Twoja wyszukiwarka

Wrzesień 2000
SYGNAŁY - ENDOSKOP W PIGUŁCE
GRZEGORZ NALEPA
Koniec dolegliwości związanych z badaniem żołądka? Badanie endoskopowe dostarcza wielu cennych informacji o tym, co dzieje się w przełyku, żołądku i jelitach. Lekarz wprowadza wtedy długi, giętki kabel do przełyku albo jelit pacjenta i przez specjalną ...
SYGNAŁY - MIKROFALE I KOMÓRKI
GRZEGORZ NALEPA
Mikrofale szkodzą robakowi. A ludziom? Czy niewielkie dawki promieniowania mikrofalowego (tego samego, które jest wykorzystywane w kuchenkach mikrofalowych i telefonii komórkowej) są całkowicie nieszkodliwe dla żywych organizmów? Do niedawna naukowcy ...
SYGNAŁY - POLSKIE IGRZYSKA OLIMPIJSKIE
ANDRZEJ GORZYM
Projektantami zarówno stadionu olimpijskiego w Sydney, jak i medalu olimpijskiego są Polacy. Przed każdymi igrzyskami Komitet Organizacyjny Igrzysk rozpisuje konkurs na oficjalny plakat, maskotkę, medale - nagrodowy i pamiątkowy. W ostatniej edycji ...
SYGNAŁY - KTO DOŻYJE WIEKU XXII?
ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI
Nadchodzące stulecie najbardziej wydłuży czas życia najbogatszym. Wiek XX przedłużył średni czas życia mieszkańców krajów rozwiniętych o 30 lat. Najświeższe dane demograficzne wskazują, że w następnym stuleciu ludzie pożyją jeszcze dłużej. Instytut ...
SYGNAŁY - IDŹ ZŁOTO DO ZŁOTA
HELENA BIAŁKOWSKA
Uruchomiono akcelerator, który przybliży fizyków do początku Wszechświata. 12 czerwca br. amerykańskim fizykom udało się po raz pierwszy doprowadzić do zderzeń dwóch przeciwbieżnych wiązek całkowicie zjonizowanych więc pozbawionych elektronów jąder ...
SYGNAŁY - JABŁONIE W OGNIU ZARAZY
PIOTR KOSSOBUDZKI
Nadużywanie antybiotyków szkodzi nie tylko ludziom, ale również sadom. Już pierwsze eksperymenty z wykorzystaniem penicyliny wykazały, że stosowaniu antybiotyków towarzyszy powstawanie mikrobów opornych na ich działanie. Dziś mikroorganizmy niewrażliwe ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Najwyższa góra świata Każdy wie, że najwyższą górą świata jest Mount Everest. A jednak... Wszystko zależy od tego, jak mierzyć jej wysokość. Jeśli od poziomu morza, rzeczywiście bije wszystkie inne pagórki. Jeśli jednak zmierzymy odległość jej wierzchołka ...
SYGNAŁY - GENETYCY I KOKA
PIOTR KOSSOBUDZKI
Biotechnologia bronią w wojnie z kolumbijskimi producentami narkotyków. Kolumbia od wielu lat poddawana jest silnej presji Stanów Zjednoczonych, domagających się radykalnych kroków w walce z wytwórcami i handlarzami narkotyków. Ostatnio do zmagających ...
SYGNAŁY - WIRUS WALCZY Z RAKIEM
PIOTR KOSSOBUDZKI
Nowa broń przeciw nowotworom? W leczeniu nowotworów osiągnięto już bardzo wiele, ciągle brakuje jednak "złotego leku" czy terapii gwarantującej wyzdrowienie. Być może sukces odniosą naukowcy z Ottawa University, którzy do walki z nowotworami ...
SYGNAŁY - TWARDE JAK DIAMENT, SPRĘŻYSTE JAK METAL
MICHAŁ MIŚ
Nowy materiał stworzyli polscy i rosyjscy uczeni. Wyprodukowany w Centrum Badań Wysokociśnieniowych PAN Unipres w Warszawie supertwardy kompozyt powstał w wyniku połączenia diamentu lub węglika krzemu z aluminium, miedzią lub cynkiem. Mikroskopijnej ...
SYGNAŁY - BARDZO DUŻE BUM
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
W czerwcu w Polsce i kilku innych państwach Europy przeprowadzono największe na świecie sejsmiczne sondowanie skorupy ziemskiej. Eksperyment CELEBRATION 2000 (Central European Lithospheric Experiment Based on Refraction) trwał zaledwie miesiąc dzięki ...
