Wiedza i Życie - www.wiedzaizycie.pl


Dział - TECHNIKA
	SYGNAŁY - MORSKIE OKO JERZY LIWIŃSKI Grudzień 2001 W niemieckiej firmie EADS Dornier opracowano okrętowy system rozpoznania nowego typu. Jego podstawą są dwa bezpilotowe statki latające SEAMOS, które będą wykonywać loty poza zasięg okrętowego radaru. Jednostki te kształtem przypominają śmigłowiec i są ... SYGNAŁY - ...I NA GAZ BOGDAN MIŚ Grudzień 2001 Osobom, które nie chcą co kilka godzin nakręcać telefonu, Motorola proponuje "komórkę" zasilaną... gazem. Prototypowy aparat działający na metan wytrzymuje miesiąc bez uzupełniania "paliwa". W jego wnętrzu znajduje się maleńka fabryka ... SYGNAŁY - KOMÓRKA NA KORBKĘ... MICHAŁ MIŚ Grudzień 2001 Nowy wynalazek zmienia sens słów "gadasz jak nakręcony". Każdemu posiadaczowi telefonu komórkowego zdarzyło się zapomnieć o naładowaniu baterii. Czym to się kończy, wiadomo. Telefon odmawia posłuszeństwa właśnie wtedy, kiedy jest najbardziej ... SYGNAŁY - INTELIGENTNE T-SHIRTY WIESŁAW B. PIETRZAK Listopad 2001 Ubranie powinno nie tylko wyglądać, ale także dbać o właściciela. Teraz przyszłość przemysłu odzieżowego to niewątpliwie biotechnologia. W Wielkiej Brytanii pojawiły się w sprzedaży koszulki chroniące przed słońcem podobnie jak kremy do opalania. ... SYGNAŁY - Z INTERNETEM W KONTAKCIE MŚ Listopad 2001 Czy TP S.A. zyska wreszcie poważnego konkurenta? Zapewne za kilka miesięcy, jako drugi kraj na świecie, będziemy mieli Internet, telefon i telewizję w zwykłym gniazdku elektrycznym. Do Internetu wciąż trudno jest uzyskać stały dostęp o odpowiednim ... TERAZ ZAGŁADA MARCIN ROJSZCZAK Listopad 2001 Konstrukcja bomby nuklearnej nie jest dziś tajemnicą i jedynie brak dostępu do materiałów rozszczepialnych i zaawansowanych technologii może uniemożliwić terrorystom uzyskanie najgroźniejszej broni XX wieku. Pierwsza bomba atomowa została skonstruowana ... SYGNAŁY - CHIP O MOCNYCH NERWACH JACEK RODZEŃ Listopad 2001 Naukowcy powiązali dwa różne światy - żywej materii i martwej elektroniki. Niemieckim uczonym z Max-Planck-Institut für Biochemie udała się sztuka połączenia elektroniki mikroprocesora z żywymi komórkami nerwowymi. Peter Fromherz i Günther Zeck umieścili ... SYGNAŁY - DŹWIĘKOWY REJS JERZY LIWIŃSKI Październik 2001 Na dużej wysokości i prawie z prędkością dźwięku będzie w przyszłości latać nowy samolot pasażerski Boeinga. Ostatnio inżynierowie Boeinga ogłosili rozpoczęcie prac nad samolotem nowej generacji sonic cruiser ("dźwiękowy liniowiec"). Podczas ... WIELKI BRAT WIDZI CIĘ WIESŁAW B. PIETRZAK Październik 2001 Wielki Brat widzi cię, internauto! Podsłuchuje rozmowy, czyta listy, śledzi każdy twój krok! Każdy z nas, wchodząc do cyberprzestrzeni, może być w dowolnej chwili obserwowany przez sztuczny twór o niesamowitych możliwościach, posługujący się inteligencją ... NA FOTEL PROSZĘ! PAWEŁ WERNICKI Październik 2001 Lasery? W normie! Turbiny? Trzysta tysięcy obrotów! Zdalne kamery i lampy plazmowe? Gotowe! To nie start wahadłowca, tak już dziś może wyglądać wizyta u dentysty. Chociaż zęby są najtwardszą częścią ciała, zwykle i tak, niestety, nie wystarczają na ... SYGNAŁY - SZYFRANT NA TELEFON WIESŁAW B. PIETRZAK Październik 2001 Podsłuchiwanie rozmów w komórkowych sieciach nie jest tak proste jak w sieciach analogowych. W praktyce podsłuch zakłada się w sieci operatora. Korzystają z tego m.in. organy ścigania w wielu krajach. Ale taka kontrola może stać się niemożliwa za sprawą ... SYGNAŁY - CZYM JEŹDZI LARA CROFT? BOGDAN MIŚ Październik 2001 Land Rover zaprezentował defendera, samochód z ograniczonej do 1000 egzemplarzy serii "Tomb Raider". Samochód nie tylko nazwą nawiązuje do hollywoodzkiego przeboju i znanej gry komputerowej. Tak samo jak filmowy pierwowzór, defender "Tomb ... SYGNAŁY - DYSKRETNY ATAK KOMANCZÓW JERZY LIWIŃSKI Październik 2001 Po "niewidzialnych" samolotach przyszła pora na śmigłowce. Opracowany przez firmy Boeing i Sikorsky RAH-66 Comanche jest pierwszym na świecie śmigłowcem bojowym zbudowanym według wymogów technologii stealth. Jej idea polega na maksymalnym ... SYGNAŁY - WSKRZESZENIE GIGANTA JACEK NAROŻNIAK Październik 2001 Superatrakcją tegorocznego salonu lotniczego Le Bourget był największy samolot świata, ukraiński An-225 Mrija. An-225 Mrija ("Marzenie") jest zmodernizowaną wersją oryginału, który zbudowany został pod koniec lat osiemdziesiątych. Stworzono ... SYGNAŁY - ZAMIEŚĆ POD DYWAN? MIROSŁAW RUTKOWSKI Wrzesień 2001 Morze Norweskie już wkrótce może stać się składowiskiem dwutlenku węgla. Uczeni z Nansen Environmental and Remote Sensing Center w Bergen zaproponowali oryginalny sposób utylizacji dwutlenku węgla. Ten kłopotliwy gaz jest produktem ubocznym przy eksploatacji ... SYGNAŁY - KOSMICZNY STEROWIEC BOGDAN MIŚ Wrzesień 2001 Po 2010 roku poleci na Tytana. Pozostanie tam przez dwa tygodnie. Zdobywając kosmos, stajemy przed problemem dokładnego i bezpośredniego zbadania planet i księżyców. Jednym z rozwiązań tego problemu może być Aerover Blimp - mały sterowiec, przeznaczony ... SYGNAŁY - JAKIE BĘDZIE AUTO PRZYSZŁOŚCI? BOGDAN MIŚ Wrzesień 2001 Opony trwalsze od pojazdu, lakier bez rys i chłodzący dach. Nanotechnologia obecna jest w motoryzacji już od kilkunastu lat. We wszystkich nowych samochodach z silnikami benzynowymi obecne są katalizatory zbudowane z cieniutkich nanorurek. Już dziś ... SYGNAŁY - NIC SIĘ NIE MARNUJE EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA Wrzesień 2001 Plastikową butelkę można zrobić... z obornika. Zwierzęta gospodarskie, zwłaszcza krowy, nie trawią dokładnie pokarmu. Ich odchody są bogate w węglowodany i białka. A we wzorowym gospodarstwie nic nie powinno się zmarnować. Węglowodany mogą być oddzielone ... BLAGIER CZY GENIUSZ MICHAŁ MIŚ Wrzesień 2001 Czy naukowiec może dorównać sławą gwieździe koszykówki? Nie tylko może, ale powinien -uważa Dean Kamen, amerykański konstruktor, twórca Gingera, najbardziej tajemniczego wynalazku. Co może zmienić nasz świat bardziej niż Internet? Tajemniczy Ginger, ... SYGNAŁY - JAK RYBA W... TORFIE EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA Sierpień 2001 Konkurencja dla przemysłu chłodniczego? Norwescy naukowcy twierdzą, że lodówki można z powodzeniem zastąpić... torfem. Ryby przechowywane w tym materiale w temperaturze pokojowej zachowują świeżość przez blisko miesiąc! Do tej pory powszechnie znanym ... SYGNAŁY - ŚWIECĄCY KRZEM ANDRZEJ PIEŃKOWSKI Sierpień 2001 Nanokryształy emitujące światło o różnych barwach mogą zrewolucjonizować rynek monitorów. Dwaj profesorowie z University of Texas opracowali świecące kryształki krzemu. Może to być ogromny przełom zarówno w technice generowania obrazu, jak i w fizyce ... SYGNAŁY - CZESANIE CIEKŁYCH KRYSZTAŁÓW ANDRZEJ PIEŃKOWSKI Sierpień 2001 Z fabryk monitorów komputerowych znikną wreszcie bele aksamitu. Firma IBM opublikowała w Nature pierwszy z zapowiadanych czterech artykułów, opisujących nową technologię produkcji ekranów ciekłokrystalicznych (LCD), które stosowane są w komputerach ... SYGNAŁY - DMUCHANA CELULOZA JACEK RODZEŃ Sierpień 2001 Wygląda jak zamrożony dym, jest niewiele cięższa od powietrza i tak twarda, że do jej rozkruszenia trzeba użyć młotka. Bing Fung, który wraz z grupą swoich kolegów z University of Oklahoma stworzył nowy, niezwykły materiał, nie kryje dumy, twierdząc, ... SYGNAŁY - DZIESIĘĆ RAZY SZYBCIEJ NIŻ DŹWIĘK BOGDAN MIŚ Sierpień 2001 Program Hyper-X przewiduje budowę samolotu rozwijającego prędkość 10 Ma. Podróżnicy powinni się uczyć nowych słów. Takich jak scramjet (czyt. skramdżet), które oznacza nowy typ silnika odrzutowego, zdolnego do rozpędzenia samolotu do prędkości 10 ... CO NOWEGO MAREK CHROMICKI Sierpień 2001 Długowieczne wspomnienia Miłośnicy fotografii cyfrowej powinni zainteresować się specjalnym papierem firmy Hewlett-Packard, przeznaczonym do drukarek atramentowych. HP Colorfast Photo Paper przypomina papier fotograficzny, a wydrukowane na nim zdjęcia ... CO NOWEGO MAREK CHROMICKI Lipiec 2001 Zacięta rozgrywka Zaledwie dwa miesiące temu pisaliśmy o GameBoy Advanced, a tymczasem firma Nintendo zaprezentowała kolejną nowość dla miłośników gier - GameCube. Nowa konsola ma konkurować z PlayStation 2 firmy Sony i Xboxem Microsoftu. Urządzenie ... ŻYCIE NA ORBICIE JACEK KRUK Lipiec 2001 Nawet załatwienie najprostszych czynności fizjologicznych w kosmosie wymaga specjalnej aparatury. Mimo to chętnych do pobytu na orbicie nie brakuje. Ostatnia, dwudziesta ósma z kolei, załoga Mira powróciła na Ziemię 16 czerwca 2000 roku. Następna była ... SYGNAŁY - DŁONIE ZAMIAST OCZU I USZU PIOTR KOSSOBUDZKI Lipiec 2001 Czy powstanie "palmtop" dla głuchych i niewidomych? Scott Stoffel, student wydziału inżynierii elektrycznej i komputerowej amerykańskiego Temple University, stworzył urządzenie, które może pomóc kontaktować się ze światem osobom niewidomym ... SYGNAŁY - POLACY NA NIEBIE WIESŁAW B. PIETRZAK Lipiec 2001 Czy nowy samolot będzie kontynuacją tradycji polskich konstrukcji lotniczych? W kwietniu na Międzynarodowej Wystawie Lotniczej we Friedrichshafen AERO 2001 została zaprezentowana pierwsza od długiego czasu całkowicie polska konstrukcja lotni-cza ... SYGNAŁY - NOWA NIEZABIJAJĄCA BROŃ BOGDAN MIŚ Lipiec 2001 Czy producenci uzbrojenia wzorują się na serialach science fiction? Na początku marca agencje prasowe podały informację o opracowaniu nowego systemu uzbrojenia, który nosi kryptonim VMADS (Vehicle-Mounted Active Denial System) i jest... niemal wiernym ... SYGNAŁY - PHOENIX KONKURENCJĄ DLA DISCOVERY? BOGDAN MIŚ Lipiec 2001 Niemcy pracują nad europejskim promem kosmicznym. Prototyp ma być gotowy w 2003 roku. Nasi zachodni sąsiedzi przygotowują do lotu własny prom kosmiczny - konkurenta dla nieco już wiekowych wahadłowców amerykańskich [patrz: "Jubileusz wahadłowca", ... SYGNAŁY - IRIDIUM ZZA GROBU WIESŁAW B. PIETRZAK Lipiec 2001 Trwa reanimacja sieci przenośnych telefonów satelitarnych. Nowy właściciel pierwszej w świecie sieci przenośnych telefonów satelitarnych Iridium ogłosił, że po trwających trzy miesiące testach system jest ponownie gotów do świadczenia komercyjnych ... SYGNAŁY - DŁUGODYSTANSOWY OLBRZYM JERZY LIWIŃSKI Lipiec 2001 Airbus wyprodukował samolot o największym zasięgu w dziejach lotnictwa cywilnego. 23 kwietnia br. z lotniska fabrycznego konsorcjum Airbus Industrie w Tuluzie wystartował do pierwszego lotu nowy samolot pasażerski Airbus A340-600. Tak rozpoczął się ... PODWODNE BŁYSKAWICE MARCIN JÓZWIAK Lipiec 2001 Torpedy poruszające sięz prędkością dźwięku, podwodne hydroloty pokonujące międzykontynentalne trasy prawie tak szybko jak samoloty. Ta wizja jest coraz bardziej realna, a wszystko to za sprawą zjawiska kawitacji. Kiedy w roku 1947 Chuck Yeager, amerykański ... SYGNAŁY - STRAŻACY NA SKRZYDŁACH JERZY LIWIŃSKI Czerwiec 2001 Rosja umocniła się na pozycji lidera wśród producentów wodnosamolotów. Wschodnie mocarstwo uruchomiło seryjną produkcję nowego wielozadaniowego wodnosamolotu Be-200. Zapotrzebowanie lotnictwa światowego na nowe samoloty startujące z wody jest szacowane ... ZMIERZCH EPOKI GUTENBERGA MICHAŁ MIŚ Czerwiec 2001 Czy czasy drukowanej książki odchodzą w przeszłość? Według przewidywań założyciela Microsoftu, Billa Gatesa, za ćwierć wieku papier stanie się anachronizmem, a książki będą dostępne jedynie w postaci komputerowego pliku. Jak wskazują dotychczasowe doświadczenia, ... CYFROWI WOJOWNICY WIESŁAW B. PIETRZAK Czerwiec 2001 Żołnierz coraz bardziej przypomina dziś postacie z filmów fantastycznonaukowych. "Inteligentne hełmy", nigdy nie chybiająca broń i inne podobne gadżety to już rzeczywistość. Współczesny sprzęt wojskowy to nie tylko siła ognia, ale coraz częściej ... CYFROWI WOJOWNICY WIESŁAW B. PIETRZAK Czerwiec 2001 Żołnierz coraz bardziej przypomina dziś postacie z filmów fantastycznonaukowych. "Inteligentne hełmy", nigdy nie chybiająca broń i inne podobne gadżety to już rzeczywistość. Współczesny sprzęt wojskowy to nie tylko siła ognia, ale coraz częściej ... CO NOWEGO MAREK CHROMICKI Czerwiec 2001 Elektroniczny małż Firma Hasbro, producent najlepiej sprzedającej się zabawki wszech czasów Furby'ego zaprezentowała niedawno kolejnego elektronicznego zwierzaka. Shelby jest sympatycznym stworkiem podobnym do małża. Zna o 70% więcej słów i zwrotów ... SYGNAŁY - SZACHY PRZEZ TELEFON BOGDAN MIŚ Czerwiec 2001 Niebawem można będzie zagrać w szachy przez telefon komórkowy. Pod koniec marca amerykańska