Wiedza i Życie - www.wiedzaizycie.pl


Dział - NAUKI O ZIEMI Kategoria - GEOGRAFIA
	NA KOŃCU ŚWIATA MARTA BADUREK Sierpień 2001 Patagonia - jałowe pustkowie ciągnące się od Rio Negro po Ziemię Ognistą. Kto raz przemierzał bezkresne pampy, nieprędko uwolni się spod ich uroku. Rozległa, licząca ponad 650 tys. km2 powierzchnia Patagonii opada tarasami od podnóża Andów do Oceanu ... AYERS ROCK MIROSŁAW RUTKOWSKI Lipiec 2001 Tego widoku nie sposób pomylić z żadnym innym. Ayers Rock wielki czerwony monolit wyrasta nagle pośrodku idealnie płaskiej pustyni, jakby spadł tu z kosmosu. Mimo niewątpliwej magii (genius loci) otaczającej to miejsce, trzeba z żalem stwierdzić, że ... SPOKOJNY CZY NIESPOKOJNY? DOROTA RUCIŃSKA Sierpień 2000 Pogoda zaczyna zachowywać się coraz dziwniej, i to nie tylko w Polsce. Winę za ten stan ponosi częściowo największy akwen na świecie. Zjawisko El Nio - ciepła faza tzw. Oscylacji Południowej na Oceanie Spokojnym przestało już być traktowane jedynie ... SYGNAŁY - GORĄCE NARODZINY ANDRZEJ PIEŃKOWSKI Sierpień 2000 Na Pacyfiku pojawiła się nowa wulkaniczna wyspa. Podmorskie wulkany, licznie występujące na dnie wszystkich oceanów świata, w większości wygasły. Jeśli ich stożki mieszczą się całkowicie pod wodą, nazywa się je gujotami. Gdy zaś wychodzą na powierzchnię, ... SYGNAŁY - BIAŁA PLANETA ANDRZEJ PIEŃKOWSKI Sierpień 2000 Wbrew wcześniejszym przypuszczeniom Ziemia prawdopodobnie nigdy całkowicie nie zamarzła. 10 lat temu amerykański geolog Joseph Kirschvink wysunął hipotezę, że zlodowacenia, których ślady zachowały się w skałach sprzed kilkuset milionów lat, były całkowite ... SYGNAŁY - MAPY Z AUTOMATU ANDRZEJ PIEŃKOWSKI Lipiec 2000 W USA pojawią się niedługo pierwsze automaty z mapami na zamówienie. To marzenie każdego turysty. Wystarczy podać interesujący nas obszar, zaznaczyć, co nas interesuje na mapie, i po chwili wyjąć z podajnika gotowy produkt. Tak mają działać skomputeryzowane ... SYGNAŁY - ŚWIAT W KOMPUTERZE ANDRZEJ PIEŃKOWSKI Maj 2000 Najdokładniejsza mapa świata jest już w drodze dzięki pomiarom radarowym wahadłowca Endeavour. Wahadłowiec Endeavour 22 lutego br. przywiózł na Ziemię około 10 TB danych (pojemność 15 tys. dysków CD-ROM), które posłużą do wykonania najdokładniejszej ... ANTARKTYKA JAK NOWA ANDRZEJ PIEŃKOWSKI Maj 2000 Dzięki informacjom zebranym przez umieszczony na orbicie radar powstała nowa mapa Antarktyki. Już wstępne jej oględziny zadziwiły badaczy. Zbieranie danych trwało zaledwie 18 dni jesienią 1997roku. Kanadyjski satelita Radarsat miał na pokładzie radar ... NASZ BAŁTYK EUGENIUSZ ANDRULEWICZ Listopad 1998 MAMY NA WŁASNOŚĆ KAWAŁEK BAŁTYKU. OZNACZA TO NIE TYLKO WODĘ, ALE TAKŻE TO, CO ZNAJDUJE SIĘ W NIEJ, NA POWIERZCHNI DNA ORAZ POD DNEM. Morza i oceany, a w szczególności morza szelfowe oraz strefy przybrzeżne oceanów, przestały już być własnością niczyją. ... OAZY POLARNYCH OCEANÓW JAN WĘSŁAWSKI Wrzesień 1998 NA POWIERZCHNI OGROMNYCH, POKRYTYCH LODEM POLARNYCH OCEANÓW OTWIERAJĄ SIĘ REGULARNIE NATURALNE PRZERĘBLE. NIEKTÓRE Z NICH OSIĄGAJĄ NAWET KILKASET KILOMETRÓW ŚREDNICY. Miejsca te, występujące w Arktyce i wokół Antarktydy (ryc. 