Twoja wyszukiwarka

Lipiec 2001
SYGNAŁY - NIEDŹWIEDZIA PRZYSŁUGA
PIOTR KOSSOBUDZKI
Pandy giną wskutek... objęcia ich ochroną. Wielka panda jest symbolem gatunków zagrożonych wyginięciem - na wolności obecnie żyje zaledwie 1000 tych sympatycznych stworzeń. Walka o zachowanie dzikiej populacji pand rozpoczęła się niemal trzydzieści ...
SYGNAŁY - SZPINAKOBURGERA I FRYTKI, PROSZĘ!
PIOTR KOSSOBUDZKI
Czy hamburgery i hot dogi, pogardliwie zwane "junk-foodem", mogą być zdrowe? Dietetycy od lat prowadzą wojnę z hamburgerami, a mimo to tylko w Stanach Zjednoczonych zjada się ich rocznie około 6 mld. Naukowcy z University of Arkansas postanowili ...
SYGNAŁY - MORSKIE FALE I GLOBALNE OCIEPLENIE
PIOTR KOSSOBUDZKI
Prognozowanie przyszłości klimatu staje się coraz bardziej skomplikowane. Przy tworzeniu modeli zmian klimatycznych uwzględnia się wiele różnorodnych czynników. Najnowsze badania wskazują, że pod uwagę trzeba wziąć nawet... grzywy piany na morskich ...
SYGNAŁY - DEPESZE NAUKOWE
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Klimat południowej i północnej półkuli zmienia się jednocześnie. Badania przeprowadzone w boliwijskiej części Andów wykazały, że w ciągu ostatnich kilkudziesięciu tysięcy lat ilość opadów w tym rejonie wahała się zgodnie z klimatem rejonu północnego ...
SYGNAŁY - KOMÓRKI NA ZAMÓWIENIE
BARBARA PRATZER
Czy każdy człowiek ma własny, łatwo dostępny magazyn części zamiennych? Uczeni od dawna starają się znaleźć źródło zastępczych tkanek i narządów dla chorych ludzi. Wykonano wiele obiecujących doświadczeń z tzw. embrionalnymi komórkami macierzystymi. ...
SYGNAŁY - DŁUGODYSTANSOWY OLBRZYM
JERZY LIWIŃSKI
Airbus wyprodukował samolot o największym zasięgu w dziejach lotnictwa cywilnego. 23 kwietnia br. z lotniska fabrycznego konsorcjum Airbus Industrie w Tuluzie wystartował do pierwszego lotu nowy samolot pasażerski Airbus A340-600. Tak rozpoczął się ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Zdrowa, ale niepraktyczna Doktor David Jenkins, specjalista od żywienia z Uniwersytetu w Toronto, zadał sobie trud sprawdzenia, czy - zgodnie z rozpowszechnioną opinią - dieta naszych jaskiniowych przodków sprzed 4-5 mln lat była zdrowsza niż nasze ...
SYGNAŁY - OSTROŻNIE Z NOWINKAMI
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Przewidywania teorii Wielkiego Wybuchu zostały potwierdzone przez dwa niezależne zespoły naukowe. Miesiąc temu przestrzegaliśmy przed zbyt pochopnym przyjmowaniem nowych teorii opisujących pierwsze chwile Wszechświata [patrz: "Sygnały", WiŻ ...
SYGNAŁY - GRANULKOWE ZAGROŻENIE
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Morskie stworzenia na całym świecie zatruwają się plastykowymi granulkami. Polipropylen jest często dostarczany wytwórcom plastykowych produktów w postaci granulatu, który jak się okazuje jest również uciążliwym zanieczyszczeniem. Tysiące ton drobnych ...
SYGNAŁY - IRIDIUM ZZA GROBU
WIESŁAW B. PIETRZAK
Trwa reanimacja sieci przenośnych telefonów satelitarnych. Nowy właściciel pierwszej w świecie sieci przenośnych telefonów satelitarnych Iridium ogłosił, że po trwających trzy miesiące testach system jest ponownie gotów do świadczenia komercyjnych ...
SYGNAŁY - DROGOWSKAZY PRZERZUTÓW
GRZEGORZ NALEPA
Co decyduje o miejscu powstania nowych ognisk nowotworu? Komórki złośliwych nowotworów często opuszczają pierwotne ognisko raka i płyną z krwią albo chłonką do zdrowych tkanek. Tam osiadają i zaczynają się mnożyć, tworząc nowe guzy nowotworowe, czyli ...
SYGNAŁY - PO PIERWSZE - NIE SZKODZIĆ
JACEK NAROŻNIAK
Dlaczego organizmy niektórych ludzi łatwiej i szybciej przetwarzają podawane leki? Tak jak każdy kij ma dwa końce, tak stosowanie lekarstw ma swoje dobre i złe strony. Wprawdzie leki wspomagają organizm w walce z chorobą, jednak ich działanie może mieć ...
