Twoja wyszukiwarka

Październik 2001
SYGNAŁY - BEZ OGONA - STRASZNO!
MARZENNA NOWAKOWSKA
W geście rozpaczy schwytana jaszczurka odrzuca ogon, by reszta ciała mogła ujść cało. Pierścień specjalnych mięśni wokół tylnej części kręgosłupa kurczy się, zrywa więzadła i ogon zostaje na pożarcie. Taką strategię obrony przed atakiem stosują nasze ...
SYGNAŁY - ZŁOTY STRZAŁ
GRZEGORZ NALEPA
Jak wygląda uzależnienie od narkotyków na poziomie komórkowym? Według naukowców chodzi przede wszystkim o przewlekłe zaburzenia pracy wybranych obszarów mózgu. Impulsy wysyłane przez te części mózgu narkomana wywołują "głód" psychiczny, wzmacniając ...
SYGNAŁY - SEKRETY LICZBY PI
BOGDAN MIŚ
Co kryją miliardy cyfr następujących po słynnym 3,14... Dwaj matematycy - David Bailey z Lawrence Berkeley National Laboratory w Kalifornii oraz Richard Crandall z Reed College w Portland w USA - udowodnili, że w rozwinięciu dziesiętnym liczby , zwanej ...
SYGNAŁY - KOPIA NIEDOSKONAŁA
GRZEGORZ NALEPA
Jądro komórki klonowanego organizmu po wprowadzeniu do komórki jajowej podlega takim przemianom, by mogło kierować jego dalszym rozwojem. Nie mamy pojęcia, na czym polega ten proces ale już wiemy, że nie jest doskonały. Okazało się, że aktywność kilku ...
SYGNAŁY - STAŁA ZMIENNĄ JEST...
IRENA SZYMCZAK
Na świecie nie ma doprawdy nic pewnego. Nawet stałe fizyczne ulegają zmianom. Stała alfa jest składnikiem wzoru, określającego energię potrzebną do wzbudzenia atomu, czyli przeniesienia elektronu na orbitę bardziej oddaloną od jądra. Wracając do stanu ...
SYGNAŁY - KOSMICZNA PERŁA
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Teleskop Hubble'a pracuje już jedenasty rok, ukazując nam piękno Wszechświata. Dziś pokazujemy opublikowane pod koniec lipca br. zdjęcie przedstawiające mgławicę planetarną NGC 6537, która leży w tle gwiazdozbioru Strzelca ponad 3000 lat świetlnych ...
SYGNAŁY - ATLANTYK POD PRĄDEM
DOROTA MIKOS
Najnowsze badania wód oceanu dały zaskakujące wyniki. Dane dostarczone przez satelitę TOPEX/Poseidon wykazują, że tempo krążenia wód północnoatlantyckich zmienia się o 20-30% cyklu dziesięcioletnim. Dotąd sądzono, że tak duże zmiany mogą zachodzić ...
SYGNAŁY - TAJEMNICE HIPPOS
JM
W połowie roku archeologowie odsłonili forum - główny plac miasta, oraz otaczające go budowle użyteczności publicznej. Słynne antyczne miasto na wschodnim brzegu Jeziora Galilejskiego, Hippos, znane też pod aramejską nazwą Susita, należało do tzw. ...
SYGNAŁY - ŚMIERDZI I SZKODZI
PIOTR KOSSOBUDZKI
Palenie zmniejsza szansę przeżycia chorych na raka piersi. Naukowcy z University of California dostarczyli kolejnego argumentu przemawiającego za szybkim zerwaniem z tym nałogiem. Niedawno w miesięczniku Chest zaprezentowano wyniki badań kobiet chorych ...
SYGNAŁY - UJARZMIĆ ATOM
IRENA SZYMCZAK
Woda w garnku, na który często spoglądamy, szybciej się gotuje, ale jeśli nie spuścimy z niej oka, może nie zawrzeć nigdy! Do tak niezwykłych wniosków prowadzi studiowanie mechaniki kwantowej. Już ponad 20 lat temu przewidziano tzw. efekt Zenona: regularna ...
