Twoja wyszukiwarka

Listopad 2000
SYGNAŁY - ANTU I TOWARZYSZE
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Europejskie Obserwatorium Południowe kończy montaż największego teleskopu na świecie. VLT (Very Large Telescope), budowany przez Europejskie Obserwatorium Południowe na Cerro Paranal w północnym Chile, składa się z czterech bliźniaczych teleskopów ...
SYGNAŁY - NIE BĘDZIE SWOBODY DLA DVD
BOGDAN MIŚ
Studia filmowe Hollywood wywojowały zakaz rozpowszechniania programu odkodowującego DVD. Rozpowszechniane na dyskach DVD filmy mają specjalne zabezpieczenia chroniące je przed kopiowaniem i nielegalnym rozpowszechnianiem. Eric Corley, wydawca sieciowego ...
SYGNAŁY - CHORY ROBOT
BARBARA PRATZER
Roboty nie tylko pomagają lekarzom w leczeniu chorych - mogą też wcielić się w rolę pacjentów. Leżący na szpitalnym łóżku osobnik oddycha, bije mu serce, porusza rękami i nogami, otwiera oczy, mówi. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby był normalnym ...
SYGNAŁY - NIE TAKI SZLACHETNY...
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Odkryto pierwszy stabilny związek argonu - pierwiastka zaliczanego do gazów szlachetnych. Ostatnia kolumna układu okresowego skupia pierwiastki, które nie reagują z innymi pierwiastkami - nie tworzą żadnych związków chemicznych. W warunkach normalnych ...
SYGNAŁY - KOLOS W PRZESTWORZACH
JERZY LIWIŃSKI
"Beluga" jest największym samolotem transportowym na świecie. Megatransportowiec A 300-600 ST, znany również ze względu na kształt przypominający rosyjskiego wieloryba - jako "Beluga", produkowany jest przez konsorcjum Airbus Industrie, ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Gadatliwa fasola Japońscy naukowcy badający obyczaje i zachowanie fasoli lima (Phaseolus lunatus) odkryli, że tak jak wiele innych gatunków roślin ma ona dobrze rozwiniętą zdolność komunikacji. Kiedy, na przykład, któraś z fasolek zaatakowana jest ...
SYGNAŁY - ŚWIETLNY POTOP
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Warunki prowadzenia obserwacji nieba pogarszają się w szybkim tempie. W sierpniu br. w Manchesterze odbył się zjazd Międzynarodowej Unii Astronomicznej. Jednym z najżywiej dyskutowanych tematów było pojaśnienie tła nieba spowodowane techniczną działalnością ...
SYGNAŁY - KIESZONKOWY TELEWIZOR
MICHAŁ MIŚ
Firma SONY oferuje najmniejszy przenośny telewizor. Sony FDL-250 to najnowszy miniaturowy telewizor japońskiego giganta elektroniki użytkowej. Urządzenie wyposażone jest w ekran ciekłokrystaliczny o przekątnej 2.5 cala i system automatycznie wyszukujący ...
SYGNAŁY - JEŚĆ WIĘCEJ I SCHUDNĄĆ
GRZEGORZ NALEPA
Na razie dotyczy to myszy, ale kto wie - może kiedyś uda się to również ludziom? Otyłość jest nie tylko problemem kosmetycznym - stanowi czynnik ryzyka wielu chorób, m.in. miażdżycy, chorób serca i cukrzycy typu II. W krajach wysoko rozwiniętych już ...
SYGNAŁY - NOWY GIGANT DLA ASTRONOMÓW
MICHAŁ RÓŻYCZKA
W Stanach Zjednoczonych uruchomiono największy na świecie sterowalny radioteleskop. Amerykańskie Narodowe Obserwatorium Radioastronomiczne (od National Radio Astronomy Observatory znane także jako NRAO) wzbogaciło się o nowy, potężny przyrząd. 22 sierpnia ...
SYGNAŁY - DIABELSKIE BRAMY ŚMIERCI
GRZEGORZ NALEPA
Jak zapanować nad genetycznie zaprogramowanym samobójstwem komórki? Apoptoza (genetyczne samobójstwo komórki) to bardzo precyzyjnie kontrolowane zjawisko. Zaburzenia jej regulacji są przyczyną wielu chorób - na przykład w chorobie Alzheimera za dużo ...
