 x1536 pikseli, ale również ...
SYGNAŁY - GENY STAROŚCI
GRZEGORZ NALEPA
Co jest główną przyczyną starzenia się komórek i organizmów? Przewlekłe uszkodzenie materiału genetycznego, spowodowane przez wieloletnie gromadzenie się mutacji w DNA komórek? Stopniowe skracanie telomerów zakończeń chromosomów, które działają jak ...
SYGNAŁY - CHANDRA W ROLI DALMIERZA
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Orbitalny teleskop rentgenowski nową metodą wyznaczył odległość do jednej z galaktycznych czarnych dziur. Wyznaczanie odległości obserwowanych obiektów przysparza astronomom wielu kłopotów. Metodą bezpośrednią za pomocą kosmicznego odpowiednika ziemskiej ...
SYGNAŁY - BRAZYLIA OCIEKA RTĘCIĄ
ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI
Wszyscy wiemy o wypalaniu Puszczy Amazońskiej, ale nie wiemy, że jest także zatruwana rtęcią. W latach osiemdziesiątych naszego stulecia w dorzecze Amazonki ściągnął tłum bezrobotnych poszukujących złota. W przeciwieństwie do północnoamerykańskich poprzedników ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Dzieci siedmiu matek... Wszyscy Europejczycy są potomkami siedmiu kobiet, które przybyły na nasz stary kontynent w rozmaitym czasie w ciągu ostatnich 45 tys. lat. Tak przynajmniej twierdzi prof. Bryan Sykes z Oxford University w Anglii. Sykes, zajmujący ...
SYGNAŁY - PODZIELONA ANTARKTYDA
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Zachodnia i wschodnia Antarktyda są odrębnymi płytami tektonicznymi. Badania geofizyczne przeprowadzone przez międzynarodowy zespół naukowców dowiodły istnienia starej strefy rozszerzania się skorupy ziemskiej, dzielącej Antarktydę na dwie części. Odkrycie ...
SYGNAŁY - KTO CZEGO SZUKA W SIECI?
MICHAŁ MIŚ
AOL wygrywa w rankingach popularności. Według badań firmy Nielsen/NetRatings, przeprowadzonych w pierwszej połowie kwietnia, najczęściej odwiedzaną stroną w Internecie jest amerykański portal AOL, który w ciągu tygodnia obejrzało 25.7 mln osób. Drugie ...
SYGNAŁY - KOSMICZNA KLĘSKA
MICHAŁ MIŚ
Po dwóch latach splajtowała sieć telefonii satelitarnej Iridium. Kiedy w połowie 1998 roku powstało Iridium, wydawało się, że będzie to olbrzymi sukces. Tym bardziej iż projekt satelitarnej telefonii, firmowany m.in. przez Motorolę, pochłonął ponad ...
SYGNAŁY - ŁOSKOT PADAJĄCEGO ŚNIEGU
PIOTR KOSSOBUDZKI
Bombardowanie płatkami śniegu dokucza zwierzętom wodnym? Czy możecie wyobrazić sobie delikatne, puszyste płatki śniegu opadające powoli na jezioro? Doprawdy trudno o bardziej piękną i nastrojową scenę. Tymczasem dla zwierząt wodnych będzie to widowisko, ...
SYGNAŁY - ILE GENÓW MA CZŁOWIEK?
GRZEGORZ NALEPA
Po zsekwencjonowaniu chromosomu 21. można przypuszczać, że jest ich mniej, niż sądzono. Chromosom 21. jest bardzo mały, ale zakodowana w nim informacja genetyczna jest niezwykle interesująca dla lekarzy i biologów. Obecność dodatkowej kopii chromosomu ...
SYGNAŁY - ZAKRĘCONE SERCE
GRZEGORZ NALEPA
Nasza pompa życia jest bardziej skomplikowana, niż się wydawało. Serduszka rysowane przez zakochanych nie mają wiele wspólnego z prawdziwym, bardzo skomplikowanym kształtem ludzkiego serca. Ta rytmicznie kurcząca się pompa mięśniowa jest zbudowana z ...
SYGNAŁY - MAPY Z AUTOMATU
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
W USA pojawią się niedługo pierwsze automaty z mapami na zamówienie. To marzenie każdego turysty. Wystarczy podać interesujący nas obszar, zaznaczyć, co nas interesuje na mapie, i po chwili wyjąć z podajnika gotowy produkt. Tak mają działać skomputeryzowane ...