firma informatyczna UIEvolution podała do wiadomości, że znalazła sposób na znaczne zwiększenie możliwości telefonów komórkowych oraz innych urządzeń przenośnych. ... CO NOWEGO MICHAŁ MIŚ Maj 2001 Głośniki na wycieczkę Creative PlayDock PD200 to przenośne głośniki stworzone po to, aby zamienić popularny odtwarzacz plików mp3 Jukebox w miniwieżę. PlayDock, firmowany przez Creative - najbardziej znanego producenta komputerowych kart muzycznych, ... POSKRAMIACZE ELEKTRONÓW I DZIUR JACEK KOSSUT Maj 2001 Twórcze wykorzystanie teorii kwantowej przez ubiegłorocznych noblistów zapoczątkowało rozwój dzisiejszej cywilizacji informatycznej. Wszyscy wiemy, że elektroniczne obwody scalone, zawierające ogromne liczby tranzystorów, możemy spotkać w życiu codziennym ... SYGNAŁY - EKOLOGIA DLA ZAMOŻNYCH PIOTR KOSSOBUDZKI Maj 2001 Samochody przyjazne dla środowiska - nieprzyjazne dla kieszeni. Na drogach coraz częściej można spotkać samochody z napędem hybrydowym, czyli uzupełniającymi się silnikami spalinowym i elektrycznym. Kanadyjscy uczeni z University of Toronto porównali ... SYGNAŁY - UDERZENIOWY PODUSZKOWIEC JERZY LIWIŃSKI Maj 2001 Jest uzbrojony, "niewidzialny" i może się poruszać po każdym terenie. Poduszkowce stosowane obecnie w niektórych armiach służą głównie do celów transportowych. Finlandia przygotowuje projekt pierwszego na świecie poduszkowca do zadań bojowych. ... SYGNAŁY - M-3 W CHMURACH WIESŁAW B. PIETRZAK Maj 2001 Czy rozrost miast wzwyż będzie odpowiedzią na brak miejsca na powierzchni Ziemi? Władze chińskie rozpatrują pozwolenie na budowę najwyższej budowli w historii ludzkości - wieżowca mieszkalnego mierzącego - uwaga! - 1228 , który będzie mógł pomieścić ... RAKIETY PRZECIW RAKIETOM JERZY LIWIŃSKI Maj 2001 Stany Zjednoczone zamierzają zbudować system obrony przed balistycznymi rakietami z głowicami jądrowymi. Jak działa taki parasol ochronny? Czy i komu może zapewnić bezpieczeństwo? W okresie "zimnej wojny" rakiety strategiczne z głowicami jądrowymi, ... CO NOWEGO MICHAŁ MIŚ Kwiecień 2001 Wyrafinowany odkurzacz Firma Electrolux przedstawiła niedawno odkurzacz o nazwie Cyclone Power. Dzięki nowej technologii budowy zrezygnowano z zastosowania torby na wciągnięte śmieci: są one wyłapywane przez 2 filtry z gore-texu. W nowym odkurzaczu ... SYGNAŁY - OSTRA JAZDA PIOTR KOSSOBUDZKI Kwiecień 2001 Coraz rzadziej prowadzenie samochodu to miła i bezpieczna przejażdżka. Rosnąca liczba technicznych gadżetów instalowanych w samochodach wpływa negatywnie na bezpieczeństwo jazdy. Do takiego paradoksalnego wniosku doszli naukowcy z Narodowego Laboratorium ... SYGNAŁY - ATOMOWY GENERAŁ JERZY LIWIŃSKI Kwiecień 2001 Pierwszy europejski atomowy lotniskowiec - francuski "Charles de Gaulle" - rozpoczyna służbę na morzu. Do niedawna Francja dysponowała dwoma starzejącymi się konwencjonalnymi lotniskowcami, używanymi ostatnio do operacji interwencyjnych ... SYGNAŁY - WJEŻDŻAMY NA NEOSTRADĘ? BOGDAN MIŚ Kwiecień 2001 Nowa usługa TP SA dla internautów. Szybki dostęp do sieci, ale drogo! Zamożniejsi mieszkańcy dużych miast zdążyli się oswoić z oferowanym przez Telekomunikację Polską SDI (tłumaczonym początkowo przez TP SA jako Szybki Dostęp do Internetu, zaś obecnie ... SYGNAŁY - EKRAN JAK PAPIER BOGDAN MIŚ Marzec 2001 Jest już prototyp elektronicznego papieru. Znana firma Lucent Technologies i E-Ink zaprezentowały prototyp wyświetlacza bazującego na elastycznym plastiku. Ekrany, które być może już za kilka lat zrewolucjonizują rynek monitorów, jakością obrazu biją ... SYGNAŁY - MILITARNY AIRBUS JERZY LIWIŃSKI Marzec 2001 Czy nowy samolot transportowy uniezależni europejskie armie od amerykańskiego przemysłu lotniczego? W lotnictwie wojskowym państw zachodnich użytkowanych jest około 300 samolotów transportowych. Większość z nich to 20-30-letnie amerykańskie C-130 ... WIELE HAŁASU O NIC ZBIGNIEW JAWOROWSKI Marzec 2001 Zgony na białaczki wśród żołnierzy oddziałów NATO, które interweniowały na Bałkanach, mieszczą się w statystycznej normie. Od 24 marca do 10 czerwca 1999 roku wystrzelono na terenie Kosowa i Serbii około 31 tys. pocisków zawierających rdzeń ze zubożonego ... SYGNAŁY - KONIEC MIR-A MICHAŁ RÓŻYCZKA Marzec 2001 Na początku marca wysłużona stacja orbitalna MIR ma spocząć w Pacyfiku. Po licznych półoficjalnych zapowiedziach i "kontrolowanych przeciekach" [patrz: "Astronotki", WiŻ nr 1/2001] rosyjskie agencje rządowe oświadczyły w końcu, że ... NIE TAKI URAN STRASZNY... ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI Marzec 2001 Pociski uranowe nie są wynalazkiem amerykańskim - stosowali je już Niemcy podczas drugiej wojny światowej. Tamte wypełnione były uranem naturalnym, współczesne mają rdzenie z uranu zubożonego.Czy stanowią zagrożenie radiacyjne? Na początku lat trzydziestych ... SYGNAŁY - INTELIGENTNA ODZIEŻ BOGDAN MIŚ Marzec 2001 Nie szata zdobi człowieka..., ale czy może za niego myśleć? Kilka miesięcy temu sensacją była nafaszerowana elektroniką kurtka przygotowana przez firmy Levi-Strauss i Philips. Znajdował się w niej wbudowany telefon komórkowy, odtwarzacz muzyki i kilka ... SYGNAŁY - FILM NA TELEFON BOGDAN MIŚ Marzec 2001 Popularna "komórka" może już prawie wszystko. Czy teraz przekształci się także w minikino? Już dziś można oglądać filmy na wyświetlaczach telefonów komórkowych niestety, ich jakość nie jest jeszcze zadowalająca. Z drugiej strony nie ma ... SYGNAŁY - ELEKTRONICZNE PODCHODY BOGDAN MIŚ Marzec 2001 Nowe hobby dużych chłopców - kiedy dotrze do Polski? System satelitarnej lokalizacji, zwany GPS, od niedawna służy nie tylko wojsku, ale także turystom i posiadaczom samochodów [patrz: "Satelitarny przewodnik" WiŻ nr 4/2000]. Instaluje się ... CO NOWEGO MICHAŁ MIŚ Marzec 2001 Ekscentryczny telewizor Obok nowego 20-calowego telewizora LG nie da się przejść obojętnie. Jego niezwykłe wzornictwo natychmiast rzuca się w oczy. Nowy LG o symbolu "Netea" CE20JGBX jest również bogato wyposażony jak na tej klasy sprzęt. ... URAN W MUNDURZE IRENEUSZ NOWAK Marzec 2001 Wszystko wskazuje na to, że amunicja zawierająca zubożony uran będzie coraz częściej stosowana w konfliktach zbrojnych. Jest ona niezwykle skuteczna i nie zagraża atakującym oddziałom. Zubożony uran robi karierę w wojsku. Jest wykorzystywany przede ... SYGNAŁY - PREMIERA LOARY JERZY LIWIŃSKI Marzec 2001 Pod koniec ubiegłego roku zaprezentowano nowy polski przeciwlotniczy zestaw artyleryjski LOARA. Wcześniej informacje o nim otaczane były ścisłą tajemnicą. Prace badawcze, obejmujące opracowanie mobilnego zestawu w wersjach artyleryjskiej i rakietowej, ... CO NOWEGO MICHAŁ MIŚ Luty 2001 Gratka dla filmowców Firma Canon wprowadziła nową kamerę cyfrową mv300. Urządzenie wyposażone zostało w 8 podstawowych efektów cyfrowych. Jest jednak niezwykle małe. Ma duży wyświetlacz ciekłokrystaliczny, na którym można obserwować bądź odtwarzać ... MORSKIE PODCHODY JERZY LIWIŃSKI Luty 2001 Po niewidzialnych przynajmniej dla radarów samolotach przyszła pora na okręty. Już niebawem pojawią się na oceanach dziwne konstrukcje odbiegające wyglądem od tradycyjnych korwet i niszczycieli. Jak zaskoczyć wroga? Dobrze się ukryć i zaatakować w najmniej ... SYGNAŁY - SUPERPAMIĘĆ PIOTR KOSSOBUDZKI Luty 2001 Ile danych można zmieścić na dysku magnetycznym? Pomimo że nośniki magnetyczne (np. taśma magnetofonowa, dyskietki) służą do zapisu informacji już od lat pięćdziesiątych, to nie osiągnęliśmy jeszcze krańców ich możliwości. Japońskim naukowcom z firmy ... SYGNAŁY - LATAJĄCY EKOLOG JERZY LIWIŃSKI Luty 2001 Polscy inżynierowie stworzyli samolot spełniający wysokie wymagania NATO. PZL M28B Bryza to specjalna, morska wersja samolotu M-28, produkowanego przez Polskie Zakłady Lotnicze w Mielcu. Jest on przeznaczony do ochrony wód przybrzeżnych oraz wykonywania ... SYGNAŁY - JACHT ZE SKRZYDŁAMI NIETOPERZA PIOTR KOSSOBUDZKI Luty 2001 Kolejna rewolucja w żeglarstwie? Angielski biolog - dr Richard Dryden - opatentował właśnie wynalazek, który może zrewolucjonizować żeglarstwo. Wzorując się na skrzydle nietoperza, stworzył nowatorski maszt przypominający nieco literę "N", ... SYGNAŁY - IDEALNY FILTR ANDRZEJ PIEŃKOWSKI Luty 2001 Usuwa ze spalin zanieczyszczenia i przy okazji produkuje diamenty. Dwaj australijscy naukowcy wpadli na genialny pomysł, by wykorzystać mikrofale do konwersji szkodliwych gazów spalinowych w związki nieszkodliwe. Sercem ich urządzenia jest komora o ... SYGNAŁY - SATELITARNE KINO BOGDAN MIŚ Styczeń 2001 Czy taśma filmowa przejdzie na zasłużoną emeryturę? W połowie listopada ubiegłego roku po raz pierwszy w historii kina widzowie obejrzeli film wyświetlany bez użycia taśmy filmowej. Cyfrowa kopia filmu "Bounce" została przesłana do komputera ... SYGNAŁY - VHS DO LAMUSA MICHAŁ MIŚ Styczeń 2001 Czas magnetowidów dobiega końca. Przeprowadzone niedawno przez Strategy Analytics badania wykazały, że w ciągu najbliższych 5 lat format DVD zastąpi stosowany obecnie VHS. Rynek odtwarzaczy DVD jest w tej chwili najszybciej rozwijającym się w historii ... CO NOWEGO MICHAŁ MIŚ Styczeń 2001 Komórka dla biznesmena Na rynku pojawił się najnowszy telefon firmy Ericsson oznaczony symbolem R380. Urządzenie łączy wszystkie istotne funkcje telefonu i organizera. Ma zainstalowaną przeglądarkę WAP, oferuje również dostęp do poczty elektronicznej. ... SYGNAŁY - CAŁODOBOWY ZEGAR REDAKCJA Styczeń 2001 Pierwszy na świecie zegar słoneczny, który potrafi mierzyć czas przez 24 godziny na dobę został zrobiony z mosiądzu przez Marka Szymochę, na zamówienie Polskiej Stacji Polarnej na Spitsbergenie. Jest to prawdopodobnie jedyny zegar słoneczny postawiony ... SYGNAŁY - HAKERZY NA START! PIOTR KOSSOBUDZKI Styczeń 2001 Nie powiodła się kolejna próba stworzenia zabezpieczeń przeciwko fonograficznym piratom. W dobie nagrywarek CD i plików MP3 [patrz: "Przebój z Sieci" WiŻ nr 10/2000] poważnym problemem staje się ochrona nagrań przed nielegalnym kopiowaniem. ... JUBILEUSZ WAHADŁOWCA JACEK KRUK Styczeń 2001 Pod koniec ubiegłego roku agencja kosmiczna NASA świętowała setną misję wahadłowca. Jednak te kosmiczne pojazdy nie latają tak często, jak zakładali ich konstruktorzy. Wahadłowce zaczęto konstruować w połowie lat siedemdziesiątych. Wówczas, na fali ... CO NOWEGO MICHAŁ MIŚ Grudzień 2000 Cyberlego Firma Lego przedstawiła ostatnio nowy zestaw klocków wyposażony w minikomputer. Nowe Lego Mindstorms Robotics Invention System to zestaw umożliwiający budowę i programowanie robotów. Mózgiem zestawu jest klocek-komputer, który odbiera bodźce ... SYGNAŁY - SPOSÓB NA RAKIETY JERZY LIWIŃSKI Grudzień 2000 Działa laserowe bronią XXI wieku? Na amerykańskim poligonie rakietowym wypróbowano z pełnym sukcesem działo laserowe, za pomocą którego zniszczono dwie rakiety wystrzelone z wyrzutni RM-70 (nowsza wersja Katiuszy). Celami były pociski rakietowe kalibru ... SYGNAŁY - CHIŃSKI PODBÓJ KOSMOSU BOGDAN MIŚ Grudzień 2000 Najpierw sami na Księżyc, potem wspólnie na Marsa. W listopadzie zeszłego roku bez większego echa przeszła wiadomość, że Chiny wypróbowały z powodzeniem pojazd kosmiczny "Shenzhou" (Święty Statek), przeznaczony do lotów załogowych. Oficjalne ... SYGNAŁY - KARABIN PRZYSZŁOŚCI BOGDAN MIŚ Grudzień 2000 Żołnierz musi tylko naciskać spust. W ciągu 9 lat armia amerykańska ma zamiar zbudować kosztem 95 mln dolarów karabin przyszłości, który zastąpi jednocześnie dobrze znany karabin NATO wzoru M16A2, karabinek M4 i granatnik M203. Nowa broń ma się nazywać ... SYGNAŁY - KIESZONKOWY TELEWIZOR MICHAŁ MIŚ Listopad 2000 Firma SONY oferuje najmniejszy przenośny telewizor. Sony FDL-250 to najnowszy miniaturowy telewizor japońskiego giganta elektroniki użytkowej. Urządzenie wyposażone jest w ekran ciekłokrystaliczny o przekątnej 2.5 cala i system automatycznie wyszukujący ... TU DZWONI PRZYSZŁOŚĆ MICHAŁ MIŚ Listopad 2000 Zakupy, wideokonferencje, superszybki Internet czy prowadzenie rachunku bankowego - wszystko za pośrednictwem telefonu komórkowego. Operatorzy telefonii zrobili już pierwszy krok w tym kierunku. Jest 2005 rok. Jan Kowalski zostaje wysłany przez swą ... SYGNAŁY - ROBOT, SYN ROBOTA PIOTR KOSSOBUDZKI Listopad 2000 Fantazja staje się rzeczywistością? Amerykańscy informatycy z Brandeis University w Waltham przeprowadzili komputerową symulację ewolucji robotów. Komputer miał do dyspozycji jedynie trzy rodzaje wirtualnych elementów: proste pałeczki jako elementy ... SKĄD BRAĆ ENERGIĘ? ANDRZEJ Z. HRYNKIEWICZ Listopad 2000 Jeśli chcemy dołączyć do wspólnej Europy musimy znacznie zwiększyć produkcję energii elektrycznej. Nie będzie to możliwe bez budowy elektrowni jądrowych. Statystyczny Polak zużywa rocznie 2.25 razy mniej energii elektrycznej niż mieszkaniec krajów Unii ... CO NOWEGO MICHAŁ MIŚ Listopad 2000 Monitor dla estetów SyncMaster 750 ST to nowy monitor firmy Samsung o przekątnej ekranu 17'' z pokryciem antyodblaskowym i antystatycznym. Może pracować z maksymalną rozdzielczością 1280 x 1024 (przy 65 Hz). Działa w standardzie plug&play, co oznacza ... SYGNAŁY - KOLOS W PRZESTWORZACH JERZY LIWIŃSKI Listopad 2000 "Beluga" jest największym samolotem transportowym na świecie. Megatransportowiec A 300-600 ST, znany również ze względu na kształt przypominający rosyjskiego wieloryba - jako "Beluga", produkowany jest przez konsorcjum Airbus Industrie, ... SYGNAŁY - PIERWSZE SILNICZKI DNA BOGDAN MIŚ Listopad 2000 Niewidzialne "szczypczyki" zwiastują rewolucję w technice. Naukowcy z Laboratoriów Bella, działu badawczo-rozwojowego firmy Lucent Technologies, oraz z Oxford University stworzyli pierwsze silniczki DNA. Urządzenia te, przypominające automatyczne ... SYGNAŁY - BANK W KOMÓRCE MICHAŁ MIŚ Listopad 2000 Można już prowadzić rachunek oszczędnościowy przez telefon komórkowy. Od początku września posiadacze telefonóe komórkowych mogą całkowicie uniezależnić się od kolejek w bankach. Po czterech miesiącach testów Wielkopolski Bank Kredytowy (WBK) wspólnie ... SYGNAŁY - ROWER KONFERENCYJNY MU Listopad 2000 Propozycja dla naszych parlamentarzystów? Wielokrotnie już budowano rowery, którymi mogło jechać kilka lub nawet kilkadziesiąt osób. Wszystkie jednak wyglądem przypominały tandemy. Conference Bike (w skrócie Cobi) różni się od nich zasadniczo. Jego ... SYGNAŁY - DNA NATCHNIENIEM DLA ARCHITEKTÓW JACEK RODZEŃ Październik 2000 Podwójna helisa z betonu, stali i szkła stanie wkrótce w Dreźnie. Reperkusje oszałamiających sukcesów biologii molekularnej, genetyki i biotechnologii z ostatnich lat są dostrzegalne na każdym niemal kroku. Sztandarowy symbol tych osiągnięć podwójna ... SYGNAŁY - ZE SŁOŃCEM W BAKU MICHAŁ MIŚ Październik 2000 Pobity został rekord długości trasy przebytej przez pojazd napędzany energią słoneczną. Studenci z kanadyjskiego Queen's University wyruszyli w trasę w poprzek Kanady 1 lipca i po 29 dniach pokonali 7044 km. Dokonali tego skonstruowanym przez siebie ... SYGNAŁY - ROSYJSKI CZOŁG XXI STULECIA BOGDAN MIŚ Październik 2000 Następca słynnego T-34 niebawem pojawi się na poligonach. Rosyjscy inżynierowie pracują nad zupełnie nowym czołgiem podstawowym o kryptonimie T-95. Powstaje on w Uralskiej Fabryce Wagonów w Niżnym Tagile. Wszystkie istotne parametry nowej konstrukcji ... SYGNAŁY - ŻEGNAJCIE FREONY ANDRZEJ PIEŃKOWSKI Październik 2000 Dwutlenek węgla, amoniak i inne naturalne gazy zastąpią substancje używane dotąd w urządzeniach chłodniczych. W dzisiejszych czasach trudno wyobrazić sobie życie bez lodówki. Pompa cieplna, niezwykle przydatny wynalazek z początku XX wieku, umożliwiła ... SYGNAŁY - SOJOWY NAPĘD ANDRZEJ PIEŃKOWSKI Październik 2000 Oleje roślinne są doskonałymi zamiennikami paliw ropopochodnych. Być może już za kilkanaście lat wszyscy będziemy lać do baku roślinne paliwo. Ci, którzy mają silniki Diesla, w zasadzie mogą to robić już dziś, bo w niektórych krajach jest ono już do ... CO NOWEGO MICHAŁ MIŚ Październik 2000 DVD dla początkujących Firma Sony wprowadziła na rynek nowy odtwarzacz DVD/CD DAV-S300 wraz z amplitunerem i kompletem sześciu głośników. Zestaw kina domowego przeznaczony jest dla osób, które potrzebują prostego w obsłudze, ale dobrej jakości sprzętu. ... SYGNAŁY - PENTIUM 4 NA RYNKU BOGDAN MIŚ Wrzesień 2000 Intel znowu na czele wyścigu producentów mikroprocesorów. Pod koniec czerwca, gdy agencje podały, że jesienią br. pojawi się na rynku nowy mikroprocesor Pentium 4, nie można było połączyć się z witryną internetową firmy Intel. Układ ten znany był dotychczas ... SYGNAŁY - BUTY PEŁNE ENERGII MICHAŁ MIŚ Wrzesień 2000 Jeśli pomysł się sprawdzi, zbankrutują producenci bateryjek. Zespół angielskich naukowców pod kierownictwem dr. Jima Gilberta z uniwersytetu w Hull skonstruował buty, które wytwarzają energię elektryczną. W podeszwach nowego obuwia zostały zainstalowane ... SYGNAŁY - TWARDE JAK DIAMENT, SPRĘŻYSTE JAK METAL MICHAŁ MIŚ Wrzesień 2000 Nowy materiał stworzyli polscy i rosyjscy uczeni. Wyprodukowany w Centrum Badań Wysokociśnieniowych PAN Unipres w Warszawie supertwardy kompozyt powstał w wyniku połączenia diamentu lub węglika krzemu z aluminium, miedzią lub cynkiem. Mikroskopijnej ... CO NOWEGO MICHAŁ MIŚ Wrzesień 2000 Dużo skanowania Hewlett-Packard rozpoczyna sprzedaż skanera HP ScanJet 5370C, zapewniającego 42-bitową głębię kolorów i optyczną rozdzielczość skanowania równą 1200 dpi. Do urządzenia można dokupić moduł do skanowania negatywów, slajdów i folii. Jednocześnie ... SEKRETY PODPISU CYFROWEGO BOGDAN MIŚ Wrzesień 2000 Przed trzema miesiącami nastąpiło niecodzienne wydarzenie. Prezydent USA wykonał przed kamerami jakąś operację myszką komputerową, na ekranie monitora pojawił się dziwny symbol graficzny i telewizje całego świata uroczyście oznajmiły, że oto złożony ... NOWY WYMIAR KINA MICHAŁ MIŚ Wrzesień 2000 IMAX to połączenie dawki bardzo mocnych wrażeń i treści edukacyjnych. Kino, które stara się stworzyć całkowitą iluzję rzeczywistości. Przekrój budynku kina IMAX w Muzeum Innowacji – San Jose, Kalifornia. Sferyczny kształt ekranu powoduje, że ... ÓSMY CUD ŚWIATA KRZYSZTOF MICHALSKI Wrzesień 2000 Czy miliardy widzów, którzy oglądać będą igrzyska olimpijskie w Sydney, wiedzą, że największy i najnowocześniejszy stadion zaprojektował i zbudował polski inżynier Edmund Obiała? Wyjechał z Polski w 1980 roku. Niektórych znajomych ta decyzja zaskoczyła. ... INTERNET W KIESZENI MICHAŁ MIŚ Sierpień 2000 Internet we własnym telefonie komórkowym to bardzo kusząca propozycja. Zanim postanowimy zamienićswoją starą "komórkę" na internetowe cudo, wypada odpowiedzieć sobie na pytanie,czy tej wymiany warto dokonać już teraz? Wyobraźmy sobie, że mamy ... SYGNAŁY - SAMOLOT PRZYSZŁOŚCI JERZY LIWIŃSKI Sierpień 2000 Za 5 lat Airbus A3XX będzie największym samolotem pasażerskim. Analitycy największych producentów lotniczych szacują, że w najbliższym dwudziestoleciu światowa flota samolotów pasażerskich podwoi się i będzie liczyć około 23 tys. maszyn zawierających ... ANIOŁY ZAGŁADY JERZY LIWIŃSKI Sierpień 2000 Po pięciu latach przerwy Rosja wznowiła produkcję największego bombowca strategicznego świata Tu-160. Ten mierzący prawie 55 m długości gigant był jednym z symboli zimnej wojny. Bombowiec strategiczny to jedna z najgroźniejszych i najważniejszych broni ... SYGNAŁY - WIRUSY ATAKUJĄ KOMÓRKI? MICHAŁ MIŚ Sierpień 2000 W Hiszpanii pojawiły się ostatnio doniesienia o wirusie, który atakuje telefony komórkowe. Sprawcą tego nieszczęścia miał być wirus Timofonica, który pojawił się ostatnio w hiszpańskich komputerach jako załącznik do plików przesyłanych pocztą e-mail. ... ROBOT NAPRAWIA SERCE ZBIGNIEW NAWRAT Sierpień 2000 Czy chirurg wspomagany przez robota nie zapomni, że operuje człowieka z krwi i kości, a nie istotę wirtualną? Co mają wspólnego z medycyną statki kosmiczne, wojny gwiezdne czy transmisja danych? Z pozoru nic, a jednak dzięki nim powstały roboty, które ... KOMPUTEROWE ABC - JUTRO JUŻ SIĘ ZACZĘŁO BOGDAN MIŚ Sierpień 2000 Wiele osób zadaje sobie zapewne pytanie, jak będą wyglądały i działały komputery jutra? Czy nadal będą to szarawe pudła stojące na biurku lub pod nim, tyle że dające nam coraz więcej możliwości i coraz potężniejsze moce obliczeniowe? Sądzę, że - wbrew ... CO NOWEGO MICHAŁ MIŚ Sierpień 2000 Estetyczny telefon Firma Philips wprowadza na rynek bezprzewodowy telefon Kala. Wyposażony w cyfrowy system DECT podnosi jakość dźwięku i zwiększa bezpieczeństwo połączeń. Aparat ma duży, czytelny wyświetlacz ciekłokrystaliczny z łatwym dostępem do ... SYGNAŁY - SAMOCHÓD Z INTERNETU MICHAŁ MIŚ Sierpień 2000 Szwajcarska firma Rinspeed Design zaszokowała na targach motoryzacyjnych w Genewie nowym samochodem Tatoo.com. Szwajcarski pojazd, bo raczej to określenie pasuje do Tatoo.com, to uosobienie możliwości nowoczesnej techniki i wzornictwa przemysłowego. ... SZEROKIEJ DROGI ROBERT PRZYBYLSKI Lipiec 2000 Pasy, poduszki powietrzne i elektroniczne systemy naprawiające błędy kierowców stają się podstawowym wyposażeniem większości aut. Może jednak stuprocentowe bezpieczeństwo zapewni w przyszłości jedynie wyeliminowanie... prowadzącego pojazd? Pojawienie ... SYGNAŁY - CZY TELEFONY KOMÓRKOWE SZKODZĄ ZDROWIU? MICHAŁ MIŚ Lipiec 2000 Mimo braku podstaw do stwierdzenia szkodliwości telefonów komórkowych, naukowcy radzą ostrożność. Po trwających prawie rok w Wielkiej Brytanii badaniach wpływu fal emitowanych przez telefony komórkowe na ludzkie zdrowie grupa angielskich naukowców doszła ... SYGNAŁY - KOSMICZNA KLĘSKA MICHAŁ MIŚ Lipiec 2000 Po dwóch latach splajtowała sieć telefonii satelitarnej Iridium. Kiedy w połowie 1998 roku powstało Iridium, wydawało się, że będzie to olbrzymi sukces. Tym bardziej iż projekt satelitarnej telefonii, firmowany m.in. przez Motorolę, pochłonął ponad ... SYGNAŁY - GADAJĄCY APARAT MICHAŁ MIŚ Lipiec 2000 Nowy Olympus pozwala nagrywać krótkie filmiki o cyfrowej jakości. W USA pojawi się niedługo nowy cyfrowy aparat fotograficzny firmy Olympus, który nie tylko pozwala wykonywać wysokiej jakości zdjęcia o rozdzielczości do 2048 x1536 pikseli, ale również ... CO NOWEGO MICHAŁ MIŚ Lipiec 2000 Na urlop z kamerą Firma Samsung Electronics zaprezentowała nowy model analogowej kamery VP-M51. Urządzenie pracuje w standardzie Hi8 mm. Umożliwia 22-krotne powiększenie optyczne obrazu i 440-krotne powiększenie cyfrowe. Minimalny poziom oświetlenia, ... PROSTO W NIEBO JERZY LIWIŃSKI Czerwiec 2000 Już niedługo zobaczymy na niebie dziwne maszyny latające. Połączenie samolotu ze śmigłowcem powinno zrewolucjonizować lotnictwo wojskowe i cywilne. Kolejne trzęsienie Ziemi nawiedziło południową Kalifornię. Zniszczone drogi, brak dostępu do miast. Kilkadziesiąt ... SYGNAŁY - NADCHODZI MIKROREWOLUCJA MICHAŁ MIŚ Czerwiec 2000 Dyski o pojemności 500 GB wkrótce wyznaczą nowy standard w domowej elektronice. Już niedługo w domowych urządzeniach audio i wideo pojawią się tanie, miniaturowe dyski o dużej pojemności. Już teraz zastąpiły pamięci typu flash w kilku aparatach cyfrowych, ... SYGNAŁY - KOMPUTEROWE OLBRZYMY MICHAŁ MIŚ Czerwiec 2000 Co szósty europejski superkomputer znajduje się w Polsce. Jak podaje Komitet Badań Naukowych, w naszym kraju pracują już 24 takie maszyny. Najpotężniejsza z nich, Cray SV1 - 1A, stoi w Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego przy Uniwersytecie ... SYGNAŁY - UBRANY W KOMPUTER MICHAŁ MIŚ Czerwiec 2000 Hełm zamiast monitora? Wearable computing to technologia, która dopiero zaczyna schodzić pod strzechy. Wykorzystywana do tej pory jedynie w przemyśle, wojskowości i medycynie ma szansę już niedługo podjąć rywalizację przenośnymi notebookami. Jej idea ... SYGNAŁY - TRAGEDIA PIONOWZLOTU MICHAŁ MIŚ Czerwiec 2000 Czy katastrofa Ospreya wpłynie na dalsze losy tych samolotów? Należący do amerykańskiej piechoty morskiej pionowzlot MV-22 Osprey uległ katastrofie podczas nocnych ćwiczeń desan-towych. Zginęło 15 żołnierzy i 4 członków załogi. Według niektórych świadków ... SYGNAŁY - CZARNA OWCA W PALIWIE ANDRZEJ PIEŃKOWSKI Czerwiec 2000 Niektóre substancje powszechnie dodawane do benzyny są szkodliwe. Od kiedy w latach osiemdziesiątych uznano, że należy ograniczać ilość szkodliwych związków chemicznych, wydobywających się z rur wydechowych samochodów, na całym świecie zaczęto wzbogacać ... CO NOWEGO MICHAŁ MIŚ Czerwiec 2000 Pierwszy cyfrowy magnetowid Philipsa VR20D Philips zaprezentował cyfrowy magnetowid VR20D - urządzenie pracujące w technice Digital VHS. VR20D nagrywa oraz odtwarza obraz i dźwięk z jakością cyfrową, dając szansę na własnoręczną archiwizację ulubionych ... SYGNAŁY - ELEKTRONICZNY STRAŻNIK BOGDAN MIŚ Czerwiec 2000 Zaobrączkowany więzień może korzystać z ograniczonej wolności. Były minister rządu JKM i gwiazda telewizji brytyjskiej, Jonathan Aitken, został niedawno wypuszczony z więzienia po odsiedzeniu siedmiu miesięcy z półtorarocznego wyroku za krzywoprzysięstwo ... SYGNAŁY - KOMÓRKA NA PALEC MICHAŁ MIŚ Maj 2000 Firma Sagem