Twoja wyszukiwarka

Dział - NAUKI HUMANISTYCZNE I SPOŁECZNE
Kategoria - SOCJOLOGIA
FELIETON ETOLOGA - ZDRADA
MARZENNA NOWAKOWSKA Listopad 2001
"Nie ma mężczyzny, który byłby uczciwy w każdej sytuacji" - to twierdzenie George'a Bernarda Shawa nabiera szczególnego znaczenia, gdy mężczyzna staje się popularny. Aktor, dziennikarz, polityk, rozchwytywani przez coraz piękniejsze kobiety, ...
WIEDZA W ŻYCIU
EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA Listopad 2001
Czy nauka może się przydać? Czy wiedza wyniesiona z uniwersytetu pomoże przetrwać w obliczu zagrożenia? Telewizja BBC podglądała zmagania uczonych porzuconych w starym więzieniu na wyspie... Rough Science ("Surowa nauka") to program z gatunku ...
SZCZYPTA SOLI - KTO JEST MĄDRY PO SZKODZIE?
X.RUT Listopad 2001
Schodzące wody powodzi odsłoniły nienasyconym, sępim oczom kamer telewizyjnych obfite żerowisko pełne ludzkiego nieszczęścia i biedy. Lepsze ujęcia pokazywano wielokrotnie, ale i te mniej udane przyciągały widza: przyjemnie bowiem jest, siedząc w suchym ...
NOWY ROZDZIAŁ
KRZYSZTOF MICHAŁEK Listopad 2001
Od chwili uderzenia na World Trade Center i Pentagon słowo "terroryzm" kojarzy się z fundamentalizmem islamskim, a nawet z islamem. Nie inaczej jest w Stanach Zjednoczonych. Terroryzm nie jest tam jednak zjawiskiem nowym. Definicji terroryzmu ...
KIM SĄ CI LUDZIE?
MACIEJ SZASZKIEWICZ Listopad 2001
Przywiązują do ciała ładunek wybuchowy. Detonują bomby podłożone pod budynki pełne ludzi. Siadają za sterami samolotu pasażerskiego i kierują go w stronę wieżowca. Kim są? Dlaczego zabijają samych siebie? Czy są normalni? Pierwsza nasuwająca się odpowiedź ...
NASTĘPNY BĘDZIE WIRUS?
JANUSZ KOCIK Listopad 2001
Skoro niemożliwe stało się faktem, trudno przewidzieć, do czego jeszcze zdolni są zdesperowani fanatycy. Zabójcze bakterie? Walizkowy ładunek nuklearny? Broń biologiczna bywa nazywana bombą atomową dla ubogich. Czy terroryści mogą jej użyć? Broń biologiczna ...
DARWIN Z SEKSEM
KRZYSZTOF SZYMBORSKI Październik 2001
Nauka żyje. Liczne jej rozdziały są wciąż otwarte, a uczeni spierają się, co w nie wpisać. Trzeba wtedy rozważyć wszystkie "za" i "przeciw". Marcin Szwed, doktorant na Wydziale Neurobiologii w Instytucie Weizmanna w Izraelu i Krzysztof ...
SEKS Z DARWINEM
MARCIN SZWED Październik 2001
Nauka żyje. Liczne jej rozdziały są wciąż otwarte, a uczeni spierają się, co w nie wpisać. Trzeba wtedy rozważyć wszystkie "za" i "przeciw". Marcin Szwed, doktorant na Wydziale Neurobiologii w Instytucie Weizmanna w Izraelu i Krzysztof ...
BLAGIER CZY GENIUSZ
MICHAŁ MIŚ Wrzesień 2001
Czy naukowiec może dorównać sławą gwieździe koszykówki? Nie tylko może, ale powinien -uważa Dean Kamen, amerykański konstruktor, twórca Gingera, najbardziej tajemniczego wynalazku. Co może zmienić nasz świat bardziej niż Internet? Tajemniczy Ginger, ...
OPINIE - CZAKRA CZYLI TAJEMNICE POLA
WŁADYSŁAW M. TURSKI Wrzesień 2001
To cud prawdziwy, że fizyk z porządnego uniwersytetu poświadcza istnienie Duchowej Siły w postaci zmiennego pola magnetycznego. Lato, upał, ogórki. Z głębin szkockiego Loch Ness niechybnie wynurzy się potwór. Z dalekiego marginesu nauki polskiej wychynął ...
IM SROŻSZA, TYM LEPSZA
AGNIESZKA LISAK Wrzesień 2001
Powieszenie na haku za żebro, wbicie na pal, spalenie. Przez wieki karę śmierci powszechnie uważano za najbardziej skuteczną, a im była krwawsza, tym lepszą miała być przestrogą dla przestępców. W Polsce, podobnie jak w wielu innych krajach, nie wykonuje ...