SYGNAŁY - TAJEMNICE WIRTUALNEJ MONETY
BOGDAN MIŚ
Matematyk z Cambridge wykazał, że cienka warstwa powietrza odgrywa decydującą rolę w zjawisku wirowania monety. Kiedy nadamy monecie ruch obrotowy wokół osi, puszczając ją na powierzchni stołu jak popularnego "bączka", ruch ten wskutek tarcia ...
SYGNAŁY - OKRZEMKI I LASY PRZECIW OCIEPLENIU
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Sezonowe zakwity planktonu wokół Antarktydy sprawnie usuwają z powietrza dwutlenek węgla. Dwutlenek węgla jest tak samo ważny dla roślin zielonych, jak tlen dla zwierząt i ludzi służy do oddychania. Atmosferyczne stężenie tego gazu, obarczanego winą ...
SYGNAŁY - ODWLEKANIE HUNTINGTONA
GRZEGORZ NALEPA
Nie ma jak aktywne, urozmaicone życie. Pląsawica Huntingtona to przewlekłe, uwarunkowane genetycznie uszkodzenie mózgu. Do objawów tej choroby należą postępujące otępienie psychiczne i różne objawy neurologiczne, na przykład mimowolne ruchy kończyn. ...
SYGNAŁY - POLOWANIE W KOSMOSIE
MICHAŁ RÓŻYCZKA
W drobinach pyłu międzygwiazdowego Stardust znalazł cząsteczki związków organicznych. Sonda Stardust, która opuściła Ziemię 7 lutego 1999 roku, zmierza ku komecie Wild 2. Cel podróży ma osiągnąć dopiero za 4 lata, lecz już teraz realizuje swój program ...
SYGNAŁY - ZAGINIONE ŚWIĄTYNIE
BZ
Polscy archeolodzy dokonali sensacyjnego odkrycia w Sudanie. Między III a IV kataraktą na Nilu znaleziony został duży zespół kultowy położony na obydwu brzegach rzeki, miasto i cmentarzysko z czasów panowania królestwa Kusz (X wiek p.n.e.-IV wiek n.e.). ...
SYGNAŁY - NIESTAŁE WNĘTRZE ZIEMI
WOJCIECH MIKOŁUSZKO
Z ostatnich badań wynika, że jądro Ziemi wygląda trochę inaczej, niż dotychczas przypuszczali geolodzy. Promień naszej planety wynosi około 6370 km. Nawet więc najgłębsze wiercenia sięgające kilkunastu kilometrów nie są w stanie nic powiedzieć o wnętrzu ...
SYGNAŁY - NIEPEWNE LODY
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Globalne ocieplenie nie grozi nam potopem. Klimatolodzy od lat straszą ludzkość perspektywą potopu, spowodowanego globalnym ociepleniem: czapy polarne obu biegunów zaczną topnieć, podnosząc poziom oceanów i zatapiając niżej położone obszary lądu. Nie ...
SYGNAŁY - CZY TELEFONY KOMÓRKOWE SZKODZĄ ZDROWIU?
MICHAŁ MIŚ
Mimo braku podstaw do stwierdzenia szkodliwości telefonów komórkowych, naukowcy radzą ostrożność. Po trwających prawie rok w Wielkiej Brytanii badaniach wpływu fal emitowanych przez telefony komórkowe na ludzkie zdrowie grupa angielskich naukowców doszła ...
SYGNAŁY - ZORZA POLARNA W TROPIKACH
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Kwietniowa zorza była widoczna od bieguna północnego niemal po zwrotnik Raka. Bieżący rok jest okresem wzmożonej aktywności Słońca, która właśnie teraz osiąga swe kolejne maksimum. Naszą gwiazdę dzienną pokrywają wyjątkowo liczne i wyjątkowo duże plamy, ...
SYGNAŁY - PORNOGRAFIA NA CENZUROWANYM
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ
Świerszczyki zbyt łatwo dostępne Pornografia wzbudziła u nas ostatnio falę gorących dyskusji. Sejm uchwalił całkowity zakaz produkcji i rozpowszechniania pornografii, jednak nie podpisał jej prezydent. Ankieterzy CBOS-u zadali Polakom pytania dotyczące ...
SYGNAŁY - I LOVE STORY...
BOGDAN MIŚ
5 maja 2000, piątekAtakuje nowy wirus poczty elektronicznej W Internecie pojawił się nowy wirus pocztowy. Rozprzestrzenia się w postaci listu elektronicznego z tematem "ILOVEYOU". W treści zawiera tekst "kindly check the attached LOVELETTER ...
