Twoja wyszukiwarka

Sierpień 2001
SYGNAŁY - ŚWIECĄCY KRZEM
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Nanokryształy emitujące światło o różnych barwach mogą zrewolucjonizować rynek monitorów. Dwaj profesorowie z University of Texas opracowali świecące kryształki krzemu. Może to być ogromny przełom zarówno w technice generowania obrazu, jak i w fizyce ...
SYGNAŁY - SCHIZOWIRUS
GRZEGORZ NALEPA
Co jest przyczyną najbardziej tajemniczej choroby psychicznej człowieka? Naukowcy ciągle jeszcze nie są pewni, co wywołuje schizofrenię - uszkodzenia genów, zaburzenia rozwojowe czy może urazy psychiczne? A może coś, czego raczej nikt się nie spodziewał ...
SYGNAŁY - POLICYJNA SIEĆ
WIESŁAW B. PIETRZAK
Po kajdankach także komputer staje się niezbędny w pracy policjanta. Jedno z największych w Polsce przedsięwzięć informatycznych - Krajowy System Informacyjny Policji (KSIP) znajduje się już w fazie końcowej. Obsługiwać będzie docelowo 100 tys. policjantów ...
SYGNAŁY - CZARNY WIR
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Po raz pierwszy (choć tylko pośrednio) zaobserwowano obrót czarnej dziury dookoła jej własnej osi. Nietrudno jest wykryć i prześledzić wirowy ruch gwiazdy lub planety, czyli obiektów, które mają mniej lub bardziej wyraźnie zarysowaną powierzchnię. Co ...
SYGNAŁY - STAROŻYTNY SYSTEM WAG
MARIA SUPRANOWICZ
Kraje Bliskiego Wschodu już w epoce brązu miały wspólny, łatwy sposób przeliczania różnych systemów wag. Państwa położone między Indusem a wschodnimi wybrzeżami Morza Śródziemnego handlowały surowcami takimi jak: lazuryt, miedź, cyna, srebro, złoto ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Kriogeniczna Arka Noego Obecnie około 90 ludzi w Ameryce znajduje się w stanie głębokiego zamrożenia w nadziei, że przyszłe postępy medycyny pozwolą kiedyś na ich reanimację. Architekt Stephen Valentine ma jednak bardziej ambitne zamiary - za sumę ...
SYGNAŁY - MINERAŁY NA GANIMEDESIE
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Na księżycu Jowisza może istnieć podpowierzchniowy ocean. Naukowcy z University of Hawaii na podstawie pomiarów wykonanych przez sondę Galileo stwierdzili, że na powierzchni Ganimedesa - jednego z księżyców Jowisza - znajdują się minerały siarczanowe, ...
SYGNAŁY - GRYPA LUBI GŁÓD
PIOTR KOSSOBUDZKI
Brak selenu wyzwala mutacje wirusa. Wirus grypy, który w samych tylko Stanach Zjednoczonych "wysyła" do szpitali 100 tys. osób rocznie, może ulegać błyskawicznym przemianom, gdy w organizmie brakuje selenu. Do takich wniosków doszli amerykańscy ...
SYGNAŁY - ATMOSFERA SIĘ BRUDZI
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Stwierdzono spadek stężenia naturalnej substancji oczyszczającej atmosferę. Zakończono 23-letnie, międzynarodowe badania nad zmianami stężenia w atmosferze rodnika hydroksylowego (OH -). Związek ten, o cząsteczce zbudowanej z jednego atomu tlenu i jednego ...
SYGNAŁY - NIECIERPEK-KONKWISTADOR
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Przybysz z Azji wypiera europejskie gatunki roślin. Naszym rodzimym roślinom mogą zagrażać obce gatunki, które często przy-padkowo zostają przeniesione z odległych terenów. Przybysze są groźnymi konkurentami zabierającymi składniki pokarmowe, wodę, ...
SYGNAŁY - JAK RYBA W... TORFIE
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Konkurencja dla przemysłu chłodniczego? Norwescy naukowcy twierdzą, że lodówki można z powodzeniem zastąpić... torfem. Ryby przechowywane w tym materiale w temperaturze pokojowej zachowują świeżość przez blisko miesiąc! Do tej pory powszechnie znanym ...
