Wiedza i Życie - www.wiedzaizycie.pl


Dział - STAŁE RUBRYKI Kategoria - NAGRODY NOBLA
	DOTYK MIDASA MARIAN RADNY Grudzień 2001 Midas, król Frygii, nie musiał mieć nosa do interesów - mnożył bogactwo za każdym dotknięciem ręki. Inżynier finansista też nie musi inwestować na wyczucie. Intuicję ma mu zastąpić znajomość odpowiednich formuł. Niestety, te, które znamy, niekiedy boleśnie ... NOBEL DLA POKOJU SERGIUSZ SIDOROWICZ Marzec 2001 Nagroda pokojowa jest nagrodą szczególną. Kryje w sobie wiele zagadek, a jedną z nich jest to, dlaczego Alfred Nobel w ogóle zdecydował się ją ustanowić. Chemia, fizyka, medycyna to były dziedziny, w których Alfred Nobel się specjalizował. Literatura ... TWÓRCY, KTÓRYCH TRZEBA ZNAĆ BARBARA RISS Luty 2001 Nie ma na świecie nagrody bardziej prestiżowej oraz przynoszącej laureatowi więcej sławy i pieniędzy niż Nagroda Nobla w dziedzinie literatury. Otrzymało ją 97 twórców pochodzących z ponad trzydziestu krajów, piszących w 22 językach. Cztery razy to wyróżnienie ... NOBILITACJA EKONOMISTÓW ANNA BĄKIEWICZ Styczeń 2001 Nagrody Nobla przyznano po raz pierwszy w rocznicę śmierci fundatora, w 1901 roku.W testamencie Alfred Nobel nie wspomniał jednak o nagrodzie dla ekonomistów. Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii to najbardziej prestiżowe wyróżnienie przyznawane przez ... PISARZ ZAANGAŻOWANY BARBARA RISS Maj 2000 Günter Grass stał się Polakom szczególnie bliski ze względu na kaszubskie korzenie, do których chętnie się przyznaje, i fakt, że akcja wielu jego książek rozgrywa się w Gdańsku. Dla Europy lat sześćdziesiątych Grass stał się symbolem rozrachunku Niemców ... POMOC MIMO GRANIC KRZYSZTOF JANICKI Kwiecień 2000 W ubiegłym roku nagrodzona została organizacja Lekarze bez Granic, od wielu lat niosąca pomoc milionom ofiar zbrojnych konfliktów i klęsk żywiołowych. Granice państwowe, uwarunkowania zewnętrzne czy sympatie polityczne nie mogą mieć wpływu na to, kto ... BOB RZADKO SIĘ MYLI ANNA BĄKIEWICZ Marzec 2000 Zwykle jesteśmy skłonni przypisywać autorstwo sukcesów i porażek gospodarczych politykom. Pomijamy przy tym twórców teorii ekonomicznych, których prace stanowią podstawę dla ich programów. Przy omawianiu osiągnięć zeszłorocznego laureata Nagrody Nobla ... UJARZMIANIE NIESKOŃCZONOŚCI JERZY KOWALSKI-GLIKMAN Luty 2000 Czy nieskończoność ma sens? Okazuje się, że tak. To właśnie Gerardus 't Hooft i Martinus J.G. Veltman nauczyli fizyków, jak wyekstrahować z niej przewidywania dotyczące procesów rządzących światem cząstek elementarnych. Pamiętam, że kilka lat temu, ... NAGRODY NOBLA `99 ANDRZEJ GORZYM Grudzień 1999 Laureatami Nagrody Nobla w 1999 roku zostali: W dziedzinie medycyny