Twoja wyszukiwarka

Październik 2000
SYGNAŁY - NEUTRINO TAONOWE ZAOBSERWOWANE
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Po długim polowaniu z nagonką złapano wreszcie cząstkę, o której fizycy wiedzieli, że musi istnieć. Kiedy w 1975 roku Martin Perl ze współpracownikami odkryli, że poza elektronem i mionem istnieje jeszcze trzeci lepton - któremu nadano nazwę "lepton ...
SYGNAŁY - ZE SŁOŃCEM W BAKU
MICHAŁ MIŚ
Pobity został rekord długości trasy przebytej przez pojazd napędzany energią słoneczną. Studenci z kanadyjskiego Queen's University wyruszyli w trasę w poprzek Kanady 1 lipca i po 29 dniach pokonali 7044 km. Dokonali tego skonstruowanym przez siebie ...
SYGNAŁY- TRIASOWE JASZCZURY
MARCIN MACHALSKI
Spóźniony hałas wokół gadów z Gór Świętokrzyskich. Ostatnio przez łamy gazet przetoczyła się fala doniesień o odciskach łap triasowych kręgowców zebranych na terenie budowy zapory wodnej w Wiórach koło Ostrowca Świętokrzyskiego. Ponieważ większość doniesień ...
SYGNAŁY - KOSMICZNA CUKROWNIA
MICHAŁ RÓŻYCZKA
W obłoku międzygwiazdowym blisko centrum naszej Galaktyki znaleziono cząsteczki najprostszego cukru. Odległe od Słońca o 25 tys. lat świetlnych centrum naszej Galaktyki jest dobrze ukryte wśród ciemnych obłoków materii międzygwiazdowej. 1 cm3 takiego ...
SYGNAŁY - KONKURENCJA DLA WAP?
MICHAŁ MIŚ
Telefoniczny lektor czyta zasoby Internetu. Telecom Italia - włoski operator telefoniczny - opracował nowy system dostępu do sieci WWW, wykorzystujący komendy głosowe. System VoxNauta, używający technologii rozpoznawania głosu i metod jego syntezy, ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Kobiety nie lubią komputerów... W czasie, gdy we wszystkich gospodarczo rozwiniętych krajach odczuwa się drastyczny deficyt pracowników biegłych w sztuce komputerowej, masowa dezercja kobiet z tej dyscypliny studiów wpędza ekspertów od edukacji w rozterkę. ...
SYGNAŁY - NIEBO W PODCZERWIENI
MICHAŁ RÓŻYCZKA
W Internecie udostępniono olbrzymią bazę danych zawierającą obrazy nieba w podczerwieni. Od trzech lat naukowcy z Uniwersytetu Stanu Massachusetts dokonują systematycznego przeglądu nieba w zakresie podczerwieni. W finansowanych przez NASA i National ...
SYGNAŁY - DEPESZE NAUKOWE
REDAKCJA
W krótką podróż kosmiczną, podobną do tej, której doświadczył kosmonauta Alan Sheppard w 1961 roku, wysłano dwa gatunki bakterii - jeden niezwykle odporny na promieniowanie i drugi pochodzący z gorących i silnie kwasowych źródeł Parku Narodowego Yellowstone. ...
SYGNAŁY - Z MYŚLĄ O MATCE I DZIECKU
BARBARA PRATZER
Jeden uszkodzony gen może wywołać nadciśnienie podczas ciąży. Podczas ciąży ciśnienie tętnicze krwi zwykle lekko się obniża. Jednak u kilku procent kobiet rozwija się nadciśnienie, które zagraża zdrowiu, a nawet życiu matki i dziecka. Davidowi Gellerowi ...
SYGNAŁY - DNA NATCHNIENIEM DLA ARCHITEKTÓW
JACEK RODZEŃ
Podwójna helisa z betonu, stali i szkła stanie wkrótce w Dreźnie. Reperkusje oszałamiających sukcesów biologii molekularnej, genetyki i biotechnologii z ostatnich lat są dostrzegalne na każdym niemal kroku. Sztandarowy symbol tych osiągnięć podwójna ...
SYGNAŁY - ZAGŁADA KOMETY
MICHAŁ RÓŻYCZKA
W lipcu na oczach obserwatorów rozpadła się kometa. Kometa Linear S-4 została odkryta 27 września 1999 roku przez automatyczny teleskop poszukujący na niebie planetoid, które niepokojąco blisko zbliżają się do Ziemi. Nazwy komet zazwyczaj upamiętniają ...
SYGNAŁY - ŚWIAT OCZAMI KOTA
PIOTR KOSSOBUDZKI
Kolejny krok ku stworzeniu elektronicznych protez mózgu? Niebywale szybkie postępy transplantologii sprawiły, że odrzucenie przeszczepu powoli przestaje być problemem. Największą trudnością jest obecnie brak dawców zastępczych narządów. Szuka się więc ...
SYGNAŁY - SZYBCIEJ NIŻ ŚWIATŁO W PRÓŻNI?
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Fizyka trzyma się mocno - światło nie wyprzedziło samego siebie. Górny rysunek przedstawia zmiany współczynnika załamania światła w funkcji częstości (krzywa czerwona), z zaznaczeniem obszaru dyspersji anomalnej, w którym prędkość grupowa światła może ...
SYGNAŁY - WYPRAWA W GŁĄB ATOMU
JACEK RODZEŃ
Niemieckim fizykom udało się sfotografować chmury elektronowe pojedynczego atomu. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu, gdybyśmy komuś powiedzieli, że już niedługo będzie można oglądać pod mikroskopem pojedyncze atomy, uznałby nas z fantastów. Tymczasem fantazja ...
SYGNAŁY - UWAGA NA PREPARATY ZIOŁOWE!
ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI
Władze amerykańskie są zaniepokojone zalewem rynku preparatami ziołowymi. Gdy 6 lat temu pisaliśmy na naszych łamach, że nie każdy "produkt naturalny" musi być zdrowy i bezpieczny, świat ogarniała wszechobecna moda na wszystko, co naturalne. ...
SYGNAŁY - Z POKŁADU ISS
MICHAŁ RÓŻYCZKA
W październiku na międzynarodowej stacji kosmicznej ma zamieszkać pierwsza załoga. Z dwuletnim opóźnieniem Międzynarodowa Stacja Kosmiczna ISS powiększyła się o kluczowy rosyjski moduł Zwiezda. 12 lipca rakieta Proton wyniosła go na orbitę, a dwa tygodnie ...
SYGNAŁY - ROSYJSKI CZOŁG XXI STULECIA
BOGDAN MIŚ
Następca słynnego T-34 niebawem pojawi się na poligonach. Rosyjscy inżynierowie pracują nad zupełnie nowym czołgiem podstawowym o kryptonimie T-95. Powstaje on w Uralskiej Fabryce Wagonów w Niżnym Tagile. Wszystkie istotne parametry nowej konstrukcji ...
SYGNAŁY - EKRANOWANIE GRAWITACJI
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Podczas zaćmienia Słońca zaobserwowano zjawisko, którego istnienie przewidywano teoretycznie. W jednym z najbardziej prestiżowych czasopism fizycznych The Physical Review ukazała się praca sześciu uczonych chińskich z wynikami pomiarów natężenia pola ...
SYGNAŁY - PLATYNA I ZŁOTO Z KOSMOSU
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Złoża najcenniejszych metali zawdzięczamy prawdopodobnie meteorytom. Już z prostych analiz geochemicznych wynika, że w warstwach powierzchniowych Ziemi powinno być bardzo mało żelaza - co najmniej 100 razy mniej niż jest. Skoro przed miliardami lat ...
SYGNAŁY - ZNOWU NOWE WINDOWS...
BOGDAN MIŚ
"Świstak" czy "Kapuś"? Ostateczny koniec DOS-a. Pod koniec lipca firma Microsoft zupełnie zaskoczyła komentatorów, podając niespodziewanie do wiadomości, że w październiku przekazana zostanie do testów zupełnie nowa wersja systemu ...
SYGNAŁY - PRAWY CUKIER I LEWE BIAŁKO
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Naukowcy rozwiązali zagadkę jednostronnej chiralności świata żywego. Istnieją związki chemiczne, których atomy mogą ułożyć się w cząsteczce w dwie równoprawne struktury, będące wzajemnym lustrzanym odbiciem. Tę właśnie cechę nazywamy chiralnością, a ...
SYGNAŁY - ZORZA NA ZAWOŁANIE
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Silne fale radiowe mogą pobudzać jonosferę Ziemi do świecenia. Ludzki geniusz po raz kolejny dorównał Naturze - właśnie nauczyliśmy się tworzyć zorze w dowolnym miejscu na Ziemi. Do tego celu potrzebny jest jedynie duży radioteleskop, na przykład taki, ...
SYGNAŁY - ŻEGNAJCIE FREONY
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Dwutlenek węgla, amoniak i inne naturalne gazy zastąpią substancje używane dotąd w urządzeniach chłodniczych. W dzisiejszych czasach trudno wyobrazić sobie życie bez lodówki. Pompa cieplna, niezwykle przydatny wynalazek z początku XX wieku, umożliwiła ...