TAJEMNICE PROTOKOŁU DYPLOMATYCZNEGO
SERGIUSZ SIDOROWICZ Sierpień 2001
Niegdyś bywało, że do sali obrad wykuwano tyleż drzwi, ilu było dyplomatów, by zapobiec sporom, kto wejdzie pierwszy. Dziś te zawiłe kwestie rozstrzyga protokół dyplomatyczny. Bez protokołu dyplomatycznego mogłaby istnieć dyplomacja, ale byłaby niezwykle ...
SZCZYPTA SOLI - SĘPY
X.RUT Lipiec 2001
Ponad dwa i pół tysiąca lat temu Herodot pisał1: "Następujący... szczegół jako tajemnicę... podaje się o ich zmarłych, mianowicie że zwłoki Persa nie wprzód są grzebane, aż je ptak albo pies rozwłóczy. O magach, co prawda, wiem to z całą pewnością, ...
SZUKAM PRACY
RAFAŁ RIEDEL Czerwiec 2001
Prawie 3 mln Polaków szuka pracy - to tyle, ile wynosi populacja dorosłych mieszkańców trzech województw. Lada chwila dołączą do nich tegoroczni absolwenci szkół. Ekonomiści twierdzą, iż stopa bezrobocia na poziomie 4% jest naturalna w krajach, ...
JAK NAS WIDZĄ, TAK NAS CHCĄ
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ Czerwiec 2001
Odpowiedź na pytanie, jak postrzegają Polaków obywatele krajów należących do Unii Europejskiej, jest bardzo ważna; przecież staramy się o jak najszybsze przyjęcie do rodziny państw europejskich. Oto nasz wizerunek w oczach dwóch wybranych narodów: Niemców ...
WIELKI PRZYJACIEL?
MAGDALENA GĄSIOREK Czerwiec 2001
Polacy podzielili się na tych, którzy podglądają "Wielkiego Brata", i tych, którzy twierdzą, że w godzinach emisji wyłączają telewizor, czując obrzydzenie. Jeszcze żaden program telewizyjny nie budził tylu emocji. Na czym polega jego niezwykłość? Po ...
INTERNET - PODGLĄDANIE NA ODLEGŁOŚĆ
BOGDAN MIŚ Maj 2001
Ogromną karierę robią ostatnio nadawane przez różne stacje telewizyjne tzw. "reality shows", czyli - w gruncie rzeczy - podglądanie "rzeczywistego" życia (użyłem cudzysłowu, w telewizji bowiem pokazywane są wydarzenia prawdziwe, ale ...
PRZYSTANEK GREEN FOREST CAMP
ZBIGNIEW SMOLSKI Kwiecień 2001
W miniaturowym raju, którego próbę odtworzenia podjęła z powodzeniem garstka entuzjastów, mogą zamieszkać także nasi czytelnicy. Czy świat potraktuje poważnie ten eksperyment? Istnieje takie miejsce na Ziemi, gdzie czyste wody płyną szeroko, wiatr przynosi ...
ZAWÓD: INFOBROKER
BOGDAN MIŚ Kwiecień 2001
O powstającym zawodzie, Internecie i problemach współczesności mówi prof. dr hab. inż. Konrad R. Fiałkowski, profesor Rensselaer Polytechnic Institute w Troy, w USA i profesor Uniwersytetu Warszawskiego, stale mieszkający w Wiedniu wybitny polski informatyk. Panie ...
SZCZYPTA SOLI - KOWAL ZAWINIŁ, CYGANA POWIESILI
X.RUT Kwiecień 2001
Bank, w którym mam rachunek, wprowadza nowy, wspaniały system komputerowy. Objawy są jednak nader bolesne dla klienta i muszą powodować kolosalne straty dla Banku. Żeby nie być gołosłownym, podam kilka przykładów. Raz na miesiąc Bank sporządza zestawienie ...
TELE PRACA
BOGDAN MIŚ Luty 2001
Podporządkowanie się dyscyplinie pracy, a szczególnie punktualne przybycie do miejsca jej wykonywania, jest dla wielu pracowników bardzo trudne. Odległość od miejsca zatrudnienia, często przekraczająca 100 km, zatłoczona komunikacja publiczna, korki ...
WIARA CZYNI CUDA
JACEK TYCZKOWSKI Grudzień 2000
Homeopatia cieszy się coraz większą popularnością. Czy istnieją jakiekolwiek naukowe podstawy działania preparatów homeopatycznych, którym wielu ludzi ufa bardziej niż racjonalnej współczesnej farmakologii, chętnie powierzając im swe zdrowie i życie? Historia ...
