Twoja wyszukiwarka

Listopad 2001
SYGNAŁY - CHIP O MOCNYCH NERWACH
JACEK RODZEŃ
Naukowcy powiązali dwa różne światy - żywej materii i martwej elektroniki. Niemieckim uczonym z Max-Planck-Institut für Biochemie udała się sztuka połączenia elektroniki mikroprocesora z żywymi komórkami nerwowymi. Peter Fromherz i Günther Zeck umieścili ...
SYGNAŁY - SZKOŁA AGRESJI
PIOTR KOSSOBUDZKI
Komórki raka "uczą się" nawzajem. Naukowcy z University of Iowa odkryli, że wyjątkowo agresywne komórki czerniaka - jednego z najgroźniejszych nowotworów - potrafią zwiększać złośliwość pozostałych komórek nowotworu. Udowodniono, że wpływają ...
SYGNAŁY - Z INTERNETEM W KONTAKCIE

Czy TP S.A. zyska wreszcie poważnego konkurenta? Zapewne za kilka miesięcy, jako drugi kraj na świecie, będziemy mieli Internet, telefon i telewizję w zwykłym gniazdku elektrycznym. Do Internetu wciąż trudno jest uzyskać stały dostęp o odpowiednim ...
SYGNAŁY - EURO UCZULA!
IRENA SZYMCZAK
Dermatolodzy ostrzegają, że nowe monety euro, które pojawią się w obiegu w przyszłym roku, mogą wywoływać reakcje alergiczne u osób uczulonych na nikiel. Kontakt z tym pierwiastkiem, znajdującym się w euromonetach w znaczących ilościach, może powodować ...
SYGNAŁY - DRZEWA UMIERAJĄ STOJĄC
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
W świetle najnowszych amerykańskich badań obumarłe drzewa pełnią kluczową rolę w przyrodzie. Martwe drzewa mogą stać w lesie przez 40 lat, a kiedy zwali je wichura, leżą na ziemi przez następne 300 lat. Na jednym hektarze naturalnej puszczy można znaleźć ...
SYGNAŁY - Z PRZYMRUŻENIEM OKA
KRZYSZTOF SZYMBORSKI
Nie kijem to pałką Jak stwierdzili uczeni z Aberdeen w Szkocji, globalne ocieplenie grozi Wyspom Brytyjskim poważnym ochłodzeniem. Przeciętna temperatura w Anglii jest o około 5°C wyższa, niż można oczekiwać na tej wysokości geograficznej. Dzieje ...
SYGNAŁY - DRUGA HOLANDIA?
IRENA SZYMCZAK
W gminie Darłowo powstaje największa elektrownia wiatrowa w Polsce. Między Cisowem a Kopaniem stoją już trzy z dziewięciu planowanych wiatraków. Każdy z nich ma wysokość 118 m, waży 225 ton i może produkować 2 MW energii elektrycznej. Pozostałe sześć ...
SYGNAŁY - KOSMICZNY ŻARŁOK
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Tkwiącą w centrum naszej Galaktyki czarną dziurę po raz pierwszy udało się przyłapać na konsumpcji. Centrum Galaktyki leży w odległości 25 tys. lat świetlnych od nas, w tle gwiazdozbioru Strzelca. Znajduje się w nim obiekt oznaczany przez astronomów ...
SYGNAŁY - INTELIGENTNE T-SHIRTY
WIESŁAW B. PIETRZAK
Ubranie powinno nie tylko wyglądać, ale także dbać o właściciela. Teraz przyszłość przemysłu odzieżowego to niewątpliwie biotechnologia. W Wielkiej Brytanii pojawiły się w sprzedaży koszulki chroniące przed słońcem podobnie jak kremy do opalania. ...
SYGNAŁY - GAWORZENIE GESTEM
IRENA SZYMCZAK
Niemowlęta, które mają okazję przyglądać się ludziom używającym języka migowego, zaczynają "gaworzyć" dłońmi. Nawet jeśli ich słuch jest w najlepszym porządku. Z podobnym zacięciem i radością jak maluchy powtarzające "gu, gu" czy ...
SYGNAŁY - DEPRESJA W POLSCE I NA ŚWIECIE
MARIA SUPRANOWICZ
Na depresję cierpi około 10% ludzi, przede wszystkim w starszym wieku. Brak jest pewnych danych na temat rozpowszechnienia depresji zarówno w naszym kraju, jak i na świecie. Stwierdzono jednak, że choroba ta od 1,5 do 3 razy częściej występuje wśród ...
SYGNAŁY - NIEMAL JAK GNIEZNO
MARIA SUPRANOWICZ
Polskie ziemie wciąż kryją wiele niezbadanych miejsc dla poszukiwaczy... historii. W Kałdusie, miejscowości leżącej w okolicach Torunia, trwają prace prowadzone przez archeologów Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika pod kierunkiem prof. Wojciecha ...