SYGNAŁY - PENTIUM 4 NA RYNKU
BOGDAN MIŚ
Intel znowu na czele wyścigu producentów mikroprocesorów. Pod koniec czerwca, gdy agencje podały, że jesienią br. pojawi się na rynku nowy mikroprocesor Pentium 4, nie można było połączyć się z witryną internetową firmy Intel. Układ ten znany był dotychczas ...
SYGNAŁY - OKO ZA ZĄB
PIOTR KOSSOBUDZKI
Uczeni są już na tropie genetycznych przyczyn powstawania nowych gatunków. Podczas tegorocznego zjazdu amerykańskiego Towarzystwa Biologii Rozwoju (Society for Developmental Biology) omawiano postępy badań nad rozwojem różnych organizmów. Mówiono m.in. ...
SYGNAŁY - GALAKTYKI JAK AMEBY
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Teleskop rentgenowski Chandra sfotografował akt pochłaniania małej galaktyki przez olbrzymią galaktykę z czarną dziurą w środku. W tle dobrze u nas widocznego gwiazdozbioru Perseusza, 320 mln lat świetlnych od Słońca, leży olbrzymia gromada galaktyk ...
SYGNAŁY - WYGIĘTY KAPELUSZ ZIEMI
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Nowy dowód na poparcie hipotezy o powstaniu Księżyca wskutek zderzenia. Tak mógł wyglądać układ Ziemia-Księżyc tuż po uformowaniu się Księżyca Coraz więcej wskazuje na to, iż Księżyc ma około 4.5 mld lat i powstała w wyniku kolizji Ziemi z ciałem ...
SYGNAŁY - WIĘCEJ MINUSÓW NIŻ PLUSÓW
MARIA SUPRANOWICZ
Po roku reformowania edukacji widać więcej jej wad niż zalet. Z przeprowadzonego w czerwcu przez CBOS sondażu wynika, że zaledwie 9% ankietowanych ocenia wprowadzaną reformę pozytywnie. Wśród zalet wymieniano przede wszystkim zmiany w programach i sposobie ...
SYGNAŁY - ZMIENNE KLIMATY
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
O klimacie Ziemi wiemy coraz więcej, ale proste mechanizmy nie wystarczają do opisu obserwacji. Czy klimat to tylko złożony zestaw cykli o różnym okresie? Lekcję pokory przynosi kilka ostatnio opublikowanych prac naukowych. Wynika z nich, że obserwowana ...
SYGNAŁY - ZDROWE KOMARY?
PIOTR KOSSOBUDZKI
Już niedługo malaria będzie musiała poszukać sobie nowego gospodarza. Na malarię cierpi obecnie około 400 mln ludzi i liczba ta ciągle rośnie. Wciąż nie ma jeszcze skutecznej szczepionki przeciwko pierwotniakom wywołującym tę chorobę . Coraz częściej ...
SYGNAŁY - BUTY PEŁNE ENERGII
MICHAŁ MIŚ
Jeśli pomysł się sprawdzi, zbankrutują producenci bateryjek. Zespół angielskich naukowców pod kierownictwem dr. Jima Gilberta z uniwersytetu w Hull skonstruował buty, które wytwarzają energię elektryczną. W podeszwach nowego obuwia zostały zainstalowane ...
SYGNAŁY - NOWY SUPERKOMPUTER FIRMY IBM
BOGDAN MIŚ
Znów przekroczono kolejną barierę: 12.3 bln operacji na sekundę. Firma IBM doniosła w ostatnim dniu czerwca o oddaniu do użytku najszybszego superkomputera świata. Maszyna o nazwie ASCI White (od Advanced Strategic Computing Initiative) wykonuje 12.3 ...
SYGNAŁY - DOBRZY ŚPIEWACY W CENIE
WOJCIECH MIKOŁUSZKO
Samice wielu ptaków wybierają sobie partnera, który ładnie śpiewa i ma bogaty repertuar. Biologia ewolucyjna każe doszukiwać się zysków, jakie ma samica kojarząca się z samcem, który zna więcej rodzajów pieśni. Zarówno dla jaskółki dymówki, jak i trzciniaka ...