zaprezentowała najbezpieczniejszy telefon komórkowy. Techniki znane do tej pory głównie z filmów o Jamesie Bondzie znajdują zastosowanie także w życiu codziennym. Jedną z nich jest system zabezpieczający telefon komórkowy przed niepowołanym ... CO MA WISIEĆ, NIE UTONIE... BOLESŁAW ORŁOWSKI Maj 2000 Dwieście lat temu marzeniem konstruktorów było zbudowanie mostu wiszącego o rozpiętości 100 m. W 1972 roku w Wielkiej Brytanii wybudowano Humber Bridge jeden z największych mostów wiszących na świecie. Jego główne przęsło ma długość 1410 m, a stalowe ... SZYĆ! ALE CZYM? LESZEK SOLSKI Maj 2000 Od prawie 2 tysięcy lat chirurdzy stosują do szycia tę samą nić - katgut. Oczywiście to nie oznacza, że w tej dziedzinie nie nastąpił żaden postęp. Obecnie różne kombinacje nici i igieł obejmują kilkaset pozycji. Rany chirurgiczne goją się tak samo, ... CO MA WISIEĆ, NIE UTONIE... BOLESŁAW ORŁOWSKI Maj 2000 Dwieście lat temu marzeniem konstruktorów było zbudowanie mostu wiszącego o rozpiętości 100 m. W 1972 roku w Wielkiej Brytanii wybudowano Humber Bridge jeden z największych mostów wiszących na świecie. Jego główne przęsło ma długość 1410 m, a stalowe ... ANTARKTYKA JAK NOWA ANDRZEJ PIEŃKOWSKI Maj 2000 Dzięki informacjom zebranym przez umieszczony na orbicie radar powstała nowa mapa Antarktyki. Już wstępne jej oględziny zadziwiły badaczy. Zbieranie danych trwało zaledwie 18 dni jesienią 1997roku. Kanadyjski satelita Radarsat miał na pokładzie radar ... SYGNAŁY - KOMPUTEROWA PIELĘGNIARKA GRZEGORZ RAWICZ-MAŃKOWSKI Maj 2000 Ludzie w podeszłym wieku często wymagają pomocy i opieki. Czy robot może w tym wyręczyć rodzinę lub pielęgniarkę? Żyjemy coraz dłużej. Osiągnięcie wieku 80 lat w krajach rozwiniętych jest obecnie czymś zwyczajnym. Stajemy jednak przed problem: jak zapewnić ... SYGNAŁY - TAJEMNICZE UCHO AMERYKI MICHAŁ MIŚ Maj 2000 Echelon, system podsłuchowy z czasów "zimnej wojny", służy do śledzenia partnerów handlowych Stanów Zjednoczonych. W połowie lutego br. w Parlamencie Europejskim zawrzało. Tym razem jednak nie z powodu austriackiego rządu, ale elektronicznego ... CO NOWEGO MICHAŁ MIŚ Maj 2000 Napęd z możliwościami Combo drive SM-304 to wielofunkcyjne urządzenie produkcji firmy Samsung Electronics. Łączy w jednym nagrywarkę płyt CD-R/CD-RW, CD-ROM oraz DVD-ROM. Dzięki zastosowaniu wielopłaszczyznowej soczewki patentu Samsunga urządzenie ... SYGNAŁY - SATELITARNY ANIOŁ STRÓŻ PIOTR KOSSOBUDZKI Maj 2000 Już w najbliższych latach określenie "zaginiony" może zniknąć z policyjnych kronik. Satelitarny system globalnej lokalizacji GPS [patrz: "Satelitarny przewodnik", WiŻ nr 4/2000] może pomóc nie tylko żeglarzom chcącym dokładnie ustalić ... SYGNAŁY - KOSZULKA ŻYCIA BOGDAN MIŚ Kwiecień 2000 Nosząc "lifeshirt", chory może stale monitorować stan swojego układu krążenia. Od pewnego czasu znane jest coraz popularniejsze, także w Polsce stosowane w chorobach serca zdalne nadzorowanie pacjenta. Zazwyczaj problem rozwiązuje się ... SYGNAŁY - DYSK TWARDY ZAMIAST KASETY BOGDAN MIŚ Kwiecień 2000 Pierwszy na świecie odbiornik telewizyjny z cyfrową rejestracją programu. EchoStar Communications Corp. wspólnie z firmą WebTV Networks wyprodukowała pierwszy na świecie interaktywny odbiornik telewizji satelitarnej o nazwie DISHPlayer 500 z cyfrową ... SYGNAŁY - NOWY POLSKI ŚMIGŁOWIEC JERZY LIWIŃSKI Kwiecień 2000 Mimo trudności finansowych zakłady lotnicze w Świdniku pracują nad nowym śmigłowcem wielozadaniowym. Jednosilnikowa maszyna, oznaczona kryptonimem SW-4, przeznaczona jest do przewozu 4 pasażerów i pilota. Przewiduje się, że będzie dostępna w czterech ... SATELITARNY PRZEWODNIK MICHAŁ MIŚ Kwiecień 2000 Gdzie dokładnie się znajdujemy? W jakim kierunku pójść, aby dotrzeć do celu? Dzięki Globalnemu Systemowi Lokalizacji stało się to prostsze niż kiedykolwiek. W grudniu zeszłego roku grupa turystów wybrała się na wycieczkę w wysokie Tatry. Kiedy zaczęło ... CO NOWEGO MICHAŁ MIŚ Kwiecień 2000 PODSTAWA NOWOCZESNEJ PREZENTACJI Zaprezentowano nowy projektor Philipsa XG20 z serii Hopper. Charakteryzuje się wysoką jasnością obrazu (1000 ANSI lumenów) oraz, co ważne, cichą pracą na poziomie 32 dB. W urządzeniu zastosowano nowoczesne lampy UHP ... PLASTIKOWE PIENIĄDZE BOGDAN MIŚ Marzec 2000 Ogromna liczba programów telewizyjnych dostępnych w niemal każdym odbiorniku domowym, niebywały rozkwit telefonii komórkowej, burzliwy rozwój Internetu, wreszcie gwałtowne upowszechnianie "plastikowego pieniądza", czyli kart kredytowych - oto ... SYGNAŁY - W AMERYCE JUŻ Z GÓRKI... BOGDAN MIŚ Marzec 2000 Większość dorosłych Amerykanów korzysta z Internetu. Liczba dorosłych Amerykanów korzystających z Internetu po raz pierwszy przekroczyła liczbę tych, którzy do Sieci nie zaglądają poinformowała pod koniec grudnia ub.r. sieć telewizyjna CNN. Wymowa ... SYGNAŁY - NOWOCZESNE SKŁADOWISKO ODPADÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI Marzec 2000 W USA zbudowano magazyn, w którym odpady promieniotwórcze będą bezpiecznie przechowywane przez co najmniej 10 tys. lat. Sporą przeszkodą w rozwoju energetyki jądrowej oraz wszelkich zastosowań nukleoniki, z medycznymi włącznie, jest problem unieszkodliwiania ... SYGNAŁY - GIGAKOMPUTER BOGDAN MIŚ Marzec 2000 Przełamano kolejną granicę: pierwszy seryjnie produkowany komputer osobisty taktowany zegarem 1 GHz jest już na rynku. Firma Kryotech we współpracy z AMD, znanym konkurentem głównego producenta mikroprocesorów Intela, rozpoczęła jeszcze w ub.r. sprzedaż ... CO NOWEGO MICHAŁ MIŚ Marzec 2000 CYFROWA AGFA "ePhoto 780c" to cyfrowy aparat fotograficzny firmy Agfa, który dzięki zastosowanej nowej technologii umożliwia robienie zdjęć o rozdzielczości do 1024x768 i przetwarzanie ich w niecałe dwie sekundy. Wyposażony zarówno w wizjer ... SYGNAŁY - OBLICZENIOWY GIGANT MICHAŁ MIŚ Luty 2000 Wkrótce powstanie komputer-monstrum, 2 mln razy szybszy od naszych pecetów. Firma IBM zainwestuje 100 mln dolarów w pracę nad najszybszym komputerem świata Blue Gene. W ciągu 5 lat chce stworzyć monstrum, które byłoby 500 razy szybsze od największych ... SYGNAŁY - CHIŃCZYCY NA ORBITĘ? MICHAŁ RÓŻYCZKA Luty 2000 Prawdopodobnie już za trzy lata Chińczycy wyślą pierwszą załogę w kosmos. 19 listopada ub.r. o godz. 23:30 naszego czasu Chiny wystrzeliły w kosmos statek Shenzhou, który według wszelkiego prawdopodobieństwa w najbliższych latach wyniesie na orbitę ... GENETYCZNY MIKROPROCESOR TOMASZ ŁĘSKI Luty 2000 Tanie, masowo produkowane mikroprocesory odmieniły nasze życie. Za ich sprawą komputery stały się towarem dostępnym niemal dla każdego. Dzięki mikroprocesorom udało się także tchnąć "inteligencję" w tysiące otaczających nas przedmiotów codziennego ... SYGNAŁY - TRANZYSTOR PRZYSZŁOŚCI MICHAŁ MIŚ Luty 2000 Czyżby pokonano kolejny etap na drodze do miniaturyzacji urządzeń elektronicznych? Od pół roku w amerykańskim University of California bezawaryjnie działa najmniejszy tranzystor na świecie nazwany roboczo FinFET. Jego zastosowanie może zrewolucjonizować ... CO NOWEGO MICHAŁ MIŚ Luty 2000 AMBITNY TELEFON Ericsson, potentat na rynku telefonii komórkowej, wprowadził niedawno na rynek jeden z najmniejszych i najbardziej zaawansowanych technologicznie modeli T28s. Nowy telefon waży zaledwie 90 g, a mimo niewielkich rozmiarów: 95 mm długości, ... SYGANŁY - ZABAWKA XXI WIEKU MICHAŁ RÓŻYCZKA Luty 2000 Japońska menażeria powiększyła się o kolejne komputerowe zwierzę. Czy ktoś z Państwa nazwałby swojego pieska Aibo? Raczej nie. Wbrew pozorom nie jest to nowa rasa powstała z genetycznych krzyżówek. Japoński piesek jest najbardziej skomplikowanym robotem?zabawką, ... SYGNAŁY - PALMTOP DLA PROFESJONALISTÓW MICHAŁ MIŚ Styczeń 2000 Wszystko w jednym, czyli kieszonkowy kombajn komputerowy Kieszonkowe komputery do niedawna spełniały rolę jedynie luksusowych zabawek dla biznesmenów. Pozwalały sporządzić krótkie notatki, zaplanować spotkanie czy wprowadzić do pamięci listę telefonów. ... SYGNAŁY - 1000 GB NA JEDNEJ PŁYTCE MICHAŁ MIŚ Styczeń 2000 Znaleziono sposób ogromnego zwielokrotnienia pojemności płytki podobnej do CD. Trzy lata temu dysk DVD wydawał się nieprawdopodobnym osiągnięciem, a już zaczyna z nim konkurować nowa technologia. FMD (Fluorescent Multilayer Disk) to nowy sposób trójwymiarowego ... LATAJĄCY BIAŁY DOM JERZY LIWIŃSKI Styczeń 2000 Gdy na pokładzie wojskowego Boeinga VC-25A przebywa prezydent USA, samolot przyjmuje kryptonim radiowy Air Force One i staje się najważniejszym statkiem powietrznym w przestworzach. Określenie VIP - Very Important Person, czyli Bardzo Ważna Osobistość ... TAJEMNICE COLTA BOGDAN MIŚ Grudzień 1999 W październiku całą prasę światową obiegła wiadomość, ujawniona po raz pierwszy przez słynny tygodnik "Newsweek", że mająca 163 lata tradycji firma Colt zaprzestaje wytwarzania krótkiej broni palnej na potrzeby rynku, pozostawiając na taśmach ... POLSKA BUDUJE WIELKI TELESKOP BOGDAN MIŚ Grudzień 1999 Polska zamierza przystąpić do międzynarodowego konsorcjum, które wybuduje w południowej Afryce potężny teleskop o ponad 10-metrowej średnicy - poinformował dyrektor Centrum Astronomicznego PAN, docent Marek Sarna. Teleskop SALT (Southern African ... INTELIGENTNE DOMY PAWEŁ WERNICKI Grudzień 1999 TECHNICY UPARLI SIĘ NAZYWAĆ "INTELIGENTNYMI" NIEKTÓRE BUDOWLE NAFASZEROWANE NOWOCZESNYMI URZĄDZENIAMI ELEKTRONICZNYMI... Nazywanie budynków "inteligentnymi" wydaje się pewnym nadużyciem: wszak intelekt ludzie przypisują sobie. ... KŁOPOTY Z AKUMULATOREM JACEK TYCZKOWSKI Grudzień 1999 MIJA 140 LAT OD DATY ZBUDOWANIA PIERWSZEGO AKUMULATORA ELEKTROCHEMICZNEGO. I CHOCIAŻ POWSTAŁY DZIESIĄTKI OBIECUJĄCYCH POMYSŁÓW I KONSTRUKCJI, AKUMULATOR STANOWI CIĄGLE NAJSŁABSZY ELEMENT WIELU URZĄDZEŃ PRZENOŚNYCH. Ryc. Filip Kabulski Akumulator ... MALARSTWO W REAKTORZE MONIKA FABIJAŃSKA Grudzień 1999 POD GRUBĄ WARSTWĄ WERNIKSÓW NAKŁADANYCH PRZEZ KOLEJNE POKOLENIA KONSERWATORÓW DAWNE MALARSTWO KRYJE WIELKIE TAJEMNICE. ICH ODSŁONIĘCIE NIE ZAWSZE OZNACZA SENSACJĘ NA MIARĘ ODKRYCIA NIEZNANEGO DZIEŁA WIELKIEGO MISTRZA PĘDZLA PODZNANYM JUŻ MALOWIDŁEM. ... IO W ZBLIŻENIU MICHAŁ RÓŻYCZKA Listopad 1999 Fot. NASA/University of Arizona Od grudnia 1995 roku krąży wokół Jowisza sonda Galileo, dzięki której poznaliśmy bardzo ciekawe szczegóły rzeźby powierzchni jowiszowych księżyców. Ostatnio Galileo nadesłał nowe fascynujące zdjęcia. Tym razem jego ... NOWA POLSKA HAUBICA JERZY LIWIŃSKI Listopad 1999 W lipcu 1999 roku podpisano kontrakty pomiędzy Hutą Stalowa Wola S.A. a brytyjską firmą GEC Marconi, dotyczące transferu technologii i współpracy kooperacyjno-marketingowej przy produkcji w Polsce samobieżnych haubic AS 52 Braveheart (Chrobry). Haubica ... CHANDRA JUŻ PRACUJE MICHAŁ RÓŻYCZKA Listopad 1999 Obraz Cas A uzyskany przez Chandrę Fot. NASA/ChSC Miesiąc temu pisaliśmy o udanym starcie kosmicznego teleskopu rentgenowskiego Chandra (wym. Czandra). Przygotowania przyrządu do podjęcia pracy poszły równie gładko i w końcu sierpnia opublikowano ... BITWA O MASZT KRZYSZTOF MICHALSKI Listopad 1999 NA POCZĄTKU WRZEŚNIA URUCHOMIONO W SOLCU KUJAWSKIM NAJNOWOCZEŚNIEJSZĄ NA ŚWIECIE RADIOSTACJĘ DŁUGOFALOWĄ EMITUJĄCĄ PROGRAM I POLSKIEGO RADIA. Już pod koniec lat sześćdziesiątych wiadomo było, że nadająca dotąd program I Polskiego Radia radiostacja ... WIELKI KONIEC MAŁEJ SONDY MICHAŁ RÓŻYCZKA Październik 1999 CZY NA KSIĘŻYCU JEST WODA? LUNAR PROSPECTOR WYPATRYWAŁ JEJ PRZEZ PÓŁTORA ROKU, A MIMO TO PRZED ZAKOŃCZENIEM SWOJEGO ŻYWOTA NIE DAŁ JEDNO ZNACZNEJ ODPOWIEDZI NA TO PYTANIE. Ryc. NASA/AMES Sonda Lunar Prospector (Księżycowy Poszukiwacz) krążyła przez ... CHANDRA MICHAŁ RÓŻYCZKA Październik 1999 Nie, nie chodzi o żadną przypadłość duchową, która z jakichś tam powodów mogłaby gnębić astronomów. Chandra (wym. czandra) to zdrobnienie, jakim powszechnie nazywano nieżyjącego już laureata Nagrody Nobla z 1983 roku Subrahmanyana Chandrasekhara. Ten ... CHIŃCZYCY W KOSMOSIE? MICHAŁ RÓŻYCZKA Październik 1999 Od pewnego czasu rozchodziły się pogłoski o rozwijanym przez Chiny programie załogowych lotów kosmicznych. W połowie lipca potwierdził je były rosyjski kosmonauta Witalij Siewastianow, który udzielił na ten temat wywiadu japońskiej gazecie "Sankei ... UCIEC ŚMIERCI KRZYSZTOF SZYMBORSKI Wrzesień 1999 PODCZAS TEGOROCZNEGO SALONU LOTNICZEGO WE FRANCJI DWAJ ROSYJSCY PILOCI KATAPULTOWALI SIĘ 45 M NAD ZIEMIĄ I WYLĄDOWALI BEZ SZWANKU. Fot. British Aerospace Na paryskim lotnisku Le