SYGNAŁY - PRZĘDŹ, JAK CI ZAGRAJĄ!
PIOTR KOSSOBUDZKI
Powszechnie uważa się, że pająki czyhają na owady, chwytając je w sieci i wysysając z nich soki. Bywa jednak odwrotnie. Niedawno o niezwykłym odkryciu doniósł tygodnik Nature. Dr William G. Eberhard z Universidad de Costa Rica badał larwy pewnego gatunku ...
SYGNAŁY - SOJOWY NAPĘD
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Oleje roślinne są doskonałymi zamiennikami paliw ropopochodnych. Być może już za kilkanaście lat wszyscy będziemy lać do baku roślinne paliwo. Ci, którzy mają silniki Diesla, w zasadzie mogą to robić już dziś, bo w niektórych krajach jest ono już do ...
SYGNAŁY - MIESZKANKO NA MARSIE
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Od kilku tygodni na jednej z wysp Arktyki znajduje się prototyp marsjańskiej bazy załogowej. Towarzystwo Marsjańskie jest prywatną organizacją, której statutowa działalność obejmuje inicjowanie, prowadzenie oraz promowanie i wspieranie wszelkich inicjatyw ...
SYGNAŁY - KOBIETY NIE CHCĄ MIĘŚNIAKÓW
PIOTR KOSSOBUDZKI
Dobra wiadomość dla przeciwników spędzania całych dni na siłowni. Badania przeprowadzone wśród studentów w USA, Austrii i Francji wykazały, że chcieliby oni być znacznie lepiej umięśnieni, niż są w rzeczywistości. Wprawdzie na uniwersytetach rzadko ...
PIĘKNY JAK... PAJĄK
MAREK ŻABKA
Pośród wszystkich zwierzątchyba tylko węże, ropuchy i szczury budzą tyle niechęci i wstrętu co pająki. "Ponure, włochate, jadowite i okrutne bestie" taki stereotyp pająka znamy z sensacyjnych artykułów i filmów grozy. W rzeczywistości pająki ...
CUDZE (PAJĄKI) CHWALICIE...
WALDEMAR FRĄCKIEWICZ
Egzotyczne zwierzęta olśniewają nas wszystkimi barwami tęczy i fantazyjnymi kształtami. Tymczasem w Polsce również możemy spotkać prawdziwe piękności, nawet wśród... pająków. Tradycyjnemu wyobrażeniu o kolorach pająków najbardziej odpowiadają nasze ...
PRZEBÓJ Z SIECI
MICHAŁ MIŚ
Może już niedługo zamiast iść do sklepu muzycznego po płytę ulubionego zespołu, łatwiej i szybciej będzie ściągnąć przez Internet wybrane piosenki. Jednak już dziś witryny, na których znajdują się utwory w formacie MP3, biją rekordy popularności. Dla ...
ODKRYWANIE PRZEZNACZENIA
JÓZEF DULAK
Niedługo lekarze i pracodawcy dzięki technice PCR mogą uzyskać nieograniczony wgląd w nasze predyspozycje i obciążenia genetyczne. Lekarz pobiera kroplę krwi z palca i rozprowadza ją na pasku bibuły. Bibułę umieszcza w szczelinie małego urządzenia i ...
JAK SÓJKA ZA MORZE
WIKTOR PAWŁOWSKI
Pokonują tysiące kilometrów. Kierują się położeniem gwiazd, polem magnetycznym, szumem morskich fal czy niezawodnym instynktem? Wędrujące ptaki od stuleci fascynują człowieka. Główne drogi migracji ptaków istnieją prawdopodobnie już od milionów lat. ...
NAUK PRZEMOŻNYCH PERŁA
JOLANTA HERIAN-ŚLUSARSKA
W 1993 roku do krakowskiej wszechnicy powróciły odłączone 50 lat temu wydziały medyczne i dziś jest to jedyny w Polsce uniwersytet kształcący lekarzy. Ale nie tylko w ten sposób łączy się tradycję z nowoczesnością w tej najstarszej polskiej uczelni. Inauguracja ...
TACY PREZYDENCI, JAKI NARÓD
KRZYSZTOF JANICKI
Prezydent to głowa państwa będącego republiką. Nie w każdej republice są jednak prezydenci. I nie każda republika z prezydentem na czele ma cokolwiek wspólnego z demokracją. Prezydentem nazywa się głowę państwa będącego republiką, rzadziej określa się ...