HUMANIŚCI I NAUKA XX WIEKU
MARIA SUPRANOWICZ Grudzień 2000
Sto lat temu tak oto pisano o nadchodzącym wieku: "patrzymy i mówimy o tym wieku dwudziestym, jakby on skądciś z nieba miał nam spaść, już gotowy, ogromne przynieść nam niespodzianki i największe nasze spełnić marzenia. A tymczasem, on będzie takim, ...
SYGNAŁY - KOMU UFAMY?
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ Grudzień 2000
Naukowcy najbardziej wiarygodni, politycy i działacze związkowi najmniej. Na czele listy zawodów obdarzanych przez nas największym zaufaniem są naukowcy, pielęgniarki i nauczyciele. Dobre opinie o naukowcach są zrozumiałe: nauka cieszy się społecznym ...
ODKRYWANIE PRZEZNACZENIA
JÓZEF DULAK Październik 2000
Niedługo lekarze i pracodawcy dzięki technice PCR mogą uzyskać nieograniczony wgląd w nasze predyspozycje i obciążenia genetyczne. Lekarz pobiera kroplę krwi z palca i rozprowadza ją na pasku bibuły. Bibułę umieszcza w szczelinie małego urządzenia i ...
SYGNAŁY - NIE JESTEŚMY BEZPIECZNI
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ Wrzesień 2000
Polacy czują się zagrożeni. Czy dla skutecznego zwalczania przestępczości należy zaostrzyć kary? Od początku lat dziewięćdziesiątych zdecydowana większość badanych (70%) postrzega Polskę jako kraj, w którym nie żyje się bezpiecznie. A jeszcze w roku ...
SYGNAŁY - CMENTARZ NA KSIĘŻYCU?
ANDRZEJ PIEŃKOWSKI Sierpień 2000
Amerykańska firma Celestis oferuje klientom pochówek na Srebrnym Globie. Za 12.5 tys. dolarów już w przyszłym roku będzie można pochować się lub kogoś na Księżycu. Zapewnia o tym firma Celestis, prowadząca zaawansowane rozmowy z największym komercyjnym ...
PLECAK POWIE CI KIM JESTEM
KRZYSZTOF JANICKI Lipiec 2000
Popularność plecaka, zwłaszcza wśród młodzieży, stała się tak powszechna, że traktowany jest niemal jak część codziennej garderoby, którą na dodatek dość prostymi, domowymi sposobami można zależności od gustów i upodobań niemal dowolnie stylizować. Plecak ...
SYGNAŁY - PORNOGRAFIA NA CENZUROWANYM
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ Lipiec 2000
Świerszczyki zbyt łatwo dostępne Pornografia wzbudziła u nas ostatnio falę gorących dyskusji. Sejm uchwalił całkowity zakaz produkcji i rozpowszechniania pornografii, jednak nie podpisał jej prezydent. Ankieterzy CBOS-u zadali Polakom pytania dotyczące ...
AKTYWNE SŁOŃCE
KRZYSZTOF MAŚLANKA Lipiec 2000
Co przyniesie obecne maksimum aktywności Słońca? Spadek wartości złotówki? Niepokoje społeczne? A może krach na giełdach? Nie ma żadnych racjonalnych przesłanek, by winić o to naszą gwiazdę. Nasze Słońce niewielka, typowa gwiazda barwy żółtej hojnie ...
CYFROWA SZKOŁA PRZETRWANIA
ZBIGNIEW POLAŃSKI Czerwiec 2000
Blisko połowa Polaków to tak zwani analfabeci funkcjonalni, ludzie umiejący czytać, lecz nie rozumiejący czytanych treści. Czy dadzą sobie radę w nowym cyfrowym świecie, wymagającym precyzyjnego myślenia i używania coraz to nowych skomplikowanych kodów? Dawniej ...
TAMAGOTCHI I FURBY
MICHAŁ MIŚ Czerwiec 2000
Gdy pojawiają się zabawki, w które producenci postanowili tchnąć namiastkę życia, dzieciom - na chwilę - przestaje wystarczać miłe ciepło pluszowego misia i nawet najładniejsze lalki. Elektroniczne zabawki zaczęły szturmem zdobywać serca dzieci na początku ...
LALA I MIŚ
TERESA LEWIŃSKA Czerwiec 2000
Jednymi z najpopularniejszych zabawek są lalka i miś. Towarzyszą nam w dzieciństwie, dzielą z nami radości i smutki i wystarczy się tylko do nich przytulić, aby nie czuć się samotnym i zagubionym. Może dlatego gdy jesteśmy już dorośli, często nie możemy ...