SYGNAŁY - HIPERCIĘŻKI WODÓR
JACEK RODZEŃ
Fizycy tropili go w laboratoriach przez 40 lat. Jądro atomu wodoru składa się z jednego protonu. Do tej pory znaliśmy jeszcze dwie jego cięższe odmiany: deuter, o jądrze złożonym z protonu i neutronu, i silnie promieniotwórczy tryt, którego jądro oprócz ...
SYGNAŁY - UMYSŁ STARY, ALE JARY
PIOTR KOSSOBUDZKI
Pamięć wcale nie musi się pogarszać wraz z wiekiem - głoszą psychologowie z University of Arizona. Porównali oni osiągnięcia intelektualne grupy seniorów w wieku ponad 65 lat oraz studentów jednego z college'ów. U wszystkich badano zdolność do zapamiętywania ...
SYGNAŁY - TRUJĄCY 'PLACEK'
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Francuscy naukowcy donoszą - toksyczne krowie odchody niszczą alpejskie łąki. Najprawdopodobniej wszystkiemu winny jest lek podawany krowom - iwermektyna. Substancja ta ma chronić bydło przed pasożytami, gdy zwierzęta przebywają na pastwiskach. Odchody ...
SYGNAŁY - KOPALNIA NA GAZIE
MIROSŁAW RUTKOWSKI
Polskie kopalnie mają szansę na drugie życie. Węgiel kamienny w Nowej Rudzie przestano wydobywać po wyeksploatowaniu złóż w 1999 roku. Likwidacja zakładu była procesem niezwykle kosztownym znaczne środki pochłaniają bowiem osłony socjalne dla zwalnianej ...
SYGNAŁY - PTASI RAJ
DOROTA MIKOS
We wrześniu tego roku oficjalnie otwarto kolejny park narodowy w Polsce. Park o powierzchni prawie 8 tys. ha obejmuje utworzony w 1977 roku Rezerwat Przyrody "Słońsk" oraz część powstałego w 1996 roku Parku Krajobrazowego "Ujście Warty". ...
SYGNAŁY - GENETYCZNE BONSAI
PIOTR KOSSOBUDZKI
Skąd mogą się brać karłowate rośliny? Zwierzęta potrafią utrzymać stałą temperaturę ciała niezależnie od warunków zewnętrznych. Albo posiadają wydajne wewnętrzne mechanizmy regulacji ciepła, albo umiejętnie wykorzystują chłodne i gorące warunki panujące ...
SYGNAŁY - WSZECHŚWIAT PEŁEN HELU
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Obserwacje międzygalaktycznego helu potwierdziły teorię ewolucji struktury Wszechświata. W końcu czerwca 1994 roku NASA umieściła na orbicie satelitę FUSE (Far Ultraviolet Spectroscopic Explorer badacz widma w dalekim ultrafiolecie), za pomocą którego ...
SYGNAŁY - KIESZONKOWA CZARNA DZIURA
IRENA SZYMCZAK
W wyścigu do pierwszych stron gazet uczestniczą naukowcy różnych specjalności. Teraz na czoło wysuną się chyba fizycy, którzy postanowili wytworzyć w laboratorium... czarną dziurę. Na razie bardzo niewielką. Będzie ona miała rozmiar 10-17 cm, a narodzi ...
SYGNAŁY - HIMALAJE W UŚCISKU
MIROSŁAW RUTKOWSKI
Sejsmolodzy ostrzegają - Indiom grozi gigantyczne trzęsienie ziemi. Przedpole Himalajów zagrożone wstrząsami zamieszkuje 40 mln ludzi. Trzęsienia, takie jak ostatnie w styczniu br., w wyniku którego zginęło 19 tys. ludzi, zdarzają się tutaj co kilka ...
SYGNAŁY - FINAŁ KONKURSU LABORATORIUM WIEDZY I ŻYCIA
IRENA SZYMCZAK
Rok temu na naszych łamach ogłosiliśmy konkurs Laboratorium Wiedzy i Życia. Spośród osób nagrodzonych do finału weszło trzech laureatów indywidualnych i trzy dwuosobowe zespoły. Finaliści zaprezentowali wybrane przez siebie doświadczenia w niedzielę ...
SYGNAŁY - ALE TY SIĘ BOISZ MYSZY...
PIOTR KOSSOBUDZKI
Mamy kolejny dowód na to, że instynkt wciąż nad nami czuwa. Osoby, które boją się pająków, widzą je niemal na każdym kroku. I to nie oczyma wyobraźni - twierdzą szwedzcy psycholodzy z Karolinska Institute. Przeprowadzili oni trzy eksperymenty, których ...