i fizjologii: GÜNTER BLOBEL (63 lata), Niemiec pracujący ponad 30 lat w Rockefeller University w Nowym Jorku, za odkrycie wewnątrzkomórkowego mechanizmu transportu białek, wyjaśniającego ... ROK CHWAŁY JOSE SARAMAGO ELŻBIETA MILEWSKA Kwiecień 1999 SŁYNNE POWIEDZENIE WIELKIEGO POETY FERNANDO PESSOA (1888--1935) MOJA OJCZYZNA TO JĘZYK PORTUGALSKI NABRAŁO NOWEGO ZNACZENIA 8 PAŹDZIERNIKA 1998 ROKU, KIEDY TO PONAD 200 MLN LUDZI MÓWIĄCYCH TYM JĘZYKIEM ŚWIĘTOWAŁO PRZYZNANIE LITERACKIEJ NAGRODY ... CHEMIA BEZ PROBÓWEK MAGDALENA PECUL Luty 1999 W TEORII TEJ (MECHANICE KWANTOWEJ) ZOSTAŁY SFORMUŁOWANE PODSTAWOWE PRAWA OBEJMUJĄCE ZNACZNĄ CZĘŚĆ FIZYKI I CAŁĄ CHEMIĘ, A JEDYNA TRUDNOŚĆ POLEGA NA TYM, ŻE PROWADZĄ ONE DO RÓWNAŃ, KTÓRE SĄ ZA TRUDNE, ŻEBY MOŻNA BYŁO JE POPRAWNIE ROZWIĄZAĆ. PAUL ... ULOTNY NOBEL JAN KRÓLIKOWSKI Luty 1999 Na tę nagrodę zanosiło się już od dłuższego czasu. Pierwszym sygnałem było uznanie tlenku azotu (NO) za Cząsteczkę Roku 1992 przez prestiżowy tygodnik "Science". Czy ostatecznie zdecydowała Viagra, "pigułka roku 1998" - nie wiadomo. ... ZASKAKUJĄCY I ZABAWNY GIOVANNI ACERBONI Kwiecień 1998 NIE JEST ŁATWO WYTŁUMACZYĆ, DLACZEGO UBIEGŁOROCZNĄ LITERACKĄ NAGRODĘ NOBLA OTRZYMAŁ DARIO FO. WIELE OSÓB, PRZEDE WSZYSTKIM WE WŁOSZECH, NIE PODZIELIŁO WYBORU AKADEMII SZWEDZKIEJ, BARDZO KRYTYCZNIE GO KOMENTUJĄC. Ubiegłoroczny noblista jest lewicowcem, ... MOLEKULARNE PALIWO LECH WOJTCZEK Kwiecień 1998 KAŻDA KOMÓRKA DYSPONUJE MILIONAMI MINIATUROWYCH SILNIKÓW TWORZĄCYCH SIŁĘ NAPĘDOWĄ DLA JEJ PROCESÓW ŻYCIOWYCH. DZIĘKI NIEJ POMPY MOLEKULARNE MOGĄ USTAWICZNIE PRZEPOMPOWYWAĆ JONY PRZEZ BŁONĘ KOMÓRKOWĄ, CO JEST GWARANTEM M.IN. SPRAWNEGO DZIAŁANIA UKŁADU ... TROPICIEL PRIONÓW MAREK DUCZKOWSKI Marzec 1998 Jedno z najpoważniejszych czasopism naukowych "Nature" zasygnalizowało zbliżający się przełom w diagnostyce chorób prionowych (m.in. choroby "szalonych" krów i Creutzfeldta-Jakoba), który będzie możliwy dzięki specjalistom z Prionics ... LASEROWE CHŁODZENIE PUŁAPKOWNIE ATOMÓW KRZYSZTOF ERNST Luty 1998 WBREW POWSZECHNEMU PRZEKONANIU, LASEREM MOŻNA NIE TYLKO OGRZEWAĆ, A NAWET KROIĆ RÓŻNE MATERIAŁY, LECZ TAKŻE CHŁODZIĆ JE DO NIEPRAWDOPODOBNIE NISKICH TEMPERATUR. Ubiegłoroczny werdykt Komitetu Noblowskiego w dziedzinie fizyki sprawił mi szczególną ... NAGRODY ROKU 1997 ANDRZEJ GORZYM Grudzień 1997 NAGRODY NOBLA W świecie nauki początek jesieni to emocje towarzyszące Nagrodom Nobla. W okresie poprzedzającym oficjalne ogłoszenie werdyktów coraz częściej na łamach prasy pojawiają się spekulacje, kto zdobędzie to prestiżowe wyróżnienie. W dziedzinach ... ZIMNO I TŁOCZNO ŁUKASZ A. TURSKI Lipiec 1997 UBIEGŁOROCZNA NAGRODA NOBLA W DZIEDZINIE