SYGNAŁY - ROZGRYWKA NA UCHO
PIOTR KOSSOBUDZKI
Czy w sporcie słuch jest ważniejszy od wzroku? Badania naukowców nie zawsze są śmiertelnie poważne. Podczas czerwcowego posiedzenia Amerykańskiego Towarzystwa Akustycznego Robert Adair, fizyk z Yale University, przedstawił wnikliwą analizę dźwięku ...
SYGNAŁY - KONIEC ANTYSEMITYZMU W INTERNECIE
BOGDAN MIŚ
Powstaje pierwsza w dziejach konwencja o przestępstwach internetowych. Czy to początek cenzury w Sieci? Rada Europy zaproponowała w kwietniu wprowadzenie zakazu propagandy rasistowskiej i szerzenia treści wyrażających nienawiść w Internecie. Taki ...
SYGNAŁY - CHROBOTWÓRCZE OPAKOWANIA LEKÓW
PIOTR KOSSOBUDZKI
Farmaceutyki przechodzą długotrwałe testy. A co z ich opakowaniami? Przed wprowadzeniem nowego leku na rynek dokładnie bada się jego efekt terapeutyczny i skutki uboczne. Czy jednak ktokolwiek bada skutki uboczne... opakowań na leki? Tymczasem niedawna ...
SYGNAŁY - KORALOWY MATUZALEM
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Ile lat liczą sobie rafy? Naukowcy zmierzyli wiek raf koralowych. Na podstawie próbek pobranych z odwiertów z Wielkiej Rafy Koralowej u brzegów Australii ustalono, że zaczęła ona się tworzyć 600 tys. lat temu. Od tamtego czasu przyrasta w tempie ...
SYGNAŁY - HISTORIA W LIŚCIACH MIŁORZĘBU
MARIA SUPRANOWICZ
Nowe pomiary prostują błędy w starszych danych klimatycznych. Na University of Oregon powstał nowy, ciekawy zapis klimatycznej historii Ziemi. Potwierdza on rolę dwutlenku węgla jako gazu cieplarnianego, uczestniczącego w procesie globalnego ocieplenia, ...
SYGNAŁY - JAK DZIECKO ROZRÓŻNIA SŁOWA?
PIOTR KOSSOBUDZKI
Żeby zrozumieć sens zdania, trzeba najpierw wiedzieć, gdzie zaczynają się i kończą poszczególne słowa. Podstawową umiejętnością pozwalającą na zrozumienie słów jest zdolność do rozróżniania, co jest słowem, a co nie. Publikacja w czerwcowym numerze ...
SYGNAŁY - PRZEZROCZYSTE SŁOŃCE
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Postępy heliosejsmologii umożliwiły oglądanie niewidocznej z Ziemi półkuli Słońca. Grupa plam słonecznych, którą obserwowano za pomocą satelity SOHO w marcu i kwietniu br. Heliosejsmologia zajmuje się badaniem wnętrza Słońca poprzez obserwacje drgań ...
SYGNAŁY - TWARZ AUTYZMU
GRZEGORZ NALEPA
Udowodniono, że autystyczne dzieci silniej reagują na widok znajomej zabawki niż na twarz własnej matki. Dzieci autystyczne mają kłopoty z kontaktami społecznymi - bardziej przywiązują się do przedmiotów i miejsc niż do innych ludzi. Badacze z University ...
SYGNAŁY - STRAŻNIK ROZSZYFROWANY?
PIOTR KOSSOBUDZKI
Wiemy już, jak uaktywnia się białko - pogromca nowotworów. W czerwcu tygodnik Science przyniósł sensacyjną wiadomość: wyjaśniono, w jaki sposób aktywowane jest białko p53, chroniące nasze komórki przed przekształceniem się w nowotwory. Dotąd było wiadomo, ...