SYGNAŁY - WSZYSTKIM PO RÓWNO
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ Czerwiec 2000
Coraz więcej Polaków jest przeciwnych rosnącemu zróżnicowaniu zarobków i rozwarstwieniu społecznemu. Polacy są niemal powszechnie (81%) przekonani o tym, że aby osiągnąć w naszym kraju dobrobyt, należy wysoko wynagradzać tych, który dobrze pracują. ...
SYGNAŁY - BARDZIEJ WRAŻLIWI CZY UCIĄŻLIWI?
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ Maj 2000
Około 780 tys. Polaków, czyli mniej więcej co pięćdziesiąty z nas, leczy się w przychodniach lub szpitalach psychiatrycznych. Jaki jest nasz stosunek do chorych psychicznie? Niemal powszechnie sądzi się, że chorzy psychicznie to osoby częściej niż inne ...
ŁYSE JEST PIĘKNE
PAWEŁ WERNICKI Kwiecień 2000
Wymyślne kuracje przeciw łysieniu nie tyle pomagają włosom, co ich właścicielom. Dają poczucie dobrze spełnionego obowiązku w walce o to, by podobać się sobie i innym. Włosy to nitkowate, elastyczne rogowe wytwory naskórka, które porastają skórę ssaków. ...
FIZYK OGLĄGA TV
ŁUKASZ A. TURSKI Luty 2000
Rzeczywistość w reklamówkach telewizyjnych i w filmach sensacyjnych ma niewiele wspólnego z realnym światem i prawami fizyki. Przez kilka tygodni ub.r., złożony tzw. niemocą, siedziałem w domu. Nie mogłem się poruszać i najwygodniejszą pozycją było ...
SYGNAŁY - ZAKUPY U PIRATA
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ Luty 2000
Czy Polacy przywiązują wagę do legalnego pochodzenia programów komputerowych, płyt i kaset? Nabywający te produkty twierdzą, że najczęściej zaopatrują się w sklepach specjalistycznych - muzycznych, z oprogramowaniem komputerowym itp. Na drugim miejscu ...
SYGNAŁY - WWW. W SIECI
BOGDAN MIŚ Styczeń 2000
Holandia: transmisje ze ślubów Magistrat holenderskiego miasta Enschede postanowił popularyzować śluby cywilne, oferując za 50 dolarów internetowe transmisje z uroczystości. Dzięki takiej transmisji rodzina i znajomi nowożeńców mogą obejrzeć ich zaślubiny ...
Z RAPORTÓW ONZ - POLSKI SKOK
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ Styczeń 2000
Polska awansowała w tym roku z 51. na 44. miejsce w światowym rankingu określającym poziom rozwoju społecznego. Wydawany corocznie przez ONZ Raport o Rozwoju Społecznym [patrz: Zmierzyć dobrobyt, "WiŻ" nr 11/1998] określa m.in. poziom życia ...
TRADYCJA, TRADYCJA
JOANNA KOMOROWSKA Grudzień 1999
JEŻELI BOŻE NARODZENIE, TO OCZYWIŚCIE TRADYCYJNA WIGILIJNA WIECZERZA, KOLĘDY I ŚWIĄTECZNA CHOINKA. WŁAŚNIE PRZEKAZYWANE MIĘDZY POKOLENIAMI OBYCZAJE I OBRZĄDKI STANOWIĄ O NASZEJ, LUDZKIEJ WYJĄTKOWOŚCI. NOWE BADANIA DOWODZĄ TYMCZASEM, ŻE O CZYMŚ, CO PRZYPOMINA ...
GENY CZY ŚRODOWISKO?
MAGDALENA FIKUS Październik 1999
Co ma większy wpływ na zachowanie ludzi i zwierząt: dziedziczność czy tzw. środowisko? Liczba prac naukowych poświęconych tej sprawie rośnie, a mimo to coraz trudniej uzyskać spójne i zgodne wyniki. Podstawą eksperymentów z tego zakresu, w większości ...
LOKALNE ZWIERCIADŁO
ANNA HEJMAN Sierpień 1999
NIEMAL OD 10 LAT MAMY W POLSCE NIEZALEŻNĄ PRASĘ LOKALNĄ. W ŻADNYM Z KRAJÓW POSTKOMUNISTYCZNYCH NIE ROZWINĘŁA SIĘ ONA TAK BUJNIE JAK U NAS. CO CZEKA JĄ W PRZYSZŁOŚCI? W roku 1989, a następnie w 1990, pojawiły się w Polsce tysiące biuletynów, gazetek, ...
AZBEST DOKŁADA SWOJE
ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI Maj 1999
Rozpowszechnienie radonu mieszkaniowego, którego stężenie w powietrzu określane jest za pomocą norm [patrz: "Wiedza i Życie" nr 8/1997], nasuwa pytanie: o ile inne czynniki narażające zdrowie mogą zwiększać niebezpieczeństwo? Jak wiadomo, zwiększenie ...