1), nazywa się w anglojęzycznej ... OD KOLUMBA SIĘ ZACZĘŁO... MAŁGORZATA SZCZEPANIAK Sierpień 1998 DOKŁADNIE 500 LAT TEMU, W SIERPNIU 1498 ROKU, PODCZAS KOLEJNEJ WYPRAWY KRZYSZTOF KOLUMB ODKRYŁ STAŁY LĄD - AMERYKĘ POŁUDNIOWĄ. Jeszcze za życia Krzysztofa Kolumba, a nawet jego syna, zastanawiano się, kogo należy nazwać odkrywcą Nowego Świata. Zasługę ... POD PORTUGALSKĄ BANDERĄ RYSZARD BADOWSKI Czerwiec 1998 ŚWIATOWA WYSTAWA EXPO'98 W LIZBONIE POD HASŁEM OCEANY - DZIEDZICTWO DLA PRZYSZŁOŚCI ODBYWA SIĘ W 500 ROCZNICĘ DOTARCIA PRZEZ VASCO DA GAMĘ DROGĄ MORSKĄ DO INDII. W czasie tej wyprawy miał miejsce ciekawy epizod. Na zakotwiczonym w pobliżu półwyspu ... NIEGOŚCINNE MORZE OCHOCKIE RYSZARD BADOWSKI Listopad 1997 TO MORZE JEST NIEGOŚCINNE I GROŹNE. MÓWI SIĘ NAWET O KATAKLIZMIE, W REZULTACIE KTÓREGO POWSTAŁA "OCHOCKA ATLANTYDA". O prawdziwości tych słów przekonali się polscy rybacy, łowiący mintaja na jednym z najbardziej oddalonych od naszego kraju ... PRZYCZYNEK DO SPORU O ŹRÓDŁA AMAZONKI RYSZARD BADOWSKI Czerwiec 1997 Na prośbę Piotra Chmielińskiego, mieszkającego w Stanach Zjednoczonych, bohatera mojego artykułu Spór o źródła Amazonki ("Wiedza i Życie" nr 3/97), podaję uzupełnienie historii dotarcia pierwszych Polaków do miejsca narodzin najpotężniejszej ... PARĘ SŁÓW O ANTARKTYDZIE TOMASZ KABAT RYSZARD BADOWSKI Kwiecień 1997 Interesujący tekst Ryszarda Badowskiego Na przełaj przez Antarktydę ("WiŻ", 1/1997) zawiera kilka dość istotnych nieścisłości. Celem międzynarodowej wyprawy "Transantarctica" z 1989 roku było pokonanie Antarktydy najdłuższą możliwą ... SPÓR O ŹRÓDŁA AMAZONKI RYSZARD BADOWSKI Marzec 1997 DOWODY PRZEDSTAWIONE PRZEZ PIOTRA CHMIELIŃSKIEGO ŚWIADCZĄ O TYM, ŻE TO ON JAKO PIERWSZY DOTARŁ DO MIEJSCA NARODZIN NAJWIĘKSZEJ RZEKI ŚWIATA I SPŁYNĄŁ NIĄ AŻ DO UJŚCIA W OCEANIE ATLANTYCKIM, WPISUJĄC SIĘ TYM SAMYM DO KSIĘGI REKORDÓW GUINESSA. David ... DLACZEGO NIE DOSZEDŁ DO MORZA ROSSA? RYSZARD BADOWSKI Marzec 1997 Już po zdobyciu bieguna południowego, 17 stycznia br. Marek Kamiński przerwał swój transantarktyczny marsz. Amundsen, który jako pierwszy człowiek w historii zdobył biegun południowy, wyruszył w drogę 21 października. Scott, który wystartował dziesięć ... NA PRZEŁAJ PRZEZ ANTARKTYDĘ RYSZARD BADOWSKI Styczeń 1997 WYCZYN MARKA KAMIŃSKIEGO POLEGA NA TYM, ŻE WYRUSZYŁ PRZEZ BIEGUN POŁUDNIOWY SAMOTNIE, W PIONIERSKIM STYLU. Wczoraj Marek Kamiński - jedyny człowiek, który w ciągu jednego roku zdobył oba bieguny - rozpoczął swoją nową wyprawę: samotną wędrówkę w ... ANI ZIEMIA, ANI WODA... JERZY MAKOWSKI Grudzień 1996 Odnalezienie przez polskiego podróżnika Jacka Pałkiewicza kolejnych już "źródeł" Amazonki wywołało sporą sensację. Zanim jednak informacja ta trafi do atlasów i szkolnych podręczników geografii, konieczne będzie przeprowadzenie wnikliwych badań ... ŻYCIE W MROKU JASKINI KRZYSZTOF GOŃCZOWSKI Sierpień 1996 Autor artykułu, jeszcze jako uczeń krakowskiego liceum, udowodnił, że dociekliwy badacz może nadal znaleźć coś ciekawego w faunie jaskiniowej naszego kraju. Etapy ewolucji regresywnejFauna jaskiń Do bardzo charakterystycznych form krasowych na terenach ...