SYGNAŁY - CO MA DIAMENT DO TRZĘSIENIA
DOROTA MIKOS
Nową metodę wykrywania diamentonośnych skał wynaleziono dzięki trzęsieniom ziemi. Fale sejsmiczne wywołujące wstrząsy, przechodząc przez różne rodzaje skał, załamują się, odbijają oraz zmieniają prędkość. Na podstawie analizy ich przemieszczania się ...
SYGNAŁY - DŹWIĘKOWY REJS
JERZY LIWIŃSKI
Na dużej wysokości i prawie z prędkością dźwięku będzie w przyszłości latać nowy samolot pasażerski Boeinga. Ostatnio inżynierowie Boeinga ogłosili rozpoczęcie prac nad samolotem nowej generacji sonic cruiser ("dźwiękowy liniowiec"). Podczas ...
SYGNAŁY - OCIEPLENIE WIĘKSZE, NIŻ SZACOWANO
DOROTA MIKOS
Według najnowszych badań przeprowadzonych w Lawrence Livermore National Laboratory (USA) wzrost temperatury w ciągu minionego wieku wyniósł 0,7°C, a nie 0,6°C. Ten wydawałoby się niewielki, lecz bardzo istotny błąd to efekt zmian położenia i gęstości ...
SYGNAŁY - KOMPUTER NA KROPKI
BOGDAN MIŚ
Amerykańska Narodowa Fundacja Nauki (NSF - National Science Foundation) rozpoczyna czteroletni program, którego celem jest opracowanie niezawodnych metod produkcji komputerów kwantowych. Naukowcy z Ohio State University, wspomagani przez kilka innych ...
SYGNAŁY - ZIELONE ZDROWIE
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Krew mnichów buddyjskich, będących na wegetariańskiej diecie, zawiera bardzo duże ilości kwasu salicylowego. Jest to podstawowy składnik aspiryny, któremu przypisuje się zapobieganie chorobom serca i niektórym nowotworom. Być może właśnie dlatego choroby ...
SYGNAŁY - CZŁOWIEK Z GRAN DOLINY
JACEK RODZEŃ
Zrekonstruowano wygląd twarzy najstarszego Europejczyka. Na wystawie w hiszpańskim San Sebastian zaprezentowano ostatnio prawdopodobny wygląd twarzy mieszkańca Europy sprzed około 800 tys. lat. Rekonstrukcji dokonano z wykorzystaniem fragmentów kości ...
SYGNAŁY - JEDNA PORA ROKU
MARZENNA NOWAKOWSKA
Dlaczego afrykańskie ptaki owadożerne żyją dłużej niż ich kuzyni z Europy? Takie pytanie zadał Will Peach z brytyjskiego British Trust for Ornithology po analizie ogromnej bazy danych, jaką stworzył w ciągu 16 lat dla drobnych ptaków śpiewających. Przy ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Słonolubny pomidor Kolejnym sukcesem prac nad genetyczną modyfikacją roślin uprawnych było stworzenie przez uczonych z University of California oraz Toronto University pomidora, który może rosnąć na zasolonym gruncie. Przed spożyciem nadal wymaga ...
SYGNAŁY - DRUGIE DNO KIELISZKA
PIOTR KOSSOBUDZKI
Picie w młodym wieku jest raczej objawem alkoholizmu niż jego przyczyną. Powszechnie uważa się, że w przypadku osób, które już w dzieciństwie zaczęły pić alkohol, istnieje większe ryzyko uzależnienia. Wielu badaczy i lekarzy zajmujących się tym problemem ...