PAMIĘTAJMY O STAROŚCI
CZESŁAW GŁAZOWSKI Marzec 1999
Szanowni Państwo, piszę po lekturze dyskusji redakcyjnej o starości zamieszczonej w "WiŻ" nr 11/98. Jako jeszcze prawie pełnosprawny starzec chcę wyrazić żal, że dziennikarze tak mało mówią o strasznej niesprawności starych ludzi. Przecież ...
ZMIERZYĆ DOBROBYT (Z RAPORTÓW ONZ)
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ Listopad 1998
CO ROKU ORGANIZACJA NARODÓW ZJEDNOCZONYCH WYDAJE RAPORT O STANIE ROZWOJU SPOŁECZNEGO NA ŚWIECIE. W TEGOROCZNYM POLSKA ZNALAZŁA SIĘ NA 51 MIEJSCU. CZY JEST TO DOBRA POZYCJA? Od 1990 roku Organizacja Narodów Zjednoczonych wydaje Raporty o rozwoju społecznym ...
MOJA, TWOJA, NASZA STAROŚĆ
MAGDALENA FIKUS Listopad 1998
Fot. Photo Disc WŚRÓD RÓŻNYCH WSPÓŁCZESNYCH TABU JEDNO ZADZIWIA: STAROŚĆ. NIE CHCEMY O NIEJ MÓWIĆ, ZA WSZELKĄ CENĘ ZACIERAMY OZNAKI STARZENIA SIĘ: SIWIZNĘ, ZMARSZCZKI... DLACZEGO SIĘ STARZEJEMY? CZY I JAK GENY DECYDUJĄ O STAROŚCI? KTO POWINIEN OTACZAĆ ...
POLSKA W ŚWIECIE
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ Listopad 1998
Przyjęcie Polski do NATO zmieni sytuację naszego kraju na arenie międzynarodowej. Dobiega końca proces ratyfikacji naszego przyjęcia przez poszczególne kraje członkowskie. Jak w tej sytuacji polskie społeczeństwo postrzega pozycję swego kraju w świecie? CBOS ...
BARY, PAPIEROSY I PIENIĄDZE
ARKADIUSZ MILLER Sierpień 1998
Nikogo już dziś nie trzeba przekonywać o szkodliwości palenia tytoniu. Częstsze infekcje górnych dróg oddechowych, astma, zawały serca, nowotwory krtani i płuc - wszyscy o tym wiemy. Moda na niepalenie rozprzestrzenia się na całym świecie. Pojawia ...
O KUSZENIU
ROMAN CHYMKOWSKI Lipiec 1998
W świetle wyników badań systematycznie prowadzonych przez CBOS stosunek Polaków do reklam jest raczej negatywny, przy czym postawa ta jest dziś wyraźniejsza niż przed sześcioma laty, choć od listopada 1994 roku wykazuje tendencję do stabilizacji. 49% ...
DEMOGRAFICZNA IMPLOZJA?
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ Czerwiec 1998
W ciągu kilku ostatnich lat wielu demografów zaczęło przedstawiać zupełnie inną wizję przyszłości, niż ta, która zapowiadała bombę demograficzna i przeludnienie. W najnowszym, obejmującym dwa lata, raporcie ONZ World Population Prospects pośród wielu ...
WIZERUNEK POLAKA WIERZĄCEGO
AGNIESZKA PRZYBYSZ Grudzień 1997
WIELU Z NAS WIERZY W SĄD OSTATECZNY I NIEŚMIERTELNĄ DUSZĘ, A TAKŻE W ŻYCIE POZAGROBOWE I GRZECH PIERWORODNY. Z WIĘKSZĄ REZERWĄ ODNOSIMY SIĘ DO ISTNIENIA PIEKŁA I SZATANA. JAK WIERZY POLAK KOŃCA XX WIEKU? Zgodnie z informacją, zamieszczoną w jednym z ...
RĄCZKA RĄCZKĘ MYJE ...
AGNIESZKA PRZYBYSZ Listopad 1997
Aż co piąty dorosły Polak przyznaje, że w ciągu ostatnich czterech lat zdarzyło mu się dać prezent lub pieniądze komuś po to, aby przyspieszyć załatwienie jakiejś sprawy czy interesu. Badani, którzy przyznali się do wręczania łapówek, najczęściej załatwiali ...
NA SPACERY Z BODYGUARDEM
AGNIESZKA PRZYBYSZ Sierpień 1997
Kiedy się patrzy na zdjęcie zamieszczone powyżej, może się odechcieć nie tylko relaksujących i romantycznych spacerów we dwoje, ale w ogóle wychodzenia z domu. No bo kto by się nie bał przejść obok tych młodzieńców uzbrojonych w kije? A takich sytuacji ...