Bourget 12 czerwca br. rosyjski samolot wielozadaniowySu-30MK "kręcił" ... SYTY GŁODNEGO... EDWIN BENDYK Wrzesień 1999 Mądrość przysłowia Syty głodnego nie zrozumie zrozumiało kierownictwo koncernu samochodowego Ford. Otóż z badań wynika, że wiele samochodów kupują ludzie w podeszłym wieku. Zwłaszcza bogatsi emeryci mają całkiem młodzieńcze fantazje i lubią np. jeździć ... WIRTUALNY REJS BOGDAN MIŚ Wrzesień 1999 Zdalnie sterowany jacht - prawdziwy, lecz z wirtualną załogą - płynie zportu Bayona w Hiszpanii do Wilhelmshaven w Niemczech. Plan rejsu opracowanow szczecińskiej Wyższej Szkole Morskiej. Źródło: Internet Trimaran "Relationship" ... NOWE WIELKIE TELESKOPY MICHAŁ RÓŻYCZKA Wrzesień 1999 W pierwszej połowie br. ukończono kolejne wielkie inwestycje astronomiczne.Na szczycie wygasłego wulkanu Mauna Kea na wyspie Hawaii stanęły dwa teleskopyo średnicy ponad 8 m. Pierwszy z nich został zbudowany przez Japończyków,którzy nadali mu nazwę Subaru ... PŁYWAJĄCE LOTNISKA KRZYSZTOF SZYMBORSKI Wrzesień 1999 WSPÓŁCZESNY LOTNISKOWIEC TO POTĘŻNA BAZA LOTNICZA LICZĄCA OKOŁO 6 TYS. ŻOŁNIERZY I PONAD 80 SAMOLOTÓW. TAKIEJ SILE OGNIA MOGĄ SIĘ PRZECIWSTAWIĆ TYLKO NIELICZNE PAŃSTWA. Fot. McDonnell Douglas Pierwszego udanego startu samolotem z pokładu okrętu (krążownika ... CHŁODZIARKA W SIECI EDWIN BENDYK Wrzesień 1999 Fot. Archiwum Niedawno koncern NCR zaprezentował kuchenkę mikrofalową, która pełni funkcję terminala internetowego. Nie wszyscy jednak muszą uznawać potrawy odgrzewane w tego typu urządzeniu, co nie znaczy, że nie chcą korzystać z zasobów globalnej ... TELEFON DLA NIEDOSŁYSZĄCYCH EDWIN BENDYK Sierpień 1999 Fot. Centertel Trudno przewidzieć, kiedy zadzwoni telefon komórkowy. Często odzywa się w warunkach nie sprzyjających prowadzeniu rozmowy: podczas jazdy samochodem lub na hałaśliwej ulicy. Trudno wtedy coś usłyszeć, zatykanie drugiego ucha i krzyczenie ... ŚWIATŁO I DZWIĘK EDWIN BENDYK Sierpień 1999 Fot. LPS Jean-Michel Jarre, mistrz muzyki elektronicznej, fascynował podczas swych koncertów popisami gry na laserowej harfie, zaprojektowanej specjalnie dla tego muzyka. Urządzenie dostępne do niedawna tylko dla najwybitniejszych profesjonalistów ... "MANAGER" JUŻ LATA JERZY LIWIŃSKI Sierpień 1999 W kwietniu br. dokonano oficjalnego oblotu prototypu czteroosobowej awionetki I-23 "Manager". Samolot został zaprojektowany w Instytucie Lotnictwa na Okęciu, natomiast prototyp wykonano w PZL Świdnik. Jest on pierwszym polskim samolotem zbudowanym ... SPOJRZENIE W GŁĄB EDWIN BENDYK Sierpień 1999 Wydobycie ropy naftowej i gazu z głębiny wymaga stosowania specjalnych "sztucznych oczu", informujących o tym, co się dzieje na dnie sięgających często 5 tys. m odwiertów. Panuje tam bardzo wysokie ciśnienie i temperatura, a towarzyszący złożom ... NIEZNOŚNE DRGANIA EDWIN BENDYK Sierpień 1999 Jednym z czynników obniżających komfort jazdy samochodem są drgania, wywoływane przez silnik pojazdu. Poznanie mechanizmu tych drgań już na etapie produkcji samochodu umożliwia przeciwdziałanie im w normalnej eksploatacji. Dokładna analiza zjawiska nie ... OBRAZ POWIE WSZYSTKO EDWIN BENDYK Sierpień 1999 Fot. Mitsubishi Przygotowywane na komputerze prezentacje coraz rzadziej przedstawiane są na ekranie monitora. Standardem staje się wykorzystanie projektorów multimedialnych umożliwiających projekcję wysokiej jakości obrazu na zewnętrzny ekran. Firma ... ODTWARZACZ MP3 MAREK CHROMICKI Sierpień 1999 Fot. Diamond Muzyka zapisana w formacie MP3 zyskała ogromną popularność. Skompresowane utwory zajmują niewiele miejsca, a jakość dźwięku jest porównywalna z jakością konwencjonalnych płyt CD. W dodatku w Internecie można znaleźć ogromną liczbę utworów ... POMIAR TAŚMOWY I ULTRADZWIĘKOWY EDWIN BENDYK Sierpień 1999 Pracujący w trudnych warunkach profesjonaliści wiedzą, jak istotna jest jakość towarzyszących w pracy podstawowych narzędzi. Firma Stanley International z myślą o takim odbiorcy wprowadziła na rynek nową wysuwaną taśmę pomiarową Dynagrip pokrytą specjalną ... INTERNETOWA MYSZ XXI WIEKU MAREK CHROMICKI Sierpień 1999 Fot. Kensingfot Z myślą o wygodzie osób korzystających z Internetu firma Kensington wyprodukowała komputerową mysz przyszłości - WebRacer. Jej konstrukcja jest całkowicie dostosowana do wymagań internautów. Długi, dwumetrowy kabel nie zmusza do ... INTELIGENTNY JEŻ EDWIN BENDYK Sierpień 1999 Przygotowanie form do masowej produkcji nierzadko sprawia kłopoty i jestbardzo kosztowne. Doskonałym sposobem przezwyciężenia tych trudności jestsystem Intelligent Tooling zaproponowany przez naukowców z University ofWarwick w Anglii. Fot. LPS Urządzenie ... LATAJĄCE RADARY JERZY LIWIŃSKI Lipiec 1999 JEŻELI GDZIEŚ W ŚWIECIE ROBI SIĘ GORĄCO, TAM Z PEWNOŚCIĄ SĄ JUŻ SAMOLOTY Z CHARAKTERYSTYCZNYM TALERZEM NAD KADŁUBEM. TAKA MASZYNA MOŻE NADZOROWAĆ OBSZAR WIELKOŚCI POLSKI. Fot. Boeing Pomysł umieszczenia stacji radiolokacyjnej na pokładzie samolotu ... ZWIERCIADŁO AKUSTYCZNE EDWIN BENDYK Lipiec 1999 Wielu badaczy marzy o lepszym wykorzystaniu praktycznym fal akustycznych. Urządzeniem wzbudzającym wielkie nadzieje jest zwierciadło akustyczne, zwane również "zwierciadłem odwracającym czas". Nowy impuls do prac nad zwierciadłem wniósł Mathias ... W TROSCE O NIEPEŁNOSPRAWNYCH EDWIN BENDYK Lipiec 1999 Medyczne statystyki wskazują, że przeciętnie jedna na dziesięć osób jest niepełnosprawna. W większości przypadków chorzy ci mogliby normalnie funkcjonować i pracować, gdyby nie utrudnienia w poruszaniu się. Nawet jeśli otaczające chorą osobę środowisko ... WIĘCEJ POWIETRZA EDWIN BENDYK Lipiec 1999 Opłaty ponoszone za energię cieplną skłaniają do szukania oszczędności. Jedną z metod jest zapobieganie wszelkim ubytkom ciepła. Osiągamy to, instalując m.in. nowoczesne, szczelne okna o niskiej emisji ciepła. Niestety, nadmierna szczelność ogranicza ... Z KSIĘŻYCA NA ZIEMIĘ EDWIN BENDYK Lipiec 1999 W KOSMOSIE PANUJĄ EKSTREMALNE WARUNKI - WYSOKA PRÓŻNIA, OLBRZYMIE WAHANIA TEMPERATUR, STAN NIEWAŻKOŚCI. WARUNKOM TYM MUSZĄ SPROSTAĆ LUDZIE, POJAZDY I INSTRUMENTY BADAWCZE. BYŁOBY TO NIEMOŻLIWE BEZ ZASTOSOWANIA NOWYCH TECHNOLOGII, OPRACOWYWANYCH SPECJALNIE ... WIELKI SKOK EDWIN BENDYK Lipiec 1999 Człowiek w białym skafandrze nieporadnie zstępuje po stopniach metalowej drabinki. Jeszcze jeden krok i dotyka twardego gruntu. Odwraca się i mówi do setek milionów ludzi obserwujących go napięciem na ekranach telewizorów: dla człowieka to mały krok, ... Z NOSEM PRZED TELEWIZOREM AHA Czerwiec 1999 Naukowcy z Massachusetts Institute of Technology w Bostonie twierdzą, że dzięki opracowanemu przez nich układowi scalonemu telewizory będą mogły w przyszłości emitować - poza dźwiękiem i obrazem - również zapachy. Układ scalony, który skonstruowano ... ZEGAREK Z NAWIGACJĄ SATELITARNĄ ANDRZEJ HOŁDYS Czerwiec 1999 Fot. Casio Japońska firma Casio, która opracowała pierwszy na świecie zegarek ręczny, podający nie tylko dokładny czas, ale również długość i szerokość geograficzną punktu, w którym się obecnie znajdujemy. Dysponując takim sprzętem oraz mapą, nie ... WAŻENIE WIRUSÓW JERZY KOWALSKI-GLIKMAN Czerwiec 1999 Mikroskopijne wagi powstałe przy użyciu węglowych nanorurek, zbudowanych z pojedynczej warstwy atomów węgla zwiniętej do promienia kilku nanometrów (1 nanometr to jedna miliardowa metra), mogą służyć do bezpośredniego pomiaru wagi wirusów. W doświadczeniu ... NOWE SAMOLOTY KOMUNIKACJI REGIONALNEJ W BARWACH LOT JERZY LIWIŃSKI Czerwiec 1999 Zgodnie z zawartym kontraktem, w najbliższym okresie flota Polskich Linii Lotniczych LOT powiększy się o brazylijskie samoloty komunikacji regionalnej Embraer ERJ 145. Kontrakt o wartości ponad 100 mln USD przewiduje dostawę 6 samolotów, z opcją dalszych ... PALI SIĘ! ALE KOMPUTER POMOŻE... ILONA BENDYK Czerwiec 1999 W ciągu ostatnich 50 lat w dziedzinie bezpieczeństwa pożarowego dokonał się olbrzymi postęp. Czy oprócz konstruowania nowych materiałów i wprowadzania lepszych technologii można jeszcze coś zrobić? Tak! Żyjemy przecież w erze komputerów. Profesor Ed ... SIEDMIOMILOWE BUTY ILONA BENDYK Czerwiec 1999 Podpatrywanie przyrody jest niezwykle kształcące. Czego można się od niej nauczyć? Na przykład nowego sposobu poruszania się. Keahi Seymour z Coventry University w środkowej Anglii obserwował i badał skoki kangurze. W efekcie skonstruował "buty" ... SKANER DLA DYSLEKTYKÓW AHA Czerwiec 1999 Izraelska firma komputerowa WizCom Technologies skonstruowała przyrząd, który pomaga ludziom cierpiącym na dysleksję w przezwyciężeniu problemów związanych z czytaniem. Konstruktorzy nazywają swój wynalazek głośno mówiącym elektronicznym piórem. Rzeczywiście, ... NOWE TECHNOLOGIE ILONA BENDYK Czerwiec 1999 Nowe technologie mikroelektroniczne coraz częściej wkraczają w nasze życie. Jakie są zalety ich stosowania? Miniaturyzacja urządzeń i znaczne obniżenie kosztów. Jako przykład może posłużyć ręczne urządzenie do badania przepływu krwi, opracowane przez ... PRZEPIS NA PIWO ILONA BENDYK Czerwiec 1999 Źródło: LPS Weź proszek piwny, wymieszaj z zimną wodą, odczekaj 14 dni - a otrzymasz piwo dobrej jakości. Ten prosty sposób warzenia piwa opracowała firma Miracle Beer Company z Wielkiej Brytanii. Jego najważniejszym elementem jest specjalnie ... TELEFON Z POKRĘTŁEM ANDRZEJ HOŁDYS Czerwiec 1999 Fot. Sony Niewielki telefon komórkowy CMD-Z1 Plus firmy Sony wyposażony jest w kalkulator, kalendarz, budzik i zegar. Dostęp do tych i wielu innych funkcji jest możliwy nie - jak w większości telefonów komórkowych - z klawiatury, lecz dzięki ... POLSKA A WIZJA GLOBALNEJ INFRASTRUKTURY INFORMACYJNEJ CZESŁAW JĘDRZEJEK Czerwiec 1999 PRAWO DOSTĘPU DO INFORMACJI I KOMUNIKACJI BEZ BARIER I GRANIC BĘDZIE PODSTAWOWĄ CECHĄ SPOŁECZEŃSTWA INFORMACYJNEGO. STARA INFRASTRUKTURA W POSTACI KOMUTOWANYCH SIECI TELEKOMUNIKACYJNYCH I WĄSKOPASMOWEGO INTERNETU JUŻ NIE WYSTARCZY. SZEROKOPASMOWE "AUTOSTRADY" ... PRZYSZŁOŚC E-BIZNESU LESZEK WROŃSKI Czerwiec 1999 NA DYNAMICZNIE ZMIENIAJĄCYM SIĘ RYNKU, W WARUNKACH GOSPODARKI W SILNYM STOPNIU ZALEŻNEJ OD TECHNOLOGII INFORMATYCZNYCH, JAKOŚĆ INFORMACJI I SZYBKOŚĆ JEJ PRZETWARZANIA STAJĄ SIĘ GŁÓWNYMI CZYNNIKAMI OSIĄGANIA SUKCESU. JEŻELI W STRATEGII FIRMY ODWOŁUJEMY ... NA WŁASNE OCZY STANISŁAW DUBISKI Czerwiec 1999 ŻADNA METODA DIAGNOSTYCZNA NIE WYPARŁA BEZPOŚREDNIEJ OBSERWACJI NARZĄDÓW WEWNĘTRZNYCH. Fot. Krzysztof Ciesielski Bezpośrednia obserwacja powierzchni narządów z samej zasady przewyższa inne techniki. Tkanki są widoczne jak przez lupę, można rozpoznać ... GRA NA KAŻDE ZAWOŁANIE ANDRZEJ HOŁDYS Czerwiec 1999 Fot. Clarion Japońska firma Clarion Corporation, specjalizująca się w produkcji sprzętu audio oraz wyposażenia elektronicznego dla samochodów, wprowadziła do sprzedaży urządzenie o nazwie Auto PCŽ, będące połączeniem radioodbiornika samochodowego, ... CYFROWE MALEŃSTWO ANDRZEJ HOŁDYS Czerwiec 1999 Fot. Canon PowerShot to nazwa serii aparatów cyfrowych oferowanych przez firmę Canon. Najnowszy z nich - PowerShot A5 Zoom - waży (bez baterii) zaledwie 280 g i należy do najmniejszych aparatów cyfrowych na świecie. Na pierwszy rzut oka trudno ... DŹWIĘK PIERWSZEJ KATEGORII ANDRZEJ HOŁDYS Czerwiec 1999 Fot. Sony Super Audio Compact Disc (SACD) - tak nazywa się nowy format zapisu dźwięku na płytach kompaktowych, opracowany wspólnie przez firmy Sony i Philips. Wiosną 1999 roku pierwsze odtwarzacze SACD zaprezentowane zostały przez Sony w Japonii. ... ZABIĆ ODLEGŁOŚĆ EDWIN BENDYK Czerwiec 1999 159 MLN OSÓB NA ŚWIECIE KORZYSTA DZIŚ Z INTERNETU. W 2005 ROKU MA BYĆ JUŻ 350 MLN INTERNAUTÓW. Z KOLEI JUŻ W ROKU 2003 DLA 800 MLN ZIEMIAN TELEFON KOMÓRKOWY STANOWIĆ BĘDZIE CODZIENNOŚĆ. JESZCZE KILKA LAT TEMU W PODOBNĄ EKSPLOZJĘ INTERNETU I TELEFONII ... LASER ZAMIAST CALÓWKI ANDRZEJ HOŁDYS Czerwiec 1999 Fot. Bosch Laserowym dalmierzem DLE 30 firmy Bosch można dokonywać wszelkich pomiarów, nawet w trudno dostępnych miejscach. Wyniki pojawiają się w ciągu sekundy na wyświetlaczu. Przyrząd jest szczególnie przydatny na budowach, ale możliwości jego ... INTELIGENTNA KAMERA ILONA BENDYK Maj 1999 W Wielkiej Brytanii trwają intensywne prace nad skutecznymi sposobami inwigilacji niebezpiecznych osób. Jedna z metod polega na zainstalowaniu kamer skierowanych na ulice i ciągłym obserwowaniu przewijającego się przez nie tłumu ludzi. Trudno jednak ... AIRBUS A3XX - SAMOLOT FLAGOWY XXI WIEKU JERZY LIWIŃSKI Maj 1999 Analitycy największych producentów lotniczych szacują, że w najbliższym 