SYGNAŁY - PHOENIX KONKURENCJĄ DLA DISCOVERY?
BOGDAN MIŚ
Niemcy pracują nad europejskim promem kosmicznym. Prototyp ma być gotowy w 2003 roku. Nasi zachodni sąsiedzi przygotowują do lotu własny prom kosmiczny - konkurenta dla nieco już wiekowych wahadłowców amerykańskich [patrz: "Jubileusz wahadłowca", ...
SYGNAŁY - PRIONY W NATARCIU
BARBARA PRATZER
Epidemia chorób prionowych może się okazać groźniejsza, niż przewidywano. W Europie do marca br. zanotowano około 100 przypadków tzw. wariantu choroby Creutzfeldta-Jakoba (vCJD), czyli odpowiednika choroby szalonych krów u człowieka. Dużo to czy mało ...
SYGNAŁY - NOWA NIEZABIJAJĄCA BROŃ
BOGDAN MIŚ
Czy producenci uzbrojenia wzorują się na serialach science fiction? Na początku marca agencje prasowe podały informację o opracowaniu nowego systemu uzbrojenia, który nosi kryptonim VMADS (Vehicle-Mounted Active Denial System) i jest... niemal wiernym ...
SYGNAŁY - MITOSZKIELET?
GRZEGORZ NALEPA
Struktury wewnątrz komórek także mają swoje "rusztowania". Kształt komórki nie jest dziełem przypadku. Skomplikowana sieć specjalnych włókien białkowych tworzy wewnątrz komórki elastyczne rusztowanie, które nadaje jej kształt i aktywnie uczestniczy ...
SYGNAŁY - POLACY NA NIEBIE
WIESŁAW B. PIETRZAK
Czy nowy samolot będzie kontynuacją tradycji polskich konstrukcji lotniczych? W kwietniu na Międzynarodowej Wystawie Lotniczej we Friedrichshafen AERO 2001 została zaprezentowana pierwsza od długiego czasu całkowicie polska konstrukcja lotni-cza ...
SYGNAŁY - OSTATNIE LATA ORANGUTANÓW?
PIOTR KOSSOBUDZKI
Kolejny gatunek dużych zwierząt zagrożony wymarciem. Amerykańska organizacja Wildlife Conservation Society (WCS) ostrzega, że jeśli nie zostaną zatrzymane obecne trendy, za 10 lat na Ziemi może już nie być orangutanów. Analizy terenów północnej Sumatry ...
SYGNAŁY - DŁONIE ZAMIAST OCZU I USZU
PIOTR KOSSOBUDZKI
Czy powstanie "palmtop" dla głuchych i niewidomych? Scott Stoffel, student wydziału inżynierii elektrycznej i komputerowej amerykańskiego Temple University, stworzył urządzenie, które może pomóc kontaktować się ze światem osobom niewidomym ...
SYGNAŁY - TAMA DLA PRYSZCZYCY?
JERZY KITA
Naukowcy potrafią już odróżnić przeciwciała powstające w wyniku zarażenia pryszczycą od wytwarzanych po szczepieniu. W 1992 roku Europę uznano za rejon wolny od pryszczycy i wprowadzono zakaz szczepień. Chociaż szczepienia uodporniają zwierzęta przeciwko ...
SYGNAŁY - ROK W ZAWIESZENIU DLA KRAKERA
BOGDAN MIŚ
Włamania do systemów komputerowych są karane na całym świecie, także w Polsce. Na trzy lata zawiesił Sąd Okręgowy w Krakowie karę roku więzienia dla Andrzeja G., orzeczoną wobec niego przez sąd pierwszej instancji za włamanie się do cudzego komputera ...
SYGNAŁY - MIŚ NA ZIMNO
GRZEGORZ NALEPA
Zdolności zwierząt mogą pomóc obłożnie chorym i... kosmonautom. Długotrwałe unieruchomienie pacjenta (np. po ciężkim zabiegu chirurgicznym albo skomplikowanym złamaniu) prowadzi do poważnego osłabienia mięśni i układu krążenia. Po kilku miesiącach leżenia ...
SYGNAŁY - HISTORIA MAGNESEM PISANA
DOROTA MIKOS
Zmiany pola magnetycznego Ziemi bez tajemnic. Najnowsze badania naukowców z University of Rochester w USA dowodzą, że pole magnetyczne Ziemi w okresie kredowym było trzy razy silniejsze, niż wskazywały dotychczasowe pomiary. Analizie poddano próbki ...