SYGNAŁY - LEPIEJ TRZYMAĆ SIĘ Z DALA
ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI
Linie wysokiego napięcia zagęszczają aerozolowe zanieczyszczenia. Od dawna mówi się, że niezdrowo mieszkać pod linią wysokiego napięcia lub w jej pobliżu. Przy okazji często myli się emitowane przez te linie promieniowanie elektromagnetyczne z promieniowaniem ...
SYGNAŁY - ATOL BIKINI ZAPRASZA
ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI
Słynny na cały świat poligon nuklearny - rajem dla płetwonurków. Atol Bikini od pół wieku budzi ponure skojarzenia z ziemią przeklętą i skażoną po wieczne czasy, jak twierdzili wrogowie USA, próbnymi wybuchami jądrowymi. Tymczasem, zgodnie z przewidywaniami ...
SYGNAŁY - NIE JESTEŚMY BEZPIECZNI
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ
Polacy czują się zagrożeni. Czy dla skutecznego zwalczania przestępczości należy zaostrzyć kary? Od początku lat dziewięćdziesiątych zdecydowana większość badanych (70%) postrzega Polskę jako kraj, w którym nie żyje się bezpiecznie. A jeszcze w roku ...
SYGNAŁY - KSIĘŻYC RZĄDZI OCEANEM
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Gdzie naprawdę podziewa się energia przypływów i odpływów morza? Jak się ostatnio okazało w przypadku krążącego wokół Jowisza księżyca Io, planety mogą przekazywać swoim naturalnym satelitom znaczne ilości energii w postaci pływów grawitacyjnych. Polega ...
SYGNAŁY - AGRESJA NIE POPŁACA
BARBARA PRATZER
Drastyczne metody leczenia raka piersi wcale nie są najlepsze. Choć postępy w leczeniu chorób nowotworowych są wyraźne, wciąż zdarzają się przypadki, z którymi trudno sobie poradzić. Do takich należą nowotwory późno wykryte, które dają przerzuty. W ...
SYGNAŁY - NAPRAWIANIE MÓZGU
BARBARA PRATZER
Czy komórki macierzyste mózgu okażą się skuteczne? Wiadomo, że neurony mogą się regenerować tak, jak komórki skóry czy wątroby. Problem w tym, że spontaniczny proces regeneracji jest mało wydajny. Ostatnie badania przeprowadzone przez uczonych z Vancouver ...
MROCZNA STRONA MEDALU
ANDRZEJ ZIEMBA
Dawno temu ten, kto chciał być odważny jak lew, musiał zjeść serce lwa. Dziś sportowcy wierzą w moc chemii. Z sondaży wynika, że co drugi zawodnik gotów byłby zażywać środki zagrażające zdrowiu, a nawet życiu, jeśli tylko zagwarantowałyby mu złoty medal ...
ÓSMY CUD ŚWIATA
KRZYSZTOF MICHALSKI
Czy miliardy widzów, którzy oglądać będą igrzyska olimpijskie w Sydney, wiedzą, że największy i najnowocześniejszy stadion zaprojektował i zbudował polski inżynier Edmund Obiała? Wyjechał z Polski w 1980 roku. Niektórych znajomych ta decyzja zaskoczyła. ...
OLIMPIADA TECHNIKI
MICHAŁ MIŚ
O wygranej w sporcie decydują obecnie tysięczne części sekundy lub milimetry. W tej sytuacji sukces na wagę olimpijskiego złota może zapewnić nowoczesna technika. Gdy w 1896 roku baron Pierre de Coubertin otwierał igrzyska olimpijskie w Atenach, przyświecała ...
SZTUKA NA PODIUM
AGATA GRABOWSKA
Złoto za tom poezji, srebro za rzeźbę, brąz za powieść... W latach 1912-1948 kolejnych igrzyskach olimpijskich artyści walczyli o medale na równize sportowcami. Dziś jest inaczej. Odkrycie ruin Olimpii przez niemieckich archeologów pod koniec ubiegłego ...
CZY NA MARSIE COŚ CIURKA
MICHAŁ RÓŻYCZKA
W końcu czerwca media niemal dosłownie zachłysnęły się wodą, która - jak to ogłoszono - od czasu do czasu wypływa spod powierzchni Marsa. Przez kilka dni zalewała ona szpalty popołudniówek i poważnych tygodników, sączyła się z ekranu telewizora i bulgotała ...
MAŁPI PROCES
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Większość Amerykanów wciąż nie jest przekonanych o słuszności teorii Darwina. Władze Kentucky radzą unikać słowa "ewolucja", a w Kansas nauka o pochodzeniu gatunków nie jest już obowiązkowa. Za głoszenie, że "człowiek pochodzi od małpy", ...