20-leciu nastąpi dalszy dynamiczny rozwój transportu powietrznego. Przewoźnicy będą zwiększać częstotliwości lotów, nastąpią inauguracje nowych połączeń oraz nowych rodzajów usług ... STARE, POCZCIWE SZKŁO MATERIAŁEM XXI WIEKU ILONA BENDYK Kwiecień 1999 Bez znanego od ponad 5 tys. lat szkła trudno sobie wyobrazić współczesny świat. Jednak materiał ten ciągle kryje w sobie wiele tajemnic. Jedną z nich jest przezroczystość substancji, która przecież nie ma budowy krystalicznej. To jeden z większych paradoksów ... WIRTUALNA RZECZYWISTOŚĆ BEZ HEŁMU EDWIN BENDYK Kwiecień 1999 Już niebawem będziemy mogli oglądać trójwymiarowe obrazy na zwykłym ekranie, bez konieczności nakładania niewygodnych kasków i okularów. Opracowany przez działającą w Londynie firmę Reality Vision ekran podłącza się do komputera jak zwykły monitor. Efekt ... COŚ DLA POLICJANTÓW I STRAŻAKÓW ALE NIE TYLKO ANDRZEJ HOŁDYS Kwiecień 1999 Jak pobrać do analizy próbkę nieznanej i potencjalnie groźnej substancji bez otwierania pojemnika, w którym się znajduje? Amerykańscy naukowcy z Narodowego Laboratorium Los Alamos (LANL) w Nowym Meksyku znają dwa sposoby rozwiązania tego problemu. Jeden ... NIESPODZIEWANY SPOSÓB NA KORKI EDWIN BENDYK Kwiecień 1999 Co zrobić, aby zapobiec korkom na autostradach? Prosta sprawa - zwiększyć (!) liczbę samochodów. Do tego paradoksalnego wniosku doszli naukowcy pracujący nad zagadnieniami ruchu drogowego w Xerox Palo Alto Research Center w Stanach Zjednoczonych ... ROSJA FINALIZUJE PRACE NAD SAMOLOTEM NAJNOWSZEJ GENERACJI JERZY LIWIŃSKI Kwiecień 1999 Na początku br. na lotnisku w Żukowskim pod Moskwą po raz pierwszy publicznie zademonstrowano prototyp rosyjskiego samolotu wielozadaniowego V generacji Mikojan MFI (wielozadaniowy myśliwiec frontowy). Prototyp jest tzw. demonstratorem technologicznym ... CYFROWE UCHO I OKO EDWIN BENDYK Kwiecień 1999 CYFROWY STANDARD JUŻ PRZED LATY PODBIŁ ŚWIAT DŹWIĘKU. DZIŚ CYFRY WKRACZAJĄ W OBSZAR FILMU I FOTOGRAFII, POWOLI WYPIERAJĄC ELEKTRONICZNY ZAPIS FILMOWY I "MOKRE" TECHNOLOGIE SREBROWE. Cyfrowa telewizja to najbardziej spektakularny przejaw cyfrowego ... LODOWY BIEGUN MARSA MICHAŁ RÓŻYCZKA Kwiecień 1999 Ta sama sonda, o której wspominamy w sygnale Zakurzone planetoidy, zebrała w ub.r. dane umożliwiające rekonstrukcję wyglądu północnego bieguna Marsa w trzech wymiarach. Fot: G. Shirah/MOLA/MGS/NASA Okolice bieguna pokrywa lodowa skorupa o średnicy ... SWAS: PIERWSZE OBSERWACJE I PIERWSZE NIESPODZIANKI MICHAŁ RÓŻYCZKA Kwiecień 1999 W końcu ub.r. rozpoczął pracę nowy teleskop orbitalny o nazwie SWAS (Submillimeter Wave Astronomy Satellite). Jego zadaniem jest obserwacja gęstych obłoków międzygwiazdowych, w których rodzą się gwiazdy [patrz: SWAS, "WiŻ" nr 3/1999]. Pierwsze ... NOWA EPOKA BOGDAN MIŚ Kwiecień 1999 ROK 1998 BĘDZIE ZAPEWNE KIEDYŚ WYMIENIANY W ANNAŁACH HISTORII TELEKOMUNIKACJI W POLSCE. Z POZORU MAŁO ZNACZĄCE WYDARZENIE - WPROWADZENIE NA NASZ RYNEK TELEWIZYJNY PRZEZ TELEWIZJĘ KABLOWĄ PTK ORAZ UDOSTĘPNIENIE VIA SATELITA POD WSPÓLNĄ NAZWĄ "WIZJA ... ZAKURZONE PLANETOIDY; SKĄD SIĘ BIERZE PYŁ? MICHAŁ RÓŻYCZKA Kwiecień 1999 Sonda Mars Global Surveyor (MGS) krąży wokół Marsa od września 1997 roku, zbierając materiały potrzebne do sporządzenia dokładnej mapy Czerwonej Planety. Oddaje się przy tym różnym "zajęciom ubocznym", które już niejednokrotnie zaowocowały ... KAMERA NA PODCZERWIEŃ WCHODZI DO GRY ANDRZEJ HOŁDYS Kwiecień 1999 Amerykański kanał telewizyjny Fox Sports postanowił ułatwić życie miłośnikom futbolu. Dzięki nowej technice realizatorskiej, opatentowanej już w USA, telewidzowie będą mogli śledzić przemieszczanie się piłki po boisku nawet wtedy, gdy zostanie zasłonięta ... ATAK Z POWIETRZA JERZY LIWIŃSKI Marzec 1999 W NOCY, 16 GRUDNIA 1998 ROKU, SIŁY ZBROJNE STANÓW ZJEDNOCZONYCH I WIELKIEJ BRYTANII ZAATAKOWAŁY IRAK, ROZPOCZYNAJĄC OPERACJĘ "PUSTYNNY LIS". W JEJ TRAKCIE ZOSTAŁY UŻYTE PRZENOSZONE PRZEZ SAMOLOTY BOMBY KIEROWANE, WYSTRZELONO 415 POCISKÓW MANEWRUJĄCYCH ... PRZEKLĘTE KOMÓRKI EDWIN BENDYK Marzec 1999 Stwierdzenie o coraz natrętniejszym wkraczaniu telefonów komórkowych do codziennego życia jest banałem. Dźwięki dzwonków telefonicznych dobiegają dziś z każdej strony. Słychać je w restauracjach, autobusach, podczas seansów kinowych i w toaletach. Na ... NEAR NIE ZBLIŻYŁ SIĘ MICHAŁ RÓŻYCZKA Marzec 1999 Sonda NEAR (Near Earth Asteroid Rendezvous) miała 10 stycznia wejść na orbitę wokół planetoidy Eros [patrz: Sygnały, NEAR, "WiŻ" nr 1/1999]. W grudniu ub.r. doganiała Erosa z prędkością około 3100 km/godz. 20 grudnia rozpoczęła pierwszą fazę ... BROŃ DLA POLSKIEGO OFICERA BOGDAN MIŚ Marzec 1999 Od pewnego czasu Wojsko Polskie jest wyposażane w nowy pistolet (fot. polewej), noszący nazwę WIST-94, skonstruowany przez WITU (Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia). WIST-94 - w odróżnieniu od swych poprzedników, dostosowanych do radzieckiego ... KUP PAN KSIĘŻYC! ANDRZEJ PIEŃKOWSKI Marzec 1999 Każdy może mieć na własność kawałek naszego naturalnego satelity. Wystarczy dać ogłoszenie w prasie i przygotować odpowiednią ilość gotówki. Uczyniwszy tak, agenci FBI udaremnili próbę sprzedaży okazu skały księżycowej za 5 mln dolarów. Ku ich zaskoczeniu ... SWAS MICHAŁ RÓŻYCZKA Marzec 1999 Start satelity SWAS, pierwotnie zaplanowany na 3 grudnia, odkładano dwukrotnie. Za trzecim razem całą sprawę wziął w swe ręce sam św. Mikołaj i w nocy z 5 na 6 grudnia 1998 roku Submillimeter Wave Astronomy Satellite (bo tak brzmi pełna nazwa SWAS-a) ... TANKOWANIE W POWIETRZU JERZY LIWIŃSKI Marzec 1999 Dobry samolot bojowy, oprócz "niewidzialności", musi charakteryzować się dużą siłą uzbrojenia i dalekim zasięgiem, co często stoi z sobą w sprzeczności. Daleki zasięg oznacza bowiem konieczność zabrania dużej ilości paliwa i ograniczenie ... MOCNE KARTY A. BIGOR Marzec 1999 W numerze 12/1998 "Wiedzy i Życia" napisał Pan o karcie Sound Blaster Live! Zrozumiałe jest dla mnie, że, będąc pod wrażeniem przestrzennego dźwięku, nie mógł uchronić się Pan od przejaskrawień, jakkolwiek... Nie ma czegoś takiego, jak "najmocniejsza ... NAJDROŻSZA MASZYNKA DOMINIK HAMERA Marzec 1999 ...Zaintrygowała mnie wiadomość ze styczniowego numeru "Wiedzy i Życia", a mianowicie, że opracowanie nowej maszynki do golenia Mach3 kosztowało firmę Gillette ni mniej, ni więcej tylko 750 mln dolarów. Wartość ta wydaje mi się ostro przesadzona ... WYKRYWACZ BAKTERII MICHAŁ RÓŻYCZKA Marzec 1999 Jak wykryć bakterie szybko, prosto i tanio? "Bioprocesor" skonstruowany przez brytyjskich naukowców (University of Wales) pozwala wykrywać, klasyfikowaći oceniać ilościowo bakterie dzięki poddaniu ich działaniu prądu elektrycznego (wytwarza ... PODUSZKA POWIETRZNA DLA MOTOCYKLISTY PAWEŁ WERNICKI Luty 1999 Motocykl wciąż jest uważany za dość ryzykowny środek komunikacji (choć niektórych to właśnie pociąga). Bezpieczeństwo motocyklisty zależy raczej od jego umiejętności i refleksu niż konstrukcyjnych zabezpieczeń, których trudno wymagać od otwartego pojazdu. Skórzane ... STARDUST MICHAŁ RÓŻYCZKA Luty 1999 Na 6 lutego przewidziano start sondy Stardust, która ma dotrzeć do komety Wild 2 i - po raz pierwszy w historii - powrócić na Ziemię z próbkami materii kometarnej oraz pyłu międzyplanetarnego. Stardust jest czwartą misją z serii Discovery, na ... TELESKOP MISTRZEM TECHNIKI MICHAŁ RÓŻYCZKA Luty 1999 Massimo Tarenghi (z lewej) podczas ceremonii wręczania nagrody Fot. European Southern Observatory Budowany przez Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO) teleskop VLT, który po ukończeniu w 2001 roku stanie się największym teleskopem świata [patrz: ... POLSKIE INNOWACJE EDWIN BENDYK EDWIN BENDYK Styczeń 1999 Jednym z warunków rozwoju gospodarki na współczesnym rynku jest jej innowacyjność, zdolność do modernizacji i wdrażania nowych technologii i produktów. Można to najdobitniej wykazać na przykładzie wielkich koncernów. Z ich laboratoriów każdego dnia trafiają ... NEAR MICHAŁ RÓŻYCZKA Styczeń 1999 Sonda NEAR (Near Earth Asteroid Rendezvous) opuściła Ziemię 17 lutego 1996 roku na pokładzie rakiety Delta II. Półtora roku później (27.06.1997) przeleciała w odległości zaledwie 1200 km od planetoidy 253 Mathilde i dokładnie ją obfotografowała [patrz: ... ŁATWIEJ, SZYBCIEJ, LEPIEJ EDWIN BENDYK Styczeń 1999 W TECHNICE NIE WYSTARCZY MIEĆ DOBRY POMYSŁ. INNOWACJI DOKONUJE SIĘ PO TO, ABY JE WDROŻYĆ I WPROWADZIĆ NA RYNEK. Fot. Iridium W urzędach patentowych całego świata codziennie pojawiają się tysiące aplikacji ze zgłoszeniami nowych pomysłów. Większość ... PAMIĘĆ TRWALSZA OD LUDZKIEJ HENRYK LACHOWICZ Grudzień 1998 CZY MOŻNA SOBIE WYOBRAZIĆ JUMBO JETA LECĄCEGO PONAD MILION KILOMETRÓW NA GODZINĘ ZALEDWIE KILKA MILIMETRÓW NAD ZIEMIĄ? A TAK WŁAŚNIE DZIAŁA DYSK TWARDY W KOMPUTERZE, NA KTÓRYM ZAPISYWANE SĄ DANE. Pamięć magnetyczna lub - inaczej mówiąc - zdolność ... POTĘGA DŹWIĘKU NOWEJ KARTY SOUND BLASTER BOGDAN MIŚ Grudzień 1998 10 września 1998 roku firma Creative Ltd., znany światowy dostawca produktów multimedialnych dla komputerów PC, rozpoczęła sprzedaż karty o nazwie "Sound Blaster Live!", najmocniejszej karty dźwiękowej obecnie dostępnej na rynku. To nowe rozwiązanie ... MNIEJ TRZE, GDY SIĘ TRZĘSIE MAGDALENA PECUL Listopad 1998 Od lat naukowcy pracują nad zmniejszaniem tarcia, ulepszając skład chemiczny smarów. Teraz pojawił się nowy pomysł - sprawić, aby smar pomiędzy dwiema powierzchniami był bardziej płynny poprzez wprawienie ich w drgania. Cóż bowiem się dzieje, gdy ... ELEKTRONICZNY JĘZYK MAGDALENA PECUL Listopad 1998 Fot. Krzysztof Kaliński Znane są czujniki naśladujące zmysł węchu, tzn. analizujące skomplikowane mieszaniny gazowe [Elektroniczne nosy, "WiŻ" nr 7/1998]. Ostatnio pojawiła się pierwsza próba zrobienia podobnie działającego analizatora roztworów ... CYBORG? BOGDAN MIŚ Listopad 1998 Profesor Kevin Warwick, szef wydziału cybernetyki angielskiego uniwersytetu w Reading, jest pierwszym człowiekiem, któremu wszczepiono w sierpniu br. implant, zawierający mikroprocesor. Szklana kapsułka długości 23 mm i szerokości 3 mm mieści w sobie ... ŻYCIE WŚRÓD PÓL ARKADIUSZ MILLER Listopad 1998 CORAZ BARDZIEJ OSACZA NAS NIEWIDZIALNE I NIEWYCZUWALNE PROMIENIOWANIE ELEKTROMAGNETYCZNE. CZY, UŻYWAJĄC TELEFONU KOMÓRKOWEGO, KOMPUTERA, SUSZARKI DO WŁOSÓW LUB KUCHENKI MIKROFALOWEJ, NARAŻAMY WŁASNE ZDROWIE? Urządzenia, którymi posługujemy się w pracy ... IM BLIŻEJ TYM GORZEJ ARKADIUSZ MILLER Listopad 1998 O SILE BIOLOGICZNEGO ODDZIAŁYWANIA POLA ELEKTROMAGNETYCZNEGO DECYDUJE GŁÓWNIE NATĘŻENIE I ODLEGŁOŚĆ DZIELĄCA CZŁOWIEKA OD JEGO ŹRÓDŁA. Na co dzień najczęściej stykamy się z polem elektromagnetycznym o niskiej częstotliwości. Wytwarzają je urządzenia ... NICZYM NIETOPERZE JACEK RODZEŃ Listopad 1998 Dwóch absolwentów Wyższej Szkoły Technicznej w Klagenfurcie (Austria), Paul Pak i Peter Weilenmann, skonstruowało przyrząd, który może zastąpić tradycyjną białą laskę, wykorzystywaną przez niewidomych do orientacji w terenie. Aparat działa na takiej ... ZROBIĆ DIAMENTY MAGDALENA PECUL Październik 1998 Rys. Magdalena Pecul Ulepszanie i upraszczanie metod otrzymywania sztucznych diamentów jest stałym tematem wielu badań. Ostatnio zespół uczonych chińskich opracował metodę syntezy, która - choć daleka od doskonałości - zachodzi w najniższej ... ATRAMENT ELEKTRONICZNY MAGDALENA PECUL Październik 1998 Dużo czasopism wychodzi obecnie w wersji elektronicznej - nawet "WiŻ" ma rocznik na płycie CD-ROM. Każdy jednak wie, że czytanie dłuższych tekstów na monitorze nadweręża nie tylko cierpliwość, ale i wzrok. Nawet najlepsze, płaskie ekrany, ... AUTOMATYCZNE LEKARSTWA PAWEŁ WERNICKI Wrzesień 1998 Badacze z Massachusetts Institute of Technology (MIT) opatentowali całkowicie nową postać leku. Wszczepiany pod skórę krzemowy układ scalony oprócz elementów elektronicznych zawiera tysiące maleńkich zagłębień, wypełnionych leczniczą substancją i przykrytych ... BENIAMINEK WŚRÓD OLBRZYMÓW JERZY METELSKI Wrzesień 1998 Fot. Boeing Boeing pobił własny rekord: od projektu do startu najnowszego pasażerskiego "transatlantyku" typu 757-300 upłynęły dwa lata i 3 miesiące. Pierwszych 12 maszyn zamówiły w 1996 roku niemieckie linie czarterowe Condor Flugdienst. ... NOTATNIKI AKUSTYCZNE BOGDAN MIŚ Sierpień 1998 Ciekawą propozycją dla człowieka aktywnego, mającego sporo spraw do załatwienia, są notatniki akustyczne. Różnią się od zwykłych dyktafonów dwiema cechami: z uwagi