SYGNAŁY - LICZENIE LASÓW
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Tereny leśne na świecie nadal kurczą się w szybkim tempie. Według najnowszego raportu Food and Agriculture Organization przy ONZ w ostatniej dekadzie XX wieku na świecie wycinano rocznie średnio 9 mln hektarów lasów. Straty są o 10% mniejsze, niż szacowano ...
SYGNAŁY - PAPIEROSY I ŁÓŻKOWE KŁOPOTY
PIOTR KOSSOBUDZKI
Palenie tytoniu ogromnie zwiększa ryzyko impotencji. Informacja, którą zaprezentował prof. John Spangler z amerykańskiego Wake Forest University, może dla wielu mężczyzn stanowić wystarczający powód, by zerwać z nałogiem. Przeprowadzone przez niego ...
SYGNAŁY - CZESANIE CIEKŁYCH KRYSZTAŁÓW
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Z fabryk monitorów komputerowych znikną wreszcie bele aksamitu. Firma IBM opublikowała w Nature pierwszy z zapowiadanych czterech artykułów, opisujących nową technologię produkcji ekranów ciekłokrystalicznych (LCD), które stosowane są w komputerach ...
SYGNAŁY - W CENTRUM CENTAURA
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Międzynarodowy zespół astronomów przeprowadził niezwykle trudne obserwacje olbrzymiej galaktyki. W odległości 11 mln lat świetlnych od Słońca znajduje się galaktyka, która jako obiekt pod wieloma względami nietypowy już od dawna wzbudza zainteresowanie ...
SYGNAŁY - KIEDY RUSZYŁY PŁYTY?
MIROSŁAW RUTKOWSKI
Dolna część geologicznej skali czasu zaczyna się wypełniać. Najstarszy okres dziejów naszej planety, zwany archaikiem, to właściwie terra incognita. Prawie nic nie wiemy o jego geologii, pomimo że trwał bagatela 2 mld lat, czyli 45% historii Ziemi. ...
SYGNAŁY - POSTĘP W WALCE Z ALZHEIMEREM
JACEK NAROŻNIAK
Czy nowo odkryty enzym pomoże pokonać chorobę? Choroba Alzheimera powoli, lecz nieubłaganie prowadzi do degeneracji komórek nerwowych znajdujących się w mózgu. Osobowość i zachowanie pacjenta zmieniają się, a komunikacja z otoczeniem staje się coraz ...
SYGNAŁY - DMUCHANA CELULOZA
JACEK RODZEŃ
Wygląda jak zamrożony dym, jest niewiele cięższa od powietrza i tak twarda, że do jej rozkruszenia trzeba użyć młotka. Bing Fung, który wraz z grupą swoich kolegów z University of Oklahoma stworzył nowy, niezwykły materiał, nie kryje dumy, twierdząc, ...
SYGNAŁY - KU PRZESTRODZE!
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Czy polskie motyle podzielą los belgijskich? Motyle są bardziej wrażliwe niż inne organizmy - najwcześniej ostrzegają o groźnych zmianach w środowisku. Motyle dzielą los ginących gatunków roślin i zwierząt na całym świecie, ale najbardziej precyzyjne ...
SYGNAŁY - KATAKLIZM, KTÓRY PRZEŻYŁY DINOZAURY
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI
Dlaczego u schyłku triasu wymarły organizmy najlepiej przystosowane? Peter Ward, znany amerykański ewolucjonista z University of Washington, twierdzi, że - podobnie jak 65 mln lat temu - także przed 200 mln lat masowe wymieranie gatunków było spowodowane ...
SYGNAŁY - DZIESIĘĆ RAZY SZYBCIEJ NIŻ DŹWIĘK
BOGDAN MIŚ
Program Hyper-X przewiduje budowę samolotu rozwijającego prędkość 10 Ma. Podróżnicy powinni się uczyć nowych słów. Takich jak scramjet (czyt. skramdżet), które oznacza nowy typ silnika odrzutowego, zdolnego do rozpędzenia samolotu do prędkości 10 ...
SYGNAŁY - ZABÓJCZY DYMEK
JOANNA NURKOWSKA
Bierne palenie obniża poziom witaminy C w organizmie. O tym, że palenie papierosów szkodzi, wiemy wszyscy. Amerykańscy naukowcy, Richard S. Strauss i Robert Wood Johson, wykazali ostatnio, że istnieje związek pomiędzy tzw. biernym paleniem a niskim ...