FIZYKI DLA DAVIDA M. LEE, DOUGLASA D. OSHEROFFA I ROBERTA C. RICHARDSONA BYŁA CZWARTĄ ZWIĄZANĄ Z NAJLŻEJSZYM GAZEM SZLACHETNYM - HELEM. POPRZEDNIO OTRZYMALI JE: HOLENDER HEIKE KAMERLINGH-ONNES W 1913 ROKU ORAZ ... GEOPOLITYCZNY PRZYPIS? ROBERT FIRMHOFER Maj 1997 CZY TIMOR WSCHODNI MA SZANSĘ NA NIEPODLEGŁOŚĆ? CZY UBIEGŁOROCZNA POKOJOWA NAGRODA NOBLA DLA DWÓCH WYBITNYCH PRZEDSTAWICIELI NARODU TIMORSKIEGO MOŻE ODMIENIĆ JEGO LOS? Kiedy ogłoszono nazwiska ubiegłorocznych laureatów Pokojowej Nagrody Nobla, komentatorów ... FULLERENY ROBERT KOŁOS Marzec 1997 ODKRYCIE FULLERENÓW - NOWEJ POSTACI WĘGLA - MOŻE BYĆ DLA CHEMII JEDNYM Z NAJBARDZIEJ DONIOSŁYCH WYDARZEŃ NASZEGO STULECIA. Kiedy zaczyna się ta historia? W 1966 roku, gdy David Jones pod pseudonimem "Daedalus", w błyskotliwym artykule dla ... SWÓJ CZY OBCY MAŁGORZATA HUMPREY-MURAWSKA Luty 1997 PRACE ROLFA ZINKERNAGELA I PETERA DOHERTY'EGO DOTYCZĄCE CYTOTOKSYCZNOŚCI KOMÓRKOWEJ OTWORZYŁY DROGĘ DO MODYFIKOWANIA ODPOWIEDZI IMMUNOLOGICZNEJ NIE TYLKO NA INFEKCJE, ALE TAKŻE NA NIEKTÓRE POSTACI NOWOTWORÓW I CHORÓB Z AUTOAGRESJI. NA TO MIĘDZY INNYMI ... NAGRODY NOBLA 96 REDAKCJA Grudzień 1996 Początek jesieni w nauce to Nagrody Nobla. Cały świat z ogromnym zainteresowaniem czeka na ogłoszenie komu przyznano to prestiżowe wyróżnienie. Laureatami Nagrody Nobla w 1996 roku zostali: * W dziedzinie literatury: WISŁAWA SZYMBORSKA - za poezję, ... POEZJA Z REPUBLIKI SUMIENIA MARZENA SOKOŁOWSKA Maj 1996 Seamus Heaney, ubiegłoroczny laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury, w całej swej karierze literackiej konsekwentnie dążył do zdobycia uznania jako poeta Irlandii Północnej, reprezentujący kulturę odrębną i autonomiczną w stosunku do kultury brytyjskiej. Świadomość ... ZNIKAJĄCY OZON ROBERT KOŁOS Kwiecień 1996 Holenderski przyrodnik M. van Marum odnotował w 1785 roku dziwny zapach powietrza wokół maszyn elektrostatycznych. Ani on, ani chemicy, którzy ponad pół wieku później zidentyfikowali źródło tej woni jako trójatomowy tlen - ozon (grec. odzon - pachnący) ... EKONOMIA RÓWNOWAGI ZBIGNIEW SZAMREJ Marzec 1996 Decyzją Szwedzkiej Królewskiej Akademii Nauk 10 października 1995 roku laureatem ufundowanej przez Bank Szwecji na cześć Alfreda Nobla nagrody w dziedzinie nauk ekonomicznych został Robert Lucas z University of Chicago. Robert E. Lucas jr. urodził się ... TRZY POKOLENIA LEPTONÓW STANISŁAW MRÓWCZYŃSKI Marzec 1996 Nagrodę Nobla z fizyki w roku 1995 przyznano badaczom cząstek elementarnych, które należą do grupy leptonów. Uhonorowani zostali: Frederick Reines za obserwację nieuchwytnego neutrina oraz Martin L. Perl za odkrycie cząstki tau. Frederick ReinesMartin ...