SYGNAŁY - PRA...PRAKLESZCZ
PIOTR KOSSOBUDZKI
Ród pasożytniczych krwiopijców ma naprawdę długą historię... W 1990 roku w bryle bursztynu przechowywanej w American Museum of Natural History w Nowym Jorku znaleziono kilka owadów, m.in. dobrze zachowanego kleszcza. Niedawno poproszono profesora Hansa ...
SYGNAŁY - GRZYBOBRANIE W MROWISKU
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Nie tylko ludzie zgłębiają tajemnice agrotechniki. Najlepszymi rolnikami wśród owadów są grzybiarki parasolowe - mrówki, które ciężko pracują na swą nazwę. Parasolowe, bo wycięte żuwaczkami kawałki liści niosą do gniazda niczym parasol nad głową. Grzybiarki ...
SYGNAŁY - FIKCJA JAK FAKT
PIOTR KOSSOBUDZKI
Jak dowiedzieć się, czy dzieci rzeczywiście mówią prawdę? Wiarygodność wspomnień jest kluczowym problemem np. przy powoływaniu dzieci na świadków podczas procesów sądowych. Opublikowane niedawno wyniki badań wydają się to potwierdzać. Dwoje psychologów, ...
SYGNAŁY - ASTMATYK U KARDIOLOGA
PIOTR KOSSOBUDZKI
Astma jest czynnikiem zwiększającym ryzyko chorób serca. Podczas marcowego 41. dorocznego zjazdu American Heart Association ogłoszono wyniki zakrojonych na szeroką skalę badań zależności między astmą a chorobami układu krążenia. Już wcześniej wiadomo ...
SYGNAŁY - GROZI NAM WYSYP WIRUSÓW
BOGDAN MIŚ
Trzeba uważać, co otrzymujemy pocztą elektroniczną. MessageLabs, brytyjska firma produkująca programy antywirusowe, uprzedza: w tym roku wirusy zaatakują nasze komputery z siłą niemal trzykrotnie większą niż dotychczas. We znaki szczególnie dadzą ...
PŁEĆ W PUŁAPCE
JACEK NAROŻNIAK
Od pewnego czasu spieram się z przyjacielem, czy transseksualizm jest wynikiem uwarunkowania genetycznego czy też zaburzeń emocjonalnych. A może jest jakieś inne wyjaśnienie? Alicja Czajer-Puchalska Na płeć każdego człowieka składają się dwa pierwiastki: ...
ŻYCIE NA ORBICIE
JACEK KRUK
Nawet załatwienie najprostszych czynności fizjologicznych w kosmosie wymaga specjalnej aparatury. Mimo to chętnych do pobytu na orbicie nie brakuje. Ostatnia, dwudziesta ósma z kolei, załoga Mira powróciła na Ziemię 16 czerwca 2000 roku. Następna była ...
AYERS ROCK
MIROSŁAW RUTKOWSKI
Tego widoku nie sposób pomylić z żadnym innym. Ayers Rock wielki czerwony monolit wyrasta nagle pośrodku idealnie płaskiej pustyni, jakby spadł tu z kosmosu. Mimo niewątpliwej magii (genius loci) otaczającej to miejsce, trzeba z żalem stwierdzić, że ...
MAŁPA W INTERNECIE
PAWEŁ RUTKOWSKI
Kot, pies, ślimak, świnia, słoń czy wreszcie małpa to tylko niektóre z określeń znanego na całym świecie znaku internetowego @. Skąd bierze się ta różnorodność? Jesienią ubiegłego roku The Linguist List, czyli internetowa lista informacyjna językoznawców ...
WESTERN CIAGLE ŻYWY
MAREK PARYŻ
Czy wiecie, że western to nie tylko film? Jednak w kinie zrobił największą karierę i dziś, choć liczy sobie już 100 lat, wciąż ma wielu wielbicieli. Są tacy, którzy cenią ten gatunek filmowy za sensację, inni skłonni są oglądać westerny dlatego, że ...
ETYKA NA CODZIEŃ - SZKOŁA WYŁUDZANIA
PAWEŁ ŁUKÓW
Gorączka egzaminacyjna trwa. Wraz z egzaminami pojawia się odwieczny problem: ściągać czy nie ściągać? A jeśli już skorzystamy z tej swoistej "pomocy dydaktycznej", to czy powinniśmy mieć wyrzuty sumienia? W czasie egzaminów w pobliżu jednego ...
ROZMYŚLAJCIE NAD MOWĄ - EKSCELENCJO - KIEROWNIKU - SZEFIE
JAN MIODEK
Dowartościowywanie kogoś przez formę językową jest zjawiskiem starym jak świat. I choć wyraźna jest dziś tendencja do zaniku uroczystych form zwracania się do innych osób, to przecież ciągle się znajdują w komunikacyjnym obiegu takie chociażby konstrukcje, ...