SYGNAŁY - SKALPEL NA 7 TYS. KM
PIOTR KOSSOBUDZKI
Kończą się czasy, gdy chirurg operuje pochylony nad chorym... To był zupełnie rutynowy zabieg. W jednej z klinik w Strasburgu, we Francji, 68-letniej kobiecie usunięto woreczek żółciowy. Operacja trwała zaledwie 54 min, a po dwóch dniach rekonwalescentkę ...
OPINIE - CHRONIONE - NIECHRONIONE
LUDWIK TOMIAŁOJĆ
Powinniśmy domagać się odebrania Ministerstwu Środowiska - jako szkodnikowi - spraw ochrony przyrody. Na straży konstytucyjnego obowiązku realizacji zadań ekorozwoju powinno - oczywiście - stać Ministerstwo Środowiska. Dlaczego zatem działalność tego ...
NASTĘPNY BĘDZIE WIRUS?
JANUSZ KOCIK
Skoro niemożliwe stało się faktem, trudno przewidzieć, do czego jeszcze zdolni są zdesperowani fanatycy. Zabójcze bakterie? Walizkowy ładunek nuklearny? Broń biologiczna bywa nazywana bombą atomową dla ubogich. Czy terroryści mogą jej użyć? Broń biologiczna ...
TERAZ ZAGŁADA
MARCIN ROJSZCZAK
Konstrukcja bomby nuklearnej nie jest dziś tajemnicą i jedynie brak dostępu do materiałów rozszczepialnych i zaawansowanych technologii może uniemożliwić terrorystom uzyskanie najgroźniejszej broni XX wieku. Pierwsza bomba atomowa została skonstruowana ...
KIM SĄ CI LUDZIE?
MACIEJ SZASZKIEWICZ
Przywiązują do ciała ładunek wybuchowy. Detonują bomby podłożone pod budynki pełne ludzi. Siadają za sterami samolotu pasażerskiego i kierują go w stronę wieżowca. Kim są? Dlaczego zabijają samych siebie? Czy są normalni? Pierwsza nasuwająca się odpowiedź ...
NOWY ROZDZIAŁ
KRZYSZTOF MICHAŁEK
Od chwili uderzenia na World Trade Center i Pentagon słowo "terroryzm" kojarzy się z fundamentalizmem islamskim, a nawet z islamem. Nie inaczej jest w Stanach Zjednoczonych. Terroryzm nie jest tam jednak zjawiskiem nowym. Definicji terroryzmu ...
ZAWIESZENI NA MAKARONIE
PIOTR PIERAŃSKI
Ci, których życie może zawisnąć na linie, wiedzą, że każdy węzeł dramatycznie osłabia jej wytrzymałość. Są jednak węzły lepsze i gorsze. Polscy fizycy, szukając tych najbezpieczniejszych, badali... makaron. Zerwana lina była przyczyną tragicznej śmierci ...
SIECI PEŁNE PTAKÓW
PIOTR KOSSOBUDZKI
Ptaki nie mogą tkwić zbyt długo zaplątane w sieci są tak osłabione wędrówką, że mogłyby paść z głodu. Pułapki trzeba więc często, opróżniać i bywa, że ornitologom nie starcza czasu na posiłek. Podczas akcji obrączkowania to oni przymierają głodem. Brzeg ...
ŁAGODNE WULKANY
MIROSŁAW RUTKOWSKI
Czy rzeczywiście Mount Everest jest najwyższą górą świata? Odpowiedź na to pytanie można znaleźć na Hawajach! Łagodny wulkan? - te słowa nie pasują do siebie! Wulkan to przecież góra ziejąca ogniem, a określenie "życie na wulkanie" oznacza ...
WARSZAWSKIE GWIAZDY
ARKADIUSZ OLECH
W 1855 roku astronom brytyjski John Russell Hind znalazł w gwiazdozbiorze Bliźniąt nie opisywaną uprzednio gwiazdę, która po dziewięciu dniach nagle przestała być widoczna. Był to początek historii nowych karłowatych, które z dumą możemy nazywać gwiazdami ...
MAŁY, WIELKI ZABÓJCA
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Co kilkadziesiąt lat wymyka się ze swojej meksykańskiej siedziby. Każda jego ucieczka to poważne kłopoty. Jest szybki i skuteczny w ataku. W kilka tygodni zamienia ziemniaczane pola w cmentarzyska. Nieprzypadkowo w marcu br. jeden z nowojorskich parków ...
UMRZEĆ JAK GLADIATOR?
BOGDAN ŻURAWSKI
Najbardziej podobał się cios ostatni, po którym jeden z walczących padał na arenę. Publiczność czekała na ten moment. Otwarcie Amfiteatru Flawiuszów, czyli Koloseum, w 80 roku n.e. było najdłuższą, najkosztowniejszą i najbardziej krwawą imprezą w historii... ...