OD MORZA DO TATR - BRUDNO
AGNIESZKA PRZYBYSZ Sierpień 1997
Ekologowie biją na alarm, podają coraz bardziej zatrważające dane o zanieczyszczeniu polskich rzek, jezior, pól i lasów. Nie pozostaje to bez echa w społeczeństwie - 77% ankietowanych na ten temat zdaje sobie sprawę z niebezpieczeństw wynikających z ...
O CZYM MARZYMY?
NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ Lipiec 1997
CO DWUDZIESTY POLAK NICZEGO NIE PRAGNIE I NIE MA ŻADNYCH MARZEŃ. TYLE SAMO NIE MYŚLI O SENSIE SWEGO ŻYCIA. Poszukiwaniem sensu życia zawodowo zajmują się filozofowie. Większość z nas jednak, gdy ma już za sobą okres niepokojów egzystencjalnych, jakie ...
GDYBYM BYŁ BOGATY ...
AGNIESZKA PRZYBYSZ Czerwiec 1997
Nie od dziś wiadomo, że lepiej być pięknym i bogatym niż brzydkim i biednym. W ciągu ostatnich dwóch lat, zdaniem badanych przez CBOS, odsetek tych pierwszych znacznie wzrósł. Ponadto połowa ankietowanych uważa, że liczba ludzi naprawdę zamożnych będzie ...
ODPOCZNIJ SOBIE, MAMO
AGNIESZKA PRZYBYSZ Maj 1997
CO ROKU, 26 MAJA, WSZYSTKIE MAMY MAJĄ SWOJE ŚWIĘTO - SKŁADAMY IM ŻYCZENIA, DAJEMY KWIATY. A MOŻE WARTO POMYŚLEĆ O CZYMŚ WIĘCEJ? Jak bowiem wygląda ten dzień? Z reguły niewiele różni się od pozostałych dni w roku. Mamy idą do pracy, wcześniej - oczywiście ...
RODZINA I WOLNOŚĆ
KRZYSZTOF MURAWSKI Maj 1997
JEDNĄ Z NIELICZNYCH INSTYTUCJI SPOŁECZNYCH, KTÓRYCH NIE ZDOŁAŁ ZNISZCZYĆ SOCJALIZM, JEST RODZINA. OBECNIE ODNOWA CYWILIZACYJNA W POLSCE NIE MOŻE SIĘ DOKONAĆ BEZ JEJ UDZIAŁU. Z zasady ludzie chcą dla swoich dzieci wszystkiego najlepszego. Jeśli sami ...
KRWAWY EKRAN?
AGNIESZKA PRZYBYSZ Kwiecień 1997
ZDANIEM TELEWIDZÓW LEPSZA INFORMACJA O PROGRAMIE POMOGŁABY IM USTRZEC DZIECI PRZED ZALEWEM OKRUCIEŃSTWA I PRZEMOCY. Dziczenie instynktów, wypowiadające się upodobaniem we wstrząsających, tragicznych zdarzeniach, jako naturalne następstwo zasmakowania ...
PIESKI ŻYWOT
AGNIESZKA PRZYBYSZ Kwiecień 1997
Lubimy zwierzęta. Szczególnie te małe i puszyste. Kotki, pieski, chomiki, króliki... Oburzają nas przeczytane w prasie czy usłyszane w radiu informacje o złym traktowaniu zwierząt domowych i hodowlanych. A niestety, takich doniesień ostatnio było wiele. Generalnie ...
DOBRANOC ?
MARIA SUPRANOWICZ Grudzień 1996
Czy zdarza Ci się zasypiać w trakcie rozmowy? Albo podczas codziennych rutynowych zajęć domowych, na przykład gdy coś gotujesz? A może gdy jesz obiad? Zasypianie podczas gotowania obiadu, w pracy czy w trakcie prowadzenia samochodu zdrowemu człowiekowi ...
PAŃSTWO ZŁEM KONIECZNYM
WIKTOR OSIATYŃSKI Listopad 1996
Zgadzając się, że państwo jest złem, nie sądzę, by mogło ono przestać istnieć. Bywają zjawiska złe, ale nieuniknione, a nawet niezbędne. Takim zjawiskiem jest właśnie państwo. Wielu ludzi sądzi, że państwo jest dobrem, któremu należy się możliwie największa ...
STAROŚĆ W JAPONII
MAGDALENA FIKUS Październik 1996
Niezbyt optymistycznie rysuje się przyszłość ludzi starych w Japonii, w kraju, który przewodzi na światowej liście długowieczności obywateli. Przychodząca dziś na świat Japonka może liczyć na 83 lata życia, a Japończyk na 76.6 lat. Do niedawna jednej ...