SYGNAŁY - RUSZA BUDOWA SALT-A
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Na początku września rozpoczęto budowę dziesięciometrowego teleskopu SALT. Konsorcjum złożone z kilkunastu instytucji mieszczących się w kilku krajach przystąpiło do budowy teleskopu SALT (South African Large Telescope), którego najważniejszym zadaniem ...
SYGNAŁY - ŁATWIEJ ZAPOBIEGAĆ, NIŻ LECZYĆ
BARBARA PRATZER
Czy kobiece hormony naprawdę chronią serce? Nie ulega wątpliwości, że rozwój choroby wieńcowej można powstrzymać, stosując właściwą profilaktykę. W tym kontekście wiele mówi się o zbawiennym wpływie hormonalnej terapii zastępczej u kobiet, choć jak ...
SYGNAŁY - NA RATUNEK JĘZYKOM
MARIA SUPRANOWICZ
Od września dzieci na Kaszubach mają elementarz w swoim rodzimym języku. Językoznawcy biją na alarm: w XXI wieku może zniknąć nawet 90% z 6-7 tys. języków, jakimi dziś mówi 6 mld ludzi na świecie. Najbardziej zagrożone są języki mające małą liczbę użytkowników, ...
SYGNAŁY - SZPIEG BEZ TAJEMNIC?
BOGDAN MIŚ
FBI zmuszone do ujawnienia sekretów systemu inwigilacji w Internecie. W chwili, w której czytają Państwo te słowa, amerykańskie Federalne Biuro Śledcze FBI ujawniło już zapewne pierwsze 3 tys. stron informacji o systemie szpiegowskim "Carnivore". ...
SYGNAŁY - PIERWSZE SILNICZKI DNA
BOGDAN MIŚ
Niewidzialne "szczypczyki" zwiastują rewolucję w technice. Naukowcy z Laboratoriów Bella, działu badawczo-rozwojowego firmy Lucent Technologies, oraz z Oxford University stworzyli pierwsze silniczki DNA. Urządzenia te, przypominające automatyczne ...
SYGNAŁY - MIĘDZY GWIAZDĄ A PLANETĄ
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Teleskop Hubble'a dostarczył ważnych informacji o brązowych karłach. Obiekt o masie mniejszej niż 0.08 (mas Słońca) nie może w swym wnętrzu produkować helu z wodoru (jak mówią astrofizycy "nie spala wodoru") i w związku z tym nie zasługuje ...
SYGNAŁY - KSIĄŻKI Z SIECI
MICHAŁ MIŚ
Po bestseller do Internetu zamiast do księgarni. Pod koniec sierpnia po raz pierwszy opublikowano oficjalnie w polskim Internecie powieść. Użytkownicy Sieci mogą bezpłatnie ściągnąć na swój komputer nominowaną w 1999 roku do nagrody Nike książkę Olgi ...
SYGNAŁY - NOWY GAZ CIEPLARNIANY
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Odkryto nowy związek chemiczny, który może znacznie zwiększyć efekt cieplarniany. Pentafluorosulfonian trifluorometylu (SF5CF3) występuje w atmosferze w niewielkich ilościach około 0.12 ppt (części na bilion), ale jest potencjalnie najsilniejszym z ...
SYGNAŁY - DEPESZE NAUKOWE
REDAKCJA
W laboratorium uniwersytetu stanowego w Illinois karmi się myszy pomidorami zawierającymi szczepionkę przeciw wirusowemu zapaleniu dróg oddechowych - chorobie śmiertelnej dla niemowląt, na którą nie ma ani lekarstwa, ani szczepionki. Jadalna szczepionka ...
SYGNAŁY - ROWER KONFERENCYJNY
MU
Propozycja dla naszych parlamentarzystów? Wielokrotnie już budowano rowery, którymi mogło jechać kilka lub nawet kilkadziesiąt osób. Wszystkie jednak wyglądem przypominały tandemy. Conference Bike (w skrócie Cobi) różni się od nich zasadniczo. Jego ...
SYGNAŁY - BANK W KOMÓRCE
MICHAŁ MIŚ
Można już prowadzić rachunek oszczędnościowy przez telefon komórkowy. Od początku września posiadacze telefonóe komórkowych mogą całkowicie uniezależnić się od kolejek w bankach. Po czterech miesiącach testów Wielkopolski Bank Kredytowy (WBK) wspólnie ...
SYGNAŁY - SPORT TO ZDROWIE?
PIOTR KOSSOBUDZKI
Sport to zdrowie? Amerykańscy ortopedzi ogłosili listę dyscyplin, które najczęściej prowadzą do kontuzji Oglądając olimpiadę w Sydney, zachwycaliśmy się kunsztem mistrzów sportu. Nieco gorzej wypadają próby naśladownictwa... Amerykańska Akademia Chirurgów ...