SYGNAŁY - OZON WYMARZŁ
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
W tym roku nad Arktyką znów jest bardzo mało ozonu. W kwietniu br. zakończono szeroko zakrojone badania nad czynnikami warunkującymi stężenie stratosferycznego ozonu nad Arktyką. Każdej zimy nad biegunem północnym tworzy się rozległy, zimny i powolny ...
SYGNAŁY - W MOCNYM USCISKU EROSA
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Sonda NEAR krąży obecnie zaledwie 50 km nad planetoidą Eros. Amerykańska sonda NEAR-Shoemaker (drugi człon jej nazwy dodano dla upamiętnienia amerykańskiego pioniera badań Układu Słonecznego, Eugene'a Shoemakera) została 14 lutego br. pierwszym w historii ...
SYGNAŁY - OGNIWA PALIWOWE CORAZ REALNIEJSZE
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Wynaleziono katalizator pozwalający spalać węglowodory w całkowicie czysty sposób. Choć co dzień spalamy w silnikach samochodowych i kuchenkach gazowych ogromne ilości węglowodorów, nie wiemy dokładnie, jak przebiega proces spalania tych związków z ...
UFF, JAK GORĄCO!
PAWEŁ WERNICKI
Nie tylko ludzie żyjący w tropikach muszą sobie radzić z upałami. W Polsce, kraju o klimacie umiarkowanym, niemal co roku w lipcu lub sierpniu słupek rtęci wędruje powyżej temperatury ludzkiego ciała. Pół biedy, jeśli wilgotność powietrza jest niewielka. ...
AKTYWNE SŁOŃCE
KRZYSZTOF MAŚLANKA
Co przyniesie obecne maksimum aktywności Słońca? Spadek wartości złotówki? Niepokoje społeczne? A może krach na giełdach? Nie ma żadnych racjonalnych przesłanek, by winić o to naszą gwiazdę. Nasze Słońce niewielka, typowa gwiazda barwy żółtej hojnie ...
SZEROKIEJ DROGI
ROBERT PRZYBYLSKI
Pasy, poduszki powietrzne i elektroniczne systemy naprawiające błędy kierowców stają się podstawowym wyposażeniem większości aut. Może jednak stuprocentowe bezpieczeństwo zapewni w przyszłości jedynie wyeliminowanie... prowadzącego pojazd? Pojawienie ...
DZIWNA PRÓŻNIA NASZEGO WSZECHŚWIATA
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Wszechświat będzie rozszerzał się wiecznie, a to, co uważamy za próżnię, jest niezwykle pojemnym magazynem energii. Wnioski te płyną z obserwacji przeprowadzonych za pomocą niewielkiego teleskopu, który został umieszczony w gondoli balonu stratosferycznego ...
CZERWONY LEPSZY
PAWEŁ WERNICKI
Dawniej podejrzewano, że pomidory wywołują raka. Dziś przeciwnie - mówi się, iż chronią przed nowotworami i miażdżycą. Czy można w to wierzyć, skoro związane z tym badania finansują głównie producenci przecierów i sosów pomidorowych? Od dawna wiadomo ...
OLIWA I FALE
ROBERT HOŁYST ALINA CIACH
Jak głosi marynarska legenda, wiele statków przetrwało sztorm, bo załoga wylewała oliwę na spienione morze. Czy w ten sposób rzeczywiście można walczyć z żywiołem? W książce Juliusza Verne'a załoga statku "Duncan", na którym dzieci kapitana ...
KRÓLEWSKIE PTAKI
KAZIMIERZ WALASZ
Z czym kojarzy się majestatyczny, biały łabędź? Zapewne nie z tradycyjnym wigilijnym posiłkiem... Tymczasem jeszcze sto lat temu łabędzie były w Anglii cenionym świątecznym przysmakiem. Mieszkańcy Wysp Brytyjskich słyną z przywiązania do tradycji. Jej ...
NA TROPACH FUNDAMENTALIZMU
SERGIUSZ SIDOROWICZ
Przy okazji transmisji telewizyjnych z krajów muzułmańskich kamerzyści z upodobaniem pokazują grupę wymachujących bronią brodatych mężczyzn, krzyczących "Allah? akbar! Allah? akbar!" "Bóg jest najwyższy!" Kiwamy głową: fundamentaliści. Zjawisko ...
PLECAK POWIE CI KIM JESTEM
KRZYSZTOF JANICKI
Popularność plecaka, zwłaszcza wśród młodzieży, stała się tak powszechna, że traktowany jest niemal jak część codziennej garderoby, którą na dodatek dość prostymi, domowymi sposobami można zależności od gustów i upodobań niemal dowolnie stylizować. Plecak ...