WZLOT I UPADEK SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO W POLSCE
WIKTOR OSIATYŃSKI Październik 1996
Społeczeństwo obywatelskie lat siedemdziesiątych było odbiciem sytuacji, w jakiej przyszło mu działać. Powstało nie obok państwa, a przeciw niemu - równoważąc największe dolegliwości systemu komunistycznego. Stan wojenny położył kres instytucjonalnemu ...
ODRODZENIE SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO
WIKTOR OSIATYŃSKI Wrzesień 1996
Klęska faszyzmu w 1945 roku stała się bodźcem do poszukiwania takiej wizji demokracji, która pozwoliłaby uniknąć niebezpieczeństw ukrytych w niczym nie ograniczonym rządzie mas lub władzy dyktatorów działających z poręki i w imię mas. Wzory narzucały ...
MIĘDZY WSCHODEM A ZACHODEM
MAGDALENA SZCZĘSNY-MRÓWCZYŃSKA Wrzesień 1996
Większość Polaków dostrzega korzyści gospodarcze płynące z położenia geopolitycznego kraju - donoszą ostatnie badania opinii społecznej. Jednocześnie potwierdzają żywotność stereotypów oraz obaw wobec Rosji i Niemiec. Mija kolejna rocznica wybuchu II ...
OBYWATELE I PRZYRODA
PAWEŁ KOZŁOWSKI Wrzesień 1996
Niegdyś ekologię kojarzono właściwie tylko z biologią. Od prawie trzydziestu lat najpierw w Stanach Zjednoczonych, następnie Europie Zachodniej i stopniowo w innych częściach świata na środowisko przyrodnicze, w którym żyje człowiek, patrzy się też z ...
ŚWIAT LUDZI NIEZNANYCH
WITOLD KONOPKA Wrzesień 1996
WRZESIEŃ 1966 ROKU (...) Bo o tym, że Grzegorz, Rudy - Stanisław Kunicki, ten który w pewnym momencie stanął na czele nielegalnej organizacji, załamał się w więzieniu - musieli wiedzieć współczesni mu, i późniejsi, działacze ruchu robotniczego. Ale ...
O SOCJALISTYCZNYM HUMANIŹMIE
JAN STRZELECKI Wrzesień 1996
WRZESIEŃ 1946 ROKU Społeczeństwo zamknięte i otwarte są to pojęcia, określające pewne konstrukcje myślowe. Budowa tych konstrukcji opiera się na analizie cech różnych rzeczywistych, historycznie istniejących społeczeństw i na syntezie, ujmującej w zwartą ...
SPOŁECZEŃSTWO MASOWE
WIKTOR OSIATYŃSKI Sierpień 1996
Społeczeństwo cywilne pragnęło wolności od państwa; społeczeństwo masowe zapragnie wolności poprzez nie. Lud, partia, państwo i wódz - oto nowa wizja społeczeństwa, diametralnie przeciwstawna obywatelskiemu. Utkane z elit społeczeństwa burżuazyjnego ...
CZYTAĆ I PISAĆ, ABY ŻYĆ
EWA ŚWIERZBOWSKA-KOWALIK Sierpień 1996
Umiejętność i sprawność korzystania z informacji nie są nam dane raz na zawsze. Pielęgnuje się je przez ich wykorzystywanie. Brak aktywności stopniowo lokuje człowieka poza obrębem świata informacji. Alfabetyzm Już od kilku lat w Stanach Zjednoczonych ...
KTO WYPIJE?
MARIA SUPRANOWICZ Sierpień 1996
Parę miesięcy temu Sąd Wojewódzki w Warszawie zarejestrował ogólnopolskie stowarzyszenie KOMITET 21. Organizacja ta stawia sobie za cel doprowadzenie do takiej sytuacji prawnej, by alkohol w naszym kraju mogły nabywać osoby, które mają co najmniej 21 ...
OLIMPIADY PEŁNE POLITYKI
JERZY KOCHANOWSKI Lipiec 1996
Wielki teoretyk wojskowości Karl von Clausewitz stwierdził u progu XIX wieku, że wojna jest kontynuacją polityki tylko innymi środkami. Możliwe, że gdyby urodził się sto lat później, zdanie to zacząłby następująco: wojna i olimpiada... Już w 1925 roku ...
SZTUKA SPOŁECZNEJ ORGANIZACJI
WIKTOR OSIATYŃSKI Lipiec 1996
W ostatnich stuleciach formułowano różne koncepcje społeczeństwa obywatelskiego. Według Locke'a powstawało ono w wyniku umowy społecznej; dla Hegla stanowiło odmienną od wspólnot narodowej i państwowej sieć współzależności opartych na rynku. Gramsci ...