SYGNAŁY - DYSKRETNY ATAK KOMANCZÓW
JERZY LIWIŃSKI
Po "niewidzialnych" samolotach przyszła pora na śmigłowce. Opracowany przez firmy Boeing i Sikorsky RAH-66 Comanche jest pierwszym na świecie śmigłowcem bojowym zbudowanym według wymogów technologii stealth. Jej idea polega na maksymalnym ...
SYGNAŁY - CZARNA DZIURA, A BŁYSKA
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Najdziwniejsze zjawiska i obiekty we Wszechświecie wydają się ściśle ze sobą powiązane. Każdy zapytany o takie obiekty we Wszechświecie bez wahania wskaże czarne dziury. Z najdziwniejszymi zjawiskami sprawa nie jest już tak oczywista, ale ci, którzy ...
SYGNAŁY - MIECZ O DWÓCH OSTRZACH
GRZEGORZ NALEPA
Śmierć i powstanie nowego życia? Na pierwszy rzut oka wydaje się, że to dwa przeciwieństwa, ale z punktu widzenia biologii oba zjawiska mogą być bardzo podobne. Okazało się, że kaspazy - enzymy niszczące umierającą komórkę, są również niezbędne do jej ...
SYGNAŁY - ŚWIŃSKI DOWCIP
GRZEGORZ NALEPA
Świnie mają dobrze rozwinięty układ limbiczny, czyli tę część mózgu, która kontroluje uczucia i emocje. Zwierzęce modele chorób człowieka pozwalają naukowcom lepiej zrozumieć, co dzieje się w organizmie pacjenta. Nikogo już nie dziwią myszy chore na ...
SYGNAŁY - CZYM JEŹDZI LARA CROFT?
BOGDAN MIŚ
Land Rover zaprezentował defendera, samochód z ograniczonej do 1000 egzemplarzy serii "Tomb Raider". Samochód nie tylko nazwą nawiązuje do hollywoodzkiego przeboju i znanej gry komputerowej. Tak samo jak filmowy pierwowzór, defender "Tomb ...
SYGNAŁY - CZAS NA CUSSAC
SA
Odkryto jaskinię wypełnioną prehistorycznymi rytami. Znajduje się w niej ponad sto przedstawień zwierząt, m.in. mamutów, nosorożców, turów, jeleni i koni. Największe ryty osiągają nawet cztery metry wysokości. Są także przedstawienia ludzi i symboliczne ...
SYGNAŁY - SZYFRANT NA TELEFON
WIESŁAW B. PIETRZAK
Podsłuchiwanie rozmów w komórkowych sieciach nie jest tak proste jak w sieciach analogowych. W praktyce podsłuch zakłada się w sieci operatora. Korzystają z tego m.in. organy ścigania w wielu krajach. Ale taka kontrola może stać się niemożliwa za sprawą ...
SYGNAŁY - WSKRZESZENIE GIGANTA
JACEK NAROŻNIAK
Superatrakcją tegorocznego salonu lotniczego Le Bourget był największy samolot świata, ukraiński An-225 Mrija. An-225 Mrija ("Marzenie") jest zmodernizowaną wersją oryginału, który zbudowany został pod koniec lat osiemdziesiątych. Stworzono ...
NA FOTEL PROSZĘ!
PAWEŁ WERNICKI
Lasery? W normie! Turbiny? Trzysta tysięcy obrotów! Zdalne kamery i lampy plazmowe? Gotowe! To nie start wahadłowca, tak już dziś może wyglądać wizyta u dentysty. Chociaż zęby są najtwardszą częścią ciała, zwykle i tak, niestety, nie wystarczają na ...
W KOLORZE SIŁA
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Kolorowe liście znaczą tyle, co barwne pasy na twarzy Indianina: siłę i gotowość do walki. Barwnymi liśćmi drzewa manifestują gotowość do walki z nękającymi je owadami. To puenta ostatniej pracy dwóch Brytyjczyków, zmarłego w ubiegłym roku wybitnego ...