SYGNAŁY - PRZEZ DZIURKĘ OD KLUCZA
PIOTR KOSSOBUDZKI
Chory organ można usunąć bez skomplikowanej operacji. Lekarze z Wydziału Chirurgii Małoinwazyjnej Washington University School of Medicine dowodzą, że zmienioną nowotworowo nerkę można z powodzeniem usunąć, nie narażając pacjenta na poważną operację. ...
RAFA POD PRĄDEM
DOROTA WROŃSKA
Na stalowych prętach jak na grządkach rosną koralowce. To sztuczna rafa dokarmiana prądem elektrycznym. Wiosną roku 1998 temperatura oceanu wokół Malediwów, niewielkiego wyspiarskiego państwa na Pacyfiku, wzrosła z 27 do 32°C. Pod powierzchnią morza ...
GENY, KTÓRE LECZĄ
JAROSŁAW BRYK
Po dziesięciu latach doświadczeń terapia genowa dorobiła się zaledwie kilku sukcesów, wielu rozczarowań i jednej tragicznej śmierci. Mimo to nie cichną głosy o rewolucji medycznej. Jakie możliwości ma naprawdę ta "cudowna metoda"? Jesse Gelsinger, ...
ASTRONOMIA I RZYMIANIE
TOMASZ WŁODEK
Kwitnie półlegalny handel ołowiem wydobytym i przetopionym przez rzemieślników w starożytnym Rzymie. Nabywcami są firmy elektroniczne specjalizujące się w produktach hi-tech i fizycy poszukujący niewidzialnej części Wszechświata. W dawnych dobrych czasach, ...
MAGICZNA KULA
PAWEŁ WERNICKI
Dotychczas stosowane terapie antyrakowe podobne były do nalotów dywanowych - niszczyły nowotwór, ale uderzały również w zdrowe tkanki. Nowa metoda zwalczania raka działa jak bomba zdalnie sterowana laserem i precyzyjnie trafiająca w cel. Paul Ehrlich, ...
ŚMIERĆ I ŻYCIE
RYSZARD BŁĘDOWSKI
Zawieszone między życiem a śmiercią w stanie anabiozy, efemeryczne owady potrafią przetrwać ciężkie czasy. Przeciwstawienie życia i śmierci jest podstawą najstarszych i najpierwotniejszych pojęć człowieka. Również w dzisiejszych wyobrażeniach przeciwstawienie ...
TAJEMNICE PROTOKOŁU DYPLOMATYCZNEGO
SERGIUSZ SIDOROWICZ
Niegdyś bywało, że do sali obrad wykuwano tyleż drzwi, ilu było dyplomatów, by zapobiec sporom, kto wejdzie pierwszy. Dziś te zawiłe kwestie rozstrzyga protokół dyplomatyczny. Bez protokołu dyplomatycznego mogłaby istnieć dyplomacja, ale byłaby niezwykle ...
ROZMYŚLAJCIE NAD MOWĄ - SETKANI S WAJDOU, S MIODKEM
JAN MIODEK
Zetknięcie się z taką czy inną konstrukcją pochodzącą z pokrewnego języka przynosi bardzo często cenną informację o przeszłości języka ojczystego, a także o jego prawdopodobnej przyszłości. Przekonałem się o tym niedawno, gdy wpadła mi w ręce pamiątka ...
UCZ SIE JEZYKÓW! ALE JAK!
GRZEGORZ ŚPIEWAK
Któż nie marzy o kursie języka w pigułce, najlepiej dosłownie, w formie pastylki (wielu zgodziłoby się nawet na serię bolesnych zastrzyków!), byle nie poświęcać temu zadaniu setek godzin żmudnej pracy. Czy istnieje jedna, uniwersalna i skuteczna dla ...
NAJSTARSZE MIASTO?