O RADIOLOGII LEKARSKIEJ
W. ZAWADOWSKI Lipiec 1996
Lipiec 1966 rok Na ziemiach polskich pierwsze zdjęcie rentgenowskie zostało wykonane w Krakowie - w lutym 1896 r. Było to zdjęcie łokcia, na podstawie którego prof. Wszechnicy Jagiellońskiej Obaliński rozpoznał zwichnięcie. A więc nie było to próbne ...
SPOŁECZEŃSTWO OTWARTE WEDŁUG POPPERA
WIKTOR OSIATYŃSKI Czerwiec 1996
KSIĄŻKA SPOŁECZEŃSTWO OTWARTE I JEGO WROGOWIE JEST DOGŁĘBNĄ KRYTYKĄ POGLĄDÓW PLATONA, HEGLA I MARKSA, PISANĄ Z PUNKTU WIDZENIA WARTOŚCI IDEI ZAWARTEJ W TYTULE. MIMO ŻE SAM POPPER NIE PRZEDSTAWIŁ W SPOSÓB USYSTEMATYZOWANY TYCH WARTOŚCI ANI SAMEJ KONCEPCJI ...
LUDZIE I TERMITY
MAGDALENA ŚRODA Czerwiec 1996
POJĘCIA SPOŁECZNOŚCI OTWARTEJ I ZAMKNIĘTEJ WPROWADZIŁ DO FILOZOFII - WCZEŚNIEJ NIŻ KARL POPPER - HENRYK BERGSON. STOSOWAŁ JE ZARÓWNO OPISUJĄC GRUPY SPOŁECZNE, JAK I RELIGIĘ, MORALNOŚĆ, LUDZKĄ DUSZĘ. OTWARTOŚCI NIE UTOŻSAMIAŁ Z LIBERALIZMEM, JAK CZYNIŁ ...
O IDEI SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO
ANDRZEJ SICIŃSKI Czerwiec 1996
Termin "społeczeństwo" - oznaczający organizację zbiorowości ludzkiej i jej działań - niejednokrotnie uzupełniany bywa najróżniejszymi dodatkowymi określeniami. Czasem mają one charakter neutralny, częściej jednak są to określenia wartościujące. Termin ...
...BY NIE ZAGUBIĆ WSPÓLNEGO DOBRA
MAGDALENA SZCZĘSNY-MRÓWCZYŃSKA Czerwiec 1996
Gdy Cyprian K. Norwid sformułował słynną opinię o Polakach jako wielkim narodzie i marnym społeczeństwie (do której odwołuje sie jeden z naszych autorów), nie było państwa polskiego na mapie Europy. Życie publiczne ledwie się tliło, wybuchając jedynie ...
MOJA RODZINA I JA
KRZYSZTOF MURAWSKI Czerwiec 1996
Drodzy Czytelnicy "Wiedzy i Życia"! W związku z przygotowywaną przeze mnie książką poświęconą wychowaniu do życia w rodzinie, zwracam się do Was z prośbą o pomoc. Napiszcie do mnie na temat własnej rodziny. Co o niej sądzicie? Czym dla Was ...
KOMPUTER W FABRYCE SNÓW
JOANNA NURKOWSKA Czerwiec 1996
Zabawki to nie tylko przedmioty z drewna lub plastiku. Zabawki myślą, czują i mają duszę. Przekonało nas o tym, i to już dość dawno, kilku znanych pisarzy i kompozytorów. W kwietniu wszedł na ekrany naszych kin film Toy Story, którego twórcy, chcąc ...
SARMATYZM
ŁUKASZ KĄDZIELA Maj 1996
Niegdyś oryginalny rys kultury szlachty polskiej, jej ideologia i styl życia, z czasem stał się marzeniem o wielkości Rzeczypospolitej i świadkiem jej upadku. Do dziś przetrwał w obyczajowości i charakterze narodowym Polaków. Sarmatyzm należy do tych ...
CO O SOBIE MYŚLIMY?
EWA NOWICKA Kwiecień 1996
Nie mamy na swój temat zbyt dobrego mniemania. Wręcz przeciwnie, w naszym obrazie własnym dominują cechy negatywne. Taka samoocena buduje w nas ogromny kompleks niższości wobec narodów, które uważamy za bardziej od nas wartościowe. Pojęcie "stereotypu" ...
PRZECIW RASIZMOWI I NIETOLERANCJI W EUROPIE
ANDRZEJ SICIŃSKI Styczeń 1996
Jedną z podstawowych cech kultury europejskiej jest pluralizm, któryinaczej można by nazwać - wielością w jedności. By wszystkie cenne tradycjeeuropejskie mogły się rozwijać, potrzebna jest wspólna troska obywatelii rządów o przeciwstawienie się ...