na użycie układów pamięci cyfrowej zbędne są wymienne kasety i krótszy jest - z reguły ... AZBET OBŁASKAWIONY PAWEŁ WERNICKI Sierpień 1998 Jedną ze specjalności naszych rodaków pracujących w USA jest usuwanie starych termicznych i przeciwpożarowych izolacji azbestowych - praca nieźle płatna, choć ciężka i niebezpieczna dla zdrowia. Odkąd odkryto rakotwórczość azbestu, jest on albo usuwany ... CZY MASZYNA MOŻE UCZYĆ SIĘ CAŁKIEM SAMA? RYSZARD TADEUSIEWICZ Sierpień 1998 NAJBARDZIEJ ZNANYMI SYSTEMAMI, KTÓRE POTRAFIĄ SIĘ UCZYĆ, SĄ NEUROKOMPUTERY - SYSTEMY TECHNICZNE BUDOWANE W TAKI SPOSÓB, IŻ NAŚLADUJĄ BUDOWĘ I FUNKCJONOWANIE LUDZKIEGO MÓZGU. UCZENIE OPIERA SIĘ W NICH NA ZAŁOŻENIU, ŻE ISTNIEJE NAUCZYCIEL, KTÓRY POKAZUJE ... FRYZURA A LA EINSTEIN REDAKCJA Sierpień 1998 Ryc. 1 Fot. Braun Podczas niedawnego Pikniku naukowego '98 testowaliśmy wraz z publicznością nowe suszarki Braun-Sensation. Wyposażono je w nasadki z miękkimi "palczastymi" końcówkami (ryc. 1). Silniczek umieszczony w nasadce wprawia końcówki ... POGADAĆ Z TELEFONEM JERZY METELSKI Sierpień 1998 Fot. Centertel Najpierw trzeba wpisać numer telefonu abonenta, potem nazwisko i wypowiedzieć je trzy razy głośno - by nagrać hasło głosowe. Cyfrowy telefon komórkowy Nortel 1822 (system GSM 1800) potrafi zapamiętać do 20 takich "akustycznych" ... WYDRUK JAK FOTO REDAKCJA Sierpień 1998 Fot. Mitsubishi Electronic Mitsubishi Electric produkuje m.in. kolorowe drukarki. W sumie 5 rodzajów, z tego dwie komputerowe: CP-700DE oraz CP--700DSE (na zdjęciu). Ta ostatnia drukuje w dwóch formatach: 100x75 mm lub 130x98. Potem powierzchnia papieru ... JAK ODKRYWANO MIKROŚWIAT JAN KOZUBOWSKI Lipiec 1998 TRUDNO UWIERZYĆ, ŻE PRZEZ PRAWIE DWA STULECIA MIKROSKOPY SŁUŻYŁY GŁÓWNIE DO ZABAWY. DOPIERO W DRUGIEJ POŁOWIE XIX WIEKU STAŁY SIĘ PODSTAWOWYM NARZĘDZIEM WIELU DZIEDZIN NAUKI. Gdyby wykształconego obywatela starożytnej Grecji zapytać, czy można zobaczyć ... ELEKTRONICZNE NOSY MAGDALENA PECUL Lipiec 1998 UMIEJĄ ODRÓŻNIĆ ZAPACH KAWY ROBUSTA OD KAWY ARABICA, WYCZUĆ OBECNOŚĆ GAZU MUSZTARDOWEGO NA POLU BITWY LUB SŁODKAWY ODDECH DIABETYKA. ELEKTRONICZNE NOSY - TAKA NAZWA NA DOBRE JUŻ PRZYLGNĘŁA DO CZUJNIKÓW ANALITYCZNYCH ZDOLNYCH ROZPOZNAWAĆ BARDZO SKOMPLIKOWANE ... ELEKTRONICZNE NOSY MAGDALENA PECUL Lipiec 1998 UMIEJĄ ODRÓŻNIĆ ZAPACH KAWY ROBUSTA OD KAWY ARABICA, WYCZUĆ OBECNOŚĆ GAZU MUSZTARDOWEGO NA POLU BITWY LUB SŁODKAWY ODDECH DIABETYKA. ELEKTRONICZNE NOSY - TAKA NAZWA NA DOBRE JUŻ PRZYLGNĘŁA DO CZUJNIKÓW ANALITYCZNYCH ZDOLNYCH ROZPOZNAWAĆ BARDZO SKOMPLIKOWANE ... 400 MINUT NON STOP REDAKCJA Czerwiec 1998 Fot. Sony Cyfrowa kamera Sony typu DCR-TRV7E DV może pracować przez 6 godzin i 40 minut bez wymiany baterii, a także odtwarzać obraz jak magnetowid. 4-calowy ruchomy monitor ciekłokrystaliczny, stanowiący integralną część kamery, pozwala oglądać nagrywany ... TERMOMETR W UCHU REDAKCJA Czerwiec 1998 Fot. Braun Thermoscan firmy Braun jest przeznaczony do mierzenia temperatury ciała w uchu. Pomiar trwa zaledwie sekundę. Wynik można odczytać na wyświetlaczu ciekłokrystalicznym. We wzierniku osadzona jest odporna na zadrapania soczewka selenkowo-cynkowa ... MONITORY DO WSZYSTKIEGO REDAKCJA Czerwiec 1998 Fot. Sony Sony wprowadza na rynek dwa nowe modele monitorów multimedialnych typu Multiscan 120 AS z 15-calowym kineskopem oraz 220 AS z 17-calowym. Doskonałą rozdzielczość, kontrastowość oraz nasycenie barw zapewniają kineskopy typu Trinitron. Powierzchnia ... ELEKTRONICZNY ANIOŁ STRÓŻ ANDRZEJ GORZYM Czerwiec 1998 Fot. Krzysztof Kaliński Elektronicznym aniołem stróżem można nazwać zegarek Timex Data Link 150. Nowy model zapamiętuje 150 numerów telefonów i nazwisk im przypisanych, przypomni z tygodniowym wyprzedzeniem o zbliżających się imieninach teściowej ... UNIWERSALNY PILOT EWA BARTNIK Maj 1998 Oto skończył się mój kieszonkowy kalendarzyk i trzeba przepisać z niego telefony, adresy i wiele, wiele innych informacji. Podziwiam ludzi noszących "kombajny", do których można wkładać wymienne kartki, ale sam wolę coś małego, co mieści się ... PŁASKI KINESKOP JERZY METELSKI Kwiecień 1998 Powierzchnia tradycyjnego kineskopu stanowi wycinek walca lub kuli, co jest przyczyną zniekształceń obrazu, zwłaszcza na obrzeżach, przy oglądaniu telewizji z boku, pod kątem. Ponadto wycinek kuli odbija światło z różnych źródeł (lampa, okno), co też ... PROJEKTOR DOSKONAŁY MAREK SUTKOWSKI Kwiecień 1998 OD KILKUDZIESIĘCIU LAT LAMPY KINESKOPOWE "TRZYMAJĄ SIĘ MOCNO". CZY JEDNAK SKOŃCZY SIĘ ERA WSZECHOGARNIAJĄCEJ CHMURY ELEKTRONÓW, MASOWO WYTWARZANYCH PRZEZ TE LAMPY? OTO POJAWIŁ SIĘ GROŹNY KONKURENT ZARÓWNO KINESKOPÓW, JAK I WSZYSTKICH DOTYCHCZASOWYCH ... SPALARNIA ŚMIECI W CENTRUM ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI Kwiecień 1998 Fot. Archiwum Współczesne aglomeracje coraz częściej pozbywają się śmieci komunalnych, spalając je i odzyskując ciepło. Tak od lat dzieje się w Wiedniu. Poprzednia obudowa spalarni śmieci nie była estetyczna, toteż ostatnio zmieniono jej wystrój zgodnie ... ŚMIGŁOWCEM DO BOJU JERZY LIWIŃSKI Marzec 1998 ŚMIGŁOWCE SĄ NIEZWYKLE SKUTECZNYM - CHOĆ DROGIM - ŚRODKIEM WALKI. PRZEWYŻSZAJĄ SAMOLOTY PRECYZJĄ ATAKU I ZNACZNIE WIĘKSZĄ MOŻLIWOŚCIĄ MANEWROWANIA, A PONADTO SĄ WSZĘDOBYLSKIE! W CO ZATEM UZBROIĆ POLSKIEGO "HUZARA"? Fot. Euromissile Obecnie ... ENERGIA NA ŚCIANIE JERZY METELSKI Marzec 1998 Fot. Archiwum W Warszawie uruchomiono nowoczesny system zarządzania siecią energetyczną o nazwie EnerGis, który koordynuje wszelkie poczynania związane z zachowaniem ciągłości dostaw energii i jej właściwych parametrów jakościowych. W stołecznym Zakładzie ... PONADDŹWIĘKOWY SAMOCHÓD MAGDALENA PECUL Styczeń 1998 Samochód prowadzony przez Andy'ego Greena Fot. Internet 14 października 1947 roku pilot amerykański Charles ("Chuck") Yeager przekroczył barierę dźwięku w powietrzu. Upłynęło 50 lat i Brytyjczyk Andy Green powtórzył ten wyczyn, ale na lądzie, ... DŹWIĘK W SIECI BOGDAN MIŚ Styczeń 1998 Wędrujący po Internecie - jeśli mają odpowiednio wyposażony komputer - mogą w niektórych witrynach otrzymać nie tylko informację wizualną (tekst, obraz, animacja), ale również dźwiękową, przede wszystkim w postaci muzyki. Często, szczególnie ... SYMULATOR JERZY METELSKI Styczeń 1998 CZASAMI UDAJE SAMOLOT, STATEK KOSMICZNY ALBO CZOŁG. MOŻNA NA NIM SZKOLIĆ STRZELCÓW, OPERATORÓW RADAROWYCH, MASZYNISTÓW KOLEJOWYCH. SYMULATOR TO CIERPLIWY I NIEZASTĄPIONY TRENER. SZKOLIĆ MOŻNA TANIO, SKUTECZNIE I BEZPIECZNIE. W Ośrodku Szkolenia Kursowego ... REWOLUCJA DŹWIĘKOWA:PŁYTA HYBRYDOWA BOGDAN MIŚ Styczeń 1998 Firmy Philips i Sony rozpoczęły wspólną pracę nad nowym nośnikiem zapisu dźwięku, wykorzystującym technologię płyty optycznej o wysokiej gęstości. Nowe rozwiązanie ma opierać się na cyfrowym systemie kodowania o wysokiej rozdzielczości DSD (Direct Stream ... ECHO "GWIEZDNYCH WOJEN" ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI Grudzień 1997 Za czasów prezydentury Ronalda Reagana głośno było o tzw. gwiezdnych wojnach - programie wojskowym, którego celem było nastraszenie Rosjan, że Amerykanie potrafią unieszkodliwiać tuż po starcie rakiety z głowicami nuklearnymi wystrzelonymi w kierunku ... MAKI NA WYSOKICH OBROTACH MARCIN KOTAS Grudzień 1997 Najnowsze komputery Apple'a serii PowerMac 9600 biją wszelkie rekordy prędkości dla sprzętu klasy komputerów osobistych. Właśnie weszły do produkcji komputery z procesorami PowerPC 604e taktowanymi zegarami 300 i 350 MHz. Ten ostatni jest w testach ponad ... ENERGIA I MY ŁUKASZ A. TURSKI Grudzień 1997 POWTARZANA CZĘSTO W MEDIACH OPINIA, ZE SŁOŃCE JUŻ DZIŚ MOŻE BYĆ WYSTARCZAJĄCYM ŹRÓDŁEM ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA, NIEZBĘDNYCH DO ROZWOJU CYWILIZACJI, JEST ZWYKŁYM NADUŻYCIEM. Tegoroczne lato było długie i upalne. Zaczęło się jednak od tragicznej ... PRACA W TERMOSIE KUBA Grudzień 1997 Międzynarodowy koncern telekomunikacyjny Nokia przeniósł 1000 pracowników swej centrali do nowego budynku w Espoo koło Helsinek. Ma on charakter rekreacyjnego atrium nakrytego gigantycznym szklanym dachem. Prawdziwą nowością jest jednak podwójna fasada ... DŹWIĘK NA CYFROWEJ ŚCIEŻCE KUBA Grudzień 1997 Wielościeżkowy rejestrator dźwięku MDM-X4 Mini Disk firma Sony zaprojektowała z myślą o muzykach. Dzięki połączeniu prostoty konstrukcji z dobrze znanym interfejsem użytkownika MDM-X4, urządzenie jest bardzo przydatne kompozytorowi piosenek. Gwarantuje ... PO SZYNACH, PO DROGACH JERZY METELSKI Listopad 1997 JEDNI MÓWIĄ, ŻE LEPSZA JEST KOLEJ, INNI WOLĄ TRANSPORT SAMOCHODOWY. SPÓR TRWA OD LAT - NA ŚWIECIE I W POLSCE. CZY MOŻLIWY JEST KOMPROMIS, UMIEJĘTNIE WYKORZYSTUJĄCY ZALETY OBU TYCH SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH? Udaną próbą kompromisu jest transport kombinowany, ... O IGLE MAGNETYCZNEJ I MAGNESACH TRWAŁYCH HENRYK LACHOWICZ Listopad 1997 GDYBY KRZYSZTOF KOLUMB BYŁ ŚWIADOM ISTNIENIA ZJAWISKA DEKLINACJI MAGNETYCZNEJ, PRAWDOPODOBNIE NIE ODKRYŁBY AMERYKI. Najpowszechniej znane zastosowanie magnesu trwałego to igła magnetyczna w kompasie. Jak wiadomo, nie wskazuje ona północy geograficznej, ... MARS I KOMPUTERY BOGDAN MIŚ Listopad 1997 Fot. Internet W sukcesie marsjańskiej misji Pathfindera mają swój udział komputery. Głównym dostawcą technologii komputerowych do tego projektu jest słynna firma Silicon Graphics (z którą związany jest znany naszym Czytelnikom ze swoich artykułów ... NASA I OSTEOPOROZA MAGDALENA PECUL Listopad 1997 W laboratorium NASA skonstruowano mały, przenośny przyrząd, który może pomóc w walce z osteoporozą. Schorzenie to, polegające na osłabieniu i rozluźnieniu tkanki kostnej, trapi znaczną część ludzi powyżej sześćdziesiątki, zwłaszcza kobiet ("WiŻ" ... DWUKANAŁOWA KOMÓRKA BOGDAN MIŚ Listopad 1997 Fot. Archiwum Na światowym pokazie na żywo dwukanałowego systemu łączności komórkowej GSM (wykorzystującego jednocześnie dwie częstotliwości: 900 MHz i 1800 MHz), na tegorocznej konferencji Global DCS 1997 w Rzymie, firma Motorola zaprezentowała ... WPAŚĆ W REZONANS PAWEŁ GRIEB LESZEK KRÓLICKI Październik 1997 W CHWILI ODKRYCIA ZJAWISKO REZONANSU MAGNETYCZNEGO WYDAWAŁO SIĘ NAUKOWĄ CIEKAWOSTKĄ. WYKORZYSTANE W MEDYCYNIE, UMOŻLIWIŁO NIE TYLKO PRECYZYJNE DIAGNOZOWANIE CIĘŻKICH CHORÓB, TAKICH JAK NOWOTWORY CZY STWARDNIENIE ROZSIANE, ALE TAKŻE ŚLEDZENIE POSTĘPÓW ... JOGURT W PAPIERZE? JERZY METELSKI Październik 1997 Fot. Archiwum Jeśli przyjmie się pomysł fińskiej firmy Enso Paperboards, miliony kubeczków na jogurt będą zamykane ekologicznymi wieczkami wykonanymi z wykorzystaniem papieru. Wygląda na to, że zaczyna się odwrót od aluminiowych zamknięć, a może ... CYFROWY ZNAK WODNY MARZENNA NOWAKOWSKA Październik 1997 Czyżby koniec muzycznego piractwa, lekceważenia praw autorskich, rozgłośni nie płacących tantiem? W ciągu najbliższych kilku miesięcy przemysł muzyczny poddawać będzie surowym, niezależnym testom wiele technologii znakowania nagrań muzycznych, aby wreszcie ... OSZCZĘDNA KAMERA JERZY METELSKI Październik 1997 Fot. Archiwum Jeśli kamera wideo pozwala na ciągłe filmowanie do 8 godzin z wykorzystaniem jednej baterii, to musi się za tym kryć energooszczędna technika. Firma Sony zmniejszyła pobór energii we wszystkich piętnastu modelach kamer, w tym sześciu ... JAKA TECHNIKA, TAKA POWÓDŹ JERZY METELSKI Październik 1997 CZY WARTO BUDOWAĆ ZA MILIARDY ZŁOTYCH ZAPORY, ZBIORNIKI I OBWAŁOWANIA, JEŚLI UCHRONIĄ NAS PRZED POWODZIĄ RAZ NA 100 LAT? Nasze 98 tysięcy kilometrów rzek i górskich potoków to prawdziwe bogactwo. Ich właściwe zagospodarowanie to dostatek wody dla ludzi, ... KOMÓRKĄ PRZEZ SATELITĘ: IRIDIUM NA ORBICIE BOGDAN MIŚ Październik 1997 Fot. Archiwum Rozbudowuje się wielki system telekomunikacji satelitarnej IRIDIUM. W ciągu tego roku i pierwszych miesięcy następnego rakiety wyniosą na niskie orbity okołoziemskie 66 wchodzących w jego skład satelitów; uruchomienie obejmujących cały ... SATELITY POMAGAJĄ PROGNOZOWAĆ TRZĘSIENIA ZIEMI BOGDAN MIŚ Wrzesień 1997 Fot. NASA Trzęsienia ziemi są niezwykle trudne do prognozowania: występują zazwyczaj nagle, bez ostrzeżenia albo też poprzedzające je sygnały są nikłe. Najnowsze osiągnięcia nauki i techniki mogą jednakże zaprzeczyć temu stwierdzeniu. W szczególności ... KOMPUTEROWA WIEŻA BABEL ANETA RELUGA Wrzesień 1997 WSPÓŁCZESNOŚĆ TO PRZEDE WSZYSTKIM PRODUKCJA MASOWA, SZYBKA KOMUNIKACJA, NIEWYOBRAŻALNE TEMPO ROZWOJU ORAZ KOMPUTER. KILKADZIESIĄT LAT TEMU, KIEDY TECHNOLOGIE KOMPUTEROWE