MARIA SUPRANOWICZ
Polski archeolog odkrył osadę, która może się okazać najstarszym miastem świata. Chociaż to dopiero początek badań tej osady, dziennikarce WiŻ udało się już nieco dowiedzieć od profesora Ryszarda F. Mazurowskiego. Osadę Tell Qaramel, którą odkrył Pan ...
NA KOŃCU ŚWIATA
MARTA BADUREK
Patagonia - jałowe pustkowie ciągnące się od Rio Negro po Ziemię Ognistą. Kto raz przemierzał bezkresne pampy, nieprędko uwolni się spod ich uroku. Rozległa, licząca ponad 650 tys. km2 powierzchnia Patagonii opada tarasami od podnóża Andów do Oceanu ...
KSIĄŻKI
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI MARTA WRZOSEK BOGDAN MIŚ
SZKOŁA FOTOGRAFOWANIA NATIONAL GEOGRAPHICPeter K. Burian i Robert Caputo, Przełożył Maciej Hen,Wydawnictwo G+J RBA, Warszawa 2000 Książka ta jest dokładnie tym, co sugeruje tytuł - podręcznikiem do nauki fotografowania. Jest on tym cenniejszy, że pozbawiony ...
FIGURY NIEMOŻLIWE
BOGDAN MIŚ
Obraz kłamie wzrokowi, a wzrok myślom kłamie... Oczywiście - Mickiewicz napisał inaczej, nie mam jednak wątpliwości, że myśląc o jednym z barwniejszych działów matematyki rozrywkowej, jakim jest badanie "figur niemożliwych" i złudzeń optycznych, ...
SZCZYPTA SOLI - ŻEBYŚ ŻYŁ W CIEKAWYCH CZASACH!
X.RUT
Tytułowa klątwa wcale nie jest chińska, jak się powszechnie uważa, pochodzi ze zbioru pseudochińskich bajek dla dorosłych "The Wallet Of Kai Lung", wydanego w 1900 roku przez angielskiego autora, Ernesta Bramaha. Tamże znaleźć można jeszcze ...
INTERNET - MUZEA W SIECI
BOGDAN MIŚ
Nie tak dawno temu mój znajomy, klasyczny humanista z wykształcenia i przekonania, nastawiony przez długi czas do komputerów jak pies do jeża, zadzwonił do mnie zupełnie zafascynowany możliwością dotarcia przez Internet do zasobów muzealnych całego świata. Rzeczywiście, ...
GŁOWA DO GÓRY
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Niebo nad Polską w nocy z 1 na 2 sierpnia o godz. 24:00 (te same gwiazdozbiory będą widoczne 15 sierpnia o 23:00, 30 sierpnia o 22:00 i 15 września o 21:00). Na mapce znajdują się gwiazdy jaśniejsze od 4.5 wielkości gwiazdowej (4.5m), schematycznie ...
ASTRONOTKI
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Zmarł Douglas Adams, autor błyskotliwej, ironicznej, a zarazem pełnej humoru serii książek "The Hitchhiker's Guide to the Galaxy" (wydanie polskie "Autostopem przez galaktykę"). Miał 49 lat. Czysty przypadek zrządził, że w dniu jego ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
W sierpniowym „Puzelandzie” zadania są nieco osobliwe. Pozwalam sobie na trochę ekstrawagancji z racji renowacji, sublimacji i wakacji oraz skłonności do wsadzania kija w mrowisko. Z -cjami wiąże się przede wszystkim nowy rodzaj obrazka logicznego ...
UCZENI W ANEGDOCIE - SAMOTNIK Z NEW HAVEN
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Każdy fizyk i chemik dobrze wie, jak wiele do nauki wniósł Josiah Willard Gibbs, ale poza tymi kręgami naukowców jest to postać zupełnie nieznana. Był to jednak uczony bardzo wybitny, według niektórych opinii największy fizyk teoretyk urodzony na ziemi ...
CO NOWEGO
MAREK CHROMICKI
Długowieczne wspomnienia Miłośnicy fotografii cyfrowej powinni zainteresować się specjalnym papierem firmy Hewlett-Packard, przeznaczonym do drukarek atramentowych. HP Colorfast Photo Paper przypomina papier fotograficzny, a wydrukowane na nim zdjęcia ...