ŚWIĘTA KROWA
TOMASZ MAZUR
Spacerująca po ulicach krowa jest dla turystów ostatecznym sygnałem potwierdzającym przybycie do Indii. Z czasem jej wszechobecność staje się zjawiskiem całkowicie normalnym. Godzimy się z jej pierwszeństwem w ruchu drogowym, ustępujemy miejsca na chodniku, ...
ROZMYŚLAJCIE NAD MOWĄ - W ODDZIALE - NA ODDZIALE
JAN MIODEK
Często spotykamy się z przejawami hiperpoprawności. Żaliła mi się już niejedna pracownica administracji uniwersyteckiej, że wielu pracowników naukowych ze świętym oburzeniem na twarzy zamienia formuły typu pracuje na uniwersytecie, wykłada na uniwersytecie ...
HISTORIA ZIARNKA PIASKU
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Pod spragnionym opalenizny ciałem wczasowicza leżą miliardy lat geologicznej historii, zamknięte w miliardach drobnych kawałków skały. Wśród ziaren piasku trafiają się mikroskopijne kamienie półszlachetne, a nawet szlachetne Naukowo rzecz biorąc, piasek ...
MILION DOLARÓW DO WZIĘCIA
BOGDAN MIŚ
Kto dowiedzie nierozstrzygniętej od 1742 roku hipotezy Goldbacha?. Znakomity chwyt marketingowy firm wydawniczych, czy rzeczywiste sponsorowanie postępu matematyki? Czy każda liczba parzysta rzeczywiście jest sumą dwóch liczb pierwszych? W połowie ...
CO NOWEGO
MICHAŁ MIŚ
Na urlop z kamerą Firma Samsung Electronics zaprezentowała nowy model analogowej kamery VP-M51. Urządzenie pracuje w standardzie Hi8 mm. Umożliwia 22-krotne powiększenie optyczne obrazu i 440-krotne powiększenie cyfrowe. Minimalny poziom oświetlenia, ...
GALERIA KRZYWYCH - SPIRALA ARCHIMEDESA
BOGDAN MIŚ
Każdy wie, jak wyglądają koło, elipsa, parabola. Matematycy znają jednak całe mnóstwo ciekawych i - niekiedy - bardzo pięknych krzywych. Warto je poznać. Oto w naszej galerii... Jest to krzywa używana m.in. do rozwiązywania jednego ze słynnych problemów ...
KSIĄŻKI
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI ANDRZEJ GORZYM JAN MOSTOWSKI ADAM SOCHACZEWSKI
ORBITAAstronauci NASA fotografują Ziemię.National Geographic Society.Wydawnictwo G+J RBA.Warszawa 2000. Od niepamiętnych czasów ludzie marzą o lataniu. Zwieńczeniem tych rojeń są dziś wyprawy w kosmos. Postęp technologiczny sprawia, że podobne wrażenia ...
INTERNET - NOWA WYSZUKIWARKA I LEKCJA SZUKANIA
BOGDAN MIŚ
Zaczynam dziś od polecenia nowej wyszukiwarki sieciowej. Znana świetnie wszystkim internautom firma AltaVista uruchomiła usługę o nazwie Raging Search (ragingsearch.altavista.com), którą po przetestowaniu oceniam niezwykle wysoko. Po wpisaniu tego ...
GŁOWA DO GÓRY
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Niebo nad Polską w nocy z 1 na 2 lipca o godz. 24:00 (te same gwiazdozbiory będą widoczne 15 lipca o 23:00, 30 lipca o 22:00 i 15 sierpnia o 21:00). Na mapce znajdują się gwiazdy jaśniejsze od 4.5 wielkości gwiazdowej (4.5m), schematycznie ukazana ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Za motyw przewodni lipcowego „Puzelandu” można by uznać sumowanie. Z tym działaniem wiąże się bowiem większość łamigłówek także zadanie dla wytrwałych, które jest układanką, a więc polega na „sumowaniu” elementów w taki ...
UCZENI W ANEGDOCIE - DALÉN? KTO TO TAKI?
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za 1912 rok otrzymał Szwed Nils Gustaf Dalén. Niemal każdy fizyk, któremu się to powie, zapyta z niedowierzaniem: A kto to taki? Istotnie, tego nazwiska nie można znaleźć w podręcznikach fizyki ani w książkach przedstawiających ...