KOLOROWE MORZA
HENRYK DROZDOWSKI
Dlaczego Morze Białe jest białe, a Morze Czerwone - czerwone? Jak to się dzieje, że ten sam akwen może zmieniać swój odcień zależnie od pory dnia czy falującej powierzchni? Obserwując morze, zwykle zastanawiamy się, czy przypadkiem barwa jego wód nie ...
PODWODNE BŁYSKAWICE
MARCIN JÓZWIAK
Torpedy poruszające sięz prędkością dźwięku, podwodne hydroloty pokonujące międzykontynentalne trasy prawie tak szybko jak samoloty. Ta wizja jest coraz bardziej realna, a wszystko to za sprawą zjawiska kawitacji. Kiedy w roku 1947 Chuck Yeager, amerykański ...
CIEPŁO, CORAZ CIEPLEJ
ZBIGNIEW W. KUNDZEWICZ
Najnowsza prognoza na XXI wiek nie pozostawia złudzeń: za 15 lat śniegi mogą wieńczyć szczyt Kilimandżaro już tylko na kartach powieści Ernesta Hemingwaya. Większość doniesień o zmianach klimatycznych grozi globalną katastrofą, inne wprost przeciwnie ...
SZCZYPTA SOLI - SĘPY
X.RUT
Ponad dwa i pół tysiąca lat temu Herodot pisał1: "Następujący... szczegół jako tajemnicę... podaje się o ich zmarłych, mianowicie że zwłoki Persa nie wprzód są grzebane, aż je ptak albo pies rozwłóczy. O magach, co prawda, wiem to z całą pewnością, ...
CO NOWEGO
MAREK CHROMICKI
Zacięta rozgrywka Zaledwie dwa miesiące temu pisaliśmy o GameBoy Advanced, a tymczasem firma Nintendo zaprezentowała kolejną nowość dla miłośników gier - GameCube. Nowa konsola ma konkurować z PlayStation 2 firmy Sony i Xboxem Microsoftu. Urządzenie ...
KSIĄŻKI
MAGDA AUGUSTYNIAK KRZYSZTOF ZAJDEL
PRZETRWAJĄ NAJPIĘKNIEJSINancy Etcoff,Przełożyła Dominika Cieśla, Wydawnictwo CiS i Wydawnictwo WAB,Warszawa 2000 Warto po tę książkę sięgnąć. Autorka, amerykańska psycholog, zebrała chyba wszystko, co można powiedzieć o urodzie człowieka. Próbując zdefiniować ...
LABORATORIUM WIEDZY I ŻYCIA - JAK ZAMIENIĆ WODĘ W WINO
JAN GAJ
Co jest na powierzchni wody?Czy mydło myje?Jak zadziwić przyjaciół? Nie zachęcam, oczywiście, do prób powtórzenia znanego wydarzenia z Kany Galilejskiej sprzed 2000 lat, ale do zabawy z wodą. Odkrywając jej ciekawe właściwości, będziemy mogli pokazać ...
INTERNET - PRASA W SIECI
BOGDAN MIŚ
Wielu żurnalistów tzw. starej daty zżyma się na to setnie (bo okazuje się, że dotychczasowa ich wiedza zawodowa przestaje wystarczać), ale sytuację mamy dziś taką, że szanująca się gazeta czy czasopismo po prostu musi mieć swoją witrynę internetową. ...
GŁOWA DO GÓRY
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Niebo nad Polską w nocy z 1 na 2 lipca o godz. 24:00 (te same gwiazdozbiory będą widoczne15 lipca o 23:00, 30 lipcao 22:00 i 15 sierpnia o 21:00). Na mapce znajdują się gwiazdy jaśniejsze od 4.5 wielkości gwiazdowej (4.5m), schematycznie ukazana wstęga ...
ASTRONOTKI
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Rozmyty Mars. Rozległy obszar o nazwie Arabia Terra, który znajduje się na północnej półkuli Marsa, był w odległej przeszłości poddany bardzo wydajnym procesom erozyjnym - twierdzi Roger Phillips, planetolog z Washington University of St. Louis. Czynnikiem ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Gdy ten numer Wiedzy i Życia dotrze do Państwa, będą już znane wyniki eliminacji do mistrzostw Polski (a równocześnie do mistrzostw świata), lista finalistów, a zapewne także dokładny termin finału. Lipcowy „Puzeland” wiąże się jednak jeszcze ...
UCZENI W ANEGDOCIE - EKSCENTRYCZNY TELEGRAFISTA
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Oliver Heaviside przyszedł na świat 18 maja 1850 roku w londyńskiej dzielnicy Camden Town, ówczesnych slumsach. Swoje wspomnienia z dzieciństwa opisał w liście do George'a Fitzgeralda: "Urodziłem się i mieszkałem przez 15 lat na bardzo nędznej ulicy, ...