BYŁY JESZCZE W POWIJAKACH, ŻĄDNI SENSACJI DZIENNIKARZE ZACZĘLI NA UŻYTEK MAS TWORZYĆ ... MAGNETYKI AMORFICZNE HENRYK LACHOWICZ Wrzesień 1997 PRZECIĘTNY CZŁOWIEK NIE ZDAJE SOBIE SPRAWY, JAK OGROMNĄ ROLĘ W ŻYCIU CODZIENNYM ODGRYWA MAGNETYZM, A ZWŁASZCZA MATERIAŁY MAGNETYCZNE. ŚWIADOMOŚĆ TA NIE JEST RÓWNIEŻ POWSZECHNA NAWET WŚRÓD PROFESJONALISTÓW O WYKSZTAŁCENIU TECHNICZNYM. Materiały magnetyczne ... TELEWIZJA W TRZECH WYMIARACH BOGDAN MIŚ Sierpień 1997 Japońska telewizja NTV (Nippon Television Network) i firma Sanyo poinformowały w marcu br. o wynalezieniu nowego systemu przekazu "trójwymiarowego" obrazu telewizyjnego. Testowe transmisje trójwymiarowych programów rozpoczną się jeszcze w tym ... JAK LATAJĄ ZWIERZĘTA? JANUSZ PIECHNA Sierpień 1997 SZYBUJĄCE WYSOKO PTAKI FASCYNOWAŁY LUDZI JUŻ OD ZARANIA DZIEJÓW. ALE TYLKO NIELICZNI PRÓBOWALI DOWIEDZIEĆ SIĘ, NA CZYM POLEGA FENOMEN UNOSZENIA SIĘ ZWIERZĄT W POWIETRZU. Jednym z pierwszych, który przyglądał się racjonalnie lataniu zwierząt, był Leonardo ... CZYSTA STACJA PALIW JERZY METELSKI Sierpień 1997 ZMIENIAMY NA ODLEGŁOŚĆ KANAŁY TELEWIZYJNE, NASZ SAMOCHÓD MA CENTRALNY ZAMEK I NAFASZEROWANY JEST ELEKTRONIKĄ, KORZYSTAMY Z TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH, BANKOMATÓW I KART MAGNETYCZNYCH, PRZESYŁAMY DOKUMENTY TELEFAXEM, INTERNETEM. RZADKO ZASTANAWIAMY SIĘ: JAK ... NIEBIESKI LASER ADAM WITEK Sierpień 1997 OPANOWANIE PRODUKCJI LASERA EMITUJĄCEGO ŚWIATŁO NIEBIESKIE NIE TYLKO ZREWOLUCJONIZUJE WIELE DZIEDZIN ŻYCIA, ALE JEST TAKŻE WYZWANIEM DLA UCZONYCH. W ostatnich miesiącach coraz częściej pojawiają się doniesienia o badaniach dotyczących konstrukcji i ... ŚWIECĄCE OGNISKA KLARA SZATKIEWICZ Sierpień 1997 PIERWSZE ZASTOSOWANIA RADIOIZOTOPÓW W MEDYCYNIE BYŁY ODZWIERCIEDLENIEM ZUPEŁNEGO BRAKU WIEDZY O NIEPOŻĄDANYCH SKUTKACH NAPROMIENIENIA. Rad 226 już w roku 1915 stosowany był jako lek wzmacniający, a także - w postaci kremów - jako środek odmładzający ... SZORSTKIE KRYSZTAŁY, SZORSTKI JĘZYK MARCIN MICHALSKI Lipiec 1997 Nakładem warszawskiego wydawnictwa EM ukazał się Słownik Naukowo-Techniczny Hutchinsona, będący zespołowym tłumaczeniem angielskiego słownika The Hutchinson Dictionary of Science. Omawiana pozycja zawiera około 5000 haseł z różnych dziedzin nauki ... TELEWIZJA W TRZECH WYMIARACH BOGDAN MIŚ Lipiec 1997 Japońska telewizja NTV (Nippon Television Network) i firma Sanyo poinformowały w marcu br. o wynalezieniu nowego systemu przekazu "trójwymiarowego" obrazu telewizyjnego. Testowe transmisje trójwymiarowych programów rozpoczną się jeszcze w tym ... ENERGIA SŁONECZNA - NARESZCIE TAŃSZA? EWIET Lipiec 1997 Fot. Internet/NASA Być może baterie słoneczne niedługo znacznie stanieją - wróży to prawdziwy przełom w tej dość wolno rozwijającej się dziedzinie. Większość znajdujących się obecnie w handlu baterii słonecznych jest wykonana z krystalicznego krzemu, ... LIDARY W BADANIACH ATMOSFERY KRZYSZTOF ERNST Czerwiec 1997 NOWE URZĄDZENIA LASEROWE POZWALAJĄ SZYBKO I DOKŁADNIE OKREŚLIĆ ZANIECZYSZCZENIA ATMOSFERY, BADAĆ JEJ DYNAMIKĘ ORAZ ZAGROŻENIA UPRAW. LIDAR jest akronimem od angielskiego określenia LIght Detection And Ranging, co oznacza wykrywanie i określanie położenia ... RAJSTOPY I LINY OKRĘTOWE ANDRZEJ ZIMNIAK Maj 1997 Ryc. 1Historia sztucznych włókien zaczyna się już w roku 1665, kiedy to Anglik Robert Hooke wyraził przypuszczenie (czy może raczej miał przeczucie), że możliwe jest wyprodukowanie jedwabiu z zastępczych składników. Lecz dopiero w połowie XIX wieku otrzymano ... POSŁANIE DO "ZIELONYCH LUDZIKÓW" BOGDAN MIŚ Maj 1997 Ponad 100 000 mieszkańców naszej planety skorzystało z możliwości przesłania pozdrowień hipotetycznym "zielonym ludzikom" z Kosmosu przy okazji planowanego wystrzelenia rakiety w kierunku jednego z satelitów Saturna - poinformowała w połowie ... ZMIERZCH FOTOCHEMII TOMASZ KULISIEWICZ Kwiecień 1997 NA NASZYCH OCZACH RODZI SIĘ FOTOGRAFIA CYFROWA - BEZ FILMU, WYWOŁYWACZA I UTRWALACZA. NIEKTÓRZY TWIERDZĄ, ŻE JUŻ NIEDŁUGO TRADYCYJNE APARATY FOTOGRAFICZNE (CHOĆBY TE NAJNOWOCZEŚNIEJSZE) PRZENIOSĄ SIĘ Z PÓŁEK SKLEPOWYCH DO ANTYKWARIATÓW I SAL MUZEALNYCH. Choć ... NOWE OBLICZE RENTGENA BOGDAN PRUSZYŃSKI Kwiecień 1997 WSPÓŁCZESNA RADIOGRAFIA UKAZUJE NAM WNĘTRZE LUDZKIEGO CIAŁA Z DOKŁADNOŚCIĄ ZBLIŻONĄ DO ATLASÓW ANATOMICZNYCH. Diagnostyka obrazowa wykorzystuje różne rodzaje fal do uwidaczniania wnętrza ciała ludzkiego. Promienie rentgenowskie czy fale ultradźwiękowe ... OCZY INTERNETU JACEK KNIAŹ Kwiecień 1997 Fot. AXIS/Softex-Data Nie jest potrzebny komputer ani też specjalne oprogramowanie czy okablowanie. Tak producent oraz polski dystrybutor zachwalają urządzenie o nazwie NetEye 200. W niewielkiej, zgrabnej obudowie mieści się barwna kamera cyfrowa ... DCC CZY JEDNAK MD? JACEK KNIAŹ Marzec 1997 Co jakiś czas na rynkach amatorskiego sprzętu fotograficznego, komputerowego czy muzycznego pojawiają się nowości. Niektóre chcą rynkami zawładnąć i tym samym stać się obowiązującymi standardami. Na przykład, 20 lat temu taką wojnę o standard kasety ... TAJEMNICE CIAŁA BARBARA PRATZER Luty 1997 "Cierpienie" jednego narządu pociąga za sobą niedomaganie innych, twierdził Hipokrates i dlatego zawsze skrupulatnie badał chorego. Zwracał uwagę na wiek, stan umysłu, postawę, oddech, ciepłotę ciała, tętno, wygląd skóry, owłosienie, język, ... RADIO NA KORBKĘ JACEK KNIAŹ Luty 1997 Fot. Chris Mikami/LPS Pracownicy licznych organizacji humanitarnych, widzący lepiej niż inni rozmiary światowej nędzy i zaniedbań, mają wiele marzeń. Jednym z nich, choć może nie najważniejszym jest pragnienie, aby w biednych krajach Afryki i Azji ... TRANSPORT MIEJSKI XXI WIEKU JACEK KNIAŹ Styczeń 1997 W 1913 roku Henry Ford uruchomił wielkoseryjną produkcję samochodów (słynny Ford T) i... zaczęło się. Samochód dał ludziom swobodę poruszania oraz transportu, ale również przysporzył kłopotów. Szczególnie w miastach (których rozległość od dawna uniemożliwia ... ZŁOTO ANDRZEJ BOLEWSKI Grudzień 1996 GRUDZIEŃ 1946 ROKU (...) Początki wieków nowożytnych zaznaczają się nie tylko wielkim dopływem złota z Ameryki do Europy, lecz również bardzo silnym wzrostem produkcji nowo odkrytych złóż afrykańskich oraz licznych złóż europejskich. (...) Wzrastająca ... INTERNETOWY TELEFON INTELA BOGDAN MIŚ Grudzień 1996 Firma Intel zaprezentowała w lipcu br. nowy zestaw oprogramowania tzw. telefonu internetowego dla komputerów osobistych klasy PC z systemem Windows '95. Program ten będzie zgodny z każdym programem komunikacyjnym, który działa w tym systemie, pochodzącym ... JUBILEUSZ MIKROPROCESORA BOGDAN MIŚ Grudzień 1996 Wszystko zaczęło się wiosną 1968 roku, kiedy to Gordon Moore i Robert Noyce założyli w Santa Clara, w kalifornijskiej Dolinie Krzemowej, firmę elektroniczną. Jej początek dało opracowanie przez Noyce'a procesu fotochemicznego, który pozwolił na scalenie ... KOMPUTER MARZEŃ BOGDAN MIŚ Grudzień 1996 Czyż ten tak nietypowy komputer na zdjęciu nie jest piękny? Głęboko niebieska, wysmakowana plastycznie obudowa, zrywająca wreszcie z obowiązującą biurową szarością i kanciastymi kształtami, kryje w sobie w dodatku coś niebywale potężnego, jeśli chodzi ... NARODZINY RADIA HENRYK DROZDOWSKI Grudzień 1996 Organizm ludzki nie ma takiego organu zmysłów, który by stwierdzał istnienie fal elektromagnetycznych w eterze. Gdyby wynaleźć przyrząd, który zastąpiłby nam zmysł elektromagnetyczny, to można byłoby go wykorzystać do przekazywania sygnałów na odległość. Polskie ... POLSKIE OPROGRAMOWANIE STRZEŻE NIEBA BOGDAN MIŚ Grudzień 1996 Polska firma ATM została jednym z laureatów tegorocznej nagrody DEFENDERA, przyznawanej podczas Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego w Kielcach. System wspomagania eksploatacji samolotu, zaprojektowany i produkowany w Warszawie, otrzymał nagrodę ... MECHANICZNY SAPER JACEK KNIAŹ Grudzień 1996 Najtańsza mina przeciwpiechotna kosztuje dziś 3 dolary. Na tak tani "towar" stać więc wszystkich "zarządzających" walkami o niepodległość, wojnami domowymi czy też etnicznymi i rasowymi czystkami. W dodatku miny kładzione po to, aby ... CZY POLSKA POTRZEBUJE ENERGETYKI JĄDROWEJ ANDRZEJ Z. HRYNKIEWICZ Listopad 1996 Obiektywna odpowiedź na postawione w tytule pytanie wymaga analizy sytuacji energetycznej Polski i rzetelnych informacji o źródłach energii możliwych do wykorzystania. Energia pierwotna, finalna i użytkowaRoczne zużycie energii na jednego mieszkańca ... BARDZO MAŁA KOMÓRKA TOMASZ KULISIEWICZ Listopad 1996 Ogromny japoński operator telekomunikacyjny NTT (Nippon Telegraph and Telephone Corporation) eksperymentuje z zupełnie nowym systemem osobistej telefonii mobilnej nazwanym PHS (Personal Handy-phone System). Jest to właściwie zminiaturyzowany system cyfrowej ... TELEFONY NA KARTY ELEKTRONICZNE JACEK KNIAŹ Listopad 1996 Wielu z nas pamięta jeszcze automaty telefoniczne na monety. Zrezygnowano z nich, i to na całym świecie, z przyczyn zasadniczych: były "nieczułe" na zmiany taryf telekomunikacyjnych, za to bardzo chętnie okradane. Następnie pojawiły się, ... JAPONSKI PRZYKŁAD ZBIGNIEW P. ZAGÓRSKI Listopad 1996 Niedaleko miasteczka Maki (prefektura Niigata w Japonii) stanąć miała kolejna w tym kraju, ponad pięćdziesiąta już elektrownia jądrowa. Poderwani przez agitatorów mieszkańcy (31 tys.) zorganizowali referendum przeciwko tej rządowej decyzji ze skutkiem, ... UPROSZCZONA KOMÓRKA TK Październik 1996 Wielu potencjalnych użytkowników telefonów komórkowych wciąż odstraszają ceny. Stąd biorą się pomysły nowych systemów mobilnej łączności osobistej tańszych od "tradycyjnych". Izraelski państwowy operator telekomunikacyjny Bezeq wprowadził ... BENZYNA, BATONIK I KOMPUTER TOMASZ KULISIEWICZ Sierpień 1996 Wlewając do baku paliwo, czy też kupując batonik na stacji benzynowej, nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak ważnym elementem jej pracy jest odpowiedni system komputerowy. W będącej dziś wielkim koncernem teleinformatycznym firmie Olivetti, problemem ... CZYTANIE W MYŚLACH MAŁGORZATA PAWLICKA-YAMAZAKI Czerwiec 1996 To przecież niemożliwe. Czysta fantazja! A jednak - japońscy naukowcy opracowują komputer, który potrafiłby, analizując fale mózgowe, odgadnąć co ma na myśli badany człowiek. Urządzenie takie byłoby prawdziwym zbawieniem dla osób cierpiących na choroby ... O SAMOLOTACH W MIELCU ADAM ŚLIWIŃSKI Czerwiec 1996 Po lekturze artykułu Pana Jerzego Maryniaka "Iryda i konkurenci" ("WiŻ" 4/1996) nasunęło mi się kilka refleksyj historycznych, dotyczących kondycji polskiego lotnictwa - i nie tylko. Jedną z bolączek naszych samolotów jest niewątpliwie ... JAK TO Z CZARNOBYLEM BYŁO ZBIGNIEW JAWORSKI Maj 1996 Jako jeden z uczestników działań podjętych w Polsce po katastrofie w Czarnobylu jestem zapewne subiektywny w ich ocenie. Moją przewagą nad wieloma autorami wypowiadającymi się na ten temat jest jednak bezpośrednia znajomość faktów i zachowań ludzi biorących ... NAJMNIEJSZY NA ŚWIECIE TELEFON KOMÓRKOWY BOGDAN MIŚ Kwiecień 1996 Jest mniejszy od zwykłej kasety magnetofonowej i lżejszy od płyty kompaktowej w pudełku. Nadaje się na breloczek do kluczyków samochodowych, można też nosić go w kieszeni dżinsów. Nowy telefon komórkowy StarTAC (produkcji Motoroli) jest w swej kategorii ... IRYDA I KONKURENCI JERZY MARYNIAK Kwiecień 1996 Znającym mitologię grecką Iryda kojarzy się z Iris, posłanką Zeusai Hery, wyobrażaną zazwyczaj ze skrzydłami i w szacie o barwach tęczy,chemikom - z irydem, srebrzystobiałym, bardzo twardym metalem, Czytelnikomledzącym wydarzenia krajowe- przede ... ROK KOSMICZNY JAROSŁAW WŁODARCZYK Marzec 1996 Rok 1996 zapowiada się doskonale z punktu widzenia astronomów badających Układ Słoneczny. I to nie tylko dlatego, że sonda Galileo krąży wokół Jowisza, zbierając informacje o systemie planety olbrzyma (patrz: ... i wreszcie Jowisz, "WiŻ" nr ... KŁOPOTLIWE AEROZOLE EWA KOŁODZIEJAK-NIECKUŁA Luty 1996 W numerze "WiŻ" z sierpnia ub.r. ukazał się sygnał "Nie ma tego złego..." Nie zgadzam się z zawartą tam opinią jakoby emisja SO2 przyczyniała się do oziębiania klimatu. Jest oczywiste, że obszary, nad którymi rozciąga się warstwa ... POTRÓJNY SYRIUSZ? JAROSŁAW WŁODARCZYK Styczeń 1996 Właściwie od 70 lat dość regularnie co jakiś czas wyrażano podejrzenie, że najjaśniejsza gwiazda ziemskiego nieba - Syriusz (alfa CMa) - nie jest układem podwójnym, lecz... potrójnym. Według astronomów francuskich, Daniela Benesta i J. L. Duventa, ...