SYGNAŁY - ROBOT, SYN ROBOTA
PIOTR KOSSOBUDZKI
Fantazja staje się rzeczywistością? Amerykańscy informatycy z Brandeis University w Waltham przeprowadzili komputerową symulację ewolucji robotów. Komputer miał do dyspozycji jedynie trzy rodzaje wirtualnych elementów: proste pałeczki jako elementy ...
SYGNAŁY - PORTRET RAKA PIERSI
GRZEGORZ NALEPA
Molekularne podpisy różnych nowotworów nie zmieniają się w miarę upływu czasu. Zbuntowana komórka nowotworowa dzieli się w niekontrolowany sposób, unika apoptozy (genetycznie zaprogramowanego samobójstwa) i nieprawidłowo reaguje na sygnały wysyłane ...
MNEMONIK ODCINEK II: GEOGRAFIA
REDAKCJA
W tym miesiącu mnemoniki geograficzne. W naszym ogłoszeniu o konkursie proponowaliśmy opracowanie sposobu na zapamiętanie "lewych dopływów Wisły" i jedna z Czytelniczek wzięła to sobie do serca. Dzięki niej możemy przedstawić nie tylko królową ...
KOMPUTER Z PROBÓWKI
ROBERT HOŁYST
Komputer zbudowany z DNA może być miliardy razy szybszy od swego krzemowego odpowiednika. Kiedy więc na biurkach zobaczymy biologiczne pecety? XX wiek to czas niezwykle intensywnego rozwoju genetyki. O podwójnej helisie DNA słyszał chyba każdy. Ta długa, ...
OCALIĆ AFRYKĘ
ANDRZEJ PIASEK
Nadal nie ma szczepionki ani leku skutecznie niszczącego wirusa HIV. Nic też nie zapowiada w najbliższym czasie przełomu. Cały wysiłek trzeba więc skupić na doskonaleniu stosowanej obecnie terapii. Nieprzypadkowo na miejsce tegorocznej XIII Światowej ...
TU DZWONI PRZYSZŁOŚĆ
MICHAŁ MIŚ
Zakupy, wideokonferencje, superszybki Internet czy prowadzenie rachunku bankowego - wszystko za pośrednictwem telefonu komórkowego. Operatorzy telefonii zrobili już pierwszy krok w tym kierunku. Jest 2005 rok. Jan Kowalski zostaje wysłany przez swą ...
DR ZIMNO
GRZEGORZ RAWICZ-MAŃKOWSKI
Chociaż odruchowo bronimy się przed zimnem, często jest ono naszym sprzymierzeńcem, a czasem bywa nawet lekarstwem. Od wieków przykładano lód na bolące zęby lub stawy, zimnymi okładami obniżano niebezpiecznie wysoką gorączką. Od czasu, gdy do chłodzenia ...
NIEBEZPIECZNE ŻYWE SREBRO
ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI
Któż z nas nie bawił się rtęcią z rozbitego termometru? Kogo nie fascynowały kulki "żywego srebra", które pod wpływem najmniejszego nacisku dzielą się na mniejsze i znowu łączą w większe krople? Taka zabawa jest groźna dla zdrowia. To, co ...
TWIERDZENIA ZA 7 MILIONÓW DOLARÓW!
ANDRZEJ SITARZ
Niedawno wyznaczono milion dolarów nagrody za rozstrzygnięcie słynnego problemu matematycznego, zwanego "hipotezą Goldbacha". I oto następne 7 milionów"do wzięcia"... Rok 2000 to nie tylko ostatni rok XX wieku - okazja do świętowania, ...
Z PROCHU POWSTAŁEŚ...
SERGIUSZ SIDOROWICZ
Jak wygląda cmentarz? Każdy odwiedza groby, więc odpowiedź nie jest trudna. Kamienne nagrobki, krzyże, nastrój powagi i smutku. Nie wszędzie jednak miejsca pochówku przypominają nasze cmentarze. Są na świecie miejsca wiecznego spoczynku chrześcijan, ...
TE WSPANIAŁE GROBOWCE
JADWIGA IWASZCZUK
Z opisów archeologów i etnologów znana jest ogromna różnorodność grobów. Ich kształty najogólniej wiążą się z kulturą i wierzeniami danego plemienia czy ludu oraz wynikającymi z nich sposobami chowania zmarłych. W historii ludzkości znane są pochówki ...