ZWARIOWANA POGODA
MIROSŁAW RUTKOWSKI
Czy komunikaty powodziowe będą straszyć nas już co roku, czy też to, co się zdarzyło w latach 1997, 1998 i 2001, było tylko przypadkową serią letnich zawirowań pogody? By głosić "klimat nam się zmienia", trzeba wiedzieć, jaki jest nasz typowy ...
SEKS Z DARWINEM
MARCIN SZWED
Nauka żyje. Liczne jej rozdziały są wciąż otwarte, a uczeni spierają się, co w nie wpisać. Trzeba wtedy rozważyć wszystkie "za" i "przeciw". Marcin Szwed, doktorant na Wydziale Neurobiologii w Instytucie Weizmanna w Izraelu i Krzysztof ...
DARWIN Z SEKSEM
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Nauka żyje. Liczne jej rozdziały są wciąż otwarte, a uczeni spierają się, co w nie wpisać. Trzeba wtedy rozważyć wszystkie "za" i "przeciw". Marcin Szwed, doktorant na Wydziale Neurobiologii w Instytucie Weizmanna w Izraelu i Krzysztof ...
KICZ CZY ARCYDZIEŁO?
BARBARA RISS
...nie jest wielkim dziełem, ani nawet wielką powieścią, ale jest bardzo dobrą powieścią, która w pełni zasługuje na olbrzymie powodzenie, które ją spotkało. Urok cichego wieczora opanowywał ich z wolna. - Jak tu cicho i jaki świat śliczny - rzekł zniżonym ...
ROZMYSLAJCIE NAD MOWĄ - O MARZENIACH - MISIA I MOICH
JAN MIODEK
Przeczytajcie o tym, jak upraszczamy sobie fonetyczny żywot. Na jednym z billboardów widzę slogan reklamowy: Misiu marzy, mi się zdarzy. Nietrudno się domyślić, że funkcję estetyczno-ekspresyjną spełnia w tym tekście prawie identyczna zbitka głoskowa ...
JAK ZOSTAĆ ŚWIĘTYM?
ANDRZEJ DATKO
"Taki gruby, taki chudy może świętym być" - śpiewa Arka Noego. Tymczasem sprawa nie jest taka prosta. Droga na ołtarze prowadzi bowiem przez procesy beatyfikacyjny i kanonizacyjny. Święty Remigiusz - apostoł Franków, i św. Bonifacy - apostoł ...
PTASIE WIZYTÓWKI
WIKTOR PAWŁOWSKI
Obrączka na nodze ptaka jest dla nas czymś zupełnie zwyczajnym. W filmie "Pan Tadeusz" nad wojskami Napoleona przelatuje nawet oznakowany bocian. Cóż, musiał chyba podróżować w czasie... Masowe zakładanie obrączek rozpoczęło się zaledwie sto ...
NIEZWYKŁA ZIEMIA - DIABLA GÓRA
MIROSŁAW RUTKOWSKI
Diaboliczna góra z filmu "Bliskie spotkania trzeciego stopnia" istnieje naprawdę - nie jest wymysłem nawiedzonego scenografa. Samotna skalna wieża górująca nad płaskowyżem Belle Fourche River nie została wzniesiona przez kosmitów i nie postawiono ...
OPOWIEŚCI O FIZYCE EGZOTYCZNEJ
KATARZYNA SZNAJD-WERON
Co łączy przedpotopowe jaszczury, liczne rzesze wyborców i uczestników ruchu drogowego? Ich nieprzewidywalne zachowania usiłują opisać i ująć w sztywne ramy modelu fizycy, nazwijmy ich... egzotyczni. Pewnego dnia jechałam taksówką i kierowca zapytał ...