ETYKA NA CO DZIEŃ - ZAUFANIE
PAWEŁ ŁUKÓW
Dlaczego ohyda moralna przestępcy nie stanowi wystarczającego powodu do odmowy jego obrony? We wszystkich kulturach istnieją zawody służące ochronie fundamentalnej wartości członkostwa we wspólnocie moralnej. W społeczeństwach takich jak nasze dobrem ...
ROZMYŚLAJCIE NAD MOWĄ - WEGETARIAN? LEPIEJ WEGETARIANÓW?
JAN MIODEK
W opublikowanym w WiŻ w zeszłym roku bardzo ciekawym artykule o Uniwersytecie w Oksfordzie pojawiło się zdanie: "Studenci mogą się przyłączyć do Oksfordzkich Wegetarian" dopełniaczem liczby mnogiej wegetarian, urobionym od rzeczownika wegetarianin. ...
ODKURZACZEM PO DNIE
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Od 9 lat Polska ma prawo do użytkowania kawałka dna Pacyfiku. Pod trzykilometrową warstwą wody czekają tam bardzo bogate złoża rud metali nieżelaznych. Problem w tym, jak je wydobyć. Od 1987 roku nasz kraj jest członkiem międzynarodowej organizacji ...
FIZYK W SZPITALU
ŁUKASZ A. TURSKI
Fizyk patrzy na świat inaczej i nie przeszkadza mu w tym nawet leżenie w łóżku szpitalnym. Kiedy pisałem artykuł pt. "Dlaczego coś pęka" [WiŻ nr 7/1999], myślałem, że zamknę nim cykl artykułów o teorii sprężystości. Co prawda, w pierwszym ...
MNEMONIK ODCINEK I: MEDYCYNA
REDAKCJA
W tym miesiącu prezentujemy część najlepszych mnemoników medycznych. Ciąg dalszy w jednym z dalszych numerów - żeby nie trzeba było zbyt długo czekać na mnemoniki z innych dziedzin wiedzy, zamierzamy zmieniać tematykę co miesiąc. W listopadzie opublikujemy ...
SZCZYPTA SOLI - GORĄCZKA ZIELONEGO ZŁOTA
X.RUT
Na światowych giełdach spada cena złota. Żółty kruszec traci swój powab, w każdym razie tracą go sztabki leżące w skarbcach banków (bo nie zauważyłem jakoś drastycznej obniżki cen złotej biżuterii). Różne wielkie banki wyprzedają swe zapasy; ktoś widać ...
CO NOWEGO
MICHAŁ MIŚ
DVD dla początkujących Firma Sony wprowadziła na rynek nowy odtwarzacz DVD/CD DAV-S300 wraz z amplitunerem i kompletem sześciu głośników. Zestaw kina domowego przeznaczony jest dla osób, które potrzebują prostego w obsłudze, ale dobrej jakości sprzętu. ...
KSIĄŻKI
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI BOGDAN MIŚ
NIEZWYKŁY ŚWIAT CHEMIIHerbert W. Roesky, Klaus Möckel.Przełożyli Magdalena Pecul i Tristan Korecki.Wydawnictwo Adamantan, Warszawa 1998. Trudno znaleźć równie nietypową książkę popularnonaukową. "Niezwykły świat chemii" to próba połączenia ...
INTERNET - NOSTALGIA I DÉJA VU
BOGDAN MIŚ
Chyba każdy ma w życiu takie momenty, w których - sięgając pamięcią wstecz - odczuje wzruszenie nad przemijaniem rzeczy oraz coś na kształt tęsknoty za "starymi, dobrymi czasami". Czasem tę chwilę nostalgii wywoła wyblakłe zdjęcie, czasem jakaś ...
GŁOWA DO GÓRY
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Niebo nad Polską w nocy z 1 na 2 października o godz. 24:00 (te same gwiazdozbiory będą widoczne15 października o 23:00, 30 października o 21:00 i 15 listopada o 21:00). Na mapce znajdują się gwiazdy jaśniejsze od 4.5 wielkości gwiazdowej (4.5m), schematycznie ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Kiedy Państwo będą relaksować się umysłowo przy tym „Puzelandzie”, w Nowym Jorku nad podobnymi zadaniami zasiądą uczestnicy 9. Mistrzostw Świata w Rozwiązywaniu Łamigłówek. Wśród prawie setki najlepszych z blisko 30 krajów nie zabraknie ...
UCZENI W ANEGDOCIE - OJCIEC CHRZESTNY ELEKTRYCZNOŚCI
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
William Gilbert urodził się w Colchester 24 maja 1544 roku. Dawniej często podawano jego rok urodzenia jako 1540, co wynikało z błędu w napisie na pomniku wystawionym w Colchester. Studiował w St. John's College w Cambridge i po uzyskaniu niższego stopnia ...