ZMIERZCH EXPO?
PIOTR KOSSOBUDZKI
Tegoroczna wystawa światowa w Hanowerze miała przyćmić wszystkie poprzednie. Dlaczego więc przyniosła straty sięgające miliarda marek? Motto Expo 2000 w Hanowerze brzmiało: "Człowiek-Natura-Technika - powstaje nowy świat". Obrazuje ono doskonale ...
KOŚCIÓŁ KOPTYJSKI
IZA ELŻBIETA SMOLIŃSKA
Początki chrześcijaństwa w Egipcie datuje się na okres działalności ewangelicznej świętego Marka. Prawdopodobnie około 40 roku założył on w Aleksandrii pierwszą na tych terenach wspólnotę wyznawców Chrystusa. Kilka wieków później religia Koptów sięgała ...
ROZMYŚLAJCIE NAD MOWĄ - GDZIE PAN NAZBIERAŁ TYLE MAŚLAKA?
JAN MIODEK
Wysłuchałem niedawno w telewizji dramatycznej relacji o zatruciu pewnego akwenu w Polsce. Jeden z narratorów sugestywnie opowiadał, jak "zdechły węgorz sam wypływał na powierzchnię wody", a inni uściślili, że "tak samo leszcz, sum, karp, ...
SKĄD BRAĆ ENERGIĘ?
ANDRZEJ Z. HRYNKIEWICZ
Jeśli chcemy dołączyć do wspólnej Europy musimy znacznie zwiększyć produkcję energii elektrycznej. Nie będzie to możliwe bez budowy elektrowni jądrowych. Statystyczny Polak zużywa rocznie 2.25 razy mniej energii elektrycznej niż mieszkaniec krajów Unii ...
SZCZYPTA SOLI - CHYŻY PIES
X.RUT
Na przełomie V i IV wieku p.n.e. w Atenach, opodal wzgórza Likabetu, tuż koło bram miasta, mieścił się zdobny w posąg Heraklesa gimnazjon Chyżego Psa (Kynosarges), w którym nauczał Antystenes, syn Antystenesa, Ateńczyk, wierny uczeń Sokratesa. To on ...
MIŁOŚNIK TEŻ COŚ ZNACZY
WALDEMAR OGŁOZA
Mało kto wie, że co druga kometa jest odkrywana przez miłośników astronomii. Astronomia to jedna z nielicznych dyscyplin naukowych, w których amatorzy mogą niekiedy dokonać więcej niż zawodowcy. Astronomowie-profesjonaliści posługują się dziś teleskopami ...
CO NOWEGO
MICHAŁ MIŚ
Monitor dla estetów SyncMaster 750 ST to nowy monitor firmy Samsung o przekątnej ekranu 17'' z pokryciem antyodblaskowym i antystatycznym. Może pracować z maksymalną rozdzielczością 1280 x 1024 (przy 65 Hz). Działa w standardzie plug&play, co oznacza ...
INTERNET - WSZYSTKO O EWIE, CZYLI KOBIETA W SIECI
BOGDAN MIŚ
Dostałem list od jednej z Czytelniczek, która kobiecą zresztą delikatnością i wdziękiem wytknęła mi, że w tym miejscu omawiam witryny "czysto męskie albo bezpłciowe". Chodziło jej o to, że tematy, którym owe witryny są poświęcone, są interesujące ...
GŁOWA DO GÓRY
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Niebo nad Polską w nocy z 1 na 2 listopada o godz. 24:00 (te same gwiazdozbiory będą widoczne15 listopada o 23:00, 30 listopadao 22:00 i 15 grudnia o 21:00). Na mapce znajdują się gwiazdy jaśniejsze od 4.5 wielkości gwiazdowej (4.5m), schematycznie ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Jak wynika z nadesłanych listów, w zadaniu dla wytrwałych, zamieszczonym w lipcowym „Puzelandzie”, nie wszystko było do końca jasne. Pomijając odwrócenie kolorów na jednej części układanki (łatwe do zauważenia w zestawieniu z opisem i przykładem), ...
UCZENI W ANEGDOCIE - LICZBY ZWŁASZCZA DUŻE
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Sądzę, że we wszechświecie jest 15 747 724 136 275 002 577 605 653 961 181 555 468 044 717 914 527 116 709 366 231 425 076 185 631 031 296 protonów i taka sama liczba elektronów - tak zaczyna się XI rozdział książki "Philosophy of Physical Science" ...