ZIEMIA I ŻYCIE - KOMETY I SKAMIENIAŁOŚCI
MARCIN RYSZKIEWICZ
Zakrawa na cud, że wiemy, jakiego koloru owady żyły na Ziemi miliony lat temu. Zachowanie się ich delikatnych skrzydeł zawdzięczamy rzadkiemu zbiegowi okoliczności. Ale paleontologia ma dużo czasu - może czekać na cuda. Z prochu powstałeś i w proch ...
WIELKI BRAT WIDZI CIĘ
WIESŁAW B. PIETRZAK
Wielki Brat widzi cię, internauto! Podsłuchuje rozmowy, czyta listy, śledzi każdy twój krok! Każdy z nas, wchodząc do cyberprzestrzeni, może być w dowolnej chwili obserwowany przez sztuczny twór o niesamowitych możliwościach, posługujący się inteligencją ...
SZCZYPTA SOLI - JUŻ BYŁ W OGRÓDKU, JUŻ WITAŁ SIĘ Z GĄSKĄ...
X.RUT
Na przełomie tysiącleci całą prasę obiegła wiadomość o skatalogowaniu ludzkiego genomu. Tony farby drukarskiej zużyto na laurki, zastępy dyżurnych utytułowanych komentatorów prasowych i telewizyjnych piały peany "ku czci", przekonywano, że ...
GŁOWA DO GÓRY
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Niebo nad Polską w nocy z 1 na 2 października o godz. 24:00 (te same gwiazdozbiory będą widoczne15 października o 23:00, 30 październikao 21:00 i 15 listopada o 20:00). Na mapce znajdują się gwiazdy jaśniejsze od 4,5 wielkości gwiazdowej (4,5m), schematycznie ...
ASTRONOTKI
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Pierwszy wspólny projekt zrealizują ESA i chińska agencja kosmiczna CNSA. Double Star, bo tak brzmi jego nazwa, zakłada wystrzelenie dwóch wspólnie zbudowanych satelitów przeznaczonych do badania ziemskiej magnetosfery. Posłużą do tego chińskie rakiety ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Motyw linii zamkniętej pojawia się w łamigłówkach matematycznych od bardzo dawna. Najstarsze zadania, w których występuje, wiążą się z labiryntami, podróżami oraz szachami. Zwykle chodzi w nich o wyznaczenie jakiejś trasy kończącej się w punkcie wyjścia ...
CO NOWEGO
MICHAŁ MIŚ
Zrób sobie zdjęcie Fotografia cyfrowa trafia pod strzechy. Pomysłowi inżynierowie z Sony postanowili więc ostatnio wyposażyć amatorów zdjęć bez kliszy w przenośne studio fotograficzne. Podręczna drukarka termosublimacyjna o wdzięcznym kryptonimie ...
UCZENI W ANEGDOCIE - IGŁA BUFFONA
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Georges-Louis Leclerc, znany obecnie pod nazwiskiem Buffon, urodził się 7 września 1707 roku w Montbard. Uczył się najpierw w kolegium jezuickim w Dijon, gdzie był raczej przeciętnym uczniem, ale wykazywał zainteresowanie matematyką. Pod naciskiem ...
MULTIMEDIA
BOGDAN MIŚ BRONISŁAW JAKUBOWSKI WŁADYSŁAW MAJEWSKI
ENCYKLOPEDIA PWN.PL, seria multimedialna, pwn.pl sp. z o.o. Wrocław 2001 Nie należałem dotychczas do entuzjastów multimedialnych encyklopedii PWN. Może dlatego, że wymagam od encyklopedii więcej niż tylko krótkiego objaśnienia wpisanego hasła. Nie bawi ...
FELIETON ETOLOGA - POSŁOWIE I OSTRYGI
MARZENNA NOWAKOWSKA
W trakcie głosowania nad ważnymi ustawami ławy poselskie są zatłoczone. Ale już następnego dnia ta sama sala świeci pustkami. Co rządzi dynamiką obecności posłów na sali? Odpowiedzi dostarczają ostrygi. Politycy pokazują się w Sejmie tylko wtedy, ...