ALFRED NOBEL I JEGO NAGRODY
ANNA BĄKIEWICZ
Szwedzki wynalazca, przemysłowiec i humanista Alfred Nobel zobowiązał spadkobierców do przyznawania corocznie nagród twórcom najważniejszych osiągnięć w dziedzinie fizyki, chemii, literatury, medycyny lub fizjologii oraz tym, którzy uczynili najwięcej ...
ETYKA NA CO DZIEŃ - KÓŁKO Z ZAPADKĄ
PAWEŁ ŁUKÓW
Z chwilą osiągnięcia pewnej wrażliwości moralnej i zdolności realizowania dobra - nie ma odwrotu.Nie możemy zgodzić się na "mniejsze dobro", gdyż sama zgoda byłaby złem. Niezależnie od doskonałości cywilizacji technologicznej i sukcesów w ...
O AUTENTYCZNYM I FAŁSZYWYM MAZURZENIU
JAN MIODEK
Kiedy przed paroma laty byłem konsultantem językowym przedstawienia Krakowiaków i Górali w Operze Wrocławskiej (w reżyserii Krzysztofa Kolbergera), największej mojej czujności wymagał sposób wymawiania przez aktorów form typu krzak, przyjaciel, trzeba, ...
NOWY WYMIAR KINA
MICHAŁ MIŚ
IMAX to połączenie dawki bardzo mocnych wrażeń i treści edukacyjnych. Kino, które stara się stworzyć całkowitą iluzję rzeczywistości. Przekrój budynku kina IMAX w Muzeum Innowacji – San Jose, Kalifornia. Sferyczny kształt ekranu powoduje, że ...
SEKRETY PODPISU CYFROWEGO
BOGDAN MIŚ
Przed trzema miesiącami nastąpiło niecodzienne wydarzenie. Prezydent USA wykonał przed kamerami jakąś operację myszką komputerową, na ekranie monitora pojawił się dziwny symbol graficzny i telewizje całego świata uroczyście oznajmiły, że oto złożony ...
FIZYKA ZABAWEK - ŁÓDKA NAPĘDZANA ŚWIECZKĄ
KRZYSZTOF ERNST
Zbuduj, pobaw się, przy okazji poznaj trochę fizyki. Rys. 1. Opatentowana w Anglii ponad 100 lat temu zabawka-łódka o nietypowym napędzie cieszy się do dziś dużym zainteresowaniem Zabawka ta nie ma polskiej nazwy, a w innych krajach jest nazywana ...
SZCZYPTA SOLI - WIKTORIA BRAŁA
X.RUT
Każdy ma swoją własną interpretację zwrotu: "w dawnych, dobrych czasach". Niekiedy mają ją całe grupy i warstwy społeczne; bywa, że pewna szczególna interpretacja urasta do rangi przysłowia czy porzekadła, staje się "mądrością narodu". ...
CO NOWEGO
MICHAŁ MIŚ
Dużo skanowania Hewlett-Packard rozpoczyna sprzedaż skanera HP ScanJet 5370C, zapewniającego 42-bitową głębię kolorów i optyczną rozdzielczość skanowania równą 1200 dpi. Do urządzenia można dokupić moduł do skanowania negatywów, slajdów i folii. Jednocześnie ...
GŁOWA DO GÓRY
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Niebo nad Polską w nocy z 1 na 2 września o godz. 24:00 (te same gwiazdozbiory będą widoczne 15 września o 23:00, 30 wrześniao 22:00 i 15 października o 21:00). Na mapce znajdują się gwiazdy jaśniejsze od 4.5 wielkości gwiazdowej (4.5m), schematycznie ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
W 5. Mistrzostwach Polski w Rozwiązywaniu Łamigłówek zorganizowanych przez naszą redakcję wzięło udział ponad 800 miłośników intelektualnej zabawy. Tyle osób w sumie nadesłało rozwiązania zadań eliminacyjnych, zamieszczonych w kwietniowym ...
UCZENI W ANEGDOCIE - MAGIK Z NEAPOLU
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Jeśli wierzyć starym przekazom, największymi atrakcjami turystycznymi Neapolu około 1600 roku były łaźnie w Pozzuoli i Giambattista della Porta, jeden z najsławniejszych uczonych ówczesnego świata. Rozgłos zawdzięczał przede wszystkim dziełu "Magiae ...