POSĘPNICA
MICHAŁ SKALSKI
Wydawałoby się, pełnia szczęścia: urlop za granicą nad morzem, piękna pogoda, całkowity relaks, udane dzieci, w kraju bardzo dobra praca - nagle, jakby ktoś światło wyłączył. Depresja. Wszyscy ludzie podlegają sezonowym wahaniom nastroju. Gdy przychodzi ...
PRAWO WYKUTE W KAMIENIU
MAREK W. LORENC PRZEMYSŁAW NOCUŃ
Podczas wędrówek po terenach Śląska i Pomorza Zachodniego możemy spotkać ponure krzyże wyciosane z kamienia, mało foremne, często samotnie stojące w odludnych miejscach, pośrodku pól lub łąk albo w lesie. Kto i dlaczego je tutaj ustawiał? To krzyże ...
SZCZYPTA SOLI - KTO JEST MĄDRY PO SZKODZIE?
X.RUT
Schodzące wody powodzi odsłoniły nienasyconym, sępim oczom kamer telewizyjnych obfite żerowisko pełne ludzkiego nieszczęścia i biedy. Lepsze ujęcia pokazywano wielokrotnie, ale i te mniej udane przyciągały widza: przyjemnie bowiem jest, siedząc w suchym ...
WIEDZA W ŻYCIU
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA
Czy nauka może się przydać? Czy wiedza wyniesiona z uniwersytetu pomoże przetrwać w obliczu zagrożenia? Telewizja BBC podglądała zmagania uczonych porzuconych w starym więzieniu na wyspie... Rough Science ("Surowa nauka") to program z gatunku ...
CO NOWEGO
MICHAŁ MIŚ
Deskorolka z bajerami Konstruktorzy niemieckiej firmy BMW, szukając przyszłych nabywców swoich samochodów wśród młodzieży, stworzyli deskorolkę przyszłości. Streetcarver, bo tak nazywa się ten futurystyczny pojazd, zbudowany jest z ułożonych na zmianę ...
INTERNET - UTAJNIONE SKARBY INTERNETU
BOGDAN MIŚ
Ogromne ilości zapisanych w Internecie informacji są dla przeciętnego użytkownika Sieci zupełnie niedostępne. Jak więc znaleźć w Internecie to, co nas interesuje? Fot1. U góry internetowa strona naszego miesięcznika. Niżej ta sama strona w kodzie języka ...
GŁOWA DO GÓRY
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Niebo nad Polską w nocy z 1 na 2 listopada o godz. 24:00 (te same gwiazdozbiory będą widoczne 15 listopada o 23:00, 30 listopada o 22:00 i 15 grudnia o 21:00). Na mapce znajdują się gwiazdy jaśniejsze od 4,5 wielkości gwiazdowej (4,5m), schematycznie ...
ASTRONOTKI
MICHAŁ RÓŻYCZKA
Zmarł Fred Hoyle, założyciel słynnego Institute of Astronomy w Cambridge (Anglia) i ojciec chrzestny Wielkiego Wybuchu (ang. Big Bang). Termin ten został przez niego użyty w znaczeniu ironicznym, dla zdyskredytowania teorii, w myśl której Wszechświat ...
PUZELAND
MAREK PENSZKO
Gdy ten „Puzeland” dotrze do Państwa, 10. Mistrzostwa Świata w Rozwiązywaniu Łamigłówek przejdą do historii. Tymczasem znamy już skład czteroosobowej drużyny, która będzie nas reprezentować w Brnie (8–13 października). W finale 6. Mistrzostw ...
UCZENI W ANEGDOCIE - SŁODKI TŁUŚCIOSZEK
ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI
Ludwig Boltzmann urodził się w Wiedniu 20 lutego 1844 roku, w nocy, kiedy kończył się karnawał, a zaczynał wielki post. Tę chwilę przyjścia na świat podawał potem żartobliwie jako przyczynę częstych zmian swego nastroju: od wesołości do smutku i melancholii. Już ...
KSIĄŻKI
BOGDAN MIŚ WIESŁAW OSTROWSKI
MATEMATYKA DLA HUMANISTÓWMichał SzurekWydawnictwo RTW, Warszawa 2000 Jestem przekonany, że powszechne przeciwstawianie "matematyków" "humanistom" i irytujące puszenie się tych ostatnich na przykład nieznajomością twierdzenia Pitagorasa ...
FELIETON ETOLOGA - ZDRADA
MARZENNA NOWAKOWSKA
"Nie ma mężczyzny, który byłby uczciwy w każdej sytuacji" - to twierdzenie George'a Bernarda Shawa nabiera szczególnego znaczenia, gdy mężczyzna staje się popularny. Aktor, dziennikarz, polityk, rozchwytywani przez